🔙 Quay lại trang tải sách pdf ebook Hỏi – Đáp Về Hoạt Động Giám Sát Của Hội Đồng Nhân Dân Cấp Xã
Ebooks
Nhóm Zalo
HỎI - ĐÁP
VỀ HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CẤP XÃ
Héi ®ång chØ ®¹o xuÊt b¶n
Chñ tÞch Héi ®ång
TS. NguyÔn ThÕ Kû
Phã Chñ tÞch Héi ®ång
TS. NguyÔn Duy Hïng
Thµnh viªn
TS. NguyÔn An Tiªm
TS. KhuÊt Duy Kim H¶i
NguyÔn Vò Thanh H¶o
HỎI - ĐÁP
VỀ HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CẤP XÃ
NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT HÀ NỘI - 2012
Lêi Nhµ xuÊt b¶n
Trong tiÕn tr×nh thùc hiÖn ®Þnh h−íng cña §¶ng ta vÒ viÖc x©y dùng Nhµ n−íc ph¸p quyÒn x· héi chñ nghÜa, Nhµ n−íc cña nh©n d©n, do nh©n d©n vµ v× nh©n d©n d−íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng th× viÖc ph¸t huy vµ t¨ng c−êng vai trß, chøc n¨ng, nhiÖm vô, bé m¸y chÝnh quyÒn c¬ së (x·, ph−êng, thÞ trÊn) mµ trong ®ã Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã vÞ trÝ vµ vai trß quan träng. Bªn c¹nh chøc n¨ng quyÕt ®Þnh nh÷ng chñ tr−¬ng, biÖn ph¸p quan träng cña ®Þa ph−¬ng, Héi ®ång
nh©n d©n cÊp x· cßn cã mét chøc n¨ng kh¸c rÊt quan träng lµ thùc hiÖn quyÒn gi¸m s¸t ®èi víi ho¹t ®éng cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n cÊp x·; gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn c¸c nghÞ quyÕt cña Héi ®ång
nh©n d©n; gi¸m s¸t viÖc tu©n theo ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc ë ®Þa ph−¬ng, v.v.. V× vËy, ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n ®−îc quy ®Þnh thµnh mét ch−¬ng riªng trong LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n
d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003 vµ Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n (®−îc ban hµnh bëi NghÞ quyÕt sè 753/2005/NQ-UBTVQH11 ngµy 02-4-2005 cña ñy ban th−êng vô Quèc héi söa ®æi, bæ sung theo NghÞ quyÕt sè 545/2007/UBTVQH12 ngµy 11-12-2007 cña ñy ban th−êng vô Quèc héi) ®· gãp phÇn gióp Héi ®ång
5
nh©n d©n c¸c cÊp cã c¬ së thùc hiÖn chøc n¨ng gi¸m s¸t cña m×nh.
Nh»m môc ®Ých cung cÊp cho b¹n ®äc, ®Æc biÖt lµ b¹n ®äc cÊp c¬ së nh÷ng th«ng tin vÒ lÜnh vùc nªu trªn, Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia - Sù thËt phèi hîp víi c¸c chuyªn gia ®ang c«ng t¸c t¹i V¨n phßng Quèc héi vµ Bé T− ph¸p biªn so¹n cuèn s¸ch Hái - ®¸p vÒ ho¹t
®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· víi môc tiªu gióp Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·, ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã ®−îc nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n, ®Çy ®ñ còng nh− mét sè kü n¨ng vÒ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·. Néi dung cuèn s¸ch ®−îc chia thµnh hai phÇn:
PhÇn thø nhÊt: Ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· (gåm 55 c©u hái vµ tr¶ lêi vÒ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·, cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· vµ cña ®¹i biÓu
Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·).
PhÇn thø hai: Mét sè kü n¨ng trong ho¹t ®éng gi¸m s¸t vµ t×nh huèng th−êng gÆp.
Ngoµi ra, néi dung cuèn s¸ch cßn cã phÇn Phô lôc gåm 07 mÉu v¨n b¶n vÒ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·, thèng kª thÈm quyÒn ban hµnh v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n c¸c cÊp theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Xin giíi thiÖu cuèn s¸ch víi b¹n ®äc.
Th¸ng 6 n¨m 2012
Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - sù thËt6
PhÇn thø nhÊt
ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña
Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·
I- Nh÷ng nÐt kh¸i qu¸t vÒ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·
C©u hái 1: ý nghÜa, vai trß, môc tiªu, ®Æc ®iÓm, nguyªn t¾c cña ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®−îc thÓ hiÖn nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
HiÕn ph¸p n−íc ta quy ®Þnh chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng cã 3 cÊp, ®ã lµ: cÊp tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung −¬ng; cÊp huyÖn, quËn, thÞ x·, thµnh phè thuéc tØnh; cÊp x·, ph−êng, thÞ trÊn. Trong ®ã, chÝnh quyÒn cÊp x· lµ chÝnh quyÒn c¬ së, gÇn d©n nhÊt. ChÝnh quyÒn cÊp x· gåm Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n. Cö tri trong x·, ph−êng, thÞ trÊn bÇu ra Héi ®ång nh©n d©n, Héi ®ång nh©n d©n bÇu ra ñy ban nh©n d©n.
HiÖn nay, ë 10 tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung −¬ng ®ang thùc hiÖn thÝ ®iÓm kh«ng tæ
7
chøc Héi ®ång nh©n d©n huyÖn, quËn, ph−êng theo NghÞ quyÕt sè 26/2008/NQ-QH12 cña Quèc héi vÒ thùc hiÖn thÝ ®iÓm kh«ng tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n huyÖn, quËn, ph−êng. Theo ®ã, cã 475 ph−êng kh«ng tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n, nhiÒu nhÊt lµ Thµnh phè Hå ChÝ Minh víi 259 ph−êng, Ýt nhÊt lµ VÜnh Phóc vµ Qu¶ng TrÞ víi 13 ph−êng. NÕu ®æi míi tæ chøc chÝnh quyÒn c¬ së theo nh− ph−¬ng ¸n thÝ ®iÓm nªu trªn th× ë cÊp c¬ së vÉn cã ®Õn 87,37% sè ®¬n vÞ hµnh chÝnh (x·, thÞ trÊn)1
trªn tæng sè ®¬n vÞ hµnh chÝnh x·, ph−êng, thÞ trÊn vÉn tæ chøc theo m« h×nh gåm Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n. Mét trong nh÷ng ®Æc ®iÓm mµ cÇn tiÕp tôc duy tr× tæ chøc chÝnh quyÒn x·, thÞ trÊn nh− hiÖn nay lµ do tÝnh chÊt g¾n bã chÆt chÏ cña céng ®ång d©n c− trªn c¬ së phong tôc, tËp qu¸n riªng vµ ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi trªn ®Þa bµn chñ yÕu lµ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, ®Êt ®ai lµ t− liÖu s¶n xuÊt quan träng nhÊt ë n«ng th«n. Cã thÓ nãi r»ng, Héi ®ång nh©n d©n lu«n cã vÞ trÝ quan träng trong tæ chøc chÝnh quyÒn c¬ së.
Chøc n¨ng gi¸m s¸t lµ mét trong hai chøc n¨ng quan träng cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·. §¶ng vµ Nhµ n−íc lu«n ®Ò cao vÞ trÝ, vai trß cña chøc n¨ng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n nãi chung, nhÊt lµ trong giai ®o¹n ®æi míi, x©y dùng Nhµ n−íc ph¸p ____________
1. Theo sè liÖu thèng kª cña Tæng côc Thèng kª tÝnh ®Õn ngµy 31-12-2010.
8
quyÒn, xu thÕ d©n chñ ®−îc ph¸t huy. NghÞ quyÕt §¹i héi §¶ng lÇn thø X còng ®· kh¼ng ®Þnh viÖc ph¸t huy vai trß gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n. LÇn ®Çu tiªn ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n ®−îc tËp hîp vµ quy ®Þnh thµnh mét ch−¬ng riªng trong LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n n¨m 2005.
a) Gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·: HiÓu theo nghÜa th«ng th−êng, gi¸m s¸t cã thÓ ®−îc hiÓu lµ viÖc theo dâi, xem xÐt, kiÓm tra cña chñ thÓ cã thÈm quyÒn ®èi víi chñ thÓ kh¸c vÒ viÖc thùc thi nhiÖm vô ®Ó qua ®ã cã ®−îc c¸c nhËn ®Þnh vÒ c¸c chñ thÓ nµy. Cã thÓ t¹m chia ho¹t ®éng gi¸m s¸t lµm hai lo¹i nh− sau: (1) gi¸m s¸t mang tÝnh quyÒn lùc nhµ n−íc do Quèc héi vµ Héi ®ång nh©n d©n thùc hiÖn; (2) gi¸m s¸t x· héi do MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam vµ c¸c tæ chøc thµnh viªn; gi¸m s¸t cña nh©n d©n trùc tiÕp thùc hiÖn. Trong hai lo¹i h×nh gi¸m s¸t trªn, ho¹t ®éng gi¸m s¸t mang tÝnh quyÒn lùc nhµ n−íc cã nh÷ng nÐt kh¸c biÖt so víi ho¹t ®éng gi¸m s¸t x· héi. VÝ dô nh− ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Quèc héi vµ Héi ®ång nh©n d©n lµ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cã tÝnh hÖ thèng, tÝnh tæ chøc cao cña c¬ quan d©n cö, mang tÝnh quyÒn lùc nhµ n−íc. Trong khi ®ã ho¹t ®éng gi¸m s¸t trùc tiÕp cña nh©n d©n mang tÝnh t¶n m¹n, thiÕu ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn, nhá lÎ vµ thiÕu tÝnh tæ chøc. VÒ hËu qu¶ ph¸p lý cña ho¹t ®éng gi¸m s¸t trùc tiÕp cña nh©n d©n còng
9
kh«ng râ rµng ngo¹i trõ viÖc cö tri (nh©n d©n) b·i nhiÖm ®¹i biÓu d©n cö nh−ng ®Ó tiÕn hµnh viÖc b·i nhiÖm nµy kh«ng ph¶i ®¬n gi¶n vµ nh©n d©n kh«ng thÓ tù ®øng ra tæ chøc thùc hiÖn ®−îc. Bªn c¹nh ®ã, ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam vµ c¸c tæ chøc thµnh viªn còng kh«ng cã quyÒn xö lý khi ph¸t hiÖn sai ph¹m mµ chØ ®−îc kiÕn nghÞ víi c¬ quan nhµ n−íc cã thÈm quyÒn.
Cã thÓ hiÓu gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· lµ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña c¬ quan d©n cö, mang tÝnh quyÒn lùc nhµ n−íc, theo ®ã, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®−îc sö dông biÖn ph¸p hîp lý ®Ó kiÓm tra ñy ban nh©n d©n cÊp x·, nÕu ph¸t hiÖn cã sai ph¹m th× Héi ®ång nh©n d©n cã quyÒn xö lý. Gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· kh«ng h¼n chØ mang ý nghÜa kiÓm tra, xem xÐt ho¹t ®éng cña c¬ quan hµnh ph¸p mµ nã cßn cã mét ý nghÜa cao h¬n, to lín h¬n vÒ mÆt chÝnh trÞ, ®ã lµ kiÓm so¸t thùc hiÖn quyÒn lùc cña ñy ban nh©n d©n cÊp x·.
b) Vai trß ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·:
Héi ®ång nh©n d©n cã hai chøc n¨ng chÝnh, ®ã lµ chøc n¨ng quyÕt ®Þnh vµ chøc n¨ng gi¸m s¸t, trong ®ã chøc n¨ng gi¸m s¸t ®ang dÇn trë thµnh ho¹t ®éng chñ yÕu cña Héi ®ång nh©n d©n. Vai trß cña ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n ®−îc thÓ hiÖn trªn hai ph−¬ng diÖn:
Thø nhÊt, mèi quan hÖ gi÷a ho¹t ®éng gi¸m s¸t vµ ho¹t ®éng quyÕt ®Þnh cña Héi ®ång nh©n d©n.
10
Héi ®ång nh©n d©n ra quyÕt ®Þnh (nghÞ quyÕt) vÒ mét vÊn ®Ò vµ cÇn ph¶i xem quyÕt ®Þnh cña m×nh cã hîp lý kh«ng, cã ®−îc thi hµnh trong thùc tÕ tèt kh«ng, chÝnh lµ th«ng qua ho¹t ®éng gi¸m s¸t. §ång thêi, th«ng qua ho¹t ®éng gi¸m s¸t, Héi ®ång nh©n d©n ph¸t hiÖn vÊn ®Ò cÇn ph¶i ®−îc ®iÒu chØnh, quyÕt ®Þnh míi.
Thø hai, gi¸m s¸t lµ ho¹t ®éng quan träng ®Ó kiÓm so¸t quyÒn lùc, bÊt kú c¬ quan nhµ n−íc nµo còng ph¶i bÞ kiÓm so¸t trong viÖc thùc thi nhiÖm vô. Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· tËp trung gi¸m s¸t ®èi t−îng chÝnh lµ ñy ban nh©n d©n. ñy ban nh©n d©n cÊp x· chÞu sù kiÓm so¸t quyÒn lùc bëi 3 chñ thÓ, ®ã lµ ñy ban nh©n d©n cÊp huyÖn, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· vµ nh©n d©n trong x·, ph−êng, thÞ trÊn. Trong ®ã, viÖc kiÓm so¸t ñy ban nh©n d©n cÊp x· hiÖu qu¶ nhÊt lµ th«ng qua Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·, c¬ quan ®¹i diÖn cho nh©n d©n trong x·, ph−êng, thÞ trÊn vµ th−êng xuyªn, s©u s¸t nhÊt víi c«ng viÖc ë ®Þa ph−¬ng.
c) Môc tiªu tiÕn hµnh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n:
Ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cã 3 môc tiªu chÝnh nh− sau:
Thø nhÊt, gi¸m s¸t vÒ néi dung: nh»m t×m hiÓu c¸c nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n ban hµnh cã ®¹t ®−îc kÕt qu¶ nh− mong ®îi cña Héi ®ång nh©n d©n hay kh«ng. Khi Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, th«ng qua ®Ò ¸n ®Òu ®Æt ra nhiÖm vô mong muèn ®¹t ®−îc, nh− gi¶m tû lÖ ng−êi nghiÖn ma
11
tóy,... nh−ng kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c môc ®Ých ®Ò ra ®Òu ®¹t ®−îc vµ ®¹t ®−îc víi hiÖu qu¶ cao, v× vËy, Héi ®ång nh©n d©n ph¶i cã sù ®¸nh gi¸ ®Ó ®óc rót kinh nghiÖm, kÞp thêi kh¾c phôc söa ch÷a quyÕt ®Þnh (nghÞ quyÕt) cña m×nh.
Thø hai, gi¸m s¸t vÒ mÆt ph¸p lý: ®Ó kiÓm tra ñy ban nh©n d©n thùc hiÖn cã ®óng víi c¸c quy ®Þnh cña Quèc héi, ChÝnh phñ, c¸c Bé, ngµnh, Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n cÊp trªn, NghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·.
Thø ba, gi¸m s¸t vÒ mÆt kinh tÕ: nh»m kiÓm tra tÝnh hiÖu qu¶, chèng l¹i sù l·ng phÝ trong ho¹t ®éng cña bé m¸y nhµ n−íc, liÖu c¸c chÝnh s¸ch, quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn vµ NghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cã ®−îc thùc thi theo c¸ch cã hiÖu qu¶ so víi chi phÝ bá ra hay kh«ng. §©y lµ néi dung gi¸m s¸t t−¬ng ®èi khã, v× viÖc x¸c ®Þnh mét nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cã ®−îc thùc hiÖn kinh tÕ hay kh«ng, lîi Ých cao h¬n hoÆc chÝ Ýt lµ c©n b»ng víi chi phÝ bá ra hay kh«ng lµ rÊt khã kh¨n bëi ho¹t ®éng cña c¬ quan nhµ n−íc khã c©n ®o, ®ong ®Õm tÝnh hiÖu qu¶ kinh tÕ nh− mét doanh nghiÖp. Bªn c¹nh hiÖu qu¶ kinh tÕ cßn cã hiÖu qu¶ x· héi rÊt khã tÝnh ®−îc b»ng tiÒn, b»ng chi phÝ bá ra ®Ó ®¹t ®−îc.
d) Nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n trong ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·: Thø nhÊt, ho¹t ®éng gi¸m ph¶i ®−îc tiÕn hµnh th−êng xuyªn, liªn tôc víi mét ch−¬ng tr×nh vµ kÕ ho¹ch phï hîp víi ®iÒu kiÖn thùc tiÔn cña Héi
12
®ång nh©n d©n vµ kh«ng lµm c¶n trë ho¹t ®éng b×nh th−êng cña c¸c ®èi t−îng chÞu sù gi¸m s¸t. §Ó ®¹t ®−îc ®iÒu nµy, Héi ®ång nh©n d©n cÇn cã mét ch−¬ng tr×nh vµ kÕ ho¹ch gi¸m s¸t h»ng n¨m cã tÝnh kh¶ thi vµ hîp lý. KÕ ho¹ch nµy ph¶i ®−îc th«ng b¸o cho c¸c c¬ quan, tæ chøc chÞu sù gi¸m s¸t biÕt tr−íc vµ cè g¾ng l¾ng nghe ý kiÕn cña hä ®Ó s¾p xÕp ch−¬ng tr×nh, sao cho hîp lý, kh«ng trïng hoÆc chång chÐo víi ho¹t ®éng thanh tra, kiÓm tra, gi¸m s¸t cña c¸c c¬ quan, tæ chøc kh¸c.
Thø hai, ho¹t ®éng gi¸m s¸t ph¶i ®−îc thùc hiÖn theo ®óng quy ®Þnh cña HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt c¶ vÒ thÈm quyÒn gi¸m s¸t, h×nh thøc gi¸m s¸t, néi dung gi¸m s¸t vµ tr×nh tù thùc hiÖn quyÒn gi¸m s¸t. Ph¶i ph¶n ¸nh ®óng vµ ch©n thùc thùc tiÔn kh¸ch quan ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan chÞu sù gi¸m s¸t vµ ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm ph¸p lý vÒ kÕt qu¶ gi¸m s¸t tr−íc Nhµ n−íc vµ nh©n d©n.
Thø ba, ho¹t ®éng gi¸m s¸t ph¶i b¶o ®¶m mäi hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt cña ®èi t−îng chÞu sù gi¸m s¸t ph¶i ®−îc ph¸t hiÖn chÝnh x¸c vµ kÞp thêi.
Thø t−, ho¹t ®éng gi¸m s¸t ph¶i ®−îc tiÕn hµnh c«ng khai trõ nh÷ng tr−êng hîp cÇn gi÷ bÝ mËt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vµ ph¶i chÞu sù gi¸m s¸t cña nh©n d©n mét c¸ch cã tæ chøc (th«ng qua ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam vµ c¸c tæ chøc thµnh viªn).
Thø n¨m, ho¹t ®éng gi¸m s¸t ph¶i b¶o ®¶m tÝnh hiÖu qu¶, cã sù phèi hîp hîp lý víi c¸c ho¹t
13
®éng thanh tra, kiÓm tra, kiÓm s¸t, gi¸m s¸t cña c¸c c¬ quan nhµ n−íc vµ c¸c tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi kh¸c nh»m tr¸nh sù m©u thuÉn, chång chÐo ho¹t ®éng gi÷a c¸c c¬ quan nµy víi nhau g©y c¶n trë cho ho¹t ®éng b×nh th−êng cña c¬ quan chÞu sù gi¸m s¸t, b¶o ®¶m víi chi phÝ nhá nhÊt nh−ng ®¹t ®−îc hiÖu qu¶ cao nhÊt trong ho¹t ®éng gi¸m s¸t.
®) §Æc ®iÓm ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·:
VÒ mÆt tæ chøc cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· kh¸ ®¬n gi¶n so víi Héi ®ång nh©n d©n cÊp tØnh vµ cÊp huyÖn. Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp tØnh vµ cÊp huyÖn ®Òu cã 3 ng−êi (Chñ tÞch, Phã Chñ tÞch vµ ñy viªn Th−êng trùc) th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· chØ cã 2 ng−êi (Chñ tÞch vµ Phã Chñ tÞch). §Ó gióp cho Héi ®ång nh©n d©n trong ho¹t ®éng nãi chung vµ ho¹t ®éng gi¸m s¸t nãi riªng, Héi ®ång nh©n d©n cÊp tØnh vµ huyÖn cã c¸c Ban (Héi ®ång nh©n d©n cÊp tØnh cã 3 - 4 Ban, Héi ®ång nh©n d©n cÊp huyÖn cã 2 Ban). Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· chØ cã 1 ng−êi ho¹t ®éng chuyªn tr¸ch, th−êng lµ Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n.
§èi t−îng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· Ýt h¬n so víi Héi ®ång nh©n d©n cÊp tØnh vµ huyÖn. Héi ®ång nh©n d©n cÊp tØnh gi¸m s¸t Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp tØnh; Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n, Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n vµ thµnh viªn
14
ñy ban nh©n d©n cÊp tØnh, Thñ tr−ëng c¬ quan chuyªn m«n cña ñy ban nh©n d©n (c¸c së, ngµnh); ViÖn tr−ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n vµ Ch¸nh ¸n Tßa ¸n nh©n d©n cÊp tØnh; Héi ®ång nh©n d©n cÊp huyÖn. Héi ®ång nh©n d©n cÊp huyÖn gi¸m s¸t Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp huyÖn; Chñ tÞch Uû ban nh©n d©n, Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n vµ thµnh viªn ñy ban nh©n d©n cÊp huyÖn, Thñ tr−ëng c¬ quan chuyªn m«n cña Uû ban nh©n d©n (c¸c phßng, ban); ViÖn tr−ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n vµ Ch¸nh ¸n Tßa ¸n nh©n d©n cÊp huyÖn; Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·. Trong khi ®ã, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· chØ gi¸m s¸t Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·, Chñ tÞch Uû ban nh©n d©n, Phã Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n vµ thµnh viªn ñy ban nh©n d©n cÊp x· (sè l−îng ch−a ®Õn 8 ng−êi).
Ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp tØnh vµ cÊp huyÖn ®−îc hç trî bëi V¨n phßng §oµn ®¹i biÓu Quèc héi vµ Héi ®ång nh©n d©n (cÊp tØnh) vµ V¨n phßng Héi ®ång nh©n d©n vµ Uû ban nh©n d©n (cÊp huyÖn), nh−ng ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· th−êng chØ dùa vµo Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n ho¹t ®éng chuyªn tr¸ch. §éi ngò c¸n bé gióp viÖc, tham m−u hÇu nh− kh«ng cã.
Ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n x·, ph−êng, thÞ trÊn g¾n víi c¸c h×nh thøc thùc hiÖn d©n chñ c¬ së kh¸c nh− gi¸m s¸t cña MÆt
15
trËn Tæ quèc ViÖt Nam vµ gi¸m s¸t cña ng−êi d©n. Theo ®ã, ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n cÇn n¾m râ Ph¸p lÖnh thùc hiÖn d©n chñ ë x·, ph−êng, thÞ trÊn ban hµnh ngµy 20 th¸ng 4 n¨m 2007 (Ph¸p lÖnh sè 34/2007/PL-UBTVQH11 (sau ®©y gäi t¾t lµ Ph¸p lÖnh thùc hiÖn d©n chñ x·, ph−êng, thÞ trÊn n¨m 2007)); NghÞ quyÕt liªn tÞch sè 09/2008/NQLT-CP-UBTWMTTQVN ngµy 17 th¸ng 4 n¨m 2008 cña ChÝnh phñ, ñy ban Trung −¬ng MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam h−íng dÉn thi hµnh c¸c §iÒu 11, §iÒu 14, §iÒu 16, §iÒu 22 vµ §iÒu 26 cña Ph¸p lÖnh thùc hiÖn d©n chñ ë x·, ph−êng, thÞ trÊn (sau ®©y gäi t¾t lµ NghÞ quyÕt liªn tÞch sè 09/2008/NQLT-CP UBTWMTTQVN); c¸c quy ®Þnh vÒ thanh tra nh©n d©n trong LuËt thanh tra n¨m 2010 (trong ®ã cã quy ®Þnh thanh tra nh©n d©n lµ h×nh thøc gi¸m s¸t cña nh©n d©n th«ng qua Ban thanh tra nh©n d©n ®èi víi viÖc thùc hiÖn chÝnh s¸ch, ph¸p luËt, viÖc gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, tè c¸o, viÖc thùc hiÖn ph¸p luËt vÒ d©n chñ ë c¬ së cña c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n cã tr¸ch nhiÖm ë x·, ph−êng, thÞ trÊn,...); c¸c quy ®Þnh vÒ x©y dùng vµ thùc thi h−¬ng −íc theo Th«ng t− liªn tÞch sè 03/2000/TTLT/BTP-BVHTT-BTTUBTWMTTQVN ngµy 31-3-2000 cña liªn tÞch Bé T− ph¸p - Bé V¨n hãa th«ng tin - Ban Th−êng trùc ñy ban Trung −¬ng MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam vÒ h−íng dÉn viÖc x©y dùng vµ thùc hiÖn h−¬ng −íc, quy −íc cña lµng, b¶n, th«n, Êp, côm d©n c−;...
16
NhËn thøc mét c¸ch chÝnh x¸c vµ s©u s¾c vÒ quyÒn gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· lµ mét ®iÒu cã ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng ®èi víi nh÷ng ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n vµ c¶ nh÷ng c¸n bé, c«ng chøc gióp Héi ®ång nh©n d©n thùc hiÖn quyÒn gi¸m s¸t cña m×nh. Mét khi ®· hiÓu ®−îc ®iÒu nµy th× khi tham gia vµo ho¹t ®éng gi¸m s¸t nh÷ng ng−êi thùc hiÖn ph¶i tù nguyÖn tu©n theo mét nguyªn t¾c cßn cao h¬n c¶ nh÷ng quy ®Þnh cña ph¸p luËt, ®ã lµ ®¹o lý cña ng−êi qu¶n lý: "Mäi ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n ë bÊt kú lÜnh vùc nµo, vµo thêi gian nµo vµ do ai thùc hiÖn còng ph¶i ®Æt lîi Ých cña nh©n d©n lªn hµng ®Çu". §iÒu nµy còng cã ý nghÜa lµ trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn nhiÖm vô gi¸m s¸t, ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n kh«ng chØ cÇn cã tr×nh ®é chuyªn m«n cao mµ cßn ph¶i cã t×nh c¶m vµ tr¸ch nhiÖm, b¶n lÜnh chÝnh trÞ ®Ó ®¸nh gi¸ mét c¸ch chÝnh x¸c, chØ ra ®−îc nh÷ng khiÕm khuyÕt trong ho¹t ®éng cña ñy ban nh©n d©n (c¬ quan chÞu sù gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n). Bªn c¹nh ®ã, nh÷ng ng−êi thùc hiÖn quyÒn gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n ph¶i hoµn toµn chÞu tr¸ch nhiÖm tr−íc nh©n d©n trong x·, ph−êng, thÞ trÊn vÒ nh÷ng ho¹t ®éng cña m×nh nãi chung vµ ho¹t ®éng gi¸m s¸t nãi riªng, nghÜa lµ ph¶i c«ng khai ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña m×nh víi nh©n d©n vµ chÞu sù gi¸m s¸t cña nh©n d©n vÒ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña m×nh.
17
II- VÒ GI¸M S¸T CñA HéI §åNG NH¢N D¢N CÊP X·
C©u hái 2: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· thùc hiÖn quyÒn gi¸m s¸t vÒ nh÷ng néi dung g×?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 1 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn c¸c nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n. §©y lµ néi dung gi¸m s¸t quan träng, cã liªn quan trùc tiÕp tíi viÖc thùc hiÖn chøc n¨ng, nhiÖm vô cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·, bëi v× theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 10 cña LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, khi quyÕt ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò thuéc nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña m×nh, Héi ®ång nh©n d©n ra nghÞ quyÕt vµ gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn c¸c nghÞ quyÕt ®ã. Trong sè nh÷ng lÜnh vùc thuéc thÈm quyÒn quyÕt ®Þnh vµ gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· th× mét trong nh÷ng néi dung gi¸m s¸t hÕt søc quan träng ®−îc quy ®Þnh t¹i §iÒu 29 vµ §iÒu 35 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, ®ã lµ gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn ng©n s¸ch ®· ®−îc Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh. ViÖc gi¸m s¸t trong lÜnh vùc nµy b¶o ®¶m hiÖu qu¶, chÊt l−îng ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· trong viÖc thùc hiÖn c¸c thÈm quyÒn liªn quan ®Õn ng©n
18
s¸ch t¹i ®Þa ph−¬ng, cô thÓ lµ: quyÕt ®Þnh dù to¸n thu ng©n s¸ch nhµ n−íc trªn ®Þa bµn; dù to¸n thu, chi ng©n s¸ch ®Þa ph−¬ng vµ ph©n bæ dù to¸n ng©n s¸ch cÊp m×nh; phª chuÈn quyÕt to¸n ng©n s¸ch ®Þa ph−¬ng; c¸c chñ tr−¬ng, biÖn ph¸p ®Ó triÓn khai thùc hiÖn ng©n s¸ch ®Þa ph−¬ng vµ ®iÒu chØnh dù to¸n ng©n s¸ch ®Þa ph−¬ng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Bªn c¹nh néi dung trªn ®©y, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cßn thùc hiÖn quyÒn gi¸m s¸t ®èi víi nh÷ng néi dung vµ ®èi t−îng sau ®©y:
- Gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n cÊp x·; - Gi¸m s¸t viÖc tu©n theo ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc, tæ chøc kinh tÕ, tæ chøc x· héi, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n vµ cña c«ng d©n ë ®Þa ph−¬ng.
C©u hái 3: Ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· do c¸c chñ thÓ nµo tiÕn hµnh?
Tr¶ lêi:
§iÒu 57 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003 quy ®Þnh ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®−îc thùc hiÖn bëi c¸c chñ thÓ sau:
- Gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n t¹i kú häp; - Gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n gi÷a hai kú häp;
19
- Gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n; - Gi¸m s¸t cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n. §èi víi Héi ®ång nh©n d©n x· kh«ng cã ph−¬ng
thøc gi¸m s¸t th«ng qua c¸c Ban chuyªn m«n v× c¸c Ban nµy chØ ®−îc thµnh lËp ë Héi ®ång nh©n d©n cÊp tØnh vµ huyÖn. Trong thùc tÕ thêi gian qua, Héi ®ång nh©n d©n x· ë mét sè ®Þa ph−¬ng cã thµnh lËp thªm Tæ gi¸m s¸t (hay Ban gi¸m s¸t, Ban thÈm tra,…) ®Ó gióp Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n thùc hiÖn mét sè nhiÖm vô trong lÜnh vùc gi¸m s¸t. Ho¹t ®éng cña Tæ gi¸m s¸t còng thu ®−îc mét sè hiÖu qu¶ nhÊt ®Þnh. Tuy nhiªn, theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt Tæ gi¸m s¸t kh«ng ph¶i lµ mét tæ chøc cña Héi ®ång nh©n d©n vµ kh«ng ph¶i lµ chñ thÓ tiÕn hµnh ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n.
C©u hái 4: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· tiÕn hµnh ho¹t ®éng gi¸m s¸t t¹i thêi ®iÓm nµo?
Tr¶ lêi:
Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· tiÕn hµnh gi¸m s¸t t¹i kú häp Héi ®ång nh©n d©n vµ gi÷a hai kú häp Héi ®ång nh©n d©n. Mçi thêi ®iÓm tiÕn hµnh gi¸m s¸t, Héi ®ång nh©n d©n sö dông nh÷ng h×nh thøc gi¸m s¸t kh¸c nhau do ph¸p luËt quy ®Þnh.
Kú häp lµ mét h×nh thøc ho¹t ®éng quan träng, chñ yÕu cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· bëi ®©y lµ h×nh thøc ho¹t ®éng tËp trung ®−îc ý chÝ cña toµn thÓ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n. T¹i kú häp, ®¹i
20
biÓu Héi ®ång nh©n d©n th¶o luËn, ra nghÞ quyÕt vÒ c¸c vÊn ®Ò thuéc nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña m×nh, tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng gi¸m s¸t. (Xem thªm cô thÓ t¹i phÇn tr¶ lêi cña C©u hái 5).
Gi¸m s¸t gi÷a hai kú häp, trong thùc tiÔn, cã vai trß kh¸ quan träng bëi ho¹t ®éng nµy ®−îc tiÕn hµnh th−êng xuyªn, trong khi mét n¨m Héi ®ång nh©n d©n tæ chøc hai kú häp th−êng lÖ víi thêi gian kh¸ ng¾n. Héi ®ång nh©n d©n gi¸m s¸t gi÷a hai kú häp th«ng qua c¸c ho¹t ®éng sau ®©y:
- Thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t khi xÐt thÊy cÇn thiÕt vµ xem xÐt b¸o c¸o cña §oµn gi¸m s¸t sau khi kÕt thóc ho¹t ®éng gi¸m s¸t;
- Gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n; - Gi¸m s¸t cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n (kh«ng trong thêi gian kú häp).
C©u hái 5: T¹i kú häp Héi ®ång nh©n d©n, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· gi¸m s¸t th«ng qua nh÷ng ho¹t ®éng nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 58 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· gi¸m s¸t th«ng qua c¸c ho¹t ®éng sau ®©y:
- Xem xÐt b¸o c¸o c«ng t¸c cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n cÊp x· (B¸o c¸o c«ng t¸c 6 th¸ng vµ c¶ n¨m);
- Xem xÐt viÖc chÊt vÊn vµ tr¶ lêi chÊt vÊn cña
21
Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n, Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n, c¸c thµnh viªn kh¸c cña ñy ban nh©n d©n cÊp x·;
- Xem xÐt v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cÊp x· khi ph¸t hiÖn cã dÊu hiÖu tr¸i víi HiÕn ph¸p, luËt, nghÞ quyÕt cña Quèc héi, ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt cña ñy ban th−êng vô Quèc héi, v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn vµ nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·;
- Thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t khi xÐt thÊy cÇn thiÕt vµ xem xÐt b¸o c¸o cña §oµn gi¸m s¸t sau khi kÕt thóc ho¹t ®éng gi¸m s¸t;
- Bá phiÕu tÝn nhiÖm ®èi víi ng−êi gi÷ chøc vô do Héi ®ång nh©n d©n bÇu.
C©u hái 6: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng n¨m kh«ng? Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã vai trß nh− thÕ nµo trong viÖc chuÈn bÞ, quyÕt ®Þnh vµ tæ chøc thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·?
Tr¶ lêi:
§Ó b¶o ®¶m chÊt l−îng vµ hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng gi¸m s¸t, lµm c¬ së cho ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n nãi chung vµ viÖc x©y dùng ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n nãi riªng, LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n, Quy chÕ ho¹t ®éng
22
cña Héi ®ång nh©n d©n ®· quy ®Þnh Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ph¶i quyÕt ®Þnh ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng n¨m.
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 59 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, §iÒu 51 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n ®−îc ban hµnh theo NghÞ quyÕt sè 753/2005/ NQ-UBTVQH11 ngµy 02-4-2005 cña ñy ban th−êng vô Quèc héi ®· ®−îc söa ®æi, bæ sung theo NghÞ quyÕt sè 545/2007/UBTVQH12 ngµy 11-12-2007 cña ñy ban th−êng vô Quèc héi (sau ®©y gäi t¾t lµ Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n), Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã vai trß quan träng trong viÖc chuÈn bÞ, quyÕt ®Þnh vµ tæ chøc thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n, cô thÓ lµ: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n lµ c¬ quan duy nhÊt cã quyÒn dù kiÕn ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n vµ tr×nh Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, quyÕt ®Þnh t¹i kú häp cuèi n¨m cña n¨m tr−íc vµ tæ chøc thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh ®ã trong n¨m tiÕp theo.
C©u hái 7: Ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®−îc quyÕt ®Þnh c¨n cø vµo nh÷ng yÕu tè nµo, theo tr×nh tù, thñ tôc nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 59 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003,
23
Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng n¨m cña m×nh trªn c¬ së ®Ò nghÞ cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n, Ban Th−êng trùc ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cïng cÊp vµ kiÕn nghÞ cña cö tri ë ®Þa ph−¬ng. Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n dù kiÕn ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n tr×nh Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, quyÕt ®Þnh t¹i kú häp cuèi n¨m cña n¨m tr−íc. Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng n¨m theo tr×nh tù ®−îc quy ®Þnh t¹i §iÒu 51 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n nh− sau:
- ChËm nhÊt lµ hai m−¬i l¨m ngµy tr−íc ngµy khai m¹c kú häp cuèi n¨m cña Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tËp hîp ®Ò nghÞ cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n, Ban th−êng trùc ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cïng cÊp vµ kiÕn nghÞ cña cö tri ë ®Þa ph−¬ng vÒ néi dung gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n. ViÖc tËp hîp ®Ò nghÞ nµy cã thÓ tiÕn hµnh b»ng h×nh thøc chñ ®éng (Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n göi c«ng v¨n tíi c¸c ®èi t−îng trªn ®Ò nghÞ cã ®Ò xuÊt vÒ ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n) hoÆc b»ng h×nh thøc thô ®éng (Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n kh«ng göi v¨n b¶n mµ chØ tËp hîp ý kiÕn ®Ò nghÞ nÕu c¸c ®èi t−îng trªn göi ý kiÕn ®Ò xuÊt tíi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n).
- Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tù m×nh hoÆc trªn c¬ së ®Ò nghÞ cña c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n nh− ®· nªu ë phÇn trªn lËp dù kiÕn néi dung,
24
ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n n¨m sau tr×nh Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, quyÕt ®Þnh t¹i kú häp cuèi n¨m;
- T¹i kú häp Héi ®ång nh©n d©n, sau khi nghe ®¹i diÖn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ®äc Tê tr×nh vÒ dù kiÕn ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t, Héi ®ång nh©n d©n th¶o luËn vµ biÓu quyÕt th«ng qua ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n. Héi ®ång nh©n d©n cã thÓ yªu cÇu ñy ban MÆt trËn Tæ quèc cÊp x· ph¸t biÓu ý kiÕn trùc tiÕp t¹i Héi tr−êng vÒ dù kiÕn ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t nÕu thÊy cÇn thiÕt.
C©u hái 8: NghÞ quyÕt vÒ ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ph¶i cã nh÷ng néi dung g×?
Tr¶ lêi:
Ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n gåm c¸c néi dung chñ yÕu sau ®©y: néi dung gi¸m s¸t, ®èi t−îng gi¸m s¸t, thêi gian tiÕn hµnh gi¸m s¸t, h×nh thøc gi¸m s¸t, ph©n c«ng thµnh viªn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tæ chøc thùc hiÖn viÖc gi¸m s¸t… (cã thÓ xem thªm phÇn phô lôc c¸c mÉu v¨n b¶n).
C©u hái 9: Ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t sau khi ®−îc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· th«ng qua ®−îc c«ng bè vµ triÓn khai thùc hiÖn nh− thÕ nµo? NghÞ quyÕt vÒ ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t ®−îc göi tíi nh÷ng c¬ quan, tæ chøc nµo?
25
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 8 LuËt ban hµnh v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n n¨m 2004 th× NghÞ quyÕt vÒ ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n h»ng n¨m ®−îc c«ng bè nh− sau: V¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n ph¶i ®−îc ®−a tin trªn c¸c ph−¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng ë ®Þa ph−¬ng (vÝ dô nh− ë cÊp x· cã hÖ thèng loa truyÒn thanh th× ®−a tin trªn hÖ thèng nµy). §ång thêi ph¶i ®−îc niªm yÕt t¹i trô së cña Héi ®ång nh©n d©n vµ nh÷ng ®Þa ®iÓm kh¸c do Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n cïng cÊp quyÕt ®Þnh. Mét gîi ý ®Ó nghÞ quyÕt ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t tíi ®−îc nhiÒu ng−êi d©n lµ cã thÓ th«ng qua Tr−ëng th«n, Tæ tr−ëng tæ d©n phè ®Ó th«ng b¸o ®Õn nh©n d©n.
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 50 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, chËm nhÊt lµ m−êi ngµy, kÓ tõ ngµy bÕ m¹c kú häp, nghÞ quyÕt vÒ ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®−îc göi lªn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n cÊp huyÖn.
C©u hái 10: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· xem xÐt b¸o c¸o c«ng t¸c cña Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n cÊp x· vµo thêi ®iÓm nµo? Môc ®Ých cña viÖc Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt b¸o c¸o lµ g×?
26
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 60 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt b¸o c¸o cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n cÊp x· vµo c¸c thêi ®iÓm sau ®©y:
Thø nhÊt, t¹i kú häp th−êng lÖ gi÷a n¨m, b¸o c¸o c«ng t¸c cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n ®−îc göi tíi ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n ®Ó xem xÐt. Tr−êng hîp xÐt thÊy cÇn thiÕt, Héi ®ång nh©n d©n th¶o luËn b¸o c¸o nµy t¹i Héi tr−êng. Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 52 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, c¬ së ®Ó Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, quyÕt ®Þnh cã cÇn thiÕt th¶o luËn b¸o c¸o t¹i Héi tr−êng hay kh«ng lµ theo ®Ò nghÞ cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n.
Thø hai, t¹i kú häp th−êng lÖ cuèi n¨m, Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, th¶o luËn b¸o c¸o c«ng t¸c h»ng n¨m cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n t¹i Héi tr−êng.
Thø ba, t¹i kú häp cuèi nhiÖm kú, Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, th¶o luËn b¸o c¸o c«ng t¸c c¶ nhiÖm kú cña Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n.
Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt b¸o c¸o c«ng t¸c víi môc ®Ých ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n, ®¸nh gi¸ nh÷ng viÖc ®· lµm ®−îc, ch−a lµm ®−îc, tõ ®ã ®−a ra nhËn xÐt, yªu
27
cÇu Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô g× trong thêi gian tíi, cÇn ®æi míi g× trong ho¹t ®éng, cã thÓ ®Ò ra nh÷ng chØ tiªu cô thÓ. §èi víi b¸o c¸o nhiÖm kú cña Héi ®ång nh©n d©n, Héi ®ång nh©n d©n ®−a ra ph−¬ng h−íng ho¹t ®éng cña nhiÖm kú míi nh»m gióp Héi ®ång nh©n d©n khãa míi tham kh¶o, quyÕt ®Þnh néi dung ho¹t ®éng cña m×nh.
C©u hái 11: Ngoµi b¸o c¸o c«ng t¸c, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· xem xÐt nh÷ng b¸o c¸o nµo cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n cÊp x·?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 60 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, ngoµi b¸o c¸o c«ng t¸c, Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt b¸o c¸o cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n vÒ nh÷ng vÊn ®Ò kh¸c khi xÐt thÊy cÇn thiÕt. VÝ dô nh− yªu cÇu ñy ban nh©n d©n b¸o c¸o vÒ mét lÜnh vùc cô thÓ trong nhiÖm vô, quyÒn h¹n ®−îc quy ®Þnh tõ §iÒu 111 ®Õn §iÒu 118 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003 nh−: Tæ chøc tiÕp d©n, gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, tè c¸o vµ kiÕn nghÞ cña c«ng d©n theo thÈm quyÒn; thùc hiÖn kÕ ho¹ch ph¸t triÓn sù nghiÖp gi¸o dôc ë ®Þa ph−¬ng; phèi hîp víi tr−êng häc huy ®éng trÎ em vµo líp mét ®óng ®é tuæi; tæ chøc viÖc x©y dùng c¸c c«ng tr×nh thuû
28
lîi nhá; thùc hiÖn viÖc tu bæ, b¶o vÖ ®ª ®iÒu, b¶o vÖ rõng; phßng, chèng vµ kh¾c phôc hËu qu¶ thiªn tai, v.v..
C©u hái 12: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· xem xÐt b¸o c¸o c«ng t¸c cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n cÊp x· ®−îc thùc hiÖn theo tr×nh tù, thñ tôc nh−
thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 60 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003 vµ §iÒu 52 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt b¸o c¸o c«ng t¸c theo tr×nh tù sau ®©y:
B−íc mét, ®¹i diÖn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ®¹i diÖn ñy ban nh©n d©n tr×nh bµy b¸o c¸o. B−íc hai, ®èi víi b¸o c¸o c«ng t¸c cña ñy ban nh©n d©n th× Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n tr×nh bµy ý kiÕn cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n vÒ b¸o c¸o c«ng t¸c cña ñy ban nh©n d©n; b¸o c¸o c«ng t¸c cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n th× kh«ng ph¶i thùc hiÖn b−íc nµy.
B−íc ba, Héi ®ång nh©n d©n th¶o luËn. Tr−íc khi th¶o luËn t¹i phiªn häp toµn thÓ, Héi ®ång nh©n d©n cã thÓ tæ chøc th¶o luËn ë Tæ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n. V× thêi gian häp Héi ®ång nh©n d©n x· ng¾n (diÔn ra trong 1/2 ngµy hoÆc 1 ngµy) do ®ã, nh×n chung, thêi gian th¶o luËn ë Tæ
29
®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n trong kú häp khã cã thÓ thùc hiÖn ®−îc. NhiÒu ®Þa ph−¬ng cã s¸ng kiÕn tæ chøc häp Tæ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n ngay tr−íc kú häp Héi ®ång nh©n d©n ®Ó cho ý kiÕn vÒ c¸c v¨n b¶n tr×nh t¹i kú häp Héi ®ång nh©n d©n nh− dù th¶o nghÞ quyÕt, dù th¶o ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t, b¸o c¸o c«ng t¸c cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n, v.v..
B−íc 4, Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n, Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n tr×nh bµy nh÷ng vÊn ®Ò cã liªn quan mµ Héi ®ång nh©n d©n quan t©m vµ viÖc tiÕp thu ý kiÕn cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n.
B−íc 5, khi cÇn thiÕt, Héi ®ång nh©n d©n ra nghÞ quyÕt vÒ b¸o c¸o c«ng t¸c cña c¬ quan tr×nh b¸o c¸o. Tr−êng hîp Héi ®ång nh©n d©n ra nghÞ quyÕt th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n dù th¶o nghÞ quyÕt.
C©u hái 13: ThÕ nµo lµ ho¹t ®éng chÊt vÊn? Môc ®Ých cña ho¹t ®éng chÊt vÊn lµ g×?
Tr¶ lêi:
VÒ mÆt quan niÖm, cã thÓ hiÓu chÊt vÊn lµ mét trong c¸c c¸ch thøc ®Ó thùc hiÖn quyÒn gi¸m s¸t, trong ®ã ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· nªu nh÷ng vÊn ®Ò thuéc tr¸ch nhiÖm cña Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n, Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n, Phã Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n, ñy viªn ñy ban nh©n d©n vµ yªu cÇu nh÷ng ng−êi nµy tr¶ lêi.
VÒ môc ®Ých, chÊt vÊn lµ ho¹t ®éng ®−îc thùc 30
hiÖn nh»m lµm râ tr¸ch nhiÖm chÝnh trÞ cña ng−êi ®−îc Héi ®ång nh©n d©n giao phã nhiÖm vô. Th«ng qua ho¹t ®éng chÊt vÊn cã thÓ lµ b−íc khëi ®Çu ®Ó ¸p dông c¸c tr¸ch nhiÖm kh¸c (tr¸ch nhiÖm kû luËt, tr¸ch nhiÖm hµnh chÝnh, tr¸ch nhiÖm h×nh sù).
Mét môc ®Ých kh¸c cña chÊt vÊn lµ kiÓm tra n¨ng lùc cña c¸n bé l·nh ®¹o trong viÖc n¾m b¾t vµ ®iÒu hµnh lÜnh vùc ®−îc ph©n c«ng. §Ó thùc hiÖn môc ®Ých nµy, Héi ®ång nh©n d©n th−êng kh«ng cho biÕt tr−íc c¸c c©u hái chÊt vÊn, nÕu c¸n bé bÞ chÊt vÊn kh«ng tr¶ lêi ®−îc hoÆc tr¶ lêi kh«ng tèt c¸c c©u hái ®−îc ®Æt ra th× uy tÝn c¸ nh©n sÏ bÞ suy gi¶m.
XÐt vÒ mét khÝa c¹nh nµo ®ã, chÊt vÊn cßn lµ sù c¶nh b¸o cña Héi ®ång nh©n d©n vÒ mét vÊn ®Ò hay mét t×nh tr¹ng cÇn ®−îc Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n hoÆc ñy ban nh©n d©n quan t©m gi¶i quyÕt. VÝ dô: viÖc ®iÒu hµnh cña Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n kh«ng tèt dÉn ®Õn ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n thiÕu d©n chñ, thiÕu hiÖu qu¶; viÖc ban hµnh v¨n b¶n ®iÒu hµnh cña Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n sai, hoÆc viÖc qu¶n lý ®Êt ®ai ë x·, ph−êng, thÞ trÊn bÞ bu«ng láng, v.v.. Sù c¶nh b¸o nµy nh»m n©ng cao tÝnh dù ®o¸n vµ tr¸ch nhiÖm ph¶i nh×n nhËn tr−íc vÊn ®Ò cña c¸n bé qu¶n lý.
Bªn c¹nh ®ã, ho¹t ®éng chÊt vÊn còng cã môc ®Ých cung cÊp th«ng tin vµ t¹o c¬ héi cho Héi ®ång nh©n d©n ®¸nh gi¸, phª b×nh ñy ban nh©n d©n v× lµm hay kh«ng lµm ®iÒu g× ®ã. H¬n n÷a, ho¹t
31
®éng chÊt vÊn thu hót sù chó ý réng r·i cña c«ng luËn vÒ mét vÊn ®Ò cô thÓ, do ®ã t¹o søc Ðp lªn ñy ban nh©n d©n ®Ó ®−îc gi¶i quyÕt nhanh h¬n, tèt h¬n. Ho¹t ®éng chÊt vÊn cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cÇn ®−îc coi lµ mét h×nh thøc sinh ho¹t chÝnh trÞ võa mang tÝnh d©n chñ ®¹i diÖn (do ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n thùc hiÖn), võa mang tÝnh d©n chñ trùc tiÕp (nh©n d©n ë x·, ph−êng, thÞ trÊn gi¸m s¸t viÖc tr¶ lêi chÊt vÊn qua hÖ thèng loa truyÒn thanh), thu hót ®−îc sù chó ý cña ®«ng ®¶o quÇn chóng nh©n d©n vÒ c¸c vÊn ®Ò ®ang ®Æt ra trong ®êi sèng x· héi cÇn ®−îc gi¶i quyÕt.
C©u hái 14: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· thùc hiÖn chÊt vÊn t¹i kú häp ®èi víi nh÷ng ®èi t−îng nµo? Tr¸ch nhiÖm cña ng−êi bÞ chÊt vÊn khi nhËn ®−îc c©u hái chÊt vÊn ®−îc quy ®Þnh nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 41 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n cã quyÒn chÊt vÊn Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n, Chñ tÞch, c¸c Phã Chñ tÞch vµ c¸c ñy viªn cña ñy ban nh©n d©n. Ng−êi bÞ chÊt vÊn ph¶i tr¶ lêi vÒ nh÷ng vÊn ®Ò mµ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n chÊt vÊn. Tuy nhiªn, néi dung chÊt vÊn ph¶i g¾n víi tr¸ch nhiÖm cña ng−êi bÞ chÊt vÊn ®· ®−îc ph¸p luËt giao hoÆc ®−îc ph©n c«ng phô tr¸ch. Tr−êng hîp ®¹i biÓu
32
Héi ®ång nh©n d©n chÊt vÊn kh«ng ®óng ng−êi th× ng−êi nhËn ®−îc chÊt vÊn cã quyÒn göi l¹i ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n, nªu râ lý do vµ ®Ò nghÞ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n göi chÊt vÊn nµy tíi ng−êi ®−îc giao tr¸ch nhiÖm.
Ng−êi bÞ chÊt vÊn sau khi nhËn ®−îc chÊt vÊn ph¶i tr¶ lêi vÒ nh÷ng vÊn ®Ò mµ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n chÊt vÊn. ViÖc tr¶ lêi nµy ®−îc thùc hiÖn b»ng v¨n b¶n, tr−êng hîp ®¹i biÓu chÊt vÊn trùc tiÕp t¹i Héi tr−êng th× ng−êi tr¶ lêi chÊt vÊn tr¶ lêi trùc tiÕp.
C©u hái 15: Tr×nh tù, thñ tôc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· thùc hiÖn chÊt vÊn t¹i kú häp nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 61 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, §iÒu 53 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, t¹i kú häp Héi ®ång nh©n d©n, viÖc chÊt vÊn vµ tr¶ lêi chÊt vÊn ®−îc thùc hiÖn nh− sau:
- Chñ täa phiªn häp (Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n hoÆc Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n) trªn c¬ së sè ng−êi tr¶ lêi chÊt vÊn ®· ®−îc Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh, nªu nh÷ng vÊn ®Ò chÊt vÊn vµ thø tù tr¶ lêi chÊt vÊn cña tõng ng−êi chÊt vÊn.
- §¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n nªu c©u hái chÊt vÊn trªn c¬ së ®¨ng ký (b»ng h×nh thøc göi phiÕu
33
tíi Chñ täa phiªn häp hoÆc gi¬ tay ®¨ng ký, viÖc sö dông h×nh thøc nµo do Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ®Ò xuÊt) vµ ®−îc Chñ täa phiªn häp cho phÐp nªu c©u hái chÊt vÊn. ViÖc nªu c©u hái chÊt vÊn cã thÓ thùc hiÖn theo hai c¸ch: tõng ®¹i biÓu hái vµ ng−êi bÞ chÊt vÊn tr¶ lêi ngay c©u hái chÊt vÊn hoÆc mét sè ®¹i biÓu hái vµ ng−êi bÞ chÊt vÊn tr¶ lêi chÊt vÊn cña c¸c ®¹i biÓu nµy theo tõng vÊn ®Ò, sau khi kÕt thóc, chñ täa mêi tiÕp mét sè ®¹i biÓu kh¸c ®Æt c©u hái. ViÖc lùa chän h×nh thøc chÊt vÊn c¨n cø vµo thùc tÕ ®Þa ph−¬ng vµ nhãm vÊn ®Ò dù kiÕn sÏ chÊt vÊn.
- Ng−êi bÞ chÊt vÊn tr¶ lêi trùc tiÕp, ®Çy ®ñ vÒ c¸c néi dung mµ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n ®· chÊt vÊn vµ x¸c ®Þnh râ tr¸ch nhiÖm, biÖn ph¸p kh¾c phôc. Thêi gian tr¶ lêi chÊt vÊn cña ng−êi bÞ tr¶ lêi chÊt vÊn do Chñ täa phiªn häp b¸o c¸o Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh; thêi gian tr¶ lêi chÊt vÊn vÒ tõng vÊn ®Ò kh«ng qu¸ m−êi l¨m phót, trong tr−êng hîp ®Æc biÖt do Chñ täa phiªn häp quyÕt ®Þnh.
- Tr−êng hîp ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n kh«ng tháa m·n vÒ néi dung tr¶ lêi chÊt vÊn th× cã thÓ nªu thªm c©u hái liªn quan ®Õn néi dung ®· chÊt vÊn.
- Sau khi nghe tr¶ lêi chÊt vÊn, nÕu ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n vÉn kh«ng ®ång ý víi néi dung tr¶ lêi th× cã quyÒn ®Ò nghÞ Héi ®ång nh©n d©n tiÕp tôc th¶o luËn, ®−a ra th¶o luËn t¹i phiªn häp kh¸c cña Héi ®ång nh©n d©n hoÆc kiÕn nghÞ Héi
34
®ång nh©n d©n xem xÐt tr¸ch nhiÖm cña ng−êi bÞ chÊt vÊn.
- C¨n cø vµo ®Ò nghÞ cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n vµ néi dung chÊt vÊn, tr¶ lêi chÊt vÊn, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n kiÕn nghÞ Héi ®ång nh©n d©n biÖn ph¸p xö lý. Trong tr−êng hîp Héi ®ång nh©n d©n ra nghÞ quyÕt vÒ viÖc tr¶ lêi chÊt vÊn vµ tr¸ch nhiÖm cña ng−êi bÞ chÊt vÊn th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n phèi hîp víi c¸c c¬ quan h÷u quan chuÈn bÞ dù th¶o nghÞ quyÕt ®Ó tr×nh Héi ®ång nh©n d©n.
C©u hái 16: Trong thêi gian gi÷a hai kú häp Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·, viÖc chÊt vÊn ®−îc thùc hiÖn nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 54 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, trong thêi gian gi÷a hai kú häp Héi ®ång nh©n d©n, viÖc chÊt vÊn vµ tr¶ lêi chÊt vÊn ®−îc thùc hiÖn theo tr×nh tù sau ®©y:
B−íc mét, ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n göi chÊt vÊn ®Õn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp; B−íc hai, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n chuyÓn ý kiÕn chÊt vÊn cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n ®Õn ng−êi bÞ chÊt vÊn vµ quyÕt ®Þnh thêi h¹n, h×nh thøc tr¶ lêi chÊt vÊn;
B−íc ba, ng−êi bÞ chÊt vÊn cã tr¸ch nhiÖm tr¶ lêi chÊt vÊn b»ng v¨n b¶n tíi ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n ®· chÊt vÊn vµ Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n; tr−êng hîp kh«ng ®ång ý víi néi dung tr¶ lêi
35
chÊt vÊn, ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n cã thÓ ®Ò nghÞ Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ®−a ra th¶o luËn t¹i kú häp Héi ®ång nh©n d©n gÇn nhÊt.
C©u hái 17: Môc ®Ých cña viÖc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· gi¸m s¸t v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cïng cÊp lµ g×?
Tr¶ lêi:
ViÖc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· gi¸m s¸t v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cïng cÊp nh»m môc ®Ých kiÓm tra xem v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cã tr¸i víi quy ®Þnh cña HiÕn ph¸p, luËt, nghÞ quyÕt cña Quèc héi, ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt cña ñy ban th−êng vô Quèc héi, v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn vµ nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· hay kh«ng. §ång thêi, xem v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cã hîp lý, phï hîp víi t×nh h×nh thùc tÕ ë ®Þa ph−¬ng kh«ng. Tuy nhiªn, viÖc xem xÐt tÝnh hîp lý lµ môc ®Ých phô, viÖc xem xÐt tÝnh ph¸p lý cña v¨n b¶n míi lµ môc ®Ých chÝnh.
C©u hái 18: ViÖc gi¸m s¸t v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cïng cÊp ®−îc thùc hiÖn theo tr×nh tù, thñ tôc nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 62 LuËt tæ chøc Héi 36
®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, viÖc gi¸m s¸t v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n thùc hiÖn theo tr×nh tù sau:
B−íc mét, khi ph¸t hiÖn v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cïng cÊp, nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp d−íi trùc tiÕp cã dÊu hiÖu tr¸i víi HiÕn ph¸p, luËt, nghÞ quyÕt cña Quèc héi, ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt cña ñy ban th−êng vô Quèc héi, v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn vµ nghÞ quyÕt cña m×nh th× Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh xem xÐt v¨n b¶n ®ã;
B−íc hai, ®¹i diÖn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tr×nh v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cã dÊu hiÖu tr¸i víi HiÕn ph¸p, luËt vµ v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn;
B−íc ba, Héi ®ång nh©n d©n th¶o luËn. Trong qu¸ tr×nh th¶o luËn, Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n cã thÓ tr×nh bµy bæ sung nh÷ng vÊn ®Ò cã liªn quan; B−íc bèn, Héi ®ång nh©n d©n ra nghÞ quyÕt.
C©u hái 19: Khi gi¸m s¸t v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cïng cÊp, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã thÈm quyÒn g×?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i ®iÓm c kho¶n 2 §iÒu 62 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003 th×, khi gi¸m s¸t v¨n b¶n quy ph¹m
37
ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cïng cÊp, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã thÈm quyÒn ra nghÞ quyÕt theo mét trong c¸c néi dung sau:
Mét lµ, nghÞ quyÕt víi néi dung v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt kh«ng tr¸i víi HiÕn ph¸p, luËt vµ v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn;
Hai lµ, nghÞ quyÕt víi néi dung quyÕt ®Þnh b·i bá mét phÇn v¨n b¶n do phÇn nµy tr¸i víi quy ®Þnh cô thÓ trong HiÕn ph¸p, luËt vµ v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn;
Ba lµ, nghÞ quyÕt víi néi dung b·i bá toµn bé v¨n b¶n do toµn bé v¨n b¶n tr¸i víi quy ®Þnh cô thÓ trong HiÕn ph¸p, luËt vµ v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn.
C©u hái 20: Khi nµo Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t? ViÖc thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®−îc thùc hiÖn theo tr×nh tù, thñ tôc nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 55 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, Héi ®ång nh©n d©n thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n trªn c¬ së:
- Ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n ®· quy ®Þnh Héi ®ång nh©n d©n sÏ thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t ®Ó tiÕn hµnh gi¸m s¸t vÒ mét néi dung cô thÓ nµo ®ã.
38
- Tuy kh«ng cã trong ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng n¨m cña Héi ®ång nh©n d©n nh−ng do ®iÒu kiÖn thùc tÕ ë ®Þa ph−¬ng ph¸t sinh yªu cÇu Héi ®ång nh©n d©n ph¶i thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t mµ nÕu thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n th× ch−a ch¾c ®· gi¶i quyÕt ®−îc vÊn ®Ò ®Æt ra.
Tr×nh tù, thñ tôc thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®−îc quy ®Þnh nh− sau: B−íc mét, tr−êng hîp ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n h»ng n¨m ®· cã dù kiÕn thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tr×nh Héi ®ång nh©n d©n vÒ viÖc thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t. Cßn trong tr−êng hîp ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n h»ng n¨m kh«ng dù kiÕn thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t nh−ng do yªu cÇu kh¸ch quan cÇn ph¶i thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t th× trªn c¬ së ®Ò nghÞ cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n hoÆc Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tù m×nh thÊy cÇn thiÕt, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tr×nh Héi ®ång nh©n d©n viÖc thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t.
B−íc hai, Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, th¶o luËn tê tr×nh cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n vÒ c¸c néi dung: thµnh phÇn §oµn gi¸m s¸t, Tr−ëng §oµn gi¸m s¸t, néi dung tiÕn hµnh gi¸m s¸t, thêi gian tiÕn hµnh gi¸m s¸t (cô thÓ tõ thêi gian nµo ®Õn thêi gian nµo), ®Þa ®iÓm tiÕn hµnh gi¸m s¸t (t¹i th«n, lµng, Êp, b¶n nµo), c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t. Héi ®ång nh©n
39
d©n biÓu quyÕt th«ng qua nghÞ quyÕt thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t, nghÞ quyÕt chØ cã gi¸ trÞ khi Ýt nhÊt 1/2 tæng sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n th«ng qua.
B−íc ba, NghÞ quyÕt vÒ thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t ph¶i göi tíi:
- Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n cÊp huyÖn theo quy ®Þnh göi tµi liÖu kú häp Héi ®ång nh©n d©n ®−îc quy ®Þnh t¹i §iÒu 50 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003.
- C¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t; thµnh viªn §oµn gi¸m s¸t theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 55 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n.
C©u hái 21: Thµnh phÇn §oµn gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· gåm nh÷ng ai? KÕ ho¹ch gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t cã nh÷ng néi dung g×?
Tr¶ lêi:
HiÖn nay, ph¸p luËt ch−a cã quy ®Þnh nµo vÒ thµnh phÇn §oµn gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n gåm nh÷ng ai. Tuy nhiªn, th«ng th−êng thµnh viªn §oµn gi¸m s¸t bao gåm: §¹i diÖn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, cã thÓ gåm Chñ tÞch hoÆc Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n hoÆc c¶ Chñ tÞch vµ Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n; mét sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n. Ngoµi ra, cã thÓ cã c¸ nh©n, chuyªn gia, ®¹i diÖn c¬ quan, tæ chøc kh¸c. Sau khi thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t, theo quy
40
®Þnh t¹i §iÒu 55 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, §oµn gi¸m s¸t cã thÓ mêi thªm ®¹i diÖn Ban Th−êng trùc ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cÊp x·, c¸c tæ chøc thµnh viªn cña MÆt trËn vµ yªu cÇu ®¹i diÖn c¬ quan, tæ chøc hoÆc c¸ nh©n cã liªn quan, c¸c chuyªn gia vÒ lÜnh vùc ®−îc gi¸m s¸t tham gia §oµn gi¸m s¸t khi xÐt thÊy cÇn thiÕt. Chuyªn gia ®−îc mêi cã thÓ c«ng t¸c t¹i ®Þa bµn x·, ph−êng, thÞ trÊn hoÆc kh«ng nhÊt thiÕt c«ng t¸c trªn ®Þa bµn, cã thÓ lµ ng−êi ®ang c«ng t¸c hoÆc c¸n bé nghØ h−u hoÆc kh«ng cã viÖc lµm nh−ng lµ ng−êi cã chuyªn m«n s©u trong lÜnh vùc gi¸m s¸t.
KÕ ho¹ch gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t gåm c¸c néi dung sau:
- Ph¹m vi, ®èi t−îng gi¸m s¸t: KÕ ho¹ch cÇn x¸c ®Þnh râ §oµn gi¸m s¸t sÏ xem xÐt b¸o c¸o cña c¬ quan nµo vµ h×nh thøc nghe b¸o c¸o trùc tiÕp hay nghiªn cøu b¸o c¸o do c¬ quan, tæ chøc göi tíi. §oµn gi¸m s¸t cã tiÕn hµnh kh¶o s¸t trùc tiÕp t¹i th«n, lµng, Êp, b¶n, tæ d©n phè; c¬ quan, tæ chøc, ®¬n vÞ ®Ó lÊy th«ng tin, sè liÖu,…
- Néi dung gi¸m s¸t: CÇn x¸c ®Þnh râ §oµn gi¸m s¸t lÊy c¨n cø v¨n b¶n ph¸p luËt nµo (V¨n b¶n ph¸p luËt cña Trung −¬ng hay ®Þa ph−¬ng vÒ néi dung gi¸m s¸t cña §oµn, x¸c ®Þnh râ v¨n b¶n ph¸p luËt nµo nÕu cã thÓ). T×nh h×nh thùc hiÖn thùc tÕ t¹i ®Þa ph−¬ng vÒ néi dung gi¸m s¸t.
- Ph−¬ng thøc thùc hiÖn: §oµn gi¸m s¸t sÏ thùc hiÖn quy tr×nh gi¸m s¸t b»ng ph−¬ng thøc nµo
41
(nghe b¸o c¸o gi¸m s¸t, tiÕn hµnh kh¶o s¸t, thµnh lËp Tæ c«ng t¸c,…); x¸c ®Þnh c¸c b−íc tiÕn hµnh gi¸m s¸t theo c¸c giai ®o¹n cô thÓ.
C©u hái 22: §oµn gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã nhiÖm vô, quyÒn h¹n g× trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn nhiÖm vô gi¸m s¸t do Héi ®ång nh©n d©n giao?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 63 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, §iÒu 55 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, khi thùc hiÖn nhiÖm vô gi¸m s¸t do Héi ®ång nh©n d©n giao, §oµn gi¸m s¸t cã tr¸ch nhiÖm:
- Th«ng b¸o néi dung, kÕ ho¹ch, thµnh phÇn vµ thêi h¹n gi¸m s¸t cho c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t chËm nhÊt lµ b¶y ngµy tr−íc ngµy b¾t ®Çu tiÕn hµnh ho¹t ®éng gi¸m s¸t;
- Mêi ®¹i diÖn Ban Th−êng trùc ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cïng cÊp, c¸c tæ chøc thµnh viªn cña MÆt trËn vµ yªu cÇu ®¹i diÖn c¬ quan, tæ chøc hoÆc c¸ nh©n cã liªn quan, c¸c chuyªn gia vÒ lÜnh vùc ®−îc gi¸m s¸t tham gia §oµn gi¸m s¸t khi xÐt thÊy cÇn thiÕt;
- Thùc hiÖn ®óng néi dung, kÕ ho¹ch gi¸m s¸t vµ thÈm quyÒn, tr×nh tù, thñ tôc gi¸m s¸t theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; kh«ng lµm c¶n trë ho¹t ®éng b×nh th−êng cña c¸c c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t;
42
- Yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t b¸o c¸o b»ng v¨n b¶n, cung cÊp th«ng tin, tµi liÖu cã liªn quan ®Õn néi dung gi¸m s¸t, gi¶i tr×nh nh÷ng vÊn ®Ò mµ §oµn gi¸m s¸t quan t©m; xem xÐt, x¸c minh t¹i chç nh÷ng vÊn ®Ò mµ §oµn thÊy cÇn thiÕt;
- Trong qu¸ tr×nh gi¸m s¸t, nÕu ph¸t hiÖn cã vi ph¹m ph¸p luËt th× §oµn gi¸m s¸t yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n cã thÈm quyÒn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó chÊm døt hµnh vi vi ph¹m, xö lý ng−êi vi ph¹m, kh«i phôc quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n bÞ vi ph¹m. §oµn gi¸m s¸t ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ yªu cÇu cña m×nh;
- Sau khi kÕt thóc cuéc gi¸m s¸t, §oµn gi¸m s¸t b¸o c¸o vÒ kÕt qu¶ gi¸m s¸t, trong ®ã nªu râ viÖc chÊp hµnh ph¸p luËt cña c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t, viÖc lµm ®−îc, viÖc ch−a lµm ®−îc, h¹n chÕ, khã kh¨n, vi ph¹m ph¸p luËt (nÕu cã) vµ c¸c kiÕn nghÞ cña §oµn th«ng qua ho¹t ®éng gi¸m s¸t. B¸o c¸o kÕt qu¶ gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t ph¶i ®−îc göi ®Õn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp chËm nhÊt lµ m−êi l¨m ngµy, kÓ tõ ngµy kÕt thóc cuéc gi¸m s¸t.
C©u hái 23: B¸o c¸o cña §oµn gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n ®−îc xem xÐt theo tr×nh tù nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 55 Quy chÕ ho¹t ®éng
43
cña Héi ®ång nh©n d©n, B¸o c¸o cña §oµn gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n ®−îc xem xÐt theo 2 b−íc, b−íc mét lµ Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, b−íc hai lµ Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt. Tuy nhiªn, b−íc hai kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i thùc hiÖn mµ do Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ®Ò xuÊt. Cô thÓ lµ:
B−íc mét: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã tr¸ch nhiÖm xem xÐt b¸o c¸o kÕt qu¶ gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t trong thêi h¹n b¶y ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn ®−îc b¸o c¸o.
Trong tr−êng hîp cÇn thiÕt, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ®Ò nghÞ Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, cho ý kiÕn vÒ b¸o c¸o cña §oµn gi¸m s¸t t¹i kú häp Héi ®ång nh©n d©n gÇn nhÊt.
B−íc hai: Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt b¸o c¸o kÕt qu¶ gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t theo tr×nh tù sau ®©y:
- Tr−ëng §oµn gi¸m s¸t tr×nh bµy b¸o c¸o gi¸m s¸t;
- §¹i diÖn c¬ quan, tæ chøc tham dù phiªn häp ph¸t biÓu ý kiÕn;
- Héi ®ång nh©n d©n th¶o luËn;
- §¹i diÖn c¬ quan, tæ chøc hoÆc c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t ph¸t biÓu ý kiÕn nÕu thÊy cÇn thiÕt; - Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tæng hîp ý kiÕn vµ kÕt luËn; tr−êng hîp cÇn thiÕt th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n phèi hîp víi §oµn gi¸m s¸t chuÈn bÞ dù th¶o nghÞ quyÕt vÒ vÊn ®Ò ®· ®−îc gi¸m s¸t ®Ó tr×nh Héi ®ång nh©n d©n.
44
Sau khi Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt b¸o c¸o kÕt qu¶ gi¸m s¸t vµ cã ý kiÕn kÕt luËn, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã tr¸ch nhiÖm theo dâi kÕt qu¶ gi¶i quyÕt cña c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t.
C©u hái 24: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã quyÒn bá phiÕu tÝn nhiÖm ®èi víi nh÷ng ®èi t−îng nµo? Trong tr−êng hîp nµo? C¬ quan, tæ chøc nµo cã quyÒn ®Ò nghÞ xem xÐt bá phiÕu tÝn nhiÖm?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 34, §iÒu 58 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, Héi ®ång nh©n d©n bá phiÕu tÝn nhiÖm ®èi víi ng−êi gi÷ chøc vô do Héi ®ång nh©n d©n bÇu.
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 53, §iÒu 65 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, viÖc bá phiÕu tÝn nhiÖm ®−îc tiÕn hµnh trong tr−êng hîp Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tr×nh Héi ®ång nh©n d©n bá phiÕu tÝn nhiÖm ®èi víi ng−êi gi÷ chøc vô do Héi ®ång nh©n d©n bÇu theo ®Ò nghÞ cña ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cïng cÊp hoÆc cña Ýt nhÊt mét phÇn ba tæng sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n.
C©u hái 25: ViÖc bá phiÕu tÝn nhiÖm thùc hiÖn theo tr×nh tù, thñ tôc nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 65 LuËt tæ chøc Héi
45
®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, viÖc Héi ®ång nh©n d©n bá phiÕu tÝn nhiÖm ®−îc thùc hiÖn theo tr×nh tù, thñ tôc sau:
B−íc mét, ®¹i diÖn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ®äc tê tr×nh Héi ®ång nh©n d©n vÒ viÖc bá phiÕu tÝn nhiÖm.
B−íc hai, ng−êi ®−îc ®−a ra bá phiÕu tÝn nhiÖm nÕu cã nguyÖn väng th× cã quyÒn tr×nh bµy ý kiÕn cña m×nh tr−íc Héi ®ång nh©n d©n;
B−íc ba, Héi ®ång nh©n d©n th¶o luËn, bá phiÕu tÝn nhiÖm b»ng h×nh thøc bá phiÕu kÝn vµ th«ng qua nghÞ quyÕt vÒ viÖc bá phiÕu tÝn nhiÖm;
B−íc bèn, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n chuÈn bÞ dù th¶o nghÞ quyÕt vÒ viÖc bá phiÕu tÝn nhiÖm ®Ó tr×nh Héi ®ång nh©n d©n.
C©u hái 26: Tr−êng hîp ng−êi ph¶i lÊy phiÕu tÝn nhiÖm kh«ng ®¹t 50% tæng sè phiÕu tÝn nhiÖm th× xö lý nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Trong tr−êng hîp ng−êi ph¶i lÊy phiÕu tÝn nhiÖm kh«ng ®−îc qu¸ nöa tæng sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n tÝn nhiÖm th× c¬ quan hoÆc ng−êi ®· giíi thiÖu ®Ó bÇu ng−êi ®ã cã tr¸ch nhiÖm tr×nh Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, quyÕt ®Þnh viÖc miÔn nhiÖm, b·i nhiÖm ng−êi kh«ng ®−îc Héi ®ång nh©n d©n tÝn nhiÖm. Nh− vËy, khi kh«ng ®¹t ®ñ sè phiÕu tÝn nhiÖm th× ng−êi ph¶i lÊy phiÕu tÝn nhiÖm vÉn tiÕp tôc lµm nhiÖm vô cña m×nh. Ng−êi
46
®ã chØ kh«ng lµm nhiÖm vô khi bÞ tr×nh ra Héi ®ång nh©n d©n bá phiÕu miÔn nhiÖm hoÆc b·i nhiÖm vµ Héi ®ång nh©n d©n bá phiÕu t¸n thµnh viÖc miÔn nhiÖm, b·i nhiÖm.
C©u hái 27: T¹i kú häp thø nhÊt cña mçi khãa, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· bÇu c¸c chøc danh nµo theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 51 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, §iÒu 12 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, t¹i kú häp thø nhÊt cña mçi khãa, Héi ®ång nh©n d©n x· bÇu:
- Chñ täa kú häp giíi thiÖu ®Ó Héi ®ång nh©n d©n bÇu Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n trong sè c¸c ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n.
- Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n giíi thiÖu ®Ó Héi ®ång nh©n d©n bÇu Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n.
- Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n giíi thiÖu ®Ó Héi ®ång nh©n d©n bÇu Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n. - Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n giíi thiÖu ®Ó Héi ®ång nh©n d©n bÇu Phã Chñ tÞch vµ c¸c thµnh viªn kh¸c cña ñy ban nh©n d©n.
- Chñ täa kú häp giíi thiÖu ®Ó Héi ®ång nh©n d©n bÇu Th− ký kú häp cña mçi kho¸ Héi ®ång nh©n d©n.
47
C©u hái 28: Thñ tôc thµnh lËp Ban kiÓm phiÕu vµ nguyªn t¾c x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kiÓm phiÕu ®−îc quy ®Þnh nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 13 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n vµ H−íng dÉn sè 738/HD UBTVQH12 ngµy 30-5-2011 cña ñy ban th−êng vô Quèc héi vÒ viÖc tæ chøc kú häp thø nhÊt cña Héi ®ång nh©n d©n c¸c cÊp nhiÖm kú 2011-2016, Ban kiÓm phiÕu ®−îc Héi ®ång nh©n d©n thµnh lËp nh− sau:
- Chñ täa kú häp tr×nh Héi ®ång nh©n d©n vÒ danh s¸ch Ban kiÓm phiÕu.
- Héi ®ång nh©n d©n bÇu Ban kiÓm phiÕu kh«ng qu¸ n¨m ng−êi, gåm Tr−ëng Ban, Th− ký vµ c¸c thµnh viªn lµ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n. Ng−êi ph¶i lÊy phiÕu tÝn nhiÖm kh«ng ®−îc giíi thiÖu vµo Ban kiÓm phiÕu.
Ban kiÓm phiÕu phæ biÕn, h−íng dÉn thñ tôc, tr×nh tù bá phiÕu vµ kiÓm phiÕu, Tr−ëng Ban kiÓm phiÕu c«ng bè kÕt qu¶ kiÓm phiÕu tr−íc Héi ®ång nh©n d©n. Ban kiÓm phiÕu hÕt nhiÖm vô sau khi cuéc bá phiÕu ®· hoµn thµnh.
Ban kiÓm phiÕu x¸c ®Þnh kÕt qu¶ bá phiÕu theo nguyªn t¾c sau ®©y: Ng−êi ph¶i lÊy phiÕu tÝn nhiÖm ®¹t ®−îc sè phiÕu tÝn nhiÖm d−íi 50% tæng sè ®¹i biÓu lµ kh«ng ®¹t ®−îc sù tÝn nhiÖm cña Héi ®ång nh©n d©n. C¸ch thøc tÝnh lµ lÊy sè l−îng
48
phiÕu ®ång ý tÝn nhiÖm chia cho tæng sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n cña x·, ph−êng, thÞ trÊn. VÝ dô: §Çu nhiÖm kú 2011, x· A cã 30 ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n, trong thêi gian tõ n¨m 2011 ®Õn nay, cã 2 ®¹i biÓu chuyÓn c«ng t¸c vµ n¬i ë sang tØnh kh¸c nªn lµm ®¬n xin th«i lµm nhiÖm vô ®¹i biÓu, ®Õn thêi ®iÓm bá phiÕu tÝn nhiÖm, sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n x· A cßn l¹i 28 ng−êi. Tuy nhiªn vµo ngµy bá phiÕu tÝn nhiÖm, cã 4 ®¹i biÓu lµm ®¬n xin v¾ng mÆt v× lý do èm ®ang n»m ®iÒu trÞ t¹i bÖnh viÖn huyÖn nªn sè ®¹i biÓu dù häp lµ 24 ng−êi. ¤ng B lµ ng−êi ®−îc Héi ®ång nh©n d©n bá phiÕu tÝn nhiÖm vµ ®¹t ®−îc 13 phiÕu tÝn nhiÖm «ng B tiÕp tôc lµm nhiÖm vô, 11 ng−êi kh«ng tÝn nhiÖm «ng B tiÕp tôc lµm nhiÖm vô. Nh− vËy, Ban kiÓm phiÕu x¸c ®Þnh tû lÖ lµ 13 phiÕu tÝn nhiÖm chia tæng sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n lµ 28 ng−êi, kÕt qu¶ lµ 46,43% tæng sè ®¹i biÓu tÝn nhiÖm «ng B. Do ®ã, «ng B kh«ng ®¹t ®−îc sè phiÕu tÝn nhiÖm cÇn thiÕt.
C©u hái 29: ViÖc bá phiÕu tÝn nhiÖm cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã ®iÓm g× kh¸c so víi viÖc Ban Th−êng trùc ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cïng cÊp tæ chøc lÊy phiÕu tÝn nhiÖm?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i Ph¸p lÖnh thùc hiÖn d©n chñ ë x·, ph−êng, thÞ trÊn n¨m 2007; NghÞ quyÕt
49
liªn tÞch sè 09/2008/NQLT-CP-UBTWMTTQVN; Th«ng tri sè 06/TTr-MTTQ ngµy 25-01-2005 cña Ban Th−êng trùc ñy ban Trung −¬ng MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam h−íng dÉn viÖc lÊy phiÕu tÝn nhiÖm ®èi víi c¸c chøc vô chñ chèt do Héi ®ång nh©n d©n x· bÇu vµ tr−ëng th«n, th× viÖc lÊy phiÕu tÝn nhiÖm cã ®Æc ®iÓm sau ®©y:
C¨n cø
ph¸p lý
Thêi h¹n lÊy phiÕu tÝn nhiÖm
50
Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· bá phiÕu tÝn nhiÖm
Thùc hiÖn theo LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n.
Kh«ng quy ®Þnh thêi h¹n ph¶i lÊy phiÕu tÝn nhiÖm ®Þnh kú.
Ban Th−êng trùc ñy ban MÆt trËn Tæ quèc cÊp x· chñ tr× bá phiÕu tÝn nhiÖm
Thùc hiÖn theo Ph¸p lÖnh thùc hiÖn d©n chñ ë x·, ph−êng, thÞ trÊn n¨m 2007, NghÞ quyÕt liªn tÞch sè
09/2008/NQLT-CP UBTWMTTQVN, Th«ng tri sè 06/TTr MTTQ.
Hai n¨m mét lÇn trong nhiÖm kú Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·. LÇn ®Çu tiªn tÝnh tõ thêi ®iÓm ®−îc bÇu.
§èi t−îng ph¶i lÊy phiÕu tÝn nhiÖm
Thµnh
phÇn
tham gia bá phiÕu tÝn nhiÖm
Xö lý kÕt qu¶ phiÕu
Lµ ng−êi do Héi ®ång nh©n d©n bÇu: Chñ tÞch, Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n; Chñ tÞch, Phã Chñ tÞch, ñy viªn ñy ban nh©n d©n; Th− ký kú häp Héi ®ång nh©n d©n.
§¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n.
Tr−êng hîp ng−êi ®−îc bá phiÕu tÝn
Chñ tÞch, Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n vµ Chñ tÞch, Phã Chñ tÞch ñy ban nh©n d©n.
C¸c thµnh viªn ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cÊp x·, thµnh viªn Ban Th−êng vô cña c¸c tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi cïng cÊp, Tr−ëng Ban Thanh tra nh©n d©n, Tr−ëng Ban Gi¸m s¸t ®Çu t− cña céng ®ång (nÕu cã), BÝ th− chi bé,
Tr−ëng th«n, Tæ tr−ëng tæ d©n phè, Tr−ëng Ban c«ng t¸c MÆt trËn th«n, tæ d©n phè.
Ban Th−êng trùc ñy ban MÆt trËn Tæ quèc
51
tÝn nhiÖm nhiÖm kh«ng ®−îc qu¸ nöa tæng sè
®¹i biÓu Héi ®ång
nh©n d©n tÝn
nhiÖm th× c¬ quan
hoÆc ng−êi ®· giíi
thiÖu ®Ó bÇu
ng−êi ®ã cã tr¸ch
nhiÖm tr×nh Héi
®ång nh©n d©n
xem xÐt, quyÕt
®Þnh viÖc miÔn
nhiÖm, b·i nhiÖm
ng−êi kh«ng ®−îc
Héi ®ång nh©n
d©n tÝn nhiÖm.
52
ViÖt Nam cÊp x· göi b¸o c¸o kÕt qu¶ lÊy phiÕu tÝn nhiÖm kÌm theo kiÕn nghÞ cña m×nh ®Õn Th−êng trùc §¶ng uû,
Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp, ñy ban nh©n d©n, Ban Th−êng trùc ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cÊp trªn trùc tiÕp vµ tæ chøc §¶ng cã thÈm quyÒn qu¶n lý ng−êi ®−îc lÊy phiÕu tÝn nhiÖm ®Ó xem xÐt, quyÕt ®Þnh theo thÈm quyÒn. Trªn c¬ së nµy, ñy ban MÆt trËn Tæ quèc cÊp x· còng cã thÓ kiÕn nghÞ tíi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®Ó ®Ò nghÞ Héi ®ång nh©n d©n bá phiÕu tÝn nhiÖm.
C©u hái 30: C¨n cø vµo kÕt qu¶ gi¸m s¸t, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã quyÒn ra nh÷ng quyÕt ®Þnh g×?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 64 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, c¨n cø vµo kÕt qu¶ gi¸m s¸t, Héi ®ång nh©n d©n cã c¸c quyÒn sau ®©y:
- B·i bá mét phÇn hoÆc toµn bé v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cïng cÊp; - Ra nghÞ quyÕt vÒ viÖc tr¶ lêi chÊt vÊn vµ tr¸ch nhiÖm cña ng−êi bÞ chÊt vÊn khi xÐt thÊy cÇn thiÕt; - MiÔn nhiÖm, b·i nhiÖm Chñ tÞch, Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n; Chñ tÞch, Phã Chñ tÞch vµ c¸c thµnh viªn kh¸c cña ñy ban nh©n d©n.
C©u hái 31: ViÖc phèi hîp gi÷a Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· vµ c¸c tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi t¹i ®Þa ph−¬ng trong viÖc thùc hiÖn chøc n¨ng gi¸m s¸t ®−îc thùc hiÖn nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 73 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, viÖc phèi hîp gi÷a Héi ®ång nh©n d©n vµ c¸c tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi ®−îc thùc hiÖn nh− sau: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· mêi ®¹i diÖn Ban Th−êng trùc ñy ban MÆt trËn Tæ quèc cÊp x·, c¸c tæ chøc thµnh viªn cña MÆt trËn cïng cÊp tham gia c¸c
53
ho¹t ®éng gi¸m s¸t, kiÓm tra cña Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n khi xÐt thÊy cÇn thiÕt.
III- VÒ HO¹T §éNG GI¸M S¸T
CñA TH¦êNG TRùC HéI §åNG NH¢N D¢N CÊP X·
C©u hái 32: Ph¸p luËt quy ®Þnh nh− thÕ nµo vÒ quyÒn gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·? Ph¹m vi gi¸m s¸t ®−îc quy ®Þnh nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 53 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã quyÒn gi¸m s¸t viÖc thi hµnh ph¸p luËt t¹i ®Þa ph−¬ng;
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 66 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã quyÒn gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña ñy ban nh©n d©n, gi¸m s¸t c¬ quan nhµ n−íc, tæ chøc kinh tÕ, tæ chøc x· héi, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n vµ c«ng d©n trong viÖc thi hµnh HiÕn ph¸p, luËt, c¸c v¨n b¶n cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn vµ c¸c nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp.
Tuy nhiªn, trong thùc tÕ, ®Ó b¶o ®¶m ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n cã hiÖu qu¶ vµ
54
phï hîp víi tæ chøc cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n nªn tËp trung gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña ñy ban nh©n d©n cÊp x· trong viÖc thùc hiÖn v¨n b¶n ph¸p luËt, v¨n b¶n cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn, nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· vµ trong viÖc ®iÒu hµnh, ho¹t ®éng cô thÓ ë ®Þa ph−¬ng. Trong qu¸ tr×nh gi¸m s¸t, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã thÓ tiÕn hµnh kh¶o s¸t, thu thËp th«ng tin th«ng qua viÖc trùc tiÕp xuèng ®Þa bµn, c¬ së ®Ó phôc vô cho ho¹t ®éng gi¸m s¸t.
C©u hái 33: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã lËp ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t kh«ng? Ch−¬ng tr×nh nµy ®−îc quyÕt ®Þnh theo tr×nh tù, thñ tôc nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 67 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng quý, hµng n¨m cña m×nh, ®©y lµ c¬ së ®Ó Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n triÓn khai c¸c ho¹t ®éng gi¸m s¸t trong quý, trong n¨m. TÊt nhiªn, ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n kh«ng ph¶i cè ®Þnh mµ cã thÓ thay ®æi tïy t×nh h×nh thùc tÕ t¹i ®Þa ph−¬ng, nhÊt lµ ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng n¨m.
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 58 Quy chÕ ho¹t ®éng
55
cña Héi ®ång nh©n d©n, quy tr×nh quyÕt ®Þnh ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng n¨m cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n gåm c¸c b−íc:
B−íc mét, sau khi kÕt thóc kú häp Héi ®ång nh©n d©n cuèi n¨m, trªn c¬ së ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n trong n¨m sau, ý kiÕn, kiÕn nghÞ cña cö tri ë ®Þa ph−¬ng, ®Ò nghÞ cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n (nÕu cã), ®Ò nghÞ cña ñy ban MÆt trËn Tæ quèc cÊp x· (nÕu cã), Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n dù kiÕn ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t n¨m sau cña m×nh.
Tuy kh«ng quy ®Þnh nh−ng ®Ó b¶o ®¶m sù thèng nhÊt trong ho¹t ®éng gi¸m s¸t chung ë ®Þa ph−¬ng, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n nªn göi dù kiÕn ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng n¨m xin ý kiÕn cña ñy ban MÆt trËn Tæ quèc cÊp x·.
B−íc hai, chËm nhÊt lµ m−êi l¨m ngµy sau khi kÕt thóc kú häp cuèi n¨m, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n häp quyÕt ®Þnh vÒ ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng n¨m, cuéc häp nµy cã thÓ mêi ®¹i diÖn ñy ban MÆt trËn Tæ quèc cÊp x·, c¸c tæ chøc thµnh viªn cña MÆt trËn, ñy ban nh©n d©n cÊp x·, mét sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n tham dù.
Còng theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 58 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, quy tr×nh quyÕt ®Þnh ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng quý cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n gåm c¸c b−íc:
B−íc mét, vµo cuèi th¸ng cña quý, trªn c¬ së ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n trong n¨m, ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng n¨m cña
56
Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ®· ®−îc th«ng qua, ý kiÕn, kiÕn nghÞ cña cö tri ë ®Þa ph−¬ng, ®Ò nghÞ cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n (nÕu cã), ®Ò nghÞ cña ñy ban MÆt trËn Tæ quèc cÊp x· (nÕu cã) vµ trªn c¬ së thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t quý ®· thùc hiÖn, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n dù kiÕn ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t quý sau cña m×nh.
Tuy kh«ng quy ®Þnh nh−ng ®Ó b¶o ®¶m sù thèng nhÊt trong ho¹t ®éng gi¸m s¸t chung ë ®Þa ph−¬ng, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n nªn göi dù kiÕn ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t quý ®Ó xin ý kiÕn cña ñy ban MÆt trËn Tæ quèc cÊp x·.
B−íc hai, trong tuÇn ®Çu tiªn cña th¸ng ®Çu tiªn cña quý, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n häp quyÕt ®Þnh vÒ ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t trong quý, cuéc häp nµy cã thÓ mêi ®¹i diÖn ñy ban MÆt trËn Tæ quèc cÊp x·, c¸c tæ chøc thµnh viªn cña MÆt trËn, ñy ban nh©n d©n cÊp x·, mét sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n tham dù.
C©u hái 34: Ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t sau khi ®−îc Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· th«ng qua ®−îc c«ng bè vµ triÓn khai thùc hiÖn nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
HiÖn nay, ph¸p luËt ch−a quy ®Þnh vÒ viÖc c«ng bè ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, tuy nhiªn, ch−¬ng tr×nh
57
gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n lµ c¬ së ®Ó ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n triÓn khai ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña m×nh, ®ång thêi còng lµ c¬ së ®Ó ñy ban MÆt trËn Tæ quèc cÊp x· gi¸m s¸t Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n vµ phèi hîp víi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n trong ho¹t ®éng gi¸m s¸t. V× vËy, ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng n¨m, h»ng quý cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n nªn ®−îc c«ng khai, do Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh møc ®é vµ c¸ch thøc c«ng khai. Ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cã thÓ ®−îc th«ng b¸o tíi ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban MÆt trËn Tæ quèc, ñy ban nh©n d©n cÊp x· hoÆc më réng tíi nh©n d©n trong x·, ph−êng, thÞ trÊn. H×nh thøc c«ng khai cã thÓ b»ng c¸c c¸ch: Niªm yÕt c«ng khai t¹i trô së Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n cÊp x·; c«ng khai trªn hÖ thèng truyÒn thanh cña x·; c«ng khai th«ng qua Tr−ëng th«n, Tæ tr−ëng tæ d©n phè ®Ó th«ng b¸o ®Õn nh©n d©n.
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 67 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, c¨n cø vµo ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t ®· ®−îc th«ng qua, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ph©n c«ng Chñ tÞch, Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n thùc hiÖn c¸c néi dung trong ch−¬ng tr×nh. Ng−êi ®−îc giao triÓn khai thùc hiÖn c«ng viÖc gi¸m s¸t nµo cÇn chñ ®éng tæ chøc gi¸m s¸t ®Ó kÞp kÕ ho¹ch ®Ò ra.
58
C©u hái 35: Khi gi¸m s¸t c¸c c¬ quan nhµ n−íc ë ®Þa ph−¬ng thùc hiÖn nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n, Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã nh÷ng nhiÖm vô, quyÒn h¹n g×?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 21 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n th× trong viÖc ®«n ®èc, kiÓm tra vµ gi¸m s¸t ñy ban nh©n d©n cïng cÊp, c¸c c¬ quan kh¸c cña Nhµ n−íc ë ®Þa ph−¬ng thùc hiÖn nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã nh÷ng nhiÖm vô, quyÒn h¹n sau ®©y:
Mét lµ, yªu cÇu ñy ban nh©n d©n cïng cÊp vµ c¸c c¬ quan kh¸c cña Nhµ n−íc ë ®Þa ph−¬ng b¸o c¸o trùc tiÕp hoÆc b»ng v¨n b¶n vÒ t×nh h×nh thùc hiÖn nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n, thi hµnh c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n;
Hai lµ, tæ chøc kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n. Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n thùc hiÖn quyÒn nµy th«ng th−êng qua viÖc thµnh lËp c¸c ®oµn gi¸m s¸t hoÆc c¸c ®oµn kh¶o s¸t;
Ba lµ, khi ph¸t hiÖn cã sai ph¹m trong viÖc thùc hiÖn nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n, g©y ¶nh h−ëng nghiªm träng ®Õn ®êi sèng cña nh©n d©n ®Þa ph−¬ng th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã quyÒn yªu cÇu ñy ban nh©n d©n hoÆc c¬
59
quan nhµ n−íc h÷u quan ë ®Þa ph−¬ng ¸p dông c¸c biÖn ph¸p ®Ó chÊm døt hµnh vi vi ph¹m, xem xÐt, xö lý vµ b¸o c¸o kÕt qu¶ víi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n. Trong tr−êng hîp cÇn thiÕt, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã thÓ tr×nh ra kú häp gÇn nhÊt cña Héi ®ång nh©n d©n hoÆc triÖu tËp kú häp bÊt th−êng ®Ó Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, quyÕt ®Þnh;
Bèn lµ, phèi hîp víi ñy ban nh©n d©n gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t sinh khi thùc hiÖn nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n trong thêi gian gi÷a hai kú häp Héi ®ång nh©n d©n; xem xÐt, quyÕt ®Þnh ®iÒu chØnh, bæ sung nh÷ng biÖn ph¸p nh»m b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n theo ®Ò nghÞ cña ñy ban nh©n d©n vµ b¸o c¸o Héi ®ång nh©n d©n t¹i kú häp gÇn nhÊt. Quy ®Þnh nµy nh»m t¹o sù linh ho¹t trong ho¹t ®éng ®iÒu hµnh cña ñy ban nh©n d©n ®ång thêi b¶o ®¶m sù kiÓm so¸t cña Héi ®ång nh©n d©n th«ng qua Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n.
C©u hái 36: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· gi¸m s¸t th«ng qua nh÷ng ho¹t ®éng nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 57 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n gi¸m s¸t th«ng qua 4 ho¹t ®éng, ®ã lµ c¸c ho¹t ®éng sau ®©y:
60
- Tæ chøc §oµn gi¸m s¸t;
- Xem xÐt viÖc gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, tè c¸o cña c«ng d©n;
- Xem xÐt viÖc tr¶ lêi chÊt vÊn trong tr−êng hîp ng−êi bÞ chÊt vÊn ®−îc Héi ®ång nh©n d©n cho phÐp tr¶ lêi b»ng v¨n b¶n göi ®Õn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n;
- Xem xÐt v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cã dÊu hiÖu tr¸i víi HiÕn ph¸p, luËt, nghÞ quyÕt cña Quèc héi, ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt cña ñy ban th−êng vô Quèc héi, v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn; nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®Ó tr×nh Héi ®ång nh©n d©n.
V¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn gåm: NghÞ ®Þnh cña ChÝnh phñ, quyÕt ®Þnh cña Thñ t−íng ChÝnh phñ, th«ng t− cña Bé tr−ëng vµ Thñ tr−ëng c¬ quan ngang Bé (ngoµi ra cßn mét sè v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt kh¸c nh−ng Ýt liªn quan tíi ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n lµ: LÖnh, quyÕt ®Þnh cña Chñ tÞch n−íc, nghÞ quyÕt cña Héi ®ång ThÈm ph¸n Tßa ¸n nh©n d©n tèi cao, th«ng t− cña Ch¸nh ¸n Tßa ¸n nh©n d©n tèi cao, th«ng t− cña ViÖn tr−ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao, quyÕt ®Þnh cña Tæng kiÓm to¸n Nhµ n−íc); nghÞ quyÕt quy ph¹m ph¸p luËt cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp tØnh, cÊp huyÖn; quyÕt ®Þnh vµ chØ thÞ cña ñy ban nh©n d©n cÊp tØnh vµ cÊp huyÖn. Theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 2 NghÞ ®Þnh sè 91/2006/N§-CP
61
ngµy 06-9-2006 cña ChÝnh phñ quy ®Þnh chi tiÕt thi hµnh mét sè ®iÒu cña LuËt ban hµnh v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n, nh÷ng nghÞ quyÕt kh«ng ph¶i nghÞ quyÕt quy ph¹m ph¸p luËt gåm: nghÞ quyÕt vÒ miÔn nhiÖm, b·i nhiÖm ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n vµ c¸c chøc vô kh¸c; nghÞ quyÕt phª chuÈn kÕt qu¶ bÇu cö ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n vµ bÇu c¸c chøc vô kh¸c; nghÞ quyÕt vÒ viÖc gi¶i t¸n Héi ®ång nh©n d©n; nghÞ quyÕt vÒ viÖc phª chuÈn c¬ cÊu c¬ quan chuyªn m«n thuéc ñy ban nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung −¬ng, huyÖn, quËn, thÞ x·, thµnh phè thuéc tØnh; nghÞ quyÕt vÒ viÖc thµnh lËp, s¸p nhËp, gi¶i thÓ mét sè c¬ quan chuyªn m«n thuéc ñy ban nh©n d©n; quyÕt ®Þnh thµnh lËp c¸c ban, ban chØ ®¹o, héi ®ång, ñy ban l©m thêi ®Ó thùc hiÖn nhiÖm vô trong mét thêi gian x¸c ®Þnh; nghÞ quyÕt vÒ ch−¬ng tr×nh x©y dùng nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n; nghÞ quyÕt hñy bá, b·i bá v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña Héi ®ång nh©n d©n, ñy ban nh©n d©n; nghÞ quyÕt vÒ tæng biªn chÕ ë ®Þa ph−¬ng, v.v..
C©u hái 37: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã ph¶i b¸o c¸o Héi ®ång nh©n d©n vÒ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña m×nh kh«ng? ViÖc b¸o c¸o ®−îc thùc hiÖn nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 3 §iÒu 68 LuËt tæ 62
chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã tr¸ch nhiÖm b¸o c¸o Héi ®ång nh©n d©n vÒ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña m×nh (ho¹t ®éng c¸c §oµn gi¸m s¸t) gi÷a hai kú häp. T¹i kú häp Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n göi b¸o c¸o ®Õn c¸c ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n, tr−êng hîp cÇn thiÕt th× Héi ®ång nh©n d©n th¶o luËn b¸o c¸o cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n.
§èi víi c¸c ho¹t ®éng gi¸m s¸t kh¸c, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n kh«ng ph¶i b¸o c¸o Héi ®ång nh©n d©n, nh−ng tr−êng hîp cÇn thiÕt th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã thÓ tr×nh Héi ®ång nh©n d©n: khi gi¸m s¸t v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n, trong tr−êng hîp ñy ban nh©n d©n kh«ng thùc hiÖn yªu cÇu th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tr×nh Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, quyÕt ®Þnh.
C©u hái 38: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t nh»m môc ®Ých g×? ViÖc thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®−îc thùc hiÖn theo tr×nh tù, thñ tôc nh−
thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Trong sè c¸c h×nh thøc gi¸m s¸t mµ Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ®−îc phÐp thùc hiÖn th× viÖc thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t th−êng ®−îc Héi
63
®ång nh©n d©n c¸c ®Þa ph−¬ng tæ chøc, thùc hiÖn nhiÒu h¬n. §©y lµ h×nh thøc gi¸m s¸t kh¸ hiÖu qu¶, ®i s©u n¾m b¾t ®−îc thùc tÕ cña ®Þa ph−¬ng, t×m hiÓu, thu thËp ®−îc th«ng tin thùc tÕ phôc vô cho ho¹t ®éng gi¸m s¸t.
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 68 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, §iÒu 61 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, viÖc thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ®−îc thùc hiÖn theo thñ tôc, tr×nh tù sau:
B−íc mét, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n c¨n cø vµo ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t cña m×nh hoÆc theo yªu cÇu cña Héi ®ång nh©n d©n, ®Ò nghÞ cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n, hoÆc trªn c¬ së xem xÐt khiÕu n¹i, tè c¸o cña c«ng d©n ®Ó c©n nh¾c ra quyÕt ®Þnh thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t. Ch−¬ng tr×nh gi¸m s¸t h»ng quý, n¨m cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã thÓ ®Þnh ra viÖc tæ chøc bao nhiªu §oµn gi¸m s¸t, vÒ lÜnh vùc g×, vµo thêi ®iÓm nµo. Yªu cÇu cña Héi ®ång nh©n d©n th«ng qua nghÞ quyÕt vÒ ho¹t ®éng gi¸m s¸t (vÝ dô nh− khi Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt b¸o c¸o c«ng t¸c cña ñy ban nh©n d©n, xem xÐt v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n, Héi ®ång nh©n d©n ra nghÞ quyÕt vÒ vÊn ®Ò nµy, trong ®ã giao Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t ®Ó t×m hiÓu s©u h¬n). §Ò nghÞ cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n cã thÓ b»ng lêi nãi hoÆc b»ng v¨n b¶n göi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n.
64
B−íc hai, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n dù kiÕn thµnh phÇn §oµn gi¸m s¸t (gåm ®¹i diÖn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, mét sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n vµ ®¹i diÖn c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n), ®ång thêi liªn hÖ víi ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n, c¸ nh©n ®Ó mêi tham gia; liªn hÖ víi c¬ quan, tæ chøc ®Ó cö thµnh viªn tham gia.
B−íc ba, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ra quyÕt ®Þnh thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t trong ®ã gåm c¸c néi dung: néi dung gi¸m s¸t (vÒ lÜnh vùc g×), kÕ ho¹ch gi¸m s¸t (tõ thêi gian nµo ®Õn thêi gian nµo, t¹i ®Þa ®iÓm nµo - th«n, lµng hay c¬ quan, tæ chøc nµo,…), thµnh phÇn §oµn gi¸m s¸t, Tr−ëng §oµn gi¸m s¸t vµ c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t. QuyÕt ®Þnh cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ®−îc thÓ hiÖn d−íi h×nh thøc v¨n b¶n lµ QuyÕt ®Þnh (kh«ng ph¶i h×nh thøc c«ng v¨n).
B−íc bèn, sau khi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ra quyÕt ®Þnh thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n göi th«ng b¸o tíi c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t c¸c néi dung: néi dung gi¸m s¸t, kÕ ho¹ch gi¸m s¸t (h×nh thøc b»ng c«ng v¨n th«ng b¸o göi kÌm quyÕt ®Þnh thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t) chËm nhÊt lµ b¶y ngµy, tr−íc ngµy §oµn b¾t ®Çu tiÕn hµnh ho¹t ®éng gi¸m s¸t.
C©u hái 39: Thµnh phÇn §oµn gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· gåm nh÷ng ng−êi nµo? KÕ ho¹ch gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t cã nh÷ng néi dung g×?
65
Tr¶ lêi:
HiÖn nay, ph¸p luËt ch−a cã quy ®Þnh cô thÓ nµo vÒ thµnh phÇn §oµn gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n gåm nh÷ng ai. Tuy nhiªn, cã thÓ hiÓu r»ng, thµnh viªn §oµn gi¸m s¸t gåm: §¹i diÖn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, cã thÓ gåm Chñ tÞch hoÆc Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n hoÆc c¶ Chñ tÞch vµ Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n; mét sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n. Ngoµi ra, cã thÓ cã c¸ nh©n, chuyªn gia, ®¹i diÖn c¬ quan, tæ chøc.
Sau khi thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t, theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 55, 59 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, §oµn gi¸m s¸t cã thÓ mêi thªm ®¹i diÖn Ban Th−êng trùc ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cÊp x·, c¸c tæ chøc thµnh viªn cña MÆt trËn vµ yªu cÇu ®¹i diÖn c¬ quan, tæ chøc hoÆc c¸ nh©n cã liªn quan, c¸c chuyªn gia vÒ lÜnh vùc ®−îc gi¸m s¸t tham gia §oµn gi¸m s¸t khi xÐt thÊy cÇn thiÕt. Chuyªn gia ®−îc mêi cã thÓ c«ng t¸c t¹i ®Þa bµn x·, ph−êng, thÞ trÊn hoÆc kh«ng nhÊt thiÕt c«ng t¸c trªn ®Þa bµn, cã thÓ lµ ng−êi ®ang c«ng t¸c hoÆc c¸n bé nghØ h−u hoÆc kh«ng cã viÖc lµm nh−ng lµ ng−êi cã chuyªn m«n s©u trong lÜnh vùc gi¸m s¸t.
KÕ ho¹ch gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t do Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n thµnh lËp t−¬ng tù nh− kÕ ho¹ch gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t do Héi ®ång nh©n d©n thµnh lËp.
66
C©u hái 40: §oµn gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã nhiÖm vô, quyÒn h¹n g×?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 68 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003 vµ §iÒu 55, 59 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, §oµn gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã nhiÖm vô, quyÒn h¹n sau:
- Th«ng b¸o néi dung, kÕ ho¹ch, thµnh phÇn vµ thêi h¹n gi¸m s¸t cho c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t chËm nhÊt lµ b¶y ngµy tr−íc ngµy b¾t ®Çu tiÕn hµnh ho¹t ®éng gi¸m s¸t;
- Mêi ®¹i diÖn Ban Th−êng trùc ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cïng cÊp, c¸c tæ chøc thµnh viªn cña MÆt trËn vµ yªu cÇu ®¹i diÖn c¬ quan, tæ chøc hoÆc c¸ nh©n cã liªn quan, c¸c chuyªn gia vÒ lÜnh vùc ®−îc gi¸m s¸t tham gia §oµn gi¸m s¸t khi xÐt thÊy cÇn thiÕt;
- Thùc hiÖn ®óng néi dung, kÕ ho¹ch gi¸m s¸t vµ thÈm quyÒn, tr×nh tù, thñ tôc gi¸m s¸t theo ®óng quyÕt ®Þnh thµnh lËp §oµn gi¸m s¸t vµ quy ®Þnh cña ph¸p luËt; kh«ng lµm c¶n trë ho¹t ®éng b×nh th−êng cña c¸c c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t;
- Yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t b¸o c¸o b»ng v¨n b¶n, cung cÊp th«ng tin, tµi liÖu cã liªn quan ®Õn néi dung gi¸m s¸t, gi¶i tr×nh nh÷ng vÊn ®Ò mµ §oµn gi¸m s¸t quan
67
t©m; xem xÐt, x¸c minh t¹i chç nh÷ng vÊn ®Ò mµ §oµn thÊy cÇn thiÕt;
- Trong qu¸ tr×nh gi¸m s¸t nÕu ph¸t hiÖn cã hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt, g©y thiÖt h¹i ®Õn lîi Ých cña Nhµ n−íc, quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña tæ chøc, c¸ nh©n th× §oµn gi¸m s¸t cã quyÒn yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n h÷u quan ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó kÞp thêi chÊm døt hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt vµ kh«i phôc lîi Ých cña Nhµ n−íc, quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña tæ chøc, c¸ nh©n bÞ vi ph¹m; yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n cã thÈm quyÒn xem xÐt tr¸ch nhiÖm cña ng−êi cã hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt. §oµn gi¸m s¸t ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ yªu cÇu cña m×nh;
- Sau khi kÕt thóc cuéc gi¸m s¸t, §oµn gi¸m s¸t b¸o c¸o vÒ kÕt qu¶ gi¸m s¸t, trong ®ã nªu râ viÖc chÊp hµnh ph¸p luËt cña c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t, viÖc lµm ®−îc, viÖc ch−a lµm ®−îc, h¹n chÕ, khã kh¨n, vi ph¹m ph¸p luËt (nÕu cã) vµ c¸c kiÕn nghÞ cña §oµn th«ng qua ho¹t ®éng gi¸m s¸t. B¸o c¸o kÕt qu¶ gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t ph¶i ®−îc göi ®Õn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp chËm nhÊt lµ m−êi l¨m ngµy, kÓ tõ ngµy kÕt thóc cuéc gi¸m s¸t.
C©u hái 41: B¸o c¸o kÕt qu¶ gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®−îc xem xÐt theo tr×nh tù, thñ tôc nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 59 Quy chÕ ho¹t ®éng 68
cña Héi ®ång nh©n d©n, trong thêi h¹n b¶y ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn ®−îc b¸o c¸o kÕt qu¶ gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã tr¸ch nhiÖm tæ chøc häp ®Ó xem xÐt. ViÖc xem xÐt b¸o c¸o cña §oµn gi¸m s¸t theo tr×nh tù sau:
B−íc mét, Tr−ëng ®oµn gi¸m s¸t tr×nh bµy b¸o c¸o;
B−íc hai, ®¹i diÖn c¬ quan, tæ chøc ®−îc mêi dù cuéc häp ph¸t biÓu ý kiÕn;
B−íc ba, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n th¶o luËn;
B−íc bèn, ®¹i diÖn c¬ quan, tæ chøc hoÆc c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t ph¸t biÓu ý kiÕn nÕu thÊy cÇn thiÕt;
B−íc n¨m, Chñ täa cuéc häp kÕt luËn.
C©u hái 42: Sau khi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· tæ chøc cuéc häp xem xÐt b¸o c¸o cña §oµn gi¸m s¸t, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· thùc hiÖn nh÷ng c«ng viÖc g× tiÕp theo?
Tr¶ lêi:
Sau khi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tæ chøc cuéc häp xem xÐt b¸o c¸o cña §oµn gi¸m s¸t, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n thùc hiÖn tiÕp c¸c c«ng viÖc sau:
- X©y dùng kÕt luËn cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, kÕt luËn thÓ hiÖn d−íi h×nh thøc v¨n
69
b¶n cã tªn lo¹i, trong ®ã tªn v¨n b¶n lµ "KÕt luËn cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n vÒ b¸o c¸o gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t vÒ …- néi dung gi¸m s¸t - ®−îc thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh sè … cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n".
- Göi kÕt luËn tíi c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t vµ c¸c c¬ quan, tæ chøc cã liªn quan. ViÖc quyÕt ®Þnh göi tíi c¬ quan, tæ chøc cã liªn quan nµo phô thuéc néi dung gi¸m s¸t vµ do Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh.
- Theo dâi kÕt qu¶ gi¶i quyÕt kiÕn nghÞ cña c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n chÞu sù gi¸m s¸t sau khi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n göi kÕt luËn.
- Trong tr−êng hîp cÇn thiÕt, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ®Ò nghÞ Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt b¸o c¸o kÕt qu¶ gi¸m s¸t cña §oµn gi¸m s¸t t¹i kú häp gÇn nhÊt.
C©u hái 43: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· gi¸m s¸t viÖc thi hµnh ph¸p luËt vÒ khiÕu n¹i, tè c¸o nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
KhiÕu n¹i, tè c¸o lµ mét trong nh÷ng h×nh thøc gi¸m s¸t cña nh©n d©n ®èi víi ho¹t ®éng cña c¸n bé, c«ng chøc, viªn chøc cña c¬ quan nhµ n−íc. HiÖn nay, c¬ së ph¸p lý cao nhÊt cho ho¹t ®éng nµy chÝnh lµ LuËt khiÕu n¹i n¨m 2011 vµ LuËt tè c¸o n¨m 2011 do Quèc héi ban hµnh cã hiÖu lùc thi hµnh tõ ngµy 01-7-2012 thay thÕ LuËt khiÕu
70
n¹i, tè c¸o n¨m 1998 (söa ®æi, bæ sung c¸c n¨m 2004, 2005). VÒ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®èi víi viÖc thi hµnh ph¸p luËt vÒ khiÕu n¹i, tè c¸o, theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 69 cña LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003 vµ §iÒu 61 cña Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, khi nhËn ®−îc khiÕu n¹i, tè c¸o cña c«ng d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n ph¶i nghiªn cøu, xem xÐt, chuyÓn ®Õn c¸c c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n cã thÈm quyÒn vµ ®«n ®èc, theo dâi viÖc gi¶i quyÕt. Trong tr−êng hîp cÇn thiÕt, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tiÕn hµnh gi¸m s¸t viÖc thi hµnh ph¸p luËt vÒ khiÕu n¹i, tè c¸o; tæ chøc §oµn gi¸m s¸t viÖc gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, tè c¸o t¹i ®Þa ph−¬ng. ViÖc tæ chøc §oµn gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n vÒ khiÕu n¹i, tè c¸o thùc hiÖn gièng nh− quy ®Þnh vÒ tæ chøc §oµn gi¸m s¸t cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n.
Trong qu¸ tr×nh gi¸m s¸t viÖc thi hµnh ph¸p luËt vÒ khiÕu n¹i, tè c¸o nÕu ph¸t hiÖn cã hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt, g©y thiÖt h¹i ®Õn lîi Ých cña Nhµ n−íc, quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña tæ chøc, c¸ nh©n th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n cã thÈm quyÒn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p ®Ó kÞp thêi chÊm døt hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt, xem xÐt tr¸ch nhiÖm, xö lý ng−êi vi ph¹m, kh«i phôc lîi Ých cña Nhµ n−íc, quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña tæ chøc, c¸ nh©n bÞ vi ph¹m. §ång thêi, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n
71
d©n còng cã quyÒn yªu cÇu ng−êi cã thÈm quyÒn xem xÐt, gi¶i quyÕt; nÕu kh«ng ®ång ý víi viÖc gi¶i quyÕt cña ng−êi ®ã th× yªu cÇu ng−êi ®øng ®Çu c¬ quan, tæ chøc cÊp trªn trùc tiÕp xem xÐt, gi¶i quyÕt. C¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n h÷u quan cã tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn yªu cÇu cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n vµ ph¶i b¸o c¸o Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n trong thêi h¹n b¶y ngµy, kÓ tõ ngµy ra quyÕt ®Þnh gi¶i quyÕt.
C©u hái 44: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· xem xÐt v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cÊp x· trong tr−êng hîp nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 70 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, §iÒu 60 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tù m×nh hoÆc theo ®Ò nghÞ cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n, Ban Th−êng trùc ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cïng cÊp xem xÐt v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cÊp x· cã dÊu hiÖu tr¸i víi HiÕn ph¸p, luËt, nghÞ quyÕt cña Quèc héi, ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt cña ñy ban Th−êng vô Quèc héi, v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn vµ nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp.
Trong thùc tÕ, sè l−îng v¨n b¶n quy ph¹m 72
ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cÊp x· kh«ng nhiÒu, néi dung kh«ng phøc t¹p, do vËy, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÇn th−êng xuyªn rµ so¸t, kiÓm tra quyÕt ®Þnh, chØ thÞ cña ñy ban nh©n d©n cÊp x· ngay khi nhËn ®−îc. Tr−êng hîp ph¸t hiÖn v¨n b¶n cã dÊu hiÖu tr¸i quy ®Þnh cña ph¸p luËt, nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n chñ ®éng tæ chøc häp ®Ó xem xÐt v¨n b¶n ®ã theo tr×nh tù ph¸p luËt.
C©u hái 45: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· xem xÐt v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña ñy ban nh©n d©n cïng cÊp theo tr×nh tù nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 60 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt theo tr×nh tù sau ®©y:
B−íc mét, ®¹i diÖn ñy ban nh©n d©n x·, ph−êng, thÞ trÊn tr×nh bµy ý kiÕn;
B−íc hai, ®¹i diÖn c¬ quan, tæ chøc ®−îc mêi dù cuéc häp ph¸t biÓu ý kiÕn;
B−íc ba, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n th¶o luËn;
B−íc bèn, ®¹i diÖn ñy ban nh©n d©n ph¸t biÓu ý kiÕn nÕu thÊy cÇn thiÕt;
B−íc n¨m, Chñ täa cuéc häp kÕt luËn.
73
KÕt luËn cña Chñ täa cuéc häp cÇn râ rµng, quyÕt ®Þnh, chØ thÞ cña ñy ban nh©n d©n cã tr¸i víi HiÕn ph¸p, luËt, nghÞ quyÕt cña Quèc héi, ph¸p lÖnh, nghÞ quyÕt cña ñy ban th−êng vô Quèc héi, v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn vµ nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp hay kh«ng, nÕu cã tr¸i th× tr¸i víi v¨n b¶n cô thÓ nµo, toµn bé quyÕt ®Þnh, chØ thÞ tr¸i hay chØ mét phÇn quyÕt ®Þnh, chØ thÞ tr¸i víi ph¸p luËt, v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn, nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n, nÕu mét phÇn tr¸i lµ phÇn nµo, néi dung cô thÓ lµ g×. KÕt luËn cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÇn nªu râ yªu cÇu c¬ quan ban hµnh v¨n b¶n söa ®æi v¨n b¶n vµ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt kh¸c trong tr−êng hîp toµn bé hoÆc mét phÇn quyÕt ®Þnh, chØ thÞ cña ñy ban nh©n d©n tr¸i víi ph¸p luËt, v¨n b¶n cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn, nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n.
Trong tr−êng hîp ñy ban nh©n d©n kh«ng thùc hiÖn yªu cÇu th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tr×nh Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, quyÕt ®Þnh t¹i kú häp th−êng lÖ cña Héi ®ång nh©n d©n hoÆc kú häp Héi ®ång nh©n d©n bÊt th−êng khi thêi gian ®Õn kú häp th−êng lÖ cßn dµi vµ viÖc tr×nh Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt quyÕt ®Þnh, chØ thÞ cña ñy ban nh©n d©n lµ cÇn thiÕt ®Ó b¶o ®¶m kh«ng vi ph¹m quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña Nhµ n−íc vµ c«ng d©n.
74
C©u hái 46: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã quyÒn tr×nh Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· bá phiÕu tÝn nhiÖm trong nh÷ng tr−êng hîp nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 53, 71 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, §iÒu 56 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, khi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n nhËn ®−îc ®Ò nghÞ cña ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cÊp x· hoÆc khi nhËn ®−îc yªu cÇu cña Ýt nhÊt mét phÇn ba tæng sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tr×nh Héi ®ång nh©n d©n viÖc bá phiÕu tÝn nhiÖm t¹i kú häp gÇn nhÊt.
§Ò nghÞ cña ñy ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cÊp x· ph¶i b»ng v¨n b¶n; yªu cÇu cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n cã thÓ b»ng v¨n b¶n hoÆc lêi nãi vµ ®−îc ghi nhËn mét c¸ch chÝnh thøc.
C©u hái 47: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· xem xÐt viÖc tr¶ lêi chÊt vÊn trong tr−êng hîp nµo? Tr×nh tù Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· xem xÐt viÖc tr¶ lêi chÊt vÊn nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 57 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång
75
nh©n d©n xem xÐt viÖc tr¶ lêi chÊt vÊn trong tr−êng hîp ng−êi bÞ chÊt vÊn ®−îc Héi ®ång nh©n d©n cho phÐp tr¶ lêi b»ng v¨n b¶n göi ®Õn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n. Bªn c¹nh ®ã, §iÒu 72 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003 quy ®Þnh Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã tr¸ch nhiÖm tiÕp nhËn kiÕn nghÞ, chÊt vÊn cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n ®Ó chuyÓn ®Õn ng−êi bÞ chÊt vÊn; th«ng b¸o cho ng−êi bÞ chÊt vÊn thêi h¹n vµ h×nh thøc tr¶ lêi chÊt vÊn. Nh− vËy, cã hai tr−êng hîp Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt viÖc tr¶ lêi chÊt vÊn lµ:
- Khi Héi ®ång nh©n d©n giao cho;
- Gi÷a hai kú häp, ®¹i biÓu göi chÊt vÊn tíi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n.
Tuy nhiªn, LuËt kh«ng quy ®Þnh râ Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt viÖc tr¶ lêi chÊt vÊn nh− thÕ nµo, nh−ng cã hai h×nh thøc xem xÐt chÊt vÊn cã thÓ ¸p dông ®ã lµ: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt viÖc chÊt vÊn vµ tr¶ lêi chÊt vÊn trùc tiÕp (nh− t¹i cuéc häp Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· hoÆc nh− viÖc ñy ban th−êng vô Quèc héi xem xÐt viÖc chÊt vÊn vµ tr¶ lêi chÊt vÊn trùc tiÕp); Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tæ chøc häp ®Ó xem xÐt v¨n b¶n tr¶ lêi chÊt vÊn ®−îc göi ®Õn Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n.
C©u hái 48: Sau khi kÕt thóc ho¹t ®éng gi¸m s¸t, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã c¸c quyÒn g×?
76
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, sau khi kÕt thóc ho¹t ®éng gi¸m s¸t, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã nh÷ng quyÒn sau:
- Theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 3 §iÒu 21 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, trong viÖc kiÓm tra, ®«n ®èc, gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã quyÒn yªu cÇu ñy ban nh©n d©n hoÆc c¬ quan nhµ n−íc h÷u quan ë ®Þa ph−¬ng ¸p dông c¸c biÖn ph¸p ®Ó chÊm døt hµnh vi vi ph¹m, xem xÐt, xö lý vµ b¸o c¸o kÕt qu¶ víi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n. Trong tr−êng hîp cÇn thiÕt, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã thÓ tr×nh ra Héi ®ång nh©n d©n.
- Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 69 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, trong viÖc gi¸m s¸t viÖc thi hµnh ph¸p luËt vÒ khiÕu n¹i, tè c¸o: Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n cã thÈm quyÒn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p chÊm døt hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt, xem xÐt tr¸ch nhiÖm, xö lý ng−êi vi ph¹m, kh«i phôc lîi Ých cña Nhµ n−íc, quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña tæ chøc, c¸ nh©n bÞ vi ph¹m.
- Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 71 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tr×nh Héi ®ång nh©n d©n bá phiÕu tÝn nhiÖm ®èi víi ng−êi gi÷ chøc vô do Héi ®ång nh©n d©n bÇu.
77
- Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 60 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n, trong viÖc gi¸m s¸t v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cã quyÒn yªu cÇu c¬ quan ban hµnh v¨n b¶n söa ®æi v¨n b¶n vµ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt kh¸c. Trong tr−êng hîp c¬ quan ban hµnh v¨n b¶n kh«ng thùc hiÖn yªu cÇu th× Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n tr×nh Héi ®ång nh©n d©n xem xÐt, quyÕt ®Þnh.
- ChÊt vÊn t¹i kú häp Héi ®ång nh©n d©n: C¨n cø vµo ®Ò nghÞ cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n vµ néi dung chÊt vÊn, tr¶ lêi chÊt vÊn, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n kiÕn nghÞ Héi ®ång nh©n d©n biÖn ph¸p xö lý (kho¶n 3 §iÒu 53 Quy chÕ ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n).
IV- VÒ HO¹T §éNG GI¸M S¸T CñA §¹I BIÓU HéI §åNG NH¢N D¢N CÊP X·
C©u hái 49: §¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· gi¸m s¸t th«ng qua nh÷ng h×nh thøc (ho¹t ®éng) nµo?
Tr¶ lêi:
Ch−¬ng III LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003 quy ®Þnh vÒ ho¹t ®éng gi¸m s¸t cña Héi ®ång nh©n d©n, Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, c¸c Ban cña Héi ®ång nh©n d©n vµ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n chØ cã 3
78