🔙 Quay lại trang tải sách pdf ebook Học Tập Và Làm Theo Tư Tưởng, Tấm Gương Đạo Đức Hồ Chí Minh Về Nâng Cao Ý Thức Trách Nhiệm, Hết Lòng, Hết Sức Phụng Sự Tổ Quốc, Phục Vụ Nhân Dân
Ebooks
Nhóm Zalo
ban tuyªn gi¸o trung −¬ng
häc tËp Vμ LμM THEO
t− t−ëng, tÊm g−¬ng ®¹o ®øc hå chÝ minh vÒ N¢NG CAO ý THøC TR¸CH NHIÖM, HÕT LßNG, HÕT SøC PHôNG Sù Tæ QUèC, PHôC Vô NH¢N D¢N (Tμi liÖu häc tËp n¨m 2009)
nhμ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia Hμ Néi-2009
chó dÉn cña nhμ xuÊt b¶n
Hai n¨m qua, Cuéc vËn ®éng "Häc tËp vμ lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh" ®· ®−îc triÓn khai s©u réng trong c¸c tæ chøc cña hÖ thèng chÝnh trÞ vμ toμn x· héi, lμm cho toμn §¶ng, toμn d©n ta ngμy cμng nhËn thøc s©u s¾c h¬n vÒ nh÷ng néi dung c¬ b¶n, gi¸ trÞ tinh thÇn to lín cña t− t−ëng vμ tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh. KÕt qu¶ b−íc ®Çu cña Cuéc vËn ®éng ®· t¹o ra nh÷ng chuyÓn biÕn quan träng trong nhËn thøc, ý thøc rÌn luyÖn, tu d−ìng ®¹o ®øc, lèi sèng cña ®éi ngò c¸n bé, ®¶ng viªn vμ nh©n d©n.
Tæ chøc häc tËp t− t−ëng, tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh theo c¸c chñ ®Ò lμ mét néi dung quan träng trong häc tËp vμ lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh. TiÕp theo c¸c chñ ®Ò häc tËp n¨m 2007, 2008, thùc hiÖn KÕ ho¹ch sè 03-KH/BTGTW ngμy 14-5-2007 cña Ban ChØ ®¹o Trung −¬ng, n¨m 2009, toμn §¶ng, toμn d©n, toμn qu©n ta sÏ häc tËp chñ ®Ò: N©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n, g¾n víi Kû niÖm 40 n¨m thùc hiÖn Di chóc cña B¸c.
Nh»m cung cÊp kÞp thêi tμi liÖu häc tËp cho c¸c cÊp, c¸c ngμnh tõ Trung −¬ng ®Õn ®Þa ph−¬ng, Nhμ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia xuÊt b¶n cuèn s¸ch Häc tËp vμ lμm theo t− t−ëng, tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh vÒ n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù
5
Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n (Tμi liÖu häc tËp n¨m 2009) do Ban Tuyªn gi¸o Trung −¬ng biªn so¹n.
§©y lμ tμi liÖu ®−îc ph¸t hμnh réng r·i trong c¶ n−íc, gióp cho tÊt c¶ c¸n bé, ®¶ng viªn, c«ng chøc n©ng cao nhËn thøc vÒ t− t−ëng, tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh, x©y dùng kÕ ho¹ch c¸ nh©n lμm theo B¸c víi c¸c
néi dung cô thÓ vμ thiÕt thùc, gãp phÇn thùc hiÖn tèt c¸c nhiÖm vô vμ gi¶i ph¸p triÓn khai Cuéc vËn ®éng trong n¨m 2009 do Ban ChØ ®¹o Trung −¬ng ®Ò ra. Xin tr©n träng giíi thiÖu cïng b¹n ®äc.
Th¸ng 7 n¨m 2009
nhμ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia 6
I
Sù CÇN THIÕT N¢NG CAO ý THøC TR¸CH NHIÖM, HÕT LßNG, HÕT SøC PHôNG Sù Tæ QUèC, PHôC Vô NH¢N D¢N THEO T¦ T¦ëNG Hå CHÝ MINH TRONG GIAI §O¹N HIÖN NAY
Tr¸ch nhiÖm lμ phÇn viÖc ®−îc giao, nghÜa vô ph¶i lμm trßn theo c−¬ng vÞ, chøc tr¸ch cña m×nh. Con ng−êi cã bao nhiªu vÞ trÝ, vai trß, chøc n¨ng trong c¸c mèi quan hÖ x· héi th× cã bÊy nhiªu tr¸ch nhiÖm. §ã lμ tr¸ch nhiÖm thμnh viªn cña mçi ng−êi trong quan hÖ gia ®×nh; trong céng ®ång, tæ chøc, x· héi; tr¸ch nhiÖm c«ng d©n trong quan hÖ víi ®Êt n−íc; tr¸ch nhiÖm phôc vô nh©n d©n, lμ c«ng béc cña d©n, cña c¸n bé, c«ng chøc…
Tr¸ch nhiÖm lμ mét kh¸i niÖm kÐp, võa thuéc ph¹m trï ®¹o ®øc, võa thuéc ph¹m trï ph¸p luËt. Cã tr¸ch nhiÖm chØ chÞu sù ph¸n xÐt cña d− luËn, ®¹o ®øc. Cã tr¸ch nhiÖm ngoμi sù ph¸n xÐt cña d− luËn, ®¹o ®øc cßn chÞu sù xÐt xö cña ph¸p luËt.
7
Tr¸ch nhiÖm cña c¸n bé, ®¶ng viªn, c«ng chøc, chÞu sù ph¸n xÐt cña c¶ d− luËn, ®¹o ®øc, kû luËt cña §¶ng vμ ph¸p luËt cña Nhμ n−íc, trong ®ã viÖc nhËn thøc ®óng ®¾n, tù gi¸c thùc hiÖn cã vai trß quan träng.
ý thøc tr¸ch nhiÖm lμ sù nhËn thøc (n«ng, s©u, ®Çy ®ñ hay ch−a ®Çy ®ñ) vÒ nghÜa vô ph¶i hoμn thμnh trong mèi quan hÖ nhÊt ®Þnh. Ng−îc l¹i víi ý thøc tr¸ch nhiÖm lμ th¸i ®é v« tr¸ch nhiÖm. Hå ChÝ Minh chØ râ tr¸ch nhiÖm cña mçi ng−êi trong c¸c mèi quan hÖ, nh−ng nhÊn m¹nh tr−íc hÕt lμ tr¸ch nhiÖm víi Tæ quèc, víi nh©n d©n. Ng−êi th−êng nh¾c nhë mçi ng−êi cã 3 tr¸ch nhiÖm: tr−íc §¶ng, tr−íc d©n, tr−íc c«ng viÖc. Trong 3 tr¸ch nhiÖm ®ã, tr−íc hÕt cÇn cã ý thøc tr¸ch nhiÖm cao tr−íc c«ng viÖc, tr−íc nh©n d©n ®Ó lμm thËt tèt råi míi ®em kÕt qu¶ ®ã mμ b¸o c¸o víi cÊp trªn, víi §¶ng.
Häc tËp vμ lμm theo t− t−ëng, tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh, cÇn ph¶i “n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n”. TiÕp theo c¸c chñ ®Ò häc tËp ®−îc triÓn khai trong c¸c n¨m 2007, 2008, theo kÕ ho¹ch toμn kho¸, trong n¨m 2009, chñ ®Ò häc tËp t− t−ëng, tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh lμ: N©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n g¾n víi kû niÖm 40 n¨m thùc hiÖn Di chóc
8
thiªng liªng cña B¸c cã ý nghÜa quan träng ®èi víi sù nghiÖp x©y dùng vμ b¶o vÖ Tæ quèc cña toμn §¶ng, toμn d©n, toμn qu©n ta hiÖn nay. Môc ®Ých cña viÖc häc tËp lμ:
1. Ph¸t huy søc m¹nh toμn d©n téc, ®Èy m¹nh toμn diÖn c«ng cuéc ®æi míi
Trong ph¹m vi ®¹o ®øc, tr¸ch nhiÖm mang tÝnh bæn phËn mμ mçi tæ chøc, c¸ nh©n ®Òu ph¶i tù gi¸c, tù m×nh thùc hiÖn.
- D©n téc ViÖt Nam, víi 54 d©n téc anh em h×nh thμnh vμ ph¸t triÓn trªn mét miÒn ®Êt cã ®iÒu kiÖn tù nhiªn võa thuËn lîi, võa kh¾c nghiÖt, g¾n liÒn víi nÒn v¨n minh lóa n−íc. V× vËy, ngay tõ rÊt sím ®· h×nh thμnh céng ®ång d©n téc thèng nhÊt, dùa trªn c¸c céng ®ång lμng x· ph¸t triÓn vμ
kh¸ bÒn v÷ng. Trong mèi quan hÖ chÆt chÏ vμ g¾n bã qua nhiÒu ®êi ®ã, mçi thμnh viªn lμ mét bé phËn kh«ng t¸ch rêi cña céng ®ång, cã lîi Ých chung vμ cã tr¸ch nhiÖm chung. §ã chÝnh lμ
nguån søc m¹nh cña céng ®ång.
- Thùc hiÖn môc tiªu ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa, sím ®−a n−íc ta ra khái t×nh tr¹ng kÐm ph¸t triÓn vμ phÊn ®Êu ®Õn n¨m 2020 c¬ b¶n trë thμnh n−íc c«ng nghiÖp theo h−íng hiÖn ®¹i, NghÞ quyÕt §¹i héi X cña §¶ng ®· x¸c ®Þnh nhiÖm vô "ph¸t huy søc m¹nh toμn d©n téc,
9
®Èy m¹nh toμn diÖn c«ng cuéc ®æi míi". ViÖc ®éng viªn toμn §¶ng, toμn d©n, toμn qu©n n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n, ®Æc biÖt ph¸t huy vai trß nªu g−¬ng ®i tr−íc, lμm tr−íc cña ®éi ngò c¸n bé, ®¶ng viªn, c«ng chøc… cã ý nghÜa cùc kú quan träng ®Ó ph¸t huy søc m¹nh tæng hîp cña toμn d©n téc trong giai ®o¹n hiÖn nay.
2. Ph¸t huy chñ nghÜa yªu n−íc, tinh thÇn tËp thÓ, ®Èy m¹nh tu d−ìng, rÌn luyÖn ®¹o ®øc, lèi sèng, chèng chñ nghÜa c¸ nh©n, thùc dông, côc bé, ®Þa ph−¬ng...
- Trong sù nghiÖp dùng n−íc vμ gi÷ n−íc, chñ nghÜa yªu n−íc ®· gi÷ vai trß to lín, cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh. Lßng yªu n−íc, b¾t nguån tõ yªu nhμ, yªu quª h−¬ng xø së, Tæ quèc, nh©n d©n, lμ søc m¹nh v« ®Þch... Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· kh¸i qu¸t: “Tõ x−a ®Õn nay, mçi khi Tæ quèc bÞ x©m l¨ng, th× tinh thÇn Êy l¹i s«i næi, nã kÕt thμnh mét lμn sãng v« cïng m¹nh mÏ, to lín, nã l−ít qua mäi sù nguy hiÓm, khã kh¨n, nã nhÊn ch×m tÊt c¶ lò b¸n n−íc vμ lò c−íp n−íc”1. Sù nghiÖp x©y dùng vμ b¶o vÖ Tæ quèc cña d©n téc ta trong giai ®o¹n
___________
1. Hå ChÝ Minh: Toμn tËp, Nxb. ChÝnh trÞ quèc gia, Hμ Néi, 2002, t.6, tr.171.
10
hiÖn nay cã c¬ héi lín vμ th¸ch thøc lín, rÊt cÇn ph¸t huy chñ nghÜa yªu n−íc vμ tinh thÇn d©n téc, ®−îc thÓ hiÖn cô thÓ trong ý thøc tr¸ch nhiÖm cña mçi ng−êi ViÖt Nam.
- §èi lËp víi tinh thÇn tËp thÓ, ý thøc tr¸ch nhiÖm tr−íc tËp thÓ lμ chñ nghÜa c¸ nh©n, ®Æt lîi Ých c¸ nh©n lªn trªn lîi Ých cña céng ®ång. ¤ng cha ta ®· ca ngîi nh÷ng ng−êi cã c«ng víi lμng, víi n−íc, dùng ®Òn thê, t«n vinh lμ th¸nh, lμ
thÇn, lμ phËt hoμng, lμ thμnh hoμng…, ®ång thêi phª ph¸n gay g¾t nh÷ng kÎ ph¶n béi, ®Çu hμng, nh÷ng thãi h−, tËt xÊu, chñ nghÜa c¸ nh©n…
- Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng x· héi chñ nghÜa vμ chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, nh÷ng mÆt tiªu cùc cña toμn cÇu hãa, cña c¬ chÕ kinh tÕ thÞ tr−êng kh¸ch quan t¸c ®éng vμo t− t−ëng mçi ng−êi, kÝch thÝch chñ nghÜa c¸ nh©n, chñ nghÜa thùc dông, lμm suy gi¶m sù cè kÕt cña céng ®ång d©n téc. Chñ nghÜa ®Õ quèc vμ c¸c thÕ lùc thï ®Þch còng tËn dông ®iÒu kiÖn ®ã ®Ó thùc hiÖn chiÕn l−îc "diÔn biÕn hßa b×nh", mμ
khuyÕn khÝch lèi sèng c¸ nh©n, thùc dông, h−ëng thô, väng ngo¹i… lμ mét trong nh÷ng thñ ®o¹n chñ yÕu. Trong ®iÒu kiÖn ®ã, viÖc lμm râ tr¸ch nhiÖm cña mçi c¸ nh©n; trªn c¬ së t«n träng lîi Ých vμ quyÒn tù do cña mçi c¸ nh©n,
11
t¨ng c−êng gi¸o dôc ®¹o ®øc, lèi sèng, ý thøc tr¸ch nhiÖm cña c¸ nh©n tr−íc tËp thÓ, céng ®ång, Tæ quèc vμ nh©n d©n cã ý nghÜa to lín vμ t¸c dông x· héi tÝch cùc.
3. §Èy m¹nh c«ng t¸c x©y dùng §¶ng, x©y dùng ®éi ngò c¸n bé, ®¶ng viªn, c«ng chøc cã phÈm chÊt ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, hoμn thμnh nhiÖm vô vÎ vang trong giai ®o¹n c¸ch m¹ng míi
- §¶ng ta ngay tõ khi míi ra ®êi ®· x¸c ®Þnh nhiÖm vô tæ chøc, l·nh ®¹o nh©n d©n ta ®Êu tranh giμnh l¹i nÒn ®éc lËp vμ x©y dùng x· héi x· héi chñ nghÜa. Ngoμi môc ®Ých ®ã, §¶ng kh«ng cã lîi Ých nμo kh¸c. ChÝnh v× vËy, §¶ng ®· ®−îc nh©n d©n tin cËy, ®i theo, lμm nªn nh÷ng th¾ng lîi vÎ vang trong thÕ kû XX. §ã lμ
th¾ng lîi cña C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m n¨m 1945, giμnh l¹i nÒn ®éc lËp cho d©n téc. §ã lμ chiÕn th¾ng trong c¸c cuéc chiÕn tranh ®Ó b¶o vÖ nÒn ®éc lËp d©n téc, toμn vÑn l·nh thæ cña Tæ quèc. §ã lμ th¾ng lîi to lín, cã ý nghÜa lÞch sö trong c«ng cuéc ®æi míi.
- Trong giai ®o¹n c¸ch m¹ng míi, thùc hiÖn nhiÖm vô ®−a n−íc ta ra khái t×nh tr¹ng kÐm ph¸t triÓn, trë thμnh n−íc c«ng nghiÖp theo h−íng hiÖn ®¹i, ph¶i ch¨m lo x©y dùng §¶ng
12
v÷ng m¹nh vÒ chÝnh trÞ, t− t−ëng vμ tæ chøc; mçi c¸n bé, ®¶ng viªn cña §¶ng ph¶i x¸c ®Þnh râ tr¸ch nhiÖm cña m×nh tr−íc Tæ quèc vμ nh©n d©n. §ã lμ nh©n tè quyÕt ®Þnh, b¶o ®¶m th¾ng lîi cña c«ng cuéc ®æi míi.
- C«ng t¸c x©y dùng §¶ng trong nh÷ng n¨m qua ®· ®¹t ®−îc nhiÒu thμnh tùu quan träng, ®ång thêi còng cßn nhiÒu yÕu kÐm, khuyÕt ®iÓm. T×nh tr¹ng suy tho¸i vÒ t− t−ëng chÝnh trÞ, ®¹o ®øc, lèi sèng trong mét bé phËn kh«ng nhá c¸n bé, ®¶ng viªn, c«ng chøc ®· vμ ®ang lμm gi¶m søc chiÕn ®Êu cña §¶ng, lμm gi¶m niÒm tin cña nh©n d©n vμo §¶ng. ViÖc tæ chøc nghiªn cøu, qu¸n triÖt t− t−ëng Hå ChÝ Minh vÒ n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n trong giai ®o¹n hiÖn nay lμ mét gi¶i ph¸p quan träng trong thùc hiÖn nhiÖm vô x©y dùng §¶ng, gãp phÇn lμm cho §¶ng trong s¹ch, v÷ng m¹nh, n©ng cao n¨ng lùc l·nh ®¹o vμ søc chiÕn ®Êu, hoμn thμnh tr¸ch nhiÖm vÎ vang tr−íc Tæ quèc vμ nh©n d©n.
4. §−a cuéc vËn ®éng “Häc tËp vμ lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh” ®i vμo chiÒu s©u, ®Èy m¹nh viÖc lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc cña B¸c trong c¸n bé, ®¶ng viªn vμ nh©n d©n
- Thùc hiÖn ChØ thÞ sè 06-CT/TW ngμy 07-11-
13
2006 cña Bé ChÝnh trÞ, trong nh÷ng n¨m qua, toμn §¶ng, toμn d©n, toμn qu©n ta ®· triÓn khai m¹nh mÏ Cuéc vËn ®éng vμ ®¹t ®−îc kÕt qu¶ b−íc ®Çu quan träng. Häc tËp vμ lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh lμ Cuéc vËn ®éng lín, kÐo dμi nhiÒu n¨m, trong ®ã cã sù kÕt hîp chÆt chÏ gi÷a gi¸o dôc, n©ng cao nhËn thøc, ý thøc tù gi¸c vμ tæ chøc thùc hiÖn lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc cña B¸c. Trong hai n¨m 2007, 2008, theo KÕ ho¹ch toμn khãa ®· ban hμnh (KÕ ho¹ch sè 03-KH/BTGTW ngμy 14-5-2007), viÖc triÓn khai Cuéc vËn ®éng ®· ®¹t ®−îc kÕt qu¶ quan träng. NhiÖm vô cña nh÷ng n¨m s¾p tíi lμ kÕt hîp tiÕp tôc gi¸o dôc nhËn thøc theo c¸c chñ ®Ò víi t¨ng c−êng tæ chøc, h−íng dÉn viÖc lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc cña B¸c. Nghiªn cøu, qu¸n triÖt t− t−ëng, tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh vÒ n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n cã ý nghÜa thiÕt thùc vμ trùc tiÕp trong thùc hiÖn nhiÖm vô nμy.
- N¨m 2009 lμ n¨m toμn §¶ng, toμn d©n, toμn qu©n ta tiÕn hμnh tæng kÕt 40 n¨m thùc hiÖn Di chóc thiªng liªng cña B¸c. ViÖc häc tËp t− t−ëng vμ tÊm g−¬ng ®¹o ®øc cña Ng−êi vÒ ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n lμ biÓu hiÖn lμm
14
theo Di chóc cña B¸c mét c¸ch thiÕt thùc, gãp phÇn t¹o nªn sù thèng nhÊt trong §¶ng, sù ®ång thuËn trong x· héi, phÊn ®Êu ®¹t ®−îc c¸c môc tiªu do §¹i héi X cña §¶ng ®· ®Ò ra.
15
II
T¦ T¦ëNG Hå CHÝ MINH VÒ N¢NG CAO ý THøC TR¸CH NHIÖM, HÕT LßNG, HÕT SøC PHôNG Sù Tæ QUèC, PHôC Vô NH¢N D¢N
1. Quan niÖm cña Hå ChÝ Minh vÒ sù cÇn thiÕt ph¶i n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n
- Trong hÖ thèng c¸c quan ®iÓm toμn diÖn vμ s©u s¾c vÒ nh÷ng phÈm chÊt ®¹o ®øc cña con ng−êi ViÖt Nam, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh chØ râ: mçi ng−êi ®Òu ph¶i tu©n theo ®¹o ®øc c«ng d©n. §ã lμ tu©n theo ph¸p luËt cña Nhμ n−íc, kû luËt lao ®éng, gi÷ g×n trËt tù chung, ®ãng gãp (nép thuÕ) ®óng kú, ®óng sè… §¹o ®øc c«ng d©n lμ h¨ng h¸i tham gia c«ng viÖc chung, b¶o vÖ tμi s¶n c«ng céng, b¶o vÖ Tæ quèc, cÇn, kiÖm x©y dùng n−íc nhμ... Ng−êi nãi, mçi ng−êi ®Òu ph¶i cã bæn phËn víi ®Êt n−íc. N−íc lμ n−íc cña d©n; vμ d©n lμ chñ cña n−íc. Tæ quèc lμ Tæ quèc
16
chung. Tæ quèc ®éc lËp th× ai còng ®−îc tù do. NÕu mÊt n−íc th× ai còng ph¶i lμm n« lÖ. Trong t− t−ëng Hå ChÝ Minh, tr¸ch nhiÖm c«ng d©n tr−íc hÕt vμ bao trïm nhÊt lμ tr¸ch nhiÖm víi Tæ quèc, víi nh©n d©n. C¬ së cña viÖc n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n trong t− t−ëng Hå ChÝ Minh xuÊt ph¸t tõ quan niÖm mçi ng−êi ®Òu cã tr¸ch nhiÖm tr−íc Tæ quèc. Khi Tæ quèc l©m nguy th× mäi ng−êi ®Òu ph¶i ®øng lªn. Trong lêi kªu gäi Toμn quèc kh¸ng chiÕn ngμy 19- 12-1946 B¸c viÕt: "BÊt kú ®μn «ng, ®μn bμ, bÊt kú ng−êi giμ, ng−êi trÎ, kh«ng chia t«n gi¸o, ®¶ng ph¸i, d©n téc. HÔ lμ ng−êi ViÖt Nam th× ph¶i ®øng lªn ®¸nh thùc d©n Ph¸p ®Ó cøu Tæ quèc"1. - §èi víi c¸n bé, ®¶ng viªn, c«ng chøc, viªn chøc, Ng−êi yªu cÇu ®Ó lμm g−¬ng cho nh©n d©n, ph¶i cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, v× c¸n bé, ®¶ng viªn lμ tÊm g−¬ng cña x· héi, ph¶i nªu g−¬ng, "®¶ng viªn ®i tr−íc, lμng n−íc theo sau". Mçi c¸n bé, ®¶ng viªn, c¸n bé qu¶n lý, l·nh ®¹o võa ph¶i thùc hiÖn ®¹o ®øc c«ng d©n, võa thùc hiÖn ®¹o ®øc cña ng−êi c¸n bé. Dï c«ng t¸c ë lÜnh vùc nμo còng ®Òu ph¶i cã phÈm chÊt ®¹o ®øc. CÊp bËc cμng cao cμng ph¶i nªu g−¬ng vÒ ®¹o ®øc.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh chØ râ: "§¹o ®øc c¸ch ___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.4, tr.480.
17
m¹ng cã thÓ nãi tãm t¾t lμ: NhËn râ ph¶i, tr¸i. Gi÷ v÷ng lËp tr−êng. TËn trung víi n−íc. TËn hiÕu víi d©n”1. Ng−êi viÕt: “QuyÕt t©m suèt ®êi ®Êu tranh cho §¶ng, cho c¸ch m¹ng. §ã lμ ®iÒu chñ chèt nhÊt. Ra søc lμm viÖc cho §¶ng, gi÷ v÷ng kû luËt cña §¶ng, thùc hiÖn tèt ®−êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng. §Æt lîi Ých cña §¶ng vμ cña nh©n d©n lao ®éng lªn trªn, lªn tr−íc lîi Ých riªng cña c¸ nh©n m×nh. HÕt lßng hÕt søc phôc vô nh©n d©n. V× §¶ng, v× d©n mμ ®Êu tranh quªn m×nh, g−¬ng mÉu trong mäi viÖc. Ra søc häc tËp chñ nghÜa M¸c - Lªnin, lu«n lu«n dïng tù phª b×nh vμ phª b×nh ®Ó n©ng cao t− t−ëng vμ c¶i tiÕn c«ng t¸c cña m×nh vμ cïng ®ång chÝ m×nh tiÕn bé”2.
C¬ së cña tr¸ch nhiÖm phôc vô nh©n d©n cña c¸n bé, c«ng chøc, viªn chøc lμ "d©n lμ chñ vμ d©n lμm chñ". ChÝnh phñ, c¸n bé lμ c«ng béc cña d©n. Nhμ n−íc lμ cña nh©n d©n, do nh©n d©n, v× nh©n d©n. ViÖc g× h¹i ®Õn d©n th× ChÝnh phñ ph¶i hÕt søc tr¸nh. ViÖc g× lîi cho d©n th× ChÝnh phñ ph¶i ra søc lμm.
- §èi víi c¸n bé, ®¶ng viªn cña §¶ng, c¬ së cña ý thøc tr¸ch nhiÖm phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n b¾t nguån tõ môc ®Ých vμ b¶n chÊt cña §¶ng.
___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.7, tr. 480.
2. Hå ChÝ Minh: S®d, t.9, tr.285.
18
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh kh¼ng ®Þnh, §¶ng ta lμ ®¶ng cña giai cÊp c«ng nh©n, ®ång thêi lμ ®¶ng cña nh©n d©n lao ®éng, cña d©n téc. §¶ng lμ ®éi tiªn phong cña giai cÊp vμ d©n téc; ®¹i biÓu cho lîi Ých cña giai cÊp vμ d©n téc. §¶ng quy tô nh÷ng ng−êi kiªn quyÕt nhÊt, h¨ng h¸i nhÊt, trong s¹ch nhÊt, tËn t©m, tËn lùc phông sù Tæ quèc vμ nh©n d©n. §¶ng lÊy d©n lμm gèc. §¶ng cÇm quyÒn, nh−ng d©n lμ chñ. §¶ng cÇm quyÒn lμ ®Ó b¶o ®¶m cho d©n lμm chñ. Mäi quyÒn lùc vÉn thuéc vÒ d©n. Ng−êi d©n ñy th¸c quyÒn lùc ®ã cho nh÷ng chøc danh cô thÓ, kÓ c¶ chøc vô Chñ tÞch n−íc.
Trong Lêi kÕt thóc buæi ra m¾t §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam (3-3-1951), Hå ChÝ Minh nãi: “§¶ng Lao ®éng ViÖt Nam kh«ng sî kÎ ®Þch nμo dï cho chóng hung tîn ®Õn mÊy, kh«ng sî nhiÖm vô nμo dï nÆng nÒ nguy hiÓm ®Õn mÊy, nh−ng §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam s½n sμng vui vÎ lμm tr©u ngùa, lμm t«i tí trung thμnh cña nh©n d©n”1.
- C¸n bé, ®¶ng viªn, c«ng chøc ph¶i phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n v× sù nghiÖp x©y dùng vμ b¶o vÖ Tæ quèc lμ sù nghiÖp cña quÇn chóng nh©n d©n; nh©n d©n lμ søc m¹nh v« ®Þch.
Theo t− t−ëng Hå ChÝ Minh, sù nghiÖp c¸ch m¹ng lμ do nh©n d©n tiÕn hμnh. Nh©n d©n lμ ng−êi lμm ra lÞch sö. Søc m¹nh cña nh©n d©n lμ ___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.6, tr. 185.
19
v« ®Þch. Kh«ng cã nh©n d©n, §¶ng, ChÝnh phñ kh«ng cã lùc l−îng. Trong bÇu trêi kh«ng g× quý b»ng nh©n d©n. Trªn thÕ giíi nμy kh«ng cã søc m¹nh nμo b»ng søc m¹nh cña nh©n d©n. Cã d©n lμ cã tÊt c¶. “DÔ m−êi lÇn kh«ng d©n còng chÞu, khã tr¨m lÇn d©n liÖu còng xong”1... NhiÖm vô phôc vô nh©n d©n cña §¶ng lμ tæ chøc vμ ph¸t huy søc m¹nh trong nh©n d©n ®Ó ®Êu tranh giμnh lîi Ých cho nh©n d©n, ®Ó x©y dùng vμ b¶o vÖ x· héi míi do nh©n d©n lμm chñ.
2. Néi dung n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n trong t− t−ëng Hå ChÝ Minh
a) VÒ ý thøc tr¸ch nhiÖm
- Theo Hå ChÝ Minh, ý thøc tr¸ch nhiÖm cña mçi ng−êi tr−íc hÕt thÓ hiÖn trong quan hÖ víi nhiÖm vô ®−îc giao, víi c«ng viÖc ph¶i lμm.
Khi §¶ng, ChÝnh phñ hoÆc cÊp trªn giao cho ta viÖc g×, bÊt kú to hay nhá, khã hay dÔ, ®Òu ph¶i ®−a c¶ tinh thÇn, lùc l−îng ra lμm cho ®Õn n¬i ®Õn chèn, lμm mét c¸ch tù gi¸c, theo l−¬ng t©m, l−¬ng tri, theo nhu cÇu néi t©m cña c¸ nh©n m×nh. NÕu lμm mét c¸ch cÈu th¶, lμm cho cã chuyÖn, dÔ lμm khã bá, ®¸nh trèng bá dïi, gÆp sao lμm vËy…, lμ
kh«ng cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm. TÊt c¶ mäi ng−êi, ___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.12, tr.212.
20
ë mäi ®Þa vÞ, mäi c«ng t¸c, mäi hoμn c¶nh ®Òu ph¶i cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm.
- ý thøc tr¸ch nhiÖm biÓu hiÖn trong viÖc n¾m v÷ng ®−êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng vμ ChÝnh phñ; thùc hiÖn ®óng ®−êng lèi quÇn chóng.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh nãi: §¶ng vμ ChÝnh phñ ®Ò ra chÝnh s¸ch. C¸n bé ph¶i nghiªn cøu, hiÓu suèt, thÊm nhuÇn chÝnh s¸ch Êy. Theo chÝnh s¸ch Êy mμ ®iÒu tra, nghiªn cøu, hiÓu thÊu hoμn c¶nh thiÕt thùc cña ®¬n vÞ m×nh, ®Þa ph−¬ng m×nh. Råi ®Æt kÕ ho¹ch râ rμng, tØ mØ, thiÕt thùc, ®Ó gi¶i thÝch, tuyªn truyÒn, cæ ®éng quÇn chóng, lμm cho mäi ng−êi hiÓu thÊu vμ ñng hé chÝnh s¸ch cña §¶ng vμ ChÝnh phñ nh− lμ cña hä, råi thi ®ua thùc hiÖn ®Çy ®ñ chÝnh s¸ch Êy. Nh− thÕ lμ lμm trän nhiÖm vô.
§Ó thùc hiÖn tr¸ch nhiÖm, ph¶i bμn b¹c víi quÇn chóng, hái han ý kiÕn, gom gãp s¸ng kiÕn cña quÇn chóng. L·nh ®¹o quÇn chóng vμ hoan nghªnh quÇn chóng phª b×nh. Ng−êi nãi, "Tãm l¹i, ph¶i ®i ®óng ®−êng lèi quÇn chóng. ThÕ lμ cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm ®èi víi §¶ng, ®èi víi ChÝnh phñ, ®èi víi nh©n d©n”1.
BÖnh quan liªu, mÖnh lÖnh, chñ quan, hÊp tÊp, tù t−, tù lîi lμ tr¸i h¼n víi tinh thÇn tr¸ch nhiÖm.
___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.6, tr.346.
21
b) VÒ néi dung hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n
- Mäi ng−êi ®Òu ph¶i cã tr¸ch nhiÖm víi ®Êt n−íc. “C¸c vua Hïng ®· cã c«ng dùng n−íc. B¸c ch¸u ta ph¶i cïng nhau gi÷ lÊy n−íc”.
Theo Hå ChÝ Minh, Tæ quèc - §Êt n−íc lμ cña tÊt c¶ mäi ng−êi ViÖt Nam vμ nh©n d©n chÝnh lμ chñ nh©n cña ®Êt n−íc. Tæ quèc vμ nh©n d©n cã mèi quan hÖ m¸u thÞt, theo nghÜa “®ång bμo”. Khi Tæ quèc l©m nguy th× mäi ng−êi ph¶i "®em tÊt c¶ tinh thÇn vμ lùc l−îng, tÝnh m¹ng vμ cña c¶i ®Ó gi÷ v÷ng quyÒn tù do vμ ®éc lËp Êy"1.
- Phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n lμ ph¶i ®Æt lîi Ých cña Tæ quèc, cña nh©n d©n lªn trªn hÕt, tr−íc hÕt. C¸n bé, ®¶ng viªn ph¶i tËn t©m, tËn lùc, tËn t×nh phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n.
Ng−êi d¹y: ViÖc g× lîi cho d©n, th× ph¶i lμm cho kú ®−îc. ViÖc g× h¹i cho d©n th× ph¶i hÕt søc tr¸nh. Môc ®Ých ho¹t ®éng cña c¸c cÊp, c¸c ngμnh, cña mäi c¸n bé, ®¶ng viªn lμ nh»m kh«ng ngõng c¶i thiÖn vμ n©ng cao ®êi sèng cña nh©n d©n, c¶ ®êi sèng vËt chÊt vμ c¶ ®êi sèng tinh thÇn. C¶i thiÖn vμ n©ng cao ®êi sèng cña nh©n d©n lμ tiªu chÝ sè mét ®¸nh gi¸ n¨ng lùc, kh¶ n¨ng hoμn thμnh nhiÖm vô cña mçi ng−êi, trong c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng kh¸c nhau.
___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.3, tr.557.
22
- Phôc vô nh©n d©n lμ ph¶i quan t©m, ch¨m lo mäi mÆt cña ®êi sèng nh©n d©n, t×m c¸ch tho¶ m·n c¸c nhu cÇu, lîi Ých cña nh©n d©n, tr−íc hÕt lμ nh÷ng nhu cÇu thiÕt yÕu nhÊt theo tinh thÇn: “NÕu n−íc ®éc lËp mμ d©n kh«ng h−ëng h¹nh phóc tù do, th× ®éc lËp còng ch¼ng cã nghÜa lý g×”1. Ph¶i: “Lμm cho d©n cã ¨n... Lμm cho d©n cã mÆc... Lμm cho d©n cã chç ë... Lμm cho d©n cã häc hμnh”2. Ph¶i biÕt kÕt hîp c¸c lo¹i lîi Ých kh¸c nhau: Lîi Ých gÇn vμ lîi Ých xa, tr−íc m¾t vμ l©u dμi; lîi Ých cña Trung −¬ng vμ lîi Ých cña ®Þa ph−¬ng; lîi Ých cña c¸c giai cÊp, tÇng líp x· héi, lμm cho ai còng c¶m nhËn ®−îc r»ng hä ®ang lμ ®èi t−îng ®−îc phôc vô.
- Ph¶i t«n träng quyÒn lμm chñ cña nh©n d©n vμ x¸c ®Þnh v× d©n mμ lμm viÖc.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh tõng viÕt: “NÕu ai nãi chóng ta kh«ng d©n chñ, th× chóng ta khã chÞu. Nh−ng nÕu chóng ta tù xÐt cho kü, th× thËt cã nh− thÕ”3. T«n träng d©n, tr−íc hÕt lμ t«n träng quyÒn lμm chñ cña d©n, t«n träng ý kiÕn cña d©n. Kh«ng ®−îc tù cao, tù ®¹i, khinh rÎ d©n, chª bai d©n. Bëi v×, so víi nh©n d©n th× sè ®¶ng viªn chØ lμ sè Ýt. C¸n bé, ®¶ng viªn ph¶i nhËn thøc ®óng ®¾n r»ng §¶ng vμ ChÝnh phñ còng chØ m−u gi¶i
___________
1, 2. Hå ChÝ Minh: S®d, t.4, tr.56, 152.
3. Hå ChÝ Minh: S®d, t.5, tr. 243.
23
phãng cho nh©n d©n, ®em l¹i h¹nh phóc, tù do cho d©n. V× vËy, mçi c¸n bé ®¶ng viªn còng ph¶i x¸c ®Þnh võa phô tr¸ch tr−íc §¶ng vμ ChÝnh phñ võa phô tr¸ch tr−íc nh©n d©n, “Mμ phô tr¸ch tr−íc nh©n d©n nhiÒu h¬n phô tr¸ch tr−íc §¶ng vμ ChÝnh phñ”1. C¸n bé kh«ng phô tr¸ch tr−íc nh©n d©n, tøc lμ kh«ng phô tr¸ch tr−íc §¶ng vμ
ChÝnh phñ, v× §¶ng vμ ChÝnh phñ còng chØ lμ c«ng béc cña d©n.
- Phôc vô nh©n d©n lμ h−íng dÉn nh©n d©n tù ch¨m lo cho ®êi sèng cña m×nh.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh yªu cÇu: Sù h−íng dÉn nμy ®−îc thùc hiÖn b»ng nhiÒu con ®−êng kh¸c nhau, chñ yÕu lμ tËp trung vμo nh÷ng néi dung c¬ b¶n: H−íng dÉn nh©n d©n ®Èy m¹nh t¨ng gia s¶n xuÊt; h−íng dÉn nh©n d©n biÕt c¸ch thùc hμnh tiÕt kiÖm; h−íng dÉn nh©n d©n ph©n phèi cho c«ng b»ng nh÷ng phóc lîi x· héi theo ph−¬ng ch©m "Kh«ng sî thiÕu, chØ sî kh«ng c«ng b»ng; kh«ng sî nghÌo, chØ sî lßng d©n kh«ng yªn"2.
- Phôc vô nh©n d©n tr−íc hÕt ph¶i ®Ò ra ®−îc c¸c chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch ®óng ®¾n, v× lîi Ých cña nh©n d©n.
Chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch ph¶i xuÊt ph¸t tõ c¸c ®iÒu kiÖn thùc tÕ vμ quan t©m tíi nguyÖn väng, lîi
___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.5, tr. 294.
2. Hå ChÝ Minh: S®d, t.12, tr.185.
24
Ých chÝnh ®¸ng cña nh©n d©n, ngay c¶ cÊp c¬ së. Ng−êi d¹y: "V× vËy, c¸ch tæ chøc vμ c¸ch lμm viÖc nμo kh«ng hîp víi quÇn chóng th× ta ph¶i cã gan ®Ò nghÞ lªn cÊp trªn ®Ó bá ®i hoÆc söa l¹i. C¸ch nμo hîp víi quÇn chóng, quÇn chóng cÇn, th× dï ch−a cã s½n, ta ph¶i ®Ò nghÞ lªn cÊp trªn mμ ®Æt ra. NÕu cÇn lμm th× cø ®Æt ra, råi b¸o c¸o sau, miÔn lμ ®−îc viÖc”1.
VÒ c¸ch lμm viÖc, Hå ChÝ Minh nh¾c nhë ph¶i nhËn thøc s©u s¾c ph−¬ng ph¸p “Tõ trong quÇn chóng ra. VÒ s©u trong quÇn chóng”. ViÖc to, viÖc nhá ®Òu ph¶i phï hîp víi lßng ham, ý muèn, t×nh h×nh thiÕt thùc cña quÇn chóng, th× míi cã thÓ phôc vô ®−îc quÇn chóng. “§−a mäi vÊn ®Ò cho d©n chóng th¶o luËn vμ t×m c¸ch gi¶i quyÕt. Chóng ta cã khuyÕt ®iÓm, th× thËt thμ thõa nhËn tr−íc mÆt d©n chóng. NghÞ quyÕt g× mμ d©n chóng cho lμ kh«ng hîp th× ®Ó hä ®Ò nghÞ söa ch÷a. Dùa vμo ý kiÕn cña d©n chóng mμ söa ch÷a c¸n bé vμ tæ chøc cña ta”2.
- Phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n ph¶i lu«n lu«n qu¸n triÖt c¸n bé lμ c«ng béc, lμ ®μy tí cña d©n.
Hå ChÝ Minh d¹y: “Lμm c¸n bé tøc lμ suèt ®êi lμm ®μy tí trung thμnh cña nh©n d©n. MÊy ch÷ a, b, c nμy kh«ng ph¶i ai còng thuéc ®©u, ph¶i häc ___________
1, 2. Hå ChÝ Minh: S®d, t.5, tr. 246, 297.
25
m·i, häc suèt ®êi míi thuéc ®−îc”1. Lμm ®μy tí th× ph¶i häc d©n, hái d©n, hiÓu d©n. "Kh«ng häc hái d©n th× kh«ng l·nh ®¹o ®−îc d©n. Cã biÕt lμm häc trß d©n, míi lμm ®−îc thÇy häc d©n”2.
§μy tí lμ phôc vô d©n; cã c¸i g× lo th× lo tr−íc d©n, cã c¸i g× vui th× vui sau d©n. Tù phª b×nh tr−íc d©n vμ nÕu cã khuyÕt ®iÓm th× nhËn; ®ång thêi hoan nghªnh nh©n d©n phª b×nh m×nh. ý thøc phôc vô nh©n d©n kh«ng ph¶i n»m ë nghÞ quyÕt, chØ thÞ, kªu gäi, h« hμo, nãi su«ng. Ng−êi yªu cÇu "c¸c vÞ bé tr−ëng nªn luyÖn cho m×nh cã ®«i ch©n hay ®i, ®«i m¾t hay nh×n, c¸i ãc hay nghÜ, kh«ng nªn chØ ngåi ë bμn giÊy"; hoÆc “héi mμ kh«ng nghÞ, nghÞ mμ kh«ng quyÕt, quyÕt mμ kh«ng lμm”.
Tãm l¹i, néi dung tinh thÇn phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n trong t− t−ëng Hå ChÝ Minh hÕt søc réng lín, s©u s¾c. Tr−íc hÕt lμ ë nhËn thøc vÒ Tæ quèc, vÒ nh©n d©n, vÒ vÞ trÝ cña c¸n bé, ®¶ng viªn. NhËn thøc ®óng sÏ më ®−êng cho hμnh ®éng ®óng. NhËn thøc sai, hμnh ®éng sai. Hai ®iÓm cèt yÕu quan träng nhÊt cña vÊn ®Ò nμy trong t−
t−ëng Hå ChÝ Minh lμ d©n lμ chñ, lμ gèc cña n−íc. Cã d©n lμ cã tÊt c¶. C¸n bé lμ ®μy tí cña d©n. Phôc vô d©n lμ nhiÖm vô cña mäi c¸n bé, c«ng chøc, lμ gèc cña mäi c«ng viÖc.
___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.12, tr.555.
2. Hå ChÝ Minh: S®d, t.6, tr.89.
26
3. C¸c gi¶i ph¸p n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n trong t− t−ëng Hå ChÝ Minh
a) C¸c gi¶i ph¸p vÒ phÝa §¶ng
- Gi¸o dôc c¸n bé, ®¶ng viªn vμ nh©n d©n nhËn thøc s©u s¾c, toμn diÖn h¬n vÒ §¶ng. + Hå ChÝ Minh chØ râ: §¶ng ta lμ ®¹o ®øc, lμ v¨n minh. V¨n minh lμ trÝ tuÖ, lμ b¶n lÜnh, lμ tÝnh nh©n v¨n cña mét §¶ng c¸ch m¹ng ch©n chÝnh. §¹o ®øc chñ chèt cña §¶ng lμ quyÕt t©m suèt ®êi phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n; ®Æt lîi Ých cña nh©n d©n lªn trªn hÕt, tr−íc hÕt. “§¶ng kh«ng ph¶i lμ mét tæ chøc ®Ó lμm quan ph¸t tμi. Nã ph¶i lμm trßn nhiÖm vô gi¶i phãng d©n téc, lμm cho Tæ quèc giμu m¹nh, ®ång bμo sung s−íng”1.
+ Ng−êi kh¼ng ®Þnh, §¶ng ta vÜ ®¹i, lÞch sö §¶ng lμ c¶ mét pho lÞch sö b»ng vμng. §¶ng ta vÜ ®¹i v× ngoμi lîi Ých cña giai cÊp, cña nh©n d©n, cña d©n téc, §¶ng ta kh«ng cã lîi Ých g× kh¸c. §¶ng lμ
mçi chóng ta. §¶ng ph¶i gi¸o dôc cho c¸n bé, ®¶ng viªn nhËn thøc ®−îc r»ng, mçi c¸n bé, ®¶ng viªn trong s¹ch, v÷ng m¹nh, cã ý thøc phôc vô nh©n d©n tèt th× §¶ng trong s¹ch, v÷ng m¹nh.
- Ph¶i x©y dùng ®éi ngò c¸n bé, ®¶ng viªn thùc sù cã ®¹o ®øc c¸ch m¹ng.
___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.5, tr.249.
27
+ Chñ tÞch Hå ChÝ Minh kh¼ng ®Þnh vai trß quyÕt ®Þnh cña c¸n bé, cã c¸n bé tèt, viÖc g× còng xong. Trong ®iÒu kiÖn §¶ng cÇm quyÒn, mçi c¸n bé, ®¶ng viªn cμng ph¶i thËt sù thÊm nhuÇn ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, thËt sù cÇn kiÖm, liªm chÝnh, chÝ c«ng v« t−. Ph¶i gi÷ g×n §¶ng ta thËt trong s¹ch. Ph¶i xøng ®¸ng lμ ng−êi l·nh ®¹o, lμ ng−êi ®μy tí thËt trung thμnh cña nh©n d©n.
+ Phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n lμ thùc hiÖn nghiªm minh ®−êng lèi, chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng.
Ph¶i rμ so¸t l¹i tÊt c¶ nh÷ng chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch ®· cã ®Ó kiªn quyÕt chèng t− t−ëng ®Æc quyÒn, ®Æc lîi trong bé m¸y §¶ng vμ Nhμ n−íc. Cßn ®Æc quyÒn, ®Æc lîi th× cßn cã kÏ hë ®Ó vi ph¹m ®¹o ®øc c¸ch m¹ng.
Ph¶i kiÓm tra, kiÓm so¸t trong viÖc thùc hiÖn chÝnh s¸ch cña §¶ng ®Ó biÕt râ c¸n bé vμ nh©n viªn tèt hay xÊu; biÕt râ −u ®iÓm, khuyÕt ®iÓm cña c¸c c¬ quan vμ cña c¸c mÖnh lÖnh, nghÞ quyÕt. §Æc biÖt ®Ó chèng l¹i c¸i thãi nghÞ quyÕt mét ®−êng thi hμnh mét nÎo.
Cã hai c¸ch kiÓm so¸t. Mét c¸ch lμ tõ trªn xuèng, tøc lμ ng−êi l·nh ®¹o kiÓm so¸t kÕt qu¶ cña nh÷ng c«ng viÖc cña c¸n bé m×nh. Mét c¸ch lμ tõ d−íi lªn, tøc lμ quÇn chóng vμ c¸n bé kiÓm so¸t sù sai lÇm cña ng−êi l·nh ®¹o. C¸ch nμy lμ c¸ch tèt nhÊt ®Ó kiÓm so¸t c¸c nh©n viªn.
28
- Ph¶i gi÷ nghiªm kû luËt trong §¶ng. + Hå ChÝ Minh lu«n lu«n coi kû luËt ®¶ng lμ nhÊt trÝ vÒ t− t−ëng, hμnh ®éng vμ xuÊt ph¸t tõ lßng tù gi¸c cña ®¶ng viªn. C¸ nh©n ph¶i tuyÖt ®èi phôc tïng tæ chøc, sè Ýt phôc tïng sè nhiÒu, cÊp d−íi phôc tïng cÊp trªn, ®Þa ph−¬ng phôc tïng Trung −¬ng... Ph¶i gi¸o dôc t− c¸ch, bæn phËn ®¶ng viªn vμ rÌn luyÖn tÝnh §¶ng.
+ Duy tr× kû luËt §¶ng ph¶i cã th¸i ®é khen, chª ®óng mùc ®èi víi c¸c h¹ng ®¶ng viªn, c¸n bé. Ng−êi d¹y: Khi c¸n bé cã khuyÕt ®iÓm th× tr−íc hÕt cÇn cã nhËn thøc ®óng vÒ khuyÕt ®iÓm. Ng−êi ®êi ai còng cã khuyÕt ®iÓm. Cã lμm viÖc th× cã sai lÇm. Chóng ta kh«ng sî cã sai lÇm vμ
khuyÕt ®iÓm, chØ sî kh«ng chÞu cè g¾ng söa ch÷a sai lÇm vμ khuyÕt ®iÓm. Söa ch÷a sai lÇm, tr−íc hÕt cÇn dïng c¸ch gi¶i thÝch thuyÕt phôc, c¶m hãa, d¹y b¶o; song tuyÖt nhiªn kh«ng ph¶i kh«ng dïng xö ph¹t. KhuyÕt ®iÓm cã viÖc to viÖc nhá. NÕu tÊt c¶ kh«ng xö ph¹t th× sÏ mÊt c¶ kû luËt, th× sÏ më ®−êng cho bän cè ý ph¸ ho¹i. Trong bμi Sù nghiÖp vÜ ®¹i cña Lªnin, Ng−êi ®· nh¾c l¹i c©u nãi cña V.I.Lªnin: “kh«ng xö b¾n bän ¨n hèi lé mμ xö nhÑ nh− thÕ, lμ mét viÖc xÊu hæ cho nh÷ng ng−êi céng s¶n, nh÷ng ng−êi c¸ch m¹ng”1. V× vËy, hoμn toμn kh«ng xö ph¹t lμ kh«ng ®óng. ___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.6, tr.386.
29
Mμ m¾c sai ph¹m g× còng dïng ®Õn xö ph¹t còng lμ kh«ng ®óng.
b) C¸c gi¶i ph¸p tõ phÝa c¸n bé, ®¶ng viªn Hå ChÝ Minh nhiÒu lÇn nhÊn m¹nh vai trß cña c¸n bé, ®¶ng viªn còng nh− mèi quan hÖ gi÷a c¸n bé, ®¶ng viªn víi tæ chøc, víi quÇn chóng. Ng−êi nãi: hμng tr¨m ng−êi d©n míi cã mét ®¶ng viªn. CÇn ph¶i hiÓu ®óng ý nghÜa cña vÊn ®Ò. Mét mÆt, søc m¹nh to lín cña quÇn chóng so víi ®¶ng viªn; mÆt kh¸c, ®¶ng viªn lμ ng−êi ®¹i biÓu −u tó cña d©n téc; lμ ng−êi l·nh ®¹o vμ tÊm g−¬ng ®Ó nh©n d©n noi theo. Do vËy, c¸n bé, ®¶ng viªn ph¶i cã nhËn thøc vμ hμnh ®éng ®óng.
- VÒ nhËn thøc:
+ Chñ tÞch Hå ChÝ Minh nhiÒu lÇn nh¾c nhë c¸n bé, ®¶ng viªn ph¶i nhËn thøc s©u s¾c vÒ t− c¸ch vμ bæn phËn cña m×nh.
Ng−êi nãi, cã nh÷ng ®iÒu t−ëng nh− ai còng nhËn thøc ®Çy ®ñ c¶ råi, nh−ng thùc tÕ l¹i kh«ng ph¶i nh− vËy. Kh«ng ai b¾t buéc ai vμo §¶ng. §ã lμ do sù tù gi¸c, lßng h¨ng h¸i cña mçi ng−êi mμ t×nh nguyÖn lμm ®¶ng viªn, lμm chiÕn sÜ xung phong. VËy th×, mçi ®¶ng viªn ph¶i xøng ®¸ng lμ mét ng−êi trong nh÷ng ng−êi ®¹i biÓu cña d©n téc. “Lμm ®¶ng viªn, lμm c¸n bé lμ suèt ®êi lμm ®μy tí trung thμnh cña nh©n d©n”. “§¶ng kh«ng ph¶i lμ mét tæ chøc ®Ó lμm quan ph¸t tμi”.
30
+ Ng−êi yªu cÇu mçi c¸n bé, ®¶ng viªn cÇn ph¶i cã “tÝnh §¶ng”. ThÓ hiÖn ë c¸c ®iÓm sau: Mét lμ, ph¶i ®Æt lîi Ých cña §¶ng lªn trªn hÕt, lªn tr−íc hÕt. V× lîi Ých cña §¶ng tøc lμ lîi Ých cña d©n téc, cña Tæ quèc.
Hai lμ, viÖc g× còng ph¶i ®iÒu tra râ rμng, cÈn thËn vμ ph¶i lμm ®Õn n¬i, ®Õn chèn, kh«ng qua loa, ®¹i kh¸i.
Ba lμ, lý luËn vμ thùc hμnh ph¶i lu«n lu«n ®i ®«i víi nhau.
Bèn lμ, ph¶i r¸o riÕt dïng phª b×nh vμ tù phª b×nh.
N¨m lμ, n¬i nμo sai lÇm, ai sai lÇm th× lËp tøc ph¶i söa ch÷a, v.v..
§ã lμ nh÷ng ®iÒu “tèi thiÓu” mμ bÊt kú ai, khi viÕt ®¬n vμo §¶ng còng ®· “thuéc” vμ høa tr−íc ®¶ng kú. Ph¶i th«ng qua tu d−ìng nh− chuyÖn röa mÆt h»ng ngμy. Tù gi¸c tu d−ìng, phÊn ®Êu, rÌn luyÖn vÒ mäi mÆt lμ th−íc ®o tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, ý thøc phôc vô nh©n d©n.
- VÒ chÝnh trÞ, t− t−ëng:
+ Ph¶i n¾m v÷ng ®−êng lèi c¸ch m¹ng cña §¶ng. §−êng lèi ®ã võa cã néi dung xuyªn suèt trong toμn bé tiÕn tr×nh c¸ch m¹ng, ®ång thêi ph¶n ¸nh thùc tiÔn cña tõng giai ®o¹n. §éc lËp d©n téc vμ chñ nghÜa x· héi lμ sîi chØ ®á xuyªn suèt toμn bé qu¸ tr×nh c¸ch m¹ng ViÖt Nam tõ khi §¶ng ra ®êi.
31
+ Tu d−ìng vÒ chÝnh trÞ lμ ph¶i chèng khuynh h−íng “t¶” vμ khuynh h−íng "h÷u", ng¶ nghiªng dao ®éng. §iÒu nμy hoμn toμn xa l¹ víi viÖc n¾m v÷ng vμ kiªn ®Þnh vÒ chiÕn l−îc, mÒm dÎo vÒ s¸ch l−îc vμ hÕt søc linh ho¹t trong sö dông c¸c biÖn ph¸p tiÕn hμnh c¸ch m¹ng theo tinh thÇn “dÜ bÊt biÕn, øng v¹n biÕn”.
+ Ph¶i nghiªm tóc nghiªn cøu, häc tËp lý luËn M¸c - Lªnin.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh kh¼ng ®Þnh, "lý luËn c¸ch m¹ng nh− c¸i bμn chØ nam", nã chØ ph−¬ng h−íng cho chóng ta trong c«ng viÖc thùc tÕ. Kh«ng cã lý luËn th× lóng tóng, nh− nh¾m m¾t mμ ®i.
Häc lý luËn kh«ng chØ cñng cè lËp tr−êng quan ®iÓm chÝnh trÞ, n©ng cao nhËn thøc, tÇm trÝ tuÖ mμ cßn lμ x¸c lËp c¬ së, nÒn mãng v÷ng ch¾c hoμn thiÖn nh©n c¸ch lμm ng−êi. Hå ChÝ Minh ®· nhiÒu lÇn kh¼ng ®Þnh: Häc chñ nghÜa M¸c - Lªnin lμ ®Ó biÕt c¸ch sèng víi nhau cã t×nh, cã nghÜa; t×nh nghÜa ®ång bμo, ®ång chÝ, t×nh nghÜa gi÷a con ng−êi víi con ng−êi.
Trong nghiªn cøu häc tËp lý luËn ph¶i phª ph¸n thãi "khinh lý luËn" hoÆc lý luËn su«ng. “§¶ng ph¶i chèng c¸i thãi xem nhÑ häc tËp lý luËn. V× kh«ng häc lý luËn th× chÝ khÝ kÐm kiªn quyÕt, kh«ng tr«ng xa thÊy réng, trong lóc ®Êu tranh dÔ l¹c ph−¬ng h−íng, kÕt qu¶ lμ “mï chÝnh trÞ”, thËm
32
chÝ hñ hãa, xa rêi c¸ch m¹ng”1. VÒ bÖnh lý luËn su«ng, Ng−êi nãi: "Dï xem ®−îc hμng ngμn hμng v¹n quyÓn lý luËn, nÕu kh«ng biÕt ®em ra thùc hμnh, th× kh¸c nμo mét c¸i hßm ®ùng s¸ch"2.
Häc lý luËn ®Ó thÊm nhuÇn t− t−ëng c¸ch m¹ng, khoa häc cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, tõ ®ã vËn dông vμ ph¸t triÓn s¸ng t¹o chñ nghÜa M¸c - Lªnin, lÊy thùc tiÔn ViÖt Nam lμm ®iÓm xuÊt ph¸t, lÊy c¶i t¹o hiÖn thùc ViÖt Nam lμm môc tiªu.
- VÒ ®¹o ®øc:
+ Ph¶i rÌn luyÖn, tu d−ìng ®¹o ®øc tr−íc hÕt lμ "trung víi n−íc, hiÕu víi d©n". Ng−êi nãi, ®¹o ®øc lμ gèc, lμ nÒn t¶ng cña ng−êi c¸ch m¹ng. §iÓm xuÊt ph¸t quan träng nhÊt lμ ph¶i x¸c ®Þnh lßng m×nh chØ biÕt v× §¶ng, v× Tæ quèc, v× ®ång bμo th× sÏ tiÕn ®Õn chç chÝ c«ng, v« t−. M×nh ®· chÝ c«ng, v« t− th× khuyÕt ®iÓm sÏ ngμy cμng Ýt ®i vμ tÝnh tèt ngμy cμng nhiÒu thªm. Tu d−ìng ®¹o ®øc c¸ch m¹ng ph¶i toμn diÖn, trªn tÊt c¶ c¸c khÝa c¹nh.
+ Ph¶i th−êng xuyªn nu«i d−ìng lßng th−¬ng yªu, hÕt lßng gióp ®ì ®ång chÝ, ®ång bμo. V× thÕ mμ kiªn quyÕt chèng l¹i nh÷ng ng−êi, nh÷ng viÖc cã h¹i ®Õn §¶ng, ®Õn nh©n d©n. V× thÕ mμ chÞu cùc khæ tr−íc mäi ng−êi, h−ëng h¹nh phóc sau thiªn
___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.7, tr.234.
2. Hå ChÝ Minh: S®d, t.5, tr.234.
33
h¹. V× thÕ mμ kh«ng ham giμu sang, kh«ng ng¹i cùc khæ, kh«ng sî oai quyÒn.
+ Tu d−ìng ®¹o ®øc lμ rÌn luyÖn ®øc tÝnh ngay th¼ng, kh«ng cã t− t©m, kh«ng lμm viÖc bËy. ThÊy viÖc ph¶i th× lμm, thÊy viÖc ph¶i th× nãi. Lμ rÌn luyÖn cho ®Çu ãc trong s¹ch, s¸ng suèt, cã ®øc tÝnh biÕt xem ng−êi, biÕt xÐt viÖc…
+ Tu d−ìng ®¹o ®øc ph¶i rÌn luyÖn ®øc tÝnh cã gan nãi, cã gan phô tr¸ch, cã gan lμm viÖc, cã gan tù phª b×nh, cã gan söa ch÷a khuyÕt ®iÓm, cã gan chÞu ®ùng khã kh¨n, chèng l¹i sù vinh hoa, phó quý kh«ng chÝnh ®¸ng. NÕu cÇn th× cã gan hy sinh c¶ tÝnh mÖnh cho §¶ng, cho Tæ quèc, kh«ng bao giê rôt rÌ, nhót nh¸t.
+ Ph¶i rÌn ®øc tÝnh trong s¹ch, kh«ng tham ®Þa vÞ, kh«ng tham tiÒn tμi, Ýt lßng ham muèn vÒ vËt chÊt. Kh«ng ham ng−êi t©ng bèc m×nh.
+ Ph¶i rÌn luyÖn ®øc tÝnh cÇn, kiÖm, liªm khiÕt, chÝnh trùc.
+ Ph¶i tu d−ìng, rÌn luyÖn, ®Êu tranh bÒn bØ h»ng ngμy, suèt ®êi.
- VÒ v¨n ho¸, häc vÊn, chuyªn m«n nghiÖp vô: Chñ tÞch Hå ChÝ Minh coi viÖc häc v¨n ho¸, n©ng cao häc vÊn lμ mét mÆt cña chÕ ®é c«ng t¸c, mét biÓu hiÖn cña ®¹o ®øc c¸ch m¹ng. + C¸n bé, ®¶ng viªn ph¶i chÞu khã, häc tËp th−êng xuyªn, mäi n¬i, mäi lóc, "häc ë tr−êng, häc ë s¸ch vë, häc lÉn nhau vμ häc nh©n d©n". Häc tËp
34
suèt ®êi nh»m th©u th¸i tri thøc, khoa häc, kü thuËt cña nh©n lo¹i, t¨ng n¨ng suÊt c«ng t¸c, c¶i tiÕn c«ng viÖc.
Ng−êi kh¼ng ®Þnh, c¸n bé, ®¶ng viªn kh«ng chØ giái vÒ chÝnh trÞ mμ còng ph¶i giái vÒ chuyªn m«n. Lμm nghÒ g× còng ph¶i häc vμ lμm nghÒ g× ph¶i th¹o nghÖ Êy. Kh«ng cã chuyªn m«n sÏ dÉn tíi bÖnh nãi su«ng, l·nh ®¹o chung chung. C¸n bé chÝnh trÞ ph¶i biÕt kinh tÕ, c¸n bé kinh tÕ ph¶i cã chÝnh trÞ. §ã chÝnh lμ mét biÓu hiÖn cña n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n.
- VÒ ph−¬ng ph¸p c«ng t¸c, c¸ch l·nh ®¹o: C¸ch l·nh ®¹o, c¸ch lμm viÖc cña c¸n bé, ®¶ng viªn, hiÓu réng ra lμ v¨n hãa l·nh ®¹o, v¨n hãa øng xö. Theo Hå ChÝ Minh nãi chung cã hai c¸ch lμm viÖc: Lμm viÖc theo c¸ch quan liªu vμ lμm viÖc theo c¸ch quÇn chóng.
+ Thùc hμnh cô thÓ theo c¸ch quÇn chóng th× ph¶i theo nguyªn t¾c “Ph¶i ®−a chÝnh trÞ vμo gi÷a d©n gian”. §ã lμ c¸ch lμm viÖc thÓ hiÖn ®−îc nguyÖn väng, t©m t− cña quÇn chóng. ViÖc g× còng ph¶i tin vμo d©n chóng, häc hái vμ bμn b¹c víi d©n chóng, gi¶i thÝch cho d©n chóng, theo t×nh h×nh thiÕt thùc cña d©n chóng, theo tr×nh ®é gi¸c ngé cña d©n chóng vμ sù t×nh nguyÖn cña d©n chóng…
+ Lμm viÖc theo c¸ch quan liªu còng gÇn víi kiÓu lμm viÖc theo c¸ch quyÒn lùc, xa l¹ víi c¸ch
35
lμm viÖc quÇn chóng. Theo Hå ChÝ Minh, lμ c¸n bé c«ng chøc, dï Ýt dï nhiÒu ®Òu cã quyÒn hμnh "cÊp cao quyÒn to, cÊp thÊp quyÒn nhá". Cã quyÒn mμ xa d©n, lμm viÖc theo kiÓu quan liªu, mÖnh lÖnh, kh«ng d©n chñ th× sím muén nhÊt ®Þnh thÊt b¹i. Cã quyÒn mμ nhËn thøc ®óng ®¾n r»ng quyÒn lùc ®ã lμ cña d©n vμ nh©n d©n giao phã quyÒn lùc ®ã cho m×nh, th× sÏ lμm hÕt tr¸ch nhiÖm ®èi víi nh©n d©n. Mçi c¸n bé, ®¶ng viªn ph¶i bá s¹ch lèi quan liªu, lèi chËt hÑp, lèi mÖnh lÖnh.
Phong c¸ch vμ ph−¬ng ph¸p c«ng t¸c cã v¨n hãa cña c¸n bé, ®¶ng viªn lμ theo ®óng ®−êng lèi quÇn chóng, lμ nguyªn t¾c, lμ t×nh c¶m, tr¸ch nhiÖm cña nh÷ng c«ng béc cña d©n.
36
III
TÊM G¦¥NG §¹O §øC Hå CHÝ MINH VÒ N¢NG CAO ý THøC TR¸CH NHIÖM, HÕT LßNG, HÕT SøC PHôNG Sù Tæ QUèC, PHôC Vô NH¢N D¢N
1. TÊm g−¬ng vÒ ý thøc tr¸ch nhiÖm tr−íc Tæ quèc, §¶ng vμ d©n téc
- §éng c¬ th«i thóc Hå ChÝ Minh ra ®i t×m ®−êng cøu n−íc lμ tr¸ch nhiÖm cña mét ng−êi d©n mÊt n−íc.
Mang theo hoμi b·o, kh¸t väng giμnh ®éc lËp cho Tæ quèc, tù do cho ®ång bμo, Hå ChÝ Minh tù m×nh quyÕt t©m ®i ra n−íc ngoμi "xem ng−êi ta lμm thÕ nμo" ®Ó trë vÒ cïng ®ång bμo cøu n−íc, ®Êu tranh giμnh ®éc lËp cho d©n téc. Trong gÇn 10 n¨m b«n ba, tr¶i qua biÕt bao khã kh¨n cña sù kiÕm t×m, Ng−êi ®· hoμn thμnh tr¸ch nhiÖm do m×nh tù ®Æt ra, ®ã lμ t×m thÊy ch©n lý "muèn cøu n−íc vμ gi¶i phãng d©n téc kh«ng cã con ®−êng nμo kh¸c con ®−êng c¸ch m¹ng v« s¶n"1.
___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.9, tr.314.
37
- Sau khi t×m ®−îc con ®−êng cøu n−íc, Hå ChÝ Minh tù x¸c ®Þnh tr¸ch nhiÖm tuyªn truyÒn, vËn ®éng, tæ chøc, ph¸t huy søc m¹nh cña toμn d©n téc ®Ó ®Êu tranh giμnh ®éc lËp, tù do cho Tæ quèc. Ng−êi ®· tËp hîp, gi¸o dôc, båi d−ìng, ®μo t¹o ®−îc nh÷ng ng−êi tiªn tiÕn nhÊt trong céng ®ång d©n téc, thμnh lËp §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam ®Ó l·nh ®¹o toμn d©n ®Êu tranh giμnh ®éc lËp.
- Tõ n¨m 1930 ®Õn n¨m 1945 lμ thêi kú t− t−ëng vμ cuéc sèng cña Hå ChÝ Minh gÆp nhiÒu thö th¸ch, nh−ng trong thö th¸ch, Ng−êi lu«n lu«n kiªn ®Þnh môc tiªu vμ lu«n mong muèn, kh¸t khao ®−îc ho¹t ®éng v× sù nghiÖp cøu n−íc cña d©n téc.
+ Hai lÇn ng−êi bÞ b¾t vμ bÞ giam trong nhμ tï ®Õ quèc. Trong tï, Ng−êi x¸c ®Þnh “muèn nªn sù nghiÖp lín, tinh thÇn cμng ph¶i cao”. Ng−êi kh«ng ng¹i sù gian khæ, ®au ®ín vμ lo vÒ tÝnh m¹ng cña m×nh, mμ lo cho c¸ch m¹ng, buån v× kh«ng ®−îc ho¹t ®éng. Ng−êi t©m sù: §èi víi ng−êi c¸ch m¹ng, kh«ng g× khæ t©m b»ng ®· kh«ng ho¹t ®éng ®−îc, l¹i mÊt liªn l¹c víi ®oμn thÓ l©u ngμy.
+ Ngay sau khi vÒ n−íc, chÊp nhËn mét cuéc sèng v« cïng thiÕu thèn, gian khæ, Hå ChÝ Minh khÈn tr−¬ng b¾t tay vμo thùc hiÖn nhiÒu c«ng viÖc quan träng, chuÈn bÞ khëi nghÜa giμnh chÝnh
38
quyÒn. Ng−êi võa x¸c ®Þnh tr¸ch nhiÖm cña ng−êi l·nh ®¹o, võa x¸c ®Þnh tr¸ch nhiÖm cøu quèc lμ viÖc chung, ai lμ ng−êi ViÖt Nam ®Òu ph¶i kÒ vai g¸nh v¸c mét phÇn tr¸ch nhiÖm. Ng−êi x¸c ®Þnh tr¸ch nhiÖm cña Ng−êi: “Riªng phÇn t«i, xin ®em hÕt t©m lùc ®i cïng c¸c b¹n, v× ®ång bμo m−u giμnh tù do ®éc lËp, dÇu ph¶i hy sinh tÝnh mÖnh còng kh«ng nÒ”1.
- Sau th¾ng lîi cña C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m, trong 24 n¨m gi÷ c−¬ng vÞ lμ ng−êi ®øng ®Çu §¶ng vμ Nhμ n−íc, Hå ChÝ Minh ®· tù x¸c ®Þnh cho m×nh tr¸ch nhiÖm võa lμ ng−êi l·nh ®¹o cao nhÊt, võa lμ ®μy tí cña d©n.
+ Ng−êi nãi: “C¶ ®êi t«i chØ cã mét môc ®Ých, lμ phÊn ®Êu cho quyÒn lîi Tæ quèc, vμ h¹nh phóc cña quèc d©n. Nh÷ng khi t«i ph¶i Èn nÊp n¬i nói non, hoÆc ra vμo chèn tï téi, x«ng pha sù hiÓm nghÌo - lμ v× môc ®Ých ®ã... BÊt kú bao giê, bÊt kú ë ®©u, t«i còng chØ theo ®uæi mét môc ®Ých, lμm cho Ých quèc lîi d©n”2.
+ Hå ChÝ Minh nhËn thøc rÊt râ vai trß, tr¸ch nhiÖm cña Ng−êi trong hÖ thèng quyÒn lùc. §ã lμ nhËn sù uû th¸c cña quèc d©n, ®ång bμo, quyÕt t©m hoμn thμnh tr¸ch nhiÖm ®−îc Tæ quèc giao phã "gièng nh− ng−êi lÝnh v©ng mÖnh lÖnh quèc ___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.3, tr.198.
2. Hå ChÝ Minh: S®d, t.4, tr.240.
39
d©n ra tr−íc mÆt trËn" nh»m lμm cho "n−íc ta ®−îc hoμn toμn ®éc lËp, d©n ta ®−îc hoμn toμn tù do, ®ång bμo ai còng cã c¬m ¨n ¸o mÆc, ai còng ®−îc häc hμnh"1; x©y dùng mét n−íc ViÖt Nam hoμ b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ, giμu m¹nh vμ gãp phÇn xøng ®¸ng vμo sù nghiÖp c¸ch m¹ng thÕ giíi…
- Trong tiÕn tr×nh c¸ch m¹ng, kh«ng tr¸nh khái cã lóc §¶ng ph¹m sai lÇm, khuyÕt ®iÓm. Chñ tÞch Hå ChÝ Minh thay mÆt Trung −¬ng vμ ChÝnh phñ nhËn tr¸ch nhiÖm. Trong Th− göi ®ång bμo n«ng th«n vμ c¸n bé nh©n dÞp c¶i c¸ch ruéng ®Êt ë miÒn B¾c c¨n b¶n hoμn thμnh, sau khi nªu nh÷ng khuyÕt ®iÓm, sai lÇm cña §¶ng trong viÖc ®oμn kÕt n«ng th«n, viÖc ®¸nh kÎ ®Þch, viÖc chÊn chØnh tæ chøc, trong chÝnh s¸ch thuÕ n«ng nghiÖp, Ng−êi viÕt: “V× sù l·nh ®¹o cña Trung −¬ng §¶ng vμ ChÝnh phñ cã chç thiÕu cô thÓ, thiÕu kiÓm tra ®«n ®èc - cho nªn khi c¶i c¸ch ruéng ®Êt ®· x¶y ra nh÷ng khuyÕt ®iÓm, sai lÇm… Trung −¬ng §¶ng vμ ChÝnh phñ ®· nghiªm kh¾c kiÓm ®iÓm nh÷ng sai lÇm, khuyÕt ®iÓm Êy vμ ®· cã kÕ ho¹ch kiªn quyÕt söa ch÷a, nh»m ®oμn kÕt c¸n bé, ®oμn kÕt nh©n d©n, æn ®Þnh n«ng th«n, ®Èy m¹nh s¶n xuÊt”2.
___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.4, tr.161.
2. Hå ChÝ Minh: S®d, t.8, tr. 236.
40
2. TÊm g−¬ng hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n
a) "Tæ quèc trªn hÕt"; "T«i hiÕn c¶ ®êi t«i cho d©n téc t«i"
C¶ cuéc ®êi c¸ch m¹ng cña Hå ChÝ Minh lμ hiÖn th©n cña tinh thÇn vμ quyÕt t©m phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n. Trong c©u tr¶ lêi phãng viªn b¸o Granma, Cuba, Ng−êi nãi: “T«i hiÕn c¶ ®êi t«i cho d©n téc t«i”. §iÒu ®ã ®−îc chøng minh mét c¸ch ®Çy ®ñ b»ng c¶ cuéc ®êi ho¹t ®éng cña Ng−êi.
Sau h¬n ba m−¬i n¨m lÆn léi t×m ®−êng cøu n−íc, cøu d©n, khi chÝnh quyÒn ®· vÒ tay nh©n d©n, Hå ChÝ Minh kh«ng hÒ gîn lªn mét suy nghÜ nhá nμo vÒ h−ëng thô. Sau khi giμnh ®−îc ®éc lËp, Ng−êi ®· cïng Trung −¬ng §¶ng, ChÝnh phñ ®−a chÝnh quyÒn nh©n d©n non trÎ v−ît qua bao th¸c ghÒnh, gian khã. NÕm mËt, n»m gai, léi suèi ngñ rõng, tiÕp tôc l·nh ®¹o nh©n d©n ®¸nh th¾ng hai cuéc chiÕn tranh cña thùc d©n, ®Õ quèc. Trong ®iÒu kiÖn hßa b×nh, víi c−¬ng vÞ Chñ tÞch §¶ng, Chñ tÞch n−íc, Ng−êi vÉn gi÷ g×n lèi sèng trong s¹ch, gi¶n dÞ, v× n−íc, v× d©n.
b) TÊt c¶ v× ®éc lËp, tù do cña Tæ quèc; "Kh«ng cã g× quý h¬n ®éc lËp, tù do!"
Tr−íc thêi c¬ giμnh ®éc lËp, Ng−êi quyÕt t©m: “dï ph¶i ®èt ch¸y c¶ d·y Tr−êng S¬n còng ph¶i kiªn quyÕt giμnh cho ®−îc ®éc lËp".
41
Sau khi giμnh ®−îc chÝnh quyÒn vμ trong suèt 24 n¨m l·nh ®¹o ®Êt n−íc, Ng−êi lu«n lu«n kiªn ®Þnh môc tiªu ®éc lËp d©n téc, "dÜ bÊt biÕn, øng v¹n biÕn" ®Ó gi÷ g×n vμ b¶o vÖ nÒn ®éc lËp Êy.
Tr−íc chiÕn tranh x©m l−îc cña ®Õ quèc Mü, t− t−ëng "Kh«ng cã g× quý h¬n ®éc lËp, tù do" cña Ng−êi cã søc lan táa m¹nh mÏ, huy ®éng ®−îc søc m¹nh cña toμn d©n téc chiÕn ®Êu v× ®éc lËp, tù do vμ giμnh ®−îc th¾ng lîi vÎ vang.
c) TÊt c¶ v× lîi Ých cña Tæ quèc vμ nh©n d©n, kh«ng dμnh riªng cho c¸ nh©n vμ gia ®×nh
Tr¶ lêi c¸c nhμ b¸o n−íc ngoμi, Ng−êi nãi: “T«i tuyÖt nhiªn kh«ng ham muèn c«ng danh phó quý chót nμo. B©y giê ph¶i g¸nh chøc Chñ tÞch lμ v× ®ång bμo ñy th¸c th× t«i ph¶i g¾ng søc lμm, còng nh− mét ng−êi lÝnh v©ng mÖnh lÖnh cña quèc d©n ra tr−íc mÆt trËn. Bao giê ®ång bμo cho t«i lui, th× t«i rÊt vui lßng lui. T«i chØ cã mét sù ham muèn, ham muèn tét bËc, lμ lμm sao cho n−íc ta ®−îc hoμn toμn ®éc lËp, d©n ta ®−îc hoμn toμn tù do, ®ång bμo ai còng cã c¬m ¨n ¸o mÆc, ai còng ®−îc häc hμnh. Riªng phÇn t«i th× lμm mét c¸i nhμ nho nhá, n¬i cã non xanh, n−íc biÕc ®Ó c©u c¸, trång hoa, sím chiÒu lμm b¹n víi c¸c cô giμ h¸i cñi, em trÎ ch¨n tr©u, kh«ng dÝnh lÝu g× víi vßng danh lîi"1.
___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.4, tr. 161.
42
Trong b¶n Di chóc, Ng−êi viÕt: “Suèt ®êi t«i hÕt lßng hÕt søc phôc vô Tæ quèc, phôc vô c¸ch m¹ng, phôc vô nh©n d©n. Nay dï ph¶i tõ biÖt thÕ giíi nμy, t«i kh«ng cã ®iÒu g× ph¶i hèi hËn, chØ tiÕc lμ tiÕc r»ng kh«ng ®−îc phôc vô l©u h¬n n÷a, nhiÒu h¬n n÷a”1.
___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.12, tr.512.
43
IV
HäC TËP Vμ LμM THEO TÊM G¦¥NG §¹O §øC Hå CHÝ MINH VÒ N¢NG CAO ý THøC TR¸CH NHIÖM, HÕT LßNG, HÕT SøC PHôNG Sù Tæ QUèC, PHôC Vô NH¢N D¢N TRONG
GIAI §O¹N HIÖN NAY
1. Qu¸n triÖt t− t−ëng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh “trung víi n−íc, hiÕu víi d©n”, n©ng cao nhËn thøc vÒ ý thøc tr¸ch nhiÖm, phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n trong c¸n bé, ®¶ng viªn, c«ng chøc
- Gi¸o dôc ®¹o ®øc tr−íc hÕt lμ t¸c ®éng vμo nhËn thøc, t¹o ra ý thøc ®¹o ®øc ®óng ®¾n, qua ®ã mçi ng−êi tù gi¸c thùc hiÖn ®Ó cã hμnh vi ®¹o ®øc phï hîp. Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· nªu lªn nh÷ng phÈm chÊt ®¹o ®øc c¬ b¶n cña ng−êi c¸n bé c¸ch m¹ng, tiªu biÓu nhÊt lμ “trung víi n−íc, hiÕu víi d©n”. Häc tËp vμ lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh tr−íc hÕt cÇn qu¸n triÖt s©u s¾c t− t−ëng cña Ng−êi, ®Ó vËn dông vμ lμm theo.
44
- Häc tËp vμ lμm theo t− t−ëng “tËn trung víi n−íc, tËn hiÕu víi d©n” cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh trong giai ®o¹n hiÖn nay lμ mçi ng−êi ph¶i tuyÖt ®èi trung thμnh víi lîi Ých cña ®Êt n−íc, cña d©n téc, ®Æt ®éc lËp d©n téc, chñ quyÒn vμ lîi Ých quèc gia lªn trªn hÕt vμ tr−íc hÕt. ý thøc hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n cña mçi ng−êi ph¶i ®−îc thÓ hiÖn trong hμnh ®éng ®em hÕt tμi n¨ng, søc lùc cèng hiÕn cho ®éc lËp, tù do cña Tæ quèc, cho sù ph¸t triÓn cña ®Êt n−íc theo con ®−êng x· héi chñ nghÜa.
- Häc tËp vμ lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh vÒ hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n, mçi c¸n bé, c«ng chøc ph¶i hoμn thμnh nhiÖm vô, chøc tr¸ch cña m×nh theo ®óng ph¸p lÖnh c«ng chøc. BiÓu hiÖn cô thÓ lμ lμm tèt nh÷ng c«ng viÖc hμng ngμy, nhÊt lμ nh÷ng viÖc liªn quan trùc tiÕp tíi ®êi sèng cña ng−êi d©n.
- §Ó n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n cÇn kiªn quyÕt ®Êu tranh, phª ph¸n nh÷ng quan niÖm vμ biÓu hiÖn sai tr¸i. §ã lμ sù lÇm lÉn gi÷a quyÒn uy ®−îc tæ chøc giao phã víi quyÒn lùc c¸ nh©n. Sù lÉn lén ®ã dÉn tíi c¬n kh¸t quyÒn lùc, ch¹y quyÒn, mua quyÒn, b¸n quyÒn, léng quyÒn, cöa quyÒn, tham quyÒn cè vÞ. Khi cã quyÒn mμ thiÕu l−¬ng t©m sÏ trë nªn hñ b¹i, biÕn thμnh s©u mät cña d©n, ®ôc khoÐt d©n, ¨n cña ®ót, “dÜ c«ng vi t−”. Lóc sinh thêi B¸c Hå
45
®· c¶nh b¸o: “CËy thÕ m×nh ë trong ban nμy ban nä, råi ngang tμng phãng tóng, muèn sao ®−îc vËy, coi khinh d− luËn, kh«ng nghÜ ®Õn d©n. Quªn r»ng d©n bÇu m×nh ra lμ ®Ó lμm viÖc cho d©n, chø kh«ng ph¶i ®Ó cËy thÕ víi d©n”1.
2. Cô thÓ hãa ý thøc tr¸ch nhiÖm phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n trong tõng c¬ quan, ®¬n vÞ, ®Þa ph−¬ng
- Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· chØ râ, mçi ng−êi, dï ë c−¬ng vÞ nμo còng cÇn ph¶i tu d−ìng, rÌn luyÖn vÒ ®¹o ®øc. Ng−êi ®· cã nhiÒu lêi d¹y rÊt cô thÓ vÒ ®¹o ®øc cña c¸c giai cÊp, tÇng líp, nhãm x· héi… Nh÷ng lêi d¹y cña Ng−êi ®Õn nay vÉn cßn nguyªn gi¸ trÞ vμ cÇn ®−îc cô thÓ hãa trong ®iÒu kiÖn míi.
- C¬ së ®Ó vËn dông, cô thÓ hãa nh÷ng lêi d¹y cña B¸c víi c¸c giai cÊp, tÇng líp, nhãm x· héi lμ ®−êng lèi, quan ®iÓm, gi¶i ph¸p… ®Èy m¹nh toμn diÖn c«ng cuéc ®æi míi ë n−íc ta hiÖn nay v× môc tiªu d©n giμu, n−íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng, d©n chñ, v¨n minh, sím ®−a n−íc ta ra khái t×nh tr¹ng kÐm ph¸t triÓn vμ c¬ b¶n trë thμnh n−íc c«ng nghiÖp vμo n¨m 2020. §ã lμ b¶o ®¶m quyÒn lμm chñ cña d©n “d©n biÕt, d©n bμn, d©n lμm, d©n kiÓm tra”, thùc hiÖn ®−êng lèi quÇn chóng
___________
1. Hå ChÝ Minh: S®d, t.4, tr. 57.
46
“gÇn d©n, häc d©n, g¾n bã víi d©n”, “nghe d©n nãi, nãi d©n hiÓu, lμm d©n tin”, thùc hiÖn ®−îc nhiÖm vô cña ng−êi c¸n bé “n¾m v÷ng d©n t×nh, hiÓu râ d©n t©m, ®¶m b¶o d©n sinh, n©ng cao d©n trÝ”. Mçi c¸n bé, ®¶ng viªn, c«ng chøc, dï lμm viÖc ë vÞ trÝ nμo còng ®Òu cÇn qu¸n triÖt nh÷ng quan ®iÓm chung ®ã.
- CÇn cô thÓ hãa tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, ý thøc phôc vô Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n thμnh c¸c nhiÖm vô trªn tõng vÞ trÝ c«ng t¸c, tõng lo¹i c«ng viÖc. ThÊm nhuÇn, qu¸n triÖt s©u s¾c t− t−ëng vμ
tÊm g−¬ng v× n−íc quªn m×nh, v× nh©n d©n phôc vô cña B¸c Hå ®Ó vËn dông, cô thÓ hãa néi dung nh÷ng lêi d¹y cña B¸c ®èi víi ngμnh, ®Þa ph−¬ng, giíi m×nh trong ®iÒu kiÖn míi, g¾n víi hoμn thμnh tèt c¸c nhiÖm vô chÝnh trÞ.
3. KÕt hîp chÆt chÏ gi÷a tæ chøc, h−íng dÉn víi ®éng viªn, kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh
- Cuéc vËn ®éng "Häc tËp vμ lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh" h−íng vμo viÖc n©ng cao vai trß tù gi¸c cña mçi c¸n bé, ®¶ng viªn trong häc tËp vμ lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc cña B¸c. V× vËy, cÇn ®éng viªn, khuyÕn khÝch, h−íng dÉn mäi ng−êi, ®Æc biÖt lμ c¸n bé, ®¶ng viªn, c«ng chøc tù gi¸c ®Ò ra chØ tiªu phÊn ®Êu “Häc tËp vμ lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc
47
Hå ChÝ Minh”. Trong ®ît häc tËp chñ ®Ò "N©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n" cña n¨m nay, mçi c¸n bé, ®¶ng viªn, c«ng chøc c«ng t¸c ë mäi cÊp, mäi ngμnh, nhÊt lμ c¸c c¸n bé l·nh ®¹o chñ tr×, chñ chèt, cÇn x©y dùng kÕ ho¹ch cña mçi c¸ nh©n häc tËp vμ lμm theo B¸c víi nh÷ng viÖc lμm cô thÓ, ®Þnh kú b¸o c¸o tr−íc chi bé, c¬ quan, ®¬n vÞ.
- §Ó hç trî mçi c¸ nh©n thùc hiÖn häc tËp vμ lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh, mçi tËp thÓ ®¶ng, chÝnh quyÒn, ®oμn thÓ x©y dùng c¸c ch−¬ng tr×nh hμnh ®éng, gióp ®ì, gi¸m s¸t vμ kiÓm tra viÖc tù gi¸c lμm theo. §Þnh kú yªu cÇu c¸c c¸ nh©n b¸o c¸o nh÷ng viÖc ®· lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh.
4. Ph¸t huy vai trß nªu g−¬ng trong häc tËp vμ lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh
- Mét trong nh÷ng nguyªn t¾c thùc hμnh ®¹o ®øc theo t− t−ëng Hå ChÝ Minh lμ ph¶i nªu g−¬ng vÒ ®¹o ®øc. Hå ChÝ Minh yªu cÇu mäi ng−êi ®Òu ph¶i nªu g−¬ng vÒ ®¹o ®øc. ¤ng bμ
nªu g−¬ng cho con ch¸u, cha mÑ nªu g−¬ng cho con, anh chÞ nªu g−¬ng cho em, ®¶ng viªn nªu g−¬ng cho quÇn chóng... Ph¸t huy vai trß nªu g−¬ng trong thùc hμnh ®¹o ®øc cã ý nghÜa to lín kh«ng chØ tr−íc m¾t mμ cßn m·i m·i l©u dμi vÒ sau.
48
- Trong ph¹m vi x· héi, viÖc nªu g−¬ng vÒ ®¹o ®øc cña c¸n bé, ®¶ng viªn, ®Æc biÖt lμ c¸n bé l·nh ®¹o c¸c cÊp, cã vai trß ®Æc biÖt quan träng. Trong t¸c phÈm N©ng cao ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, quÐt s¹ch chñ nghÜa c¸ nh©n, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· d¹y, nh©n d©n ta ®· cã c©u nãi rÊt hay vμ rÊt ®óng lμ
“®¶ng viªn ®i tr−íc, lμng n−íc theo sau”. Theo yªu cÇu ®ã cña d©n, trong §¶ng vμ hÖ thèng qu¶n lý nhμ n−íc, viÖc l·nh ®¹o ®i tr−íc, lμm tr−íc ®Ó ®¶ng viªn, quÇn chóng, nh©n d©n ®i sau, lμm theo cã ý nghÜa rÊt quan träng. ViÖc nªu g−¬ng vÒ ®¹o ®øc kh«ng chØ lμ sù vËn ®éng mμ ph¶i trë thμnh nh÷ng quy ®Þnh, sù rμng buéc tr¸ch nhiÖm ®Ó mçi ng−êi ®Òu tù gi¸c vμ cÇn ph¶i thùc hiÖn. C¸c cÊp, c¸c ngμnh cÇn chñ ®éng ban hμnh c¸c quy ®Þnh tr¸ch nhiÖm nªu g−¬ng cña c¸n bé l·nh ®¹o tr−íc nh©n viªn; c¸n bé, ®¶ng viªn tr−íc quÇn chóng.
49
50
Môc lôc
Trang
Chó dÉn cña Nhμ xuÊt b¶n 5 I. Sù cÇn thiÕt n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n theo t− t−ëng Hå ChÝ Minh trong giai ®o¹n hiÖn nay 7 II. T− t−ëng Hå ChÝ Minh vÒ n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n 16 III. TÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh vÒ n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n 37 IV. Häc tËp vμ lμm theo tÊm g−¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh vÒ n©ng cao ý thøc tr¸ch nhiÖm, hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n trong giai ®o¹n hiÖn nay 44
51
ChÞu tr¸ch nhiÖm xuÊt b¶n:
ts. NguyÔn duy hïng
ChÞu tr¸ch nhiÖm néi dung:
Ts. hoμng phong hμ
Biªn tËp néi dung: ThS. nguyÔn Minh phÝ ngäc néi Tr×nh bμy b×a: ®−êng hång mai ChÕ b¶n vi tÝnh: nguyÔn thÞ h»ng Söa b¶n in: phßng biªn tËp kü thuËt §äc s¸ch mÉu: phÝ ngäc néi
52