"Chúng Tôi - Yevgeny Zamyatin full prc pdf epub azw3 [Giả Tưởng] 🔙 Quay lại trang tải sách pdf ebook Chúng Tôi - Yevgeny Zamyatin full prc pdf epub azw3 [Giả Tưởng] Ebooks Nhóm Zalo Ghi chép 1 Chủ đề: THÔNG BÁO ĐƯỜNG KẺ THÔNG TUỆ NHẤT THƠ CA Đơn giản là tôi chép lại nguyên văn những gì đăng trên tờ Nhật Báo Quốc Gia hôm nay: Việc xây dựng tàu vũ trụ Tích Phân sẽ hoàn thành sau 120 ngày. Giờ phút lịch sử vĩ đại, khi con tàu Tích Phân đầu tiên bay vào không gian, sắp cận kề. Một ngàn năm trước những bậc tiền nhân anh hùng của các bạn đã thiết lập sự cai trị của Quốc Gia Thống Nhất trên toàn cõi địa cầu. Chiến công hiển hách hơn đang đón chờ các bạn: lấy tích phân phương trình vô hạn của vũ trụ bằng con tàu Tích Phân bọc thủy tinh, dùng điện năng, khạc ra lửa. Các bạn sẽ chinh phục những sinh vật chưa từng được biết đến trên những hành tinh khác - có lẽ hãy còn trong tình trạng tự do chưa khai hóa, đưa họ vào cái ách thiện nguyện của lý trí. Nếu như họ còn chưa thấu hiểu việc chúng ta đem lại cho họ niềm hạnh phúc đúng đắn như toán học, thì nhiệm vụ của chúng ta là buộc họ phải hưởng hạnh phúc ấy. Tuy nhiên, trước khi phải sử dụng vũ lực, ta hãy dùng lời lẽ để thuyết phục. Thay mặt Lãnh Tụ Thiện Nguyện, thông báo đến toàn thể mã số của Quốc Gia Thống Nhất: Mọi mã số, nếu cảm thấy đủ năng lực, đều có nghĩa vụ sáng tác tiểu luận, thơ ca, tuyên ngôn, tụng ca hoặc những thể loại khác để tán dương cái đẹp và sự vĩ đại của Quốc Gia Thống Nhất. Đó sẽ là kiện hàng đầu tiên được tàu Tích Phân đem theo. Quốc Gia Thống Nhất muôn năm, toàn thể mã số muôn năm, Lãnh Tụ Thiện Nguyện muôn năm! Tôi viết những dòng này và cảm thấy hai má nóng bừng. Phải, để lấy tích phân phương trình vũ trụ vĩ đại. Phải, để uốn đường cong sơ khai, nắn nó lại theo tiếp tuyến - đường tiệm cận - thành một đường thẳng. Bởi lẽ con đường của Quốc Gia Thống Nhất chính là đường thẳng. Đường thẳng thông thái, chính xác, thần thánh, vĩ đại chính là đường kẻ thông tuệ nhất... ố ổ Tôi, mã số D-503, Tổng công trình sư của tàu Tích Phân, chỉ là một trong số những nhà toán học của Quốc Gia Thống Nhất. Ngòi bút vốn quen với những con số của tôi không đủ khả năng sáng tác nhạc điệu cho những vần thơ. Tôi chỉ cố ghi chép lại những gì mắt thấy tai nghe, những gì suy nghĩ - chính xác hơn, những gì chúng tôi nghĩ (đúng vậy: chúng tôi, và hãy để từ "CHÚNG TÔI" này làm tựa đề cho những ghi chép của tôi). Tuy nhiên, đó sẽ là đạo hàm của cuộc đời chúng tôi, cuộc đời hoàn hảo như toán học của Quốc Gia Thống Nhất, và nếu thế, lẽ nào tự thân nó không phải là một bài thơ, bất chấp ý nguyện của tôi? Nó sẽ là như thế. Tôi viết những dòng này mà cảm thấy hai má nóng bừng. Có lẽ, điều đó tương tự cảm giác của người phụ nữ khi lần đầu nghe thấy trong cơ thể mình nhịp đập của một sinh linh mới, hãy còn tí hon và chưa mở mắt. Đó là tôi và đồng thời cũng không phải là tôi. Trong nhiều tháng dài tôi sẽ phải nuôi dưỡng nó bằng nhựa sống, bằng máu thịt của mình, để rồi sau đó đau đớn tách nó ra khỏi cơ thể và đặt dưới chân Quốc Gia Thống Nhất. Song tôi sẵn sàng, như mỗi người hay hầu hết mỗi người trong chúng tôi. Tôi sẵn sàng. Ghi chép 2 Chủ đề: VŨ ĐIỆU BA-LÊ SỰ HÀI HÒA VUÔNG VỨC ẨN SỐ X Mùa xuân. Phía sau Bức Tường Xanh, từ những bình nguyên vô hình hoang dã, gió cuốn theo bụi phấn mật ngọt vàng óng của loài hoa nào đó. Bụi phấn ngọt ngào ấy làm khô môi, cứ mỗi phút lại phải đưa lưỡi liếm, và những đôi môi của mọi phụ nữ ta gặp ắt hẳn phải ngọt ngào (tất nhiên, môi đàn ông cũng thế). Điều này hơi cản trở tư duy logic một chút. Được cái là bầu trời! Xanh ngắt, không vẩn một gợn mây (khiếu thẩm mĩ của người xưa hoang dã biết mấy, nếu như đám hơi nước vô nghĩa, lộn xộn, ngốc nghếch đó lại có thể tạo cảm hứng cho những nhà thơ của họ). Tôi yêu, cam đoan không nhầm chút nào khi nói: chúng tôi chỉ yêu bầu trời vô trùng, hoàn mĩ như thế ấy. Trong những ngày như thế này, toàn thế giới được đúc trong một khuôn thủy tinh vững chắc, vĩnh cửu, cả Bức Tường Xanh lẫn những công trình xây dựng của chúng tôi. Trong những ngày này, bạn thấy được tận cùng sầu thẳm màu xanh của vạn vật, những phương trình đáng kinh ngạc mà tới nay vẫn còn chưa tường tận của chúng, bạn thấy chúng trong cả những thứ quen thuộc hằng ngày. Giá mà cứ như thế. Sáng nay khi ở xưởng tàu, nơi đang đóng tàu Tích Phân, tôi bỗng thấy những cỗ máy: những núm cầu điều chỉnh xoay tròn, như quên mình với những con mắt nhắm; những tay quay lấp lánh, nghiêng ngả hết sang phải rồi lại sang trái; thanh thăng bằng kiêu hãnh lúc lắc đôi vai; lưỡi dao máy tiện ren nhún nhảy theo điệu nhạc vô thanh. Đột nhiên, tôi nhận ra cái đẹp trọn vẹn trong vũ điệu ba-lê cơ khí hoành tráng ngập trong ánh mặt trời xanh nhạt. Rồi tôi tự hỏi: sao đẹp thế? Vì sao vũ điệu lại đẹp thế? Câu trả lời: bởi vì đó là động tác thiếu tự do, bởi vì ý nghĩa sâu thẳm của vũ điệu chính là nằm trong sự phục tùng thẩm mĩ một cách tuyệt đối, mất tự do một cách lý tưởng. Và nếu đúng thế, cha ông chúng ta đã chìm đắm trong vũ điệu vào những giây phút cảm hứng nhất trong đời (nghi thức tôn giáo bí truyền, lễ duyệt binh), điều đó chỉ có một ý nghĩa duy nhất: bản năng mất tự do từ xa xưa vốn dĩ có sẵn trong con người một cách hữu cơ, và chúng ta, trong cuộc sống hiện tại, chỉ mới ý thức được... ế ố ắ Sẽ phải viết nốt sau thôi, bảng tín hiệu đã lách tách. Tôi ngước mắt lên: dĩ nhiên là 0-90. Trong vòng nửa phút nữa nàng sẽ đến đây để cùng tôi đi dạo. O đáng yêu! Tôi luôn cảm thấy nàng cũng giống như tên của nàng: thấp hơn Tiêu Chuẩn Mẹ 10 cm - và vì thế toàn thân như được đẽo gọt thành một hình tròn, miệng chữ O màu hồng, mở ra đón từng lời của tôi. Còn nữa: ngấn tròn mũm mĩm trên cổ tay nàng, hệt như tay trẻ con. Khi nàng bước vào, cái vô-lăng logic vẫn còn ong ong trong đầu tôi, và theo quán tính tôi nói về công thức do tôi xác lập, bao hàm hết thảy chúng tôi, cả máy móc, cả vũ điệu. "Tuyệt thật. Đúng không nào?" Tôi hỏi. "Phải, tuyệt vời. Mùa xuân," 0-90 nở nụ cười màu hồng với tôi. Đấy nhé, tha hồ: mùa xuân... Nàng nói về mùa xuân. Phụ nữ mà... Tôi lặng thinh. Bên dưới. Đại lộ đầy người: vào những lúc thời tiết đẹp như thế này chúng tôi thường dành Giờ Riêng Tư sau bữa chiều cho việc đi dạo. Như mọi khi, Xưởng Nhạc chơi bài Hành Khúc Quốc Gia Thống Nhất với toàn bộ dàn kèn của mình. Cứ bốn người một, xếp thành hàng đều nhau, hân hoan nhịp bước theo điệu nhạc - hàng trăm, hàng ngàn mã số trong đồng phục xanh nhạt, những huy hiệu dát vàng trên ngực với mã số quốc gia của từng người, nam cũng như nữ. Và tôi - chúng tôi, bốn người một hàng - một trong vô số những làn sóng của dòng người đặc nghẹt này. Bên trái tôi là 0- 90 (nếu như một trong những tổ tiên lông lá của tôi viết những dòng này một ngàn năm trước, có lẽ sẽ gọi nàng bằng từ rất buồn cười "em của anh"); bên phải tôi - hai mã số không quen, một nữ một nam. Bầu trời xanh ngắt thiêng liêng, những mặt trời bé con lấp lánh trên mỗi huy hiệu, những khuôn mặt không U ám bởi ý nghĩ điên rồ... Những tia nắng - bạn có hiểu chăng: tất cả đều từ một chất liệu duy nhất tươi vui, rực rỡ. Âm điệu của dàn kèn đồng: "Tra-ta-ta-tam. Tra-ta-ta-tam", tựa những nấc thang bằng đồng lấp lánh dưới mặt trời, và từng nấc sẽ đưa bạn lên cao, cao mãi, tít tắp tận màu xanh đến chóng mặt... Rồi cũng như buổi sáng trong xưởng tàu, tôi lại thấy mọi thứ cứ như thể mới trông thấy chúng lần đầu trong đời: những con phố thẳng tắp bất di bất dịch, những vỉa hè bằng kính phản chiếu tung tóe ánh nắng, những hình hộp trong suốt của các tòa nhà thần thánh, sự hài hòa vuông vức của những hàng, những hàng người xanh xám. Và thế: dường như không phải những ế ế ắ ế thế hệ trước tôi, mà là tôi - chính tôi - đã chiến thắng vị thượng đế già nua cùng cuộc sống già nua, chính tôi đã tạo dựng tất cả. Tôi như một ngọn tháp, tôi e sợ không dám nhúc nhích khuỷu tay để khỏi làm đổ sụp những mảnh tường, những nóc vòm, những cỗ máy... Chớp mắt sau đó, một cú nhảy vọt hàng thế kỷ, từ dương sang âm. Tôi nhớ lại (rõ ràng, một sự kết hợp tương phản) - tôi bỗng nhớ đến bức tranh ương viện bảo tàng: một đại lộ của họ vào thời đó, thế kỷ XX, đám đông chen chúc, nhung nhúc đủ mọi hạng người, đủ mọi vòng xe, súc vật, áp phích, cây cối, màu sắc, chim chóc... Và như người ta nói, những gì từng tồn tại đều có thể tồn tại. Tôi thấy điều này không có thật, phi lý đến mức tôi không thể kìm nén được mà đột nhiên phải bật cười ha hả. Và lập tức, tiếng vọng - tiếng cười từ bên phải. Tôi quay sang: đập vào mắt tôi - trắng lóa - hàm răng nhọn, trắng lạ thường, một gương mặt phụ nữ không quen. "Xin lỗi," nàng nói, "nhưng ông ngắm mọi vật đầy cảm hứng như vị chúa tể thần thoại trong ngày sáng tạo thứ bảy. Tôi có cảm giác ông tin chắc rằng ông tạo ra tôi chứ không phải ai khác. Tôi rất hài lòng..." Những điều nói ra không có ý giễu cợt, thậm chí còn có thể nói, với hàm ý kính trọng (có lẽ, nàng biết tôi là Tổng công trình sư của tàu Tích Phân). Song tôi không rõ - trong ánh mắt hay trong cái nhíu mày - một ẩn số X nào đó kích động lạ lùng mà tôi không tài nào nắm bắt được, không tài nào diễn tả được bằng con số. Tôi thấy lúng túng vì một duyên cớ nào đó, hơi bối rối, cố tìm lý do giải thích tiếng cười của mình một cách logic. "Hoàn toàn rõ ràng là sự tương phán, một vực thẳm không thể vượt qua giữa hiện tại và quá khứ..." "Nhưng vì sao không thể vượt qua?" (Hàm răng mới trắng làm sao!) "Có thể bắc nhịp cầu qua vực thẳm. Chỉ cần hình dung: tiếng trống, những đoàn quân, hàng ngũ - chính những thứ đó đã tồn tại - và suy ra..." "Phải, rõ rồi!" Tôi reo lên (ý tưởng lớn gặp nhau một cách lạ lùng: nàng nói, hầu như bằng lời của tôi, những gì tôi đã viết ra trước buổi đi dạo). "Cô hiểu không: kể cả ý tưởng. Bởi vì không ai là 'một người' mà là 'một người trong số'. Chúng ta giống hệt nhau..." Nàng: Ô ắ "Ông có chắc không?" Tôi thấy đôi mày của nàng nhướng lên về phía thái dương tạo thành góc nhọn, tựa cặp sừng nhọn của chữ X, vì lẽ gỉ đó tôi lại thấy bối rối; hết nhìn sang phải rồi lại sang trái... Bên phải tôi là nàng, mảnh dẻ, sắc sảo, bướng bỉnh dẻo dai, như một ngọn roi, 1-330 (giờ tôi đã thấy mã số của nàng); bên trái tôi là O, khác hẳn, toàn thân gồm những vòng tròn, với ngấn cổ tay trẻ thơ, và ở rìa hàng tư của chúng tôi - một mã số nam không quen biết - với nét uốn lượn hai lần tựa như chữ S. Tất cả chúng tôi đều khác nhau... Cô nàng 1-330 bên phải, rõ ràng bắt được ánh mắt bối rối của tôi, thở dài thốt lên: "Phải... Than ôi!" Thực chất, tiếng "than ôi" ấy hoàn toàn thích hợp. Tuy nhiên, lại có vẻ gì đó trên gương mặt hay trong giọng nói của nàng... Tôi đáp với vẻ gay gắt khác thường: "Chẳng việc gì phải 'than ôi' cả. Khoa học đang phát triển, rõ ràng nếu không phải bây giờ thì 50, 100 năm nữa..." "Thậm chí mũi của mọi người..." "Phải, mũi," tôi gần như hét lên. "Một khi có, thì kiểu gì củng có cơ sở để đố kị... Nào mũi tôi như hột nút, còn người khác..." "Ô, mũi của ông thậm chí trông rất 'cổ điển', nói theo kiểu hồi xưa. Còn tay... Cho tôi xem tay của ông!" Tôi không tài nào chịu nổi khi người ta nhìn vào tay tôi: lông lá, bờm xờm - đi ngược lại tiến hóa một cách xuẩn ngốc. Tôi chìa tay ra và cố nói bằng một giọng thờ ơ hết sức có thể: "Như khỉ đột." Nàng nhìn tay tôi, sau đó nhìn vào mặt: "Phải, một sự kết hợp hết sức thú vị," nàng ước lượng tôi bằng ánh mắt như đặt lên bàn cân, lại nhướng góc mày lên trông tựa cặp sừng nhỏ. "Ông ấy đăng ký với tôi," 0-90 hé cái miệng hồng hồng với vẻ sung sướng. ố ấ ẳ ể Tốt hơn nàng nên im lặng - mấy lời đó hoàn toàn chẳng để làm gì. Nói chung là O đáng yêu... nói thế nào nhỉ... tốc độ lời nói của nàng không được dự tính đúng, lời nói bao giờ cùng phải chậm hơn suy nghĩ ít giây, chứ không phải ngược lại. Cuối đại lộ, tại Tháp Lưu Điện, chuông đổ vang vang 17 tiếng. Giờ Riêng Tư đã hết. 1-330 bỏ đi với mã số nam chừng như chữ S. Anh ta có khuôn mặt khiến người khác phải kính trọng, giờ tôi mới thấy, thậm chí còn có vẻ quen quen. Hình như tôi gặp anh ta ở đâu rồi - nhất thời chưa nhớ ra. Khi tạm biệt, 1-330 nở nụ cười bí hiểm như ẩn số X với tôi: "Ngày mốt ông ghé đến thính phòng 112." Tôi nhún vai: "Nếu như tôi có nhiệm vụ phải đến đúng thính phòng đó, cô nói số mấy nhỉ..." Cô nàng với vẻ tự tin khó hiểu: "Sẽ có." Người phụ nữ này khiến tôi khó chịu, như một vế vô tỉ không thể khai triển tình cờ lọt vào phương trình. Và tôi vui mừng là có được chút riêng tư hai đứa, tôi với O đáng yêu, dù chỉ trong chốc lát. Tay trong tay, tôi và nàng đi qua bốn làn đại lộ. Đến góc đường, nàng rẽ phải còn tôi rẽ trái. "Em muốn đến chỗ ông buông rèm hôm nay cơ. Đúng hôm nay, ngay bây giờ..." O rụt rè ngước đôi mắt tròn xoe chữ O màu xanh pha lê nhìn tôi. Nàng thật buồn cười. Tôi có thể nói gì với nàng chứ? Nàng vừa ở chỗ tôi hôm qua và biết rõ chẳng kém gì tôi rằng ngày tình dục kế tiếp của chúng tôi là ngày mốt. Đơn giản đó chính là thói "lời nói đi trước suy nghĩ" của nàng - tương tự hiện tượng đánh lửa sớm (đôi khi có hại) trong động cơ. Lúc từ giã tôi hôn hai lần... không, chính xác là ba lần, vào đôi mắt xanh thẳm tuyệt vời không vẩn một gợn mây. Ghi chép 3 Chủ đề: ÁO KHOÁC BỨC TƯỜNG BẢNG GIỜ Tôi xem lại toàn bộ ghi chép hôm qua và thấy mình viết chưa đủ rõ. Tất nhiên, mọi thứ đều hoàn toàn rõ ràng với bất cứ ai trong chúng tôi. Song làm sao biết được: ngộ nhỡ các bạn, những người đọc được ghi chép của tôi do tàu Tích Phân đem đến, có biết gì đâu, ngộ nhỡ các bạn chỉ mới đọc cuốn sách vĩ đại về nền văn minh đến trang mà tổ tiên chúng tôi đà đọc 900 năm trước. Ngộ nhỡ các bạn không biết kể cả những từ cơ bản nhất như Bảng Giờ, Giờ Riêng Tư, Tiêu Chuẩn Mẹ, Bức Tường Xanh, Lãnh Tụ Thiện Nguyện. Tôi thấy buồn cười và lúc này rất khó mà nói về tất cả những thứ đó. Điều này cũng giống như một nhà văn, ở thế kỷ XX chẳng hạn, phải giải thích trong tiểu thuyết của ông ta rằng "áo khoác", "căn hộ", "vợ" có nghĩa là gì. Vả lại, nếu tiểu thuyết của ông ta được dịch cho người nguyên thủy đọc, chẳng nhẽ cứ thế mà bỏ qua, không chú thích "áo khoác" là gì hay sao? Tôi đoan chắc, người nguyên thủy khi trông thấy từ "áo khoác" sẽ nghĩ: "Để làm quái gì nhỉ? Chỉ tổ làm vướng thêm". Tôi hình dung các bạn cũng sẽ thấy hệt như thế, khi tôi nói với các bạn rằng không một ai trong chúng tôi bước ra khỏi Bức Tường Xanh kể từ thời cuộc Chiến Tranh Hai Trăm Năm. Các độc giả thân mến, tuy nhiên cần phải suy nghĩ một chút, điều đó giúp ích rất nhiều. Thật hiển nhiên: toàn bộ lịch sử loài người, trong chừng mực mà ta biết, là lịch sử của sự chuyển tiếp từ hình thức du cư sang định cư. Lẽ nào từ đó không suy ra được hình thức định cư ổn định nhất (của chúng tôi) đồng thời cũng là hình thức hoàn hảo nhất (của chúng tôi). Nếu như người ta cứ chạy lăng quăng từ đầu này sang đầu kia Trái đất, thì điều đó chỉ xảy ra trong thời tiền sử, khi còn tồn tại những quốc gia, chiến tranh, giao thương, khám phá ra châu Mĩ hay châu lục khác đại loại thế. Song để làm gì, bây giờ ai còn cần đến những thứ đó nữa chứ? Tôi thừa nhận: thói quen định cư chẳng phải dễ dàng gì, hay đùng một cái mà có được. Trong thời Chiến Tranh Hai Trăm Năm mọi con đường đều bị phá hủy và ngập tràn cỏ dại - thời đầu, ắt hẳn là rất bất tiện khi phải sống trong những thành phố ngăn cách nhau bởi rừng rậm xanh tốt. Song tiếp ế đến thì sao? Con người sau khi rụng đuôi, có lẽ cũng chưa học được cách đuổi ruồi muỗi ngay lập tức mà khỏi phải dùng đuôi. Chẳng nghi ngờ gì, lúc đầu nó cũng nhớ cái đuôi lắm chứ. Nhưng giờ đây - bạn có thể hình dung được mình có đuôi không? Hoặc là: bạn có thể hình dung mình trần truồng ngoài đường chẳng mặc "áo khoác" hay không? (Có lẽ bạn hãy còn mặc "áo khoác" đi dạo.) Ở đây giờ cũng thế: tôi chẳng thể nào hình dung nổi một thành phố mà không được bao bọc bằng Bức Tường Xanh, chẳng thể hình dung nổi một cuộc sống không được bao trùm trong hào quang số của Bảng Giờ. Bảng Giờ... Chính lúc này đây, từ bức tường trong phòng tôi, những con số màu tím trên nền vàng vừa nghiêm khắc lại vừa dịu dàng nhìn vào mắt tôi. Tôi tình cờ nhớ lại người xưa thường gọi đó là "biểu tượng" và tôi muốn viết những vần thơ hay những lời cầu nguyện (là một cả thôi). Ôi, sao tôi không phải là nhà thơ nhỉ, để ngợi ca cho xứng với người - Bảng Giờ, ngợi ca trái tim và nhịp đập của Quốc Gia Thống Nhất. Tất cả chúng tôi (cũng có thể cả bạn nữa) lúc ấu thơ còn tuổi đến trường đều đã đọc tác phẩm văn học cổ được coi như một trong số những tượng đài vĩ đại nhất còn lưu truyền đến thời chúng tôi - Lịch biểu những tuyến đường sắt. Hãy đặt nó bên cạnh Bảng Giờ - và bạn sẽ thấy như than chì bên cạnh kim cương: cả hai đều từ một nguyên tố carbon C, nhưng kim cương thì trong suốt, vĩnh cửu, lấp lánh biết bao! Ai lại không bị nghẹn thở khi lướt ào ào qua những trang Lịch biểu. Nhưng Bảng Giờ thực sự biến mỗi một người trong chúng tôi thành nhân vật chính bằng thép với sáu bánh xe của bản trường ca vĩ đại. Mỗi sáng, với độ chính xác của sáu bánh xe, vào cùng một giờ, cùng một phút, chúng tôi cùng thức dậy, triệu người như một. Vào cùng một giờ, triệu người như một bắt đầu công việc, triệu người như một kết thúc công việc. Rồi như hòa vào một thân thể với hàng triệu cánh tay, vào cùng một giây do Bảng Giờ định trước, chúng tôi đưa thìa lên miệng, rồi lại vào cùng một giây chúng tôi bước ra đi dạo và đến thính phòng, vào phòng tập Taylor, chìm vào giấc ngủ... Tôi sẽ cởi mở hoàn toàn: chúng tôi chưa có lời giải chính xác tuyệt đối cho bài toán hạnh phúc: hai lần trong ngày - từ 16 đến 17 giờ và từ 21 đến 22 giờ - một cơ thể mạnh khỏe phân rã thành những tế bào riêng biệt; đó là những Giờ Riêng Tư do Bảng Giờ ấn định. Vào những giờ này bạn sẽ thấy: trong phòng một số người, rèm e ấp buông xuống; số khác thì bước đều dọc đại lộ theo những cung bậc bằng đồng của Hành Khúc; số khác nữa - như tôi bây giờ - ngồi sau bàn viết. Nhưng tôi tin chắc - mặc cho người ta có gọi tôi là người lý tưởng hóa hay kẻ mơ mộng hão huyền - tôi vẫn tin rằng không sớm thì muộn, một lúc nào đó, chúng tôi sẽ tìm ra công thức tổng quát cho những giờ này, một lúc nào đó toàn bộ 86.400 giây của một ngày sẽ được đưa vào Bảng Giờ. Tôi từng đọc và nghe nhiều điều khó tin về thời kỳ mà người ta còn sống trong tình trạng tự do, nghĩa là không có tổ chức, một tình trạng hoang dã. Nhưng điều khó thể tưởng tượng nhất mà tôi luôn cảm thấy chính là: chính quyền thời đó, dù thậm chí mới phôi thai, lại có thể phó mặc người dân sống trong tình trạng không có một thứ gì tương tự như Bảng Giờ của chúng tôi, không có giờ đi dạo bắt buộc, không có sự phân bố chính xác giờ ăn, người dân thức dậy và đi ngủ bất cứ lúc nào họ thích; một số sử gia còn nói là thậm chí vào thời đó đèn đường thắp suốt đêm, người ta đi bộ hay lái xe ngoài đường suốt đêm. Dù có cố gắng đến mấy, tôi cũng chẳng tài nào hiểu được điều này. Bất luận là trí tuệ của họ hạn chế đến mức nào, họ cũng phải hiểu rằng cuộc sống như thế thực sự là tiêu diệt toàn dân - chỉ có điều là từ từ, ngày này sang ngày khác. Một quốc gia (nhân đạo) cấm giết chết một cá nhân nhưng lại không cấm giết dần giết mòn hàng triệu người. Giết một người, nghĩa là làm giảm tổng số đời sống nhân loại 50 năm - đó là tội ác, còn làm giảm tổng số đời sống nhân loại 50 triệu năm - lại không phải là tội ác. Lẽ nào không buồn cười sao? Ở thời chúng tôi, bất kỳ mã số 10 tuổi nào cũng đều giải được vấn đề đạo đức toán học ấy trong vòng nửa phút; vậy mà họ, tất cả những ông Kant của họ, hợp sức lại cũng không sao giải được (bởi lẽ chẳng một ông Kant nào trong số đó nghĩ ra được cách xây dựng hệ thống đạo đức khoa học, nghĩa là đạo đức học dựa trên những phép cộng trừ nhân chia). Lẽ nào không vô lý, khi một quốc gia (còn dám tự xưng là quốc gia!) lại có thể buông thả đời sống tình dục chẳng hề kiểm soát. Ai, khi nào, bao nhiêu, muốn sao thì muốn... Hoàn toàn phi khoa học, chẳng khác gì loài vật. Và sinh con đẻ cái một cách mù quáng như loài vật. Không buồn cười sao: biết làm vườn, nuôi gia cầm, nuôi cá (chúng tôi có số liệu chính xác là họ biết làm những việc này) mà không biết đi tới nấc cuối cùng của bậc thang lý luận: nuôi trẻ; không nghĩ ra được đến nơi đến chốn những thứ như Tiêu Chuẩn Mẹ và Cha của chúng tôi. Thật buồn cười, thật khó tin đến mức khi viết những điều này, tôi e rằng các bạn, những độc giả chưa quen biết, cho rằng tôi là một tay đùa ác. Đột nhiên các bạn nghĩ rằng tôi chỉ muốn chế nhạo các bạn và kể những câu chuyện rất tào lao với bộ mặt nghiêm túc. ấ ế Song, thứ nhất: tôi không có năng khiếu hài hước - trong mọi câu chuyện cười đều chứa đựng lời nói dối như một hàm số ẩn; thứ hai: nền Khoa Học của Quốc Gia Thống Nhất khẳng định lối sống của người xưa chính là như thế, mà Khoa Học của Quốc Gia Thống Nhất thì không thể sai lầm. Và từ đâu có thể đúc kết được lý luận quốc gia khi mà người dân còn sống trong tình trạng tự do, nghĩa là như loài vật, như đám linh trưởng, thành bầy đàn. Có thể đòi hỏi họ điều gì, nếu như thậm chí trong thời chúng tôi, từ đâu đó dưới đáy, dưới vực thẳm rậm rì, đôi khi vẫn còn văng vẳng tiếng vọng dã nhân hoang dại. May thay chỉ hiếm khi thôi. May thay đó chỉ là hỏng hóc những chi tiết nho nhỏ: có thể dễ dàng sửa chữa, không phải dừng chuyển động vĩnh cửu kỳ vĩ của toàn bộ Guồng Máy. Và để vứt bỏ một con bu-lông bị cong vênh, chúng tôi có bàn tay khéo léo, nhưng cứng rắn của Lãnh Tụ Thiện Nguyện, và cả con mắt kinh nghiệm của Phòng Bảo Vệ... Phải, nhân tiện, giờ tôi đã nhớ ra: mã số với hai lần uốn lượn như chữ S ngày hôm qua - hình như tôi có dịp gặp anh ta bước ra từ Phòng Bảo Vệ. Bây giờ tôi hiểu vì sao mình lại có cảm giác bản năng phải kính trọng anh ta và cô nàng 1-330 lạ lùng lại tỏ ra lúng túng trước anh ta... Tôi phải thú nhận cô nàng 1-330 này... Chuông báo giờ đi ngủ: 22 giờ 30. Hẹn gặp lại ngày mai. Ghi chép 4 Chủ đề: KẺ MAN DÃ VỚI KHÍ ÁP KẾ CHỨNG ĐỘNG KINH NẾU NHƯ Cho đến nay mọi thứ trong đời đối với tôi đều rõ ràng (chẳng phải vô cớ khi tôi rất thích dùng từ "rõ ràng" này). Còn hôm nay... Tôi lại không rõ... Thứ nhất: quả thật tôi nhận được nhiệm vụ phải có mặt tại thính phòng 112 như cô nàng đã nói với tôi. Mặc dù xác suất là 1.500/10.000.000 = 3/20.000 (1.500 là số thính phòng, còn 10.000.000 là số lượng mã số). Còn thứ hai... Tuy vậy, tốt hơn hết là nên theo trình tự. Thính phòng. Một bán cầu lớn làm từ những tấm kính khổng lồ để cho ánh nắng xuyên qua. Những cái đầu cạo nhẵn, hình cầu tao nhã, trên những dãy ghế xếp thành vòng tròn. Tôi nhìn quanh, lòng hơi xao xuyến. Tôi nghĩ mình đang tìm kiếm đâu đó trên những làn sóng đồng phục màu xanh liệu có thấp thoáng lưỡi liềm màu hồng - đôi môi ngọt ngào của O. Hàm răng nhọn trắng lạ thường của ai đó trông giống như... không, không phải. Tối nay, 21 giờ, O sẽ đến chỗ tôi, mong muốn được gặp nàng ở đây hoàn toàn tự nhiên thôi. Chuông reo. Chúng tôi đứng dậy, hát Quốc Ca Quốc Gia Thống Nhất, và trên sân khấu, từ loa phóng thanh bằng vàng lấp lánh, phát ra tiếng diễn giả với vẻ hóm hỉnh. "Các mã số kính mến! Gần đây, những nhà khảo cổ đã khai quật được một cuốn sách từ thế kỷ XX. Trong đó tác giả châm biếm thuật lại câu chuyện về một kẻ man dã với khí áp kế. Kẻ man dã nhận thấy: cứ mỗi lần khí áp kế chỉ vào vạch "mưa" thì quả thực trời mưa. Và mỗi khi muốn trời mưa hắn lại rút ra đúng một lượng thủy ngân để mức chất lỏng luôn chỉ vào vạch "mưa" (trên màn hình, kẻ man dã khoác áo lông chim đang rút thủy ngân - cười vang). Các bạn cười, nhưng các bạn có thấy là một gã châu Âu thời ấy còn đáng cười hơn gấp bội. Tương tự kẻ man dã, gã châu Âu cũng muốn "mưa" - mưa viết hoa, mưa đại số. Nhưng hắn lại đứng trước khí áp kế như một con gà rù. Kẻ man dã ít ra cũng còn dũng cảm, năng động và logic hơn, mặc dù theo một logic hoang dã, hắn biết xác định rằng có tồn tại ố ắ ế ấ ầ mối quan hệ nhân quả. Khi rút thủy ngân ra, hắn đã biết cất bước chân đầu tiên trên con đường vĩ đại, theo đó..." Khi đó (tôi nhắc lại: tôi viết hết không giấu diếm gì) - bỗng dưng có một lúc tôi không sao thẩm thấu nổi dòng ngôn từ sống động đang tuôn trào từ loa phóng thanh. Tôi bỗng thấy thật vô bổ khi đến đây (sao lại "vô bổ" và sao tôi lại có thể không đến, một khi được giao nhiệm vụ?); tôi thấy mọi thứ đều rỗng tuếch, một cái vỏ rỗng. Và phải khó nhọc lắm tôi mới tập trung chú ý được, thì diễn giả đã chuyển qua đề tài chính từ lúc nào rồi: âm nhạc của chúng tôi, bản giao hưởng toán học (nhà toán học - nhân, âm nhạc - quả), và miêu tả máy chế tạo nhạc vừa được phát minh. "...Đơn giản là quay tay nắm này, bất cứ ai trong số các bạn đều có thể sáng tác được ba bản sonata trong vòng một giờ. Tổ tiên của các bạn đã phải vất vả đến mức nào. Họ chỉ có thể sáng tác khi dồn bản thân đến những cơn 'cảm hứng' - một dạng động kinh chưa được biết đến. Và các bạn sẽ được thấy minh họa hài hước nhất cho mớ âm thanh hổ lốn của thế kỷ XX - âm nhạc của Scriabin1[1]. Cái thùng màu đen kia (màn sân khấu được kéo ra cho thấy trên đó một nhạc cụ cổ xưa nhất) - họ gọi cái thùng này là đại dương cầm hay nhạc cụ Vua, thêm một lần nữa chứng tỏ trình độ âm nhạc của họ chỉ đáng ở mức nào..." Tiếp đến, tôi lại miên man, rất có thể là do... Được rồi, tôi sẽ nói thẳng: bởi vì nàng, mã số 1-330 tiến đến cái thùng "đại dương cầm" ấy. Có lẽ đơn giản là tôi giật mình vì sự xuất hiện bất ngờ của nàng trên sân khấu. Nàng mặc bộ đồ quái đản thời cổ đại: một chiếc váy đen bó sát, làm nổi bật đôi vai trần cùng bờ ngực trắng, cái bóng ấm áp nhấp nhô theo hơi thở ở giữa... và hàm răng sáng lóa, trông thật dữ tợn... Nhe răng cười như muốn cắn khán giả bên dưới. Nàng ngồi xuống, chơi nhạc. Thứ âm thanh hoang dã, co giật, hỗn tạp, như toàn bộ đời sống của họ - không một bóng dáng tính cơ học trí tuệ. Và dĩ nhiên, mọi người quanh tôi đều có lý: họ bật cười. Chỉ một số ít là không... nhưng sao trong đó lại có tôi, cả tôi nữa? Phải, chứng động kinh - một căn bệnh tinh thần - cơn đau... Nỗi đau ngọt ngào, chậm chạp - gặm nhấm - mỗi lúc một sâu hơn, đau đớn hơn. Và rồi mặt trời - chầm chậm. Không phải của chúng tôi, không phải mặt trời màu xanh pha lê và sáng dịu xuyên qua những hàng gạch thủy tinh - không - một mặt trời như thiêu đốt, dồn dập, hoang dại, hất tung, nghiền nát mọi thứ thành từng mảnh vụn. ố ồ ế ề Mã số ngồi cạnh liếc qua bên trái về phía tôi và cười hì hì. Vì lẽ gì đó, tôi nhớ rất rõ: tôi thấy trên môi anh ta nở ra bọt nước miếng li ti rồi vỡ tan. Bọt nước làm tôi thức tỉnh. Tôi trở lại là tôi. Như mọi người, giờ đây tôi chỉ nghe tiếng lách tách của dây đàn rối rít vô nghĩa. Tôi bật cười. Mọi thứ trở nên nhẹ nhàng và đơn giản. Tiếng diễn giả tài năng mô tả rất sống động cho chúng tôi nghe về thời kỳ man dã đó - tất cả chỉ có thế. Thật khoan khoái thưởng thức âm nhạc của thời chúng tôi sau đó. (Được biểu diễn vào cuối chương trình để cho thấy sự tương phản.) Những cung bậc trong trẻo như pha lê của những chuỗi vô tận phân kỳ và hội tụ; những hòa âm tổng hợp của công thức Taylor, McLauren; những nhịp mạnh vuông vức, đầy âm điệu của định lý Pythagore; giai điệu U buồn của dao động tắt dần; những tiết tấu luân phiên rực rỡ của dãy vạch quang phổ Fraunhofer, tựa như phân tích quang phổ hành tinh... Thật kỳ vĩ! Tính quy luật bất biến! Và cái loại âm nhạc tùy tiện, không giới hạn của người xưa mới thảm hại làm sao, chẳng có gì ngoài những ảo khúc hoang dã... Như thường lệ, cứ đều đặn bốn người một hàng, chúng tôi bước ra khỏi thính phòng qua những cánh cửa rộng. Một mã số với hai lần chữ S uốn lượn quen thuộc lướt qua; tôi kính cẩn nghiêng mình. Còn một giờ nữa O thân yêu sẽ đến. Tôi cảm thấy dễ chịu và hơi xao xuyến. Ở nhà, bước nhanh vào văn phòng, dúi cho trực ban tờ phiếu màu hồng của mình và lãnh chứng nhận cho phép buông rèm. Chúng tôi chỉ có quyền này vào những ngày tình dục. Còn thì chúng tôi sống giữa những bức tường trong suốt như được dệt từ không khí lấp lánh, luôn được nhìn thấy, vĩnh viễn được tắm trong ánh sáng. Chúng tôi chẳng có gì phải che giấu nhau. Ngoài ra, điều này còn làm nhẹ bớt nhiệm vụ nặng nề và cao cả của Phòng Bảo Vệ. Nếu khác đi thì ai biết chuyện gì có thể xảy ra? Có lẽ, chính nơi trú ngụ mờ tối, lạ lùng của người xưa đã nảy sinh tâm lý bị giam cầm đáng thương hại. "Nhà của tôi (sic!) - thành trì của tôi" - cứ nghĩ mà xem! 21 giờ, tôi buông rèm - đúng lúc ấy O bước vào, thở hổn hển. Chìa cho tôi cái miệng nhỏ hồng hồng và tờ phiếu màu hồng. Tôi xé tờ phiếu, nhưng không thể tách mình khỏi cái miệng hồng cho đến giây phút cuối cùng - 22 giờ 15. Sau đó tôi cho nàng xem những "ghi chép" của mình và bắt đầu nói, có lẽ rất hay, về cái đẹp của hình vuông, khối hộp, đường thẳng. Nàng nghe với vẻ say mê, cặp môi hồng hé mở - rồi bỗng từ đôi mắt biếc của nàng trào ẳ ố ấ ra một, hai, ba giọt lệ rơi thẳng xuống trang giấy mở (trang 7). Mực nhòe đi. Thế là phải chép lại trang ấy. "D thân yêu, nếu như chỉ có ông, nếu như..." "Nếu như" gì? Cái gì là "nếu như"? Lại bài ca cũ rích của nàng: con cái. Hoặc có thể, có gì đó mới hơn về... về ai khác chăng? Mặc dù, dường như... Không, điều này vô nghĩa quá thể! Ghi chép 5 Chủ đề: HÌNH VUÔNG CHÚA TỂ THẾ GIỚI CHỨC NĂNG HỮU ÍCH DỄ CHỊU Lại không ổn. Độc giả chưa quen biết, tôi lại phải nói thế vói bạn cứ như thể... Được rồi, thế này, bạn cũ của tôi R-13, nhà thơ có đôi môi như môi người da đen, mọi người đều biết anh ta. Còn bạn, dù có ở Mặt Trăng, sao Kim, sao Hỏa, sao Thủy gì chăng nữa, ai biết bạn ở đâu, ai biết bạn là ai. Bây giờ, hãy hình dung một hình vuông - hình vuông sống động, tuyệt mĩ. Và nó phải kể về bản thân, về cuộc sống của nó. Bạn hiểu không, rất hãn hữu trong đầu hình vuông ấy lại nảy sinh ý tưởng phải kể rằng nó có bốn góc bằng nhau: đơn giản là nó không thấy điều đó vì quá đỗi quen thuộc, ngày nào cũng thế cả. Cũng như tôi, suốt đời trong địa vị một hình vuông. Cho dù những tờ phiếu màu hồng và những gì liên quan đến chúng, đối với tôi cũng chỉ là bốn góc bằng nhau, song đối với bạn, điều đó có thể bí ẩn hơn nhị thức Newton. Thế đấy. Một nhà thông thái cổ đại, tất nhiên là tình cờ, phát biểu được một điều cũng thông minh: "Tình yêu và đói khát sẽ thống trị thế giới". Vậy thì: để thống trị thế giới, con người phải cai trị được những chúa tể đó của thế giới. Tổ tiên chúng ta đã phải trả giá đắt để cuối cùng khuất phục được Nạn Đói; tôi đang nói về cuộc Chiến Tranh Hai Trăm Năm vĩ đại - cuộc chiến giữa thành thị và nông thôn. Có lẽ, do những thành kiến tôn giáo, những tín đồ Thiên Chúa giáo man dã cứ khăng khăng bám vào "bánh mì" của họ (từ này trong thời chúng tôi chỉ mang tính ẩn dụ thi ca, chúng tôi không biết thành phần hóa học của chất ấy). Tuy nhiên, vào năm 35 trước năm thành lập Quốc Gia Thống Nhất, thực phẩm tổng hợp từ dầu hỏa như ngày nay đã được phát minh. Thật vậy, chỉ còn 20% dân số Trái đất sống sót sau cuộc chiến. Thế nhưng, bộ mặt của Trái đất, được làm sạch khỏi bùn dơ hàng ngàn năm, đã trở nên rạng rỡ. Thế nhưng, con số 20% sống sót ấy đã được nếm lạc thú trong những cung điện nguy nga của Quốc Gia Thống Nhất. Không rõ ràng sao: lạc thú và ganh tị - đó là tử số và mẫu số của một phân số mang tên hạnh phúc. Và ý nghĩa gì cơ chứ trong tất thảy những hy sinh mất mát vô hạn của cuộc Chiến Tranh Hai Tràm Nàm, nếu như trong ố ẫ ể ế ẫ cuộc sống chúng ta chung quy vẫn còn duyên cớ để ganh tị? Thế mà vẫn còn đấy, vì lẽ vẫn tồn tại mũi "hột nút" và mũi "cổ điển" (như cuộc nói chuyện của chúng tôi khi đi dạo), và còn vì lẽ một số người được nhiều người yêu mến, còn số khác lại không. Lẽ tự nhiên, sau khi chế ngự được Nạn Đói (bằng tổng đại số của cải vật chất bên ngoài), Quốc Gia Thống Nhất đã hướng cuộc tấn công chống lại vị chúa tể còn lại của thế giới - Tình Yêu. Cuối cùng, thế lực cơ bản này cũng bị khuất phục, nghĩa là được tổ chức, được thuật toán hóa, và cách đây gần 300 năm, "Lex Sexualis”2[2] mang tính lịch sử của chúng tôi được ban hành, quy định: "Mỗi một mã số đều có quyền xem một mã số bất kỳ như một sản phẩm tình dục". Tiếp theo chỉ còn là vấn đề lỡ thuật. Phòng Tình Dục xét nghiệm tỉ mỉ bạn trong những phòng thí nghiệm, xác định chính xác hàm lượng hoóc môn sinh dục trong máu và lập ra Lịch biểu ngày tình dục thích hợp cho bạn. Sau đó bạn làm đề nghị, vào những ngày tình dục của mình, bạn muốn sử dụng mã số này, mã số kia... và nhận được tập phiếu màu hồng. Tất cả chỉ có thế. Rõ ràng: chẳng có cớ gì để ganh tì, khi mẫu số tiến về 0 thì phân số hạnh phúc sẽ tiến đến vô cực lộng lẫy. Và chính những thứ là nguồn cơn của vô số bi kịch dốt nát nhất đối với người xưa, vào thời chúng tôi được chuyển hóa thành chức năng cơ thể hữu ích, dễ chịu, hài hòa, tương tự như giấc ngủ, lao động chân tay, ăn uống, bài tiết v.v... Từ đó bạn sẽ thấy sức mạnh vĩ đại của lý luận làm trong sạch mọi thứ nó chạm vào. Ổ, độc giả chưa quen biết, giá mà bạn biết được cái sức mạnh thần thánh ấy, giá mà bạn học được cách đi theo nó đến cùng. Thật lạ... Hôm nay tôi viết về những đỉnh cao sừng sững của lịch sử loài người, tôi luôn hít thở không khí núi cao tinh khiết nhất của ý tưởng, thế mà trong tôi - mọi thứ mịt mờ, tối tăm, đan xen nhằng nhịt như mạng nhện bởi một ẩn số X bốn chân nào đó. Hay đó chính là tứ chi bờm xờm lông lá của tôi, tất cả là vì lúc nào chúng cũng hiển hiện ra trước mắt. Tôi không thích nói về chúng và cũng không ưa chúng - vết tích thời hoang dã. Chẳng lẽ trong tôi, thực sự... Tôi những muốn xóa bỏ hết ghi chép này, vì lẽ đã vượt ra ngoài giới hạn chủ đề. Tuy nhiên, sau đó tôi quyết định để nguyên. Mặc cho những ghi chép của tôi, như máy ghi địa chấn siêu nhạy, ghi nhận lại những đường cong của sóng não dù là yếu ớt nhất: đôi khi chính những dao động ấy lại có vai trò dự báo trước... ề ầ ấ ế Song thật vô lý, điều này thực sự cần phải gạch bỏ, khi tất cả những thế lực cơ bản đã được chúng tôi chuyển hướng rồi, không thể nào xảy ra tai họa gì được. Giờ đây tôi hoàn toàn rõ: cảm giác lạ lẫm bên trong - đơn giản chính là từ vị trí hình vuông của tôi, như đã nói lúc đầu. Và không phải là ẩn số X trong tôi (không thể như thế được) - mà đơn giản tôi e rằng, ẩn số X nào đó còn nằm trong các bạn, những độc giả tôi chưa hề quen biết. Nhưng tôi tin các bạn sẽ không quá nghiêm khắc khi phán xét tôi. Tôi tin là các bạn sẽ hiểu tôi thật sự khó khăn khi viết ra đây, trong suốt chiều dài lịch sử loài người, chưa một tác giả nào từng bao giờ như thế cả: một số viết cho những người cùng thời, số khác - cho thế hệ mai sau, nhưng chưa một ai từng bao giờ viết cho tiền nhân hoặc cho những thực thể tương tự như tổ tiên xa xưa hoang dã của họ... Ghi chép 6 Chủ đề: CHUYỆN XẢY RA "RÕ RÀNG" CHẾT TIỆT 24 GIỜ Tôi nhắc lại: tôi tự cho mình có trách nhiệm phải viết ra hết, không giấu diếm điều gì. Vì vậy, ở đây tôi phải lấy làm buồn mà thừa nhận, rõ ràng quá trình đông cứng, kết tinh cuộc sống của chúng tôi vẫn chưa kết thúc, còn một số bước nữa mới đạt được mức lý tưởng. Mức lý tưởng (rõ ràng rồi) là ở chỗ không còn xảy ra chuyện. Nhưng ở chỗ chúng tôi... Đây nhé: hôm nay tôi đọc trên Nhật Báo Quốc Gia, tại quảng trường Lập Phương hai ngày tới sẽ mở hội Tư Pháp. Vậy là, lại có mã số nào đó vi phạm tiến trình của Guồng Máy Quốc Gia vĩ đại, lại xảy ra chuyện gì đó chưa được lường trước, chưa được tính toán trước. Ngoài ra, còn có chuyện xảy ra với tôi. Đúng thế, chuyện xảy ra vào Giờ Riêng Tư, nghĩa là trong khoảng thời gian đặc biệt dành cho những tình huống chưa lường trước, thế nhưng... Gần 16 giờ (chính xác là 16 giờ kém 10) tôi đang ở nhà. Bỗng điện thoại reo. "D-503?" Giọng phụ nữ. "Phải." "Ông có rảnh không?" "Có." "Tôi, 1-330 đây. Tôi sẽ bay qua chỗ ông rồi chúng ta đến Nhà Cổ. Được chứ?" 1-330... Cô nàng I làm tôi bực mình, hay thúc ép, hầu như làm tôi sợ. Nhưng chẳng hiểu vì sao tôi lại trả lời: được. Năm phút sau chúng tôi đã ở trên phi cơ. Màu xanh men sứ của bầu trời tháng Năm và ánh nắng nhạt chiếu trên phi cơ bằng vàng như tan chảy ra sau lưng chúng tôi, không vượt lên trước mà cũng không tụt lại sau. Nhưng ở phía trước đám mây trắng đục như cườm mắt, ngớ ngẩn, bềnh bồng tựa đôi má thần ái tình cổ đại, và có phần hơi cản trở. Cửa sổ trước ễ ế được kéo lên, gió làm khô môi, bạn miễn cưỡng phải liếm môi và cứ phải bận tâm về chúng. Từ xa, phía sau Bức Tường, đã thấp thoáng những vệt xanh mờ mờ. Rồi cơn thắt tim nhẹ, vô tình - xuống, xuống nữa, xuống mãi, như lao từ dốc núi, - và chúng tôi ở trước Nhà cổ. Toàn bộ kiến trúc lạ lùng, mong manh, kín bưng được bọc trong lớp vỏ kính: nếu không, đương nhiên nó đã sụp đổ từ lâu rồi. Tại cửa ra vào bằng kính, một bà cụ nhăn nheo, đặc biệt nhất là cái miệng - chỉ còn là những nếp nhăn, nếp gấp, cặp môi như thụt vào trong, khiến miệng trông như vết sẹo, không thể tin là bà cụ còn có thể mở miệng nói được. Thế nhưng bà lại nói. "Đến xem nhà của ta ư, các con yêu quý?" Những nếp nhăn rạng rỡ (nghĩa là chúng xếp thành hình tia, tạo cảm giác "tỏa sáng"). "Vâng, bà ạ, cháu lại muốn xem," I đáp lời bà cụ. Những nếp nhăn rạng rỡ: "Nắng lên à? Nào, nào? Ô, con, tiểu yêu! Ta biết, ta biết! Được rồi, các con tự đi đi, ta ở đây, hong chút nắng..." Hm...m... Bạn đồng hành của tôi ắt hẳn là khách thường xuyên ở đây. Tôi như muốn rũ bỏ khỏi bản thân điều gì đó gây phiền toái: có lẽ, hình ảnh vừa mới thấy cứ bám riết - đám mây trên nền men sứ xanh nhẵn. Khi bước lên cầu thang tối và rộng, I nói: "Tôi yêu bà cụ ấy." "Vì sao?" "Không biết. Có lẽ, vì miệng của bà. Mà cũng có thể - chẳng vì cái gì. Đơn giản thế thôi." Tôi nhún vai. Nàng nói tiếp, khẽ mỉm cười, mà cũng có thể là chẳng mỉm cười chi cả: "Tôi cảm thấy có lỗi vô cùng. Hiển nhiên là tôi không được 'đơn-giản là-yêu-thôi', mà phải 'yêu-vì-lẽ'. Mọi hiện tượng cơ bản phải..." "Rõ ràng..." Tôi bắt đầu, và ngay lập tức chợt thấy mình nói hớ, bèn nhìn trộm I, không biết nàng nhận ra không? ố ắ ố Nàng nhìn xuống đâu đó, đôi mắt cụp xuống như buông rèm. Tôi bỗng nhớ: khoảng 22 giờ tối, đi dọc đại lộ, và giữa những ô sáng trưng, trong suốt là những ô tối buông rèm, và ở đó, sau bức rèm... - Còn bên trong nàng là gì, sau bức rèm mi ấy? Hôm nay nàng gọi tôi để làm gì, và toàn bộ chuyện này để làm gì? Tôi mở cánh cửa nặng, kêu cót két, không nhìn xuyên qua được, và chúng tôi vào một nơi tối tăm, bừa bộn (họ gọi nơi đây là "căn hộ"). Chính nhạc cụ "vua" lạ lùng ấy và cái thứ âm nhạc hoang dã, điên loạn, vô tổ chức của thời bấy giờ, một pha trộn hỗn tạp những màu sắc và hình thái. Mặt phẳng màu trắng bên trên; những bức vách xanh đậm; những bìa sách cổ màu đỏ, lục, cam; những ngọn đèn treo màu vàng đồng, một pho tượng Phật; đồ gỗ bày biện xộc xệch như bị động kinh, không cách gì khai triển được vào một phương trình nào cả. Tôi khó mà chịu đựng nổi sự hỗn loạn này. Song phải nói bạn đồng hành của tôi có thể chất mạnh mẽ hơn tôi. "Đây là nơi đáng yêu nhất..." nàng dường như bỗng sực nhớ ra, hàm răng trắng nhọn, cười như muốn cắn. "Chính xác hơn, là ngớ ngẩn nhất trong tất cả những 'căn hộ'." "Hoặc chính xác hơn nữa: trong tất cả những quốc gia," tôi sửa lời. "Hàng ngàn quốc gia li ti, chiến tranh triền miên, tàn bạo, như là..." "Rõ ràng..." I đáp, rõ ràng là rất nghiêm túc. Chúng tôi đi qua căn phòng bên trong đặt những chiếc giường nhỏ cho trẻ em (trẻ em vào thời đó được coi là sở hữu cá nhân). Rồi những phòng, loang loáng những tấm gương soi, những tủ quần áo rầu rĩ, những ghế sofa lòe loẹt không chịu nổi, "lò sưởi" lớn tướng, giường gỗ đỏ kềnh càng. Vật bằng lánh trong suốt, vĩnh cửu, tuyệt mĩ như thời chúng tôi chỉ vỏn vẹn trong mấy vuông cửa sổ con con mỏng manh, thảm hại. "Nghĩ mà xem, ở đây người ta 'đơn-giản-là-yêu- thôi', hừng hực, khổ đau..." (lại buông rèm mi xuống). "Thật là hoang phí năng lượng con người một cách ngớ ngẩn, khinh suất, đúng không nào?" Như thể đi guốc trong bụng, nàng nói ra những suy nghĩ của tôi. Nhưng trong nụ cười của nàng luôn tiềm tàng một ẩn số X bất biến đáng bực mình. Đằng sau bức rèm mi ẩn chứa điều gì đó mà tôi chưa biết, khiến tôi mất kiên nhẫn, và muốn tranh cãi với nàng, lớn tiếng vói nàng (đúng thế), tuy nhiên rốt cục tôi lại đồng ý, không thể không đồng ý được. ấ ấ ắ Chúng tôi đứng lại trước tấm gương. Vào lúc này tôi chỉ thấy đôi mắt nàng. Tôi có một ý nghĩ: con người được tạo ra, hoang dã như những "căn hộ" ngớ ngẩn này - đầu óc loài người không trong suốt, và chỉ có những cửa sổ tí hon - đôi mắt. Nàng dường như đoán ra và quay lại. "Phải, mắt của tôi. Rồi sao nào?" (Im lặng, tất nhiên.) Hiện ra trước tôi hai ô cửa sổ đen thẳm, bên trong chứa đựng một cuộc sống lạ lùng, bí ẩn. Tôi chỉ thấy ngọn lửa cháy rực bên trong "lò sưởi" của nàng, và những hình bóng tựa như... Tất nhiên, điều này cũng tự nhiên thôi: tôi thấy bản thân mình phản chiếu trong đôi mắt nàng. Song, thứ xúc cảm ấy lại không tự nhiên và không giống tôi (rõ ràng, do tác động nặng nề của khung cảnh xung quanh), tôi thực sự hoảng sợ - tôi cảm thấy rõ là mình bị bắt, bị nhốt vào cái lồng man rợ này, cảm thấy mình bị cuốn vào cơn lốc của đời sống cổ xưa. "Ông biết không," I nói, "hãy qua phòng bên cạnh một chút." Giọng nàng nghe như vẳng từ bên trong, từ hai ô mắt cửa sổ đen, với lò sưởi cháy rực. Tôi bước ra, ngồi xuống. Từ kệ trên tường, gương mặt không cân xứng vói chiếc mũi hếch của một nhà thơ cổ đại nào đó (hình như là Pushkin) mơ hồ mỉm cười trực diện với tôi. Cớ sao tôi ngồi ngoan ngoãn chịu đựng nụ cười đó? Và tất cả những điều này là vì lẽ gì? Tại sao tôi lại ở đây, sao lại có tình trạng ngớ ngẩn này? Người phụ nữ thúc ép đáng bực mình, trò chơi lạ lùng... Cửa tủ đóng sập lại, quần áo lụa sột soạt, phải khó khăn lắm tôi mới kiềm chế được không đi ra đó, và... tôi không nhớ chính xác: có lẽ tôi muốn nói với nàng điều gì rất gay gắt. Nhưng nàng đã bước ra. Mặc một chiếc áo váy ngắn, rất xưa, màu vàng sáng, đội mũ đen, đi tất đen. Váy lụa mỏng, tôi thấy rõ: tất rất dài, cao hơn đầu gối nhiều, cổ áo hở, cái bóng ở giữa... "Nghe này, rõ ràng là cô muốn trở nên lập dị, nhưng chẳng lẽ..." "Rõ ràng thế," I ngắt lời, "lập dị có nghĩa là nổi bật giữa đám đông. Suy ra, lập dị là phá vỡ sự bình đẳng... Và ngôn ngữ dốt nát của người xưa gọi đó là 'nhạt nhẽo', còn với chúng ta có nghĩa là thực hiện bổn phận của mình. Bởi vì..." "Phải, phải, phải! Chính thế." Tôi không chịu nổi. "Và cô chẳng cớ gì mà..." ế ế Nàng bước đến pho tượng nhà thơ mũi hếch, buông rèm mi che ngọn lửa hoang dại trong ô mắt cửa sổ và nói, lần này có vẻ hoàn toàn nghiêm túc (có lẽ để xoa dịu tôi), một điều rất hợp lý: "Ông không thấy ngạc nhiên là có một thời người ta phải chịu đựng những người như thế này? Và không chỉ chịu đựng, mà còn tôn thờ họ. Tinh thần nô lệ! Không đúng sao?" "Rõ ràng... Ý tôi là..." ("rõ ràng" chết tiệt!). "Phải, tôi hiểu. Nhưng thực chất, đó là những vị chúa tể còn quyền lực hơn những vị đội vương miện trên đầu. Vì lẽ gì họ không bị cô lập, không bị tiêu diệt? Còn chúng ta..." "Phải, còn chúng ta..." Tôi bắt đầu. Bỗng nàng cười phá lên. Tôi chợt "thấy" tiếng cười ấy bằng mắt: một đường cong ngân vang, dựng đứng, dẻo tựa ngọn roi. Tôi nhớ mình rúng động toàn thân. Phải tóm lấy cô ta, nhưng tôi không nhớ mình đã định làm gì... cần phải làm một điều gỉ đó, bất kể là điều gì. Tôi mở huy hiệu bằng vàng của mình một cách máy móc, nhìn đồng hồ. 17 giờ kém 10. "Cô không thấy là đến giờ rồi sao?" Tôi nói, cố lịch sự đến mức có thể. " Còn nếu như tôi đề nghị ông ở lại đây với tôi?" "Nghe này, cô... có ý thức được mình đang nói gì không? Mười phút nữa tôi phải có mặt ở thính phòng..." "...Và tất cả các mã số phải qua một khóa học quy định về nghệ thuật và khoa học..." I nói bằng giọng của tôi. Sau đó vén rèm mi, nàng ngước mắt lên: lò sưởi cháy rực qua ô cửa tối. "Ở Phòng Y Tế tôi quen một bác sĩ, ông ấy có đăng ký với tôi. Nếu tôi đề nghị, ông ấy sẽ cấp cho ông giấy chứng bệnh. Sao nào?" Tôi hiểu. Rốt cuộc đã hiểu, toàn bộ trò choi này dẫn đến đâu. "Lại còn thế nữa! Cô có biết là đáng lý ra, như mọi mã số trung thực, tôi phải ngay lập tức đến Phòng Bảo Vệ để..." "Còn không phải đáng lý ra (nhe răng nhọn cười như cắn). Tôi tò mò kinh khủng: ông có đến Phòng Bảo Vệ hay không?" ầ ắ ắ ằ ồ "Cô sẽ ở lại?" Tôi cầm tay nắm cửa. Tay nắm bằng đồng, và tôi nghe thấy giọng nói của mình cũng lạnh như đồng. "Đợi một lát... Tôi có thể?" Nàng bước đến máy điện thoại. Nàng nói lớn với mã số nào đó - tôi hồi hộp đến mức không nhớ là mã số nào: "Tôi sẽ đợi ông tại Nhà cổ. Phải, một mình..." Tôi xoay tay nắm bằng đồng lạnh giá: "Cô cho phép tôi dùng phi cơ chứ?" "Ô vâng, tất nhiên! Xin mời..." Dưới ánh nắng, bên cửa ra vào, bà cụ lim dim như một loài thực vật. Lại thật ngạc nhiên là cái miệng như vết sẹo của bà có thể mở ra được và bà nói: "Còn cô nàng của ông... cô ấy ở đó một mình à?" "Xẵng, một mình." Miệng của bà cụ lại liền như vết sẹo. Bà lắc đầu. Rõ ràng, thậm chí đầu óc kém sáng suốt của bà cũng hiểu được sự nhảm nhí và mạo hiểm trong lối cư xử của người phụ nữ ấy. Đúng 17 giờ tôi có mặt ở buổi diễn thuyết. Và ở đó bỗng tôi hiểu ra vì cớ gì tôi không nói thật với bà cụ: I không ở đó một mình. Có lẽ chính vì thế tôi mới nói dối bà cụ một cách vô tâm - điều đó dằn vặt và cản trở tôi nghe diễn thuyết. Phải, không ở đó một mình: phiền một nỗi là thế đấy. Sau 21 giờ 30 tôi có thời gian rảnh. Lẽ ra hôm nay có thể đến Phòng Bảo Vệ để báo cáo. Song sau câu chuyện ngu ngốc đó tôi cảm thấy mệt. Vả lại thời hạn luật định để báo cáo là hai ngày đêm. Mai cũng còn kịp chán: trọn 24 giờ nữa cơ mà. Ghi chép 7 Chủ đề: SỢI LÔNG MI TAYLOR KỲ NHAM VÀ LINH LAN Đêm. Lục, cam, lam. Nhạc cụ Vua đỏ. Áo váy vàng như vỏ cam. Sau đó - tượng Phật bằng đồng, bỗng nhướng mí mắt bằng đồng rồi ứa nhựa. Áo váy vàng cũng ứa nhựa, và những giọt nhựa trên mặt gương, cả chiếc giường lớn lẫn những chiếc giường trẻ con, cả tôi nữa - bây giờ cũng ứa nhựa, và nỗi sợ hãi ngọt lịm chết người... Tôi bừng tỉnh giấc: ánh sáng xanh dịu; những bức tường kính lấp lánh, bàn ghế đều bằng thủy tinh. Điều này làm tôi yên lòng, tim thôi đập thình thịch, ứa nhựa, tượng Phật... vô lý thật! Rõ ràng là tôi bị bệnh rồi. Trước kia chưa bao giờ tôi nằm mơ. Người ta bảo, với người xưa thì nằm mơ là chuyện quá đỗi bình thường. Phải rồi, toàn bộ cuộc sống của họ là vòng đu quay khủng khiếp: lục - cam - Phật - nhựa. Nhưng chúng tôi biết giấc mơ là càn bệnh tâm lý nghiêm trọng. Và tôi biết: từ trước đến nay não của tôi hoạt động chính xác như chiếc đồng hồ, cỗ máy trong veo không vương một hạt bụi, thế mà bây giờ... Bây giờ lại thế này. Phải: tôi có cảm giác như trong não có vật thể lạ - như sợi lông mi tí hon lọt vào mắt - dẫu không cảm nhận toàn bộ thân thể song chẳng thể nào quên dù chỉ một giây - con mắt cấn sợi lông mi đó... Tiếng chuông thánh thót khỏe khoắn vang lên trong đầu: bảy giờ, đến lúc dậy rồi. Nhìn sang phải và sang trái, qua những bức tường kính, dường như tôi thấy bản thân, căn phòng, quần áo, cử động của chính mình lặp đi lặp lại hàng ngàn lần. Điều này thật phấn chấn: thấy mình là một phần của điều gì đó to lớn, mạnh mẽ, thống nhất. Và cái đẹp chính xác như thế: không một cử chỉ, động tác gập người, quay người nào thừa. Phải, không còn ngờ gì, Taylor đúng là thiên tài cổ xưa vĩ đại nhất. Đúng thế, cho dù ông chưa nghĩ thấu đáo đến mức phổ cập phương pháp của mình cho toàn bộ đời sống đến từng bước chân, từng ngày tròn - ông chưa biết tính tích phân toàn hệ thống từ 1 đến 24 giờ. Chẳng hiểu sao họ lại có thể viết ra cả một thư viện về ông Kant nào đó, mà lại ít để ý đến Taylor - nhà tiên tri có thể nhìn thấy trước sự việc cả mười thế kỷ. ế ồ ố ố ố ấ ề Bữa sáng kết thúc. Đồng ca Quốc Ca Quốc Gia Thống Nhất. Đều tăm tắp bốn mã số một hàng đến thang máy. Tiếng ro ro khe khẽ của mô-tơ, vút xuống, xuống nữa, xuống mãi thật nhanh, tim thắt nhẹ... Chẳng hiểu sao đột nhiên lại có giấc mơ vô nghĩa ấy, hoặc là chức năng mơ hồ của giấc mơ. À phải rồi, như thể hôm qua trên phi cơ, khi lao xuống. Vả chăng, mọi thứ đã kết thúc rồi mà: chấm hết. Thật là tốt khi tôi đã tỏ ra quyết liệt và gay gắt với nàng. Trong một toa ngầm dưới lòng đất tôi được đưa đến xưởng tàu, nơi thân tàu Tích Phân tráng lệ, chưa khạc ra lửa, còn nằm bất động, lấp lánh dưới ánh mặt trời. Mắt nhắm nghiền, tôi thả hồn vào những công thức. Một lần nữa tôi suy nghĩ tính toán xem vận tốc ban đầu phải là bao nhiêu để tàu Tích Phân phóng khỏi mặt đất. Khối lượng tàu Tích Phân thay đổi theo mỗi phần trăm giây (do nhiên liệu nổ được tiêu thụ). Phương trình vô cùng phức tạp với những đại lượng siêu việt. Như xuyên qua cơn mơ, trong thế giới số khô cứng này, ai đó ngồi cạnh đụng nhẹ vào tôi và nói "xin lỗi". Tôi hé mắt, thoạt tiên (cùng với tàu Tích Phân) một vật gí đó lao vút vào không gian: cái đầu lao trước tiên vì hai bên là hai cái tai vểnh như đôi cánh màu hồng. Sau đó, đường cong của cái gáy bè bè - cái lưng khom khom - hai lần cong của chữ S... Qua những bức tường kính thế giới đại số của tôi - lại sợi lông mi con con - một điều gì đó khó chịu tôi phải thực hiện hôm nay... "Không, không hề gì," tôi mỉm cười với người bên cạnh và cúi chào. Trên huy hiệu của anh ta lấp lánh mã số S-4711 (đó là lý do vì sao ngay từ phút ban đầu tôi liên tưởng anh ta với chữ S: ấn tượng hình ảnh chưa kịp ghi nhận bằng ý thức). Đôi mắt lấp lánh - hai mũi khoan nhỏ nhọn hoắt, quay nhanh, càng lúc càng xoáy sâu hơn, và bây giờ đang xoáy đến tận đáy, thấy rõ những gì trong tôi mà chính tôi còn chưa rõ... Bỗng sợi lông mi trở nên hoàn toàn rõ ràng: Anh ta là một trong số bọn họ, người của Phòng Bảo Vệ, và đơn giản nhất bây giờ là khỏi phải ngần ngừ, báo cáo hết cho anh ta. "Ông biết đấy, hôm qua tôi đến Nhà cổ..." giọng tôi nghe lạ lạ, dẹt lét, phẳng phiu, tôi thử hắng giọng. "Thế ư, tốt lắm. Thêm chất liệu để có những kết luận rất bổ ích." Ô ế ố "Ông biết không, tôi không ở đó một mình, tôi đi cùng mã số 1-330, và..." "1-330? Mừng cho ông. Một phụ nữ rất thú vị, tài năng. Cô ấy có nhiều người hâm mộ." ...Cả anh ta nữa sao? - Buổi đi dạo hôm trước... có lẽ anh ta cũng đăng ký với nàng? Không, không được nói với anh ta chuyện đó, không thể tưởng tượng được - rõ rồi. "Vâng, vâng! Đúng vậy, đúng vậy! Rất là..." Tôi ngoác miệng cười rất ngớ ngẩn và có cảm giác qua nụ cười ấy mình thật trơ trẽn, ngốc nghếch... Hai mũi khoan nhỏ xoáy tận đáy lòng tôi, rồi đảo nhanh, xoáy ngược lại vào tròng mắt; S cong miệng mỉm cười hai lần, vẫy chào tôi, lướt đến lối ra. Tôi núp sau tờ báo (có cảm giác mọi người đều nhìn tôi chằm chằm) và nhất thời quên luôn sợi lông mi lẫn hai mũi khoan, quên tất tật: những gì đọc được khiến tôi vô cùng hồi hộp. Một dòng tin ngắn: "Theo nguồn tin đáng tin cậy, đến nay lại phát hiện những dấu vết mới của một tổ chức ngầm, hướng đến mục tiêu giải phóng sự cai trị thiện nguyện của Quốc Gia". "Giải phóng"? Lạ lùng thật: bản năng phạm tội vẫn còn tồn tại trong loài người đến chừng mực nào. Tôi đang nói một cách đầy ý thức: "phạm tội". Tự do và tội ác liên quan khắng khít với nhau, như thể... à, chẳng hạn như chuyển động của phi cơ và vận tốc của nó: khi vận tốc của phi cơ bằng 0, nghĩa là nó không chuyển động; khi tự do của một người bằng 0, nghĩa là hắn không phạm tội. Thật rõ ràng. Biện pháp duy nhất để ngăn một người phạm tội là tước đi tự do của hắn. Và chúng tôi chỉ mới vừa được ngăn ngừa phạm tội (tất nhiên trong thước đo vũ trụ thì hàng thế kỷ cũng chỉ là "mới vừa"), thì đột nhiên lại có những suy nghĩ dại dột đáng thương hại... Không, tôi không hiểu vì sao hôm qua mình không đến ngay Phòng Bảo Vệ. Hôm nay sau 16 giờ nhất định tôi sẽ đến đó... 16 giờ 10, tôi ra ngoài và thấy O ngay góc đường, toàn thân ánh lên màu hồng vui sướng vì sự gặp gỡ này. "Nàng cũng có một trí thông minh tròn trịa giản dị. Thật may mắn làm sao, nàng hiểu và ủng hộ mình..." Tuy vậy, không, tôi không cần ủng hộ, tôi quyết định dứt khoát. Dàn kèn của Xưởng Nhạc tấu lên Hành Khúc nhịp nhàng - Bản Hành Khúc như mọi ngày. Một khoái cảm không giải thích nổi trong sự cố định, lặp đi lặp lại hàng ngày, trong trẻo như gương! O chụp lấy cánh tay tôi. "Đi dạo nhé," đôi mắt xanh tròn mở to nhìn tôi - hai ô cửa sổ xanh biếc - và tôi xuyên vào trong đó, không hề vấp váp: chẳng có gì bên trong, nghĩa là chẳng có gì xa lạ, không cần thiết. "Không, hôm nay không được. Tôi phải..." tôi nói với nàng phải đi đâu. Và thật ngạc nhiên khi thấy cái miệng tròn màu hồng của nàng chợt biến thành vầng trăng khuyết với hai đầu nhọn quặp xuống dưới, như nếm phải thứ gì rất chua. Tôi nổi giận. "Những mã số nữ các cô có lẽ bị xói mòn bởi những thành kiến đến mức vô phương cứu chữa. Các cô hoàn toàn không có khả năng tư duy trừu tượng. Thứ lỗi cho tôi, nhưng đơn giản đó là ngu ngốc." "Ông đi đến chỗ bọn gián điệp... hứ! Còn em vừa kiếm được nhánh linh lan ở Bảo Tàng Sinh Học để tặng ông..." "Sao lại 'còn em', sao lại 'còn'? Đúng là... đàn bà." Tôi giận dữ (thú thật là thế) chụp lấy nhánh linh lan. "Này thì linh lan của cô, rồi sao nữa? Ngửi đi, thơm hả? Hãy có chút tư duy logic xem nào. Linh lan có mùi thơm. Rất thơm. Nhưng cô không thể nói về mùi, về chính cái khái niệm 'mùi' là thơm hay không thơm. K-h-ô-n-g t-h-ể, phải không? Có mùi thơm của linh lan, và có mùi ghê tởm của kỳ nham, mùi này mùi khác đều là mùi. Đã có gián điệp trong quốc gia cổ đại, và cũng có gián điệp ở ta... phải, gián điệp. Tôi không ngại cách dùng từ. Tuy nhiên, rõ ràng là: gián điệp thời xua là kỳ nham, còn thời nay là linh lan. Phải, linh lan, đúng thế!" Vầng tràng khuyết màu hồng run run. Bây giờ tôi mới hiểu ra: giờ tôi mới thấy, chứ lúc đó tôi lại đoan chắc rằng nàng đang cười nhạo. Và tôi còn quát lớn hơn: "Phải, linh lan. Chẳng có gì buồn cười, chẳng có gì buồn cười cả." Những cái đầu tròn, hình cầu cạo nhẵn lướt qua và ngoái lại. O dịu dàng nắm lấy tay tôi: "Hôm nay ông thế nào ấy... Ông không bị bệnh chứ?" Giấc mơ - màu vàng - tượng Phật... Lúc đó mọi thứ trở nên rõ ràng: tôi phải đến Phòng Y Tế. ố ẫ "Phải, đúng là tôi bị bệnh," tôi thốt lên vói vẻ mừng rỡ (mâu thuẫn tuyệt nhiên không thể giải thích nổi: có gì để mà mừng?). "Vậy thì ông phải đến bác sĩ luôn đi. Ông nên hiểu là ông có bổn phận phải mạnh khỏe - thật buồn cười phải chứng minh với ông điều đó." "Phải rồi, O yêu quý, lẽ dĩ nhiên là cô nói đúng. Tuyệt đối đúng!" Tôi không đến Phòng Bảo Vệ. Làm gì chứ, còn phải đến Phòng Y Tế, ở đó người ta giữ tôi lại đến 17 giờ. Còn buổi tối (vả lại buổi tối Phòng Bảo Vệ cũng đóng cửa) - buổi tối O đến chỗ tôi. Không buông rèm. Chúng tôi giải bài tập từ sách toán cổ: điều này làm khuây khỏa đầu óc và thanh lọc suy nghĩ. 0-90 ngồi trước quyển vở, đầu nghiêng qua vai trái và lưỡi trong miệng đẩy phồng má bên trái, vẻ cố gắng. Điệu bộ như trẻ con, đáng yêu vô cùng. Và mọi thứ trong tôi thật dễ chịu, chính xác, đơn giản... Nàng đi khỏi. Còn mình tôi. Hít hai hơi thật sâu (rất có ích trước khi đi ngủ). Và bỗng một mùi hương không lường trước, nhắc nhở một điều gì đó thật khó chịu... Tôi tìm ra ngay: một nhánh linh lan giấu ở đầu giường. Tức thì mọi thứ cuộn xoáy lên từ đáy sầu. Không, nàng chẳng tế nhị chút nào khi để lại những bông linh lan này. Phải, tôi đã không đến đó, phải. Nhưng tôi có lỗi gì chứ, tôi đang bệnh mà. Ghi chép 8 Chủ đề: CĂN SỐ VÔ TỈ R-13 TAM GIÁC Chuyện xảy ra đã lâu rồi, vào thời còn đi học, khi lần đầu tôi gặp . Tôi nhớ như in, thật rõ ràng: phòng học hình cầu sáng trưng, hàng trăm cái đầu tròn xoe của lũ con trai - và Plyapa, thầy dạy toán của chúng tôi. Chúng tôi đặt biệt hiệu cho thầy là Plyapa, thầy được dùng đi dùng lại nhiều lần, khá xộc xệch tả tơi, và khi học sinh trực nhật cắm phích cắm điện đằng sau thì bao giờ cũng bắt đầu phát ra từ loa một tràng "Plya-plya- plya-tshshsh", sau đó mới là bài giảng. Một lần Plyapa giảng về số phức, tôi nhớ mình đã khóc, đấm nắm tay thình thịch xuống bàn và gào ầm lên: "Em không muốn ! Đem ra khỏi đây!" Căn số vô tỉ ấy bén rễ trong tôi như một thứ gì lạ lẫm, khác nòi, khủng khiếp, nó ngốn ngấu tôi, không thể hiểu nổi nó, không thể vô hiệu hóa, bởi vì nó là vô tỉ. Và bây giờ lại . Tôi xem lại toàn bộ ghi chép của mình và thấy rõ: tôi đang giở mánh khóe, tự lừa mình, cốt để khỏi thấy . Toàn chuyện vớ vẩn - nào là bệnh với vân vân và vân vân: tôi đã có thể đến đó - tôi biết chắc là một tuần lễ trước mình đã đến đó ngay chẳng hề do dự. Sao bây giờ... Tại sao chứ? Hôm nay cũng thế. Đúng 16 giờ 10 phút, tôi đứng trước bức tường kính lấp lánh. Phía trên tôi, dòng chữ bằng vàng chói ánh mặt trời tinh khiết trên tấm biển của Phòng Bảo Vệ. Sâu bên trong qua lớp kính, một hàng dài những bộ đồng phục xanh nhạt. Những gương mặt bừng sáng như những ngọn đèn trong nhà thờ thời cổ: họ đến để lập công, họ đến để phản bội lại người yêu, bạn bè, bản thân trước bàn thờ Quốc Gia Thống Nhất. Còn tôi - tôi thiết tha nhập bọn với họ. Và chẳng thể nào: hai chân cứ chôn chặt vào những phiến thủy tinh - tôi đứng đờ đẫn ngó, không đủ sức nhích khỏi chỗ... "Ê, nhà toán học, mơ màng gì thế?" Tôi giật mình. Đôi mắt đen, ánh vẻ cười cợt, cặp môi dày như môi người da đen hướng vào tôi. Nhà thơ R-13, người bạn cũ, và O hồng hồng đi với anh ta. ầ ế ấ ầ Tôi giận dữ quay lại (thầm nghĩ nếu họ không quấy rầy, có khi tôi đã cách ly được khỏi da thịt và bước vào Phòng). "Chẳng mơ màng gí cả, hay cứ cho là say đắm cũng được, nếu muốn." Tôi trả lời khá gay gắt. "Phải rồi, phải rồi! Bạn thân mến, ông không nên là nhà toán học mà phải là nhà thơ, nhà thơ ạ! Ê, sao không chuyển sang nhóm nhà thơ bọn tôi? Nếu thích, tôi thu xếp trong nháy mắt thôi, sao hả?" R-13 nói liên tu bất tận như bị nghẹn thở, lời của anh tuôn tung tóe khỏi cặp môi dày; mỗi chữ "nh" như một vòi phun, "nh...nhà thơ" - như một vòi phun. "Tôi đã, đang và sẽ phục vụ cho kiến thức," tôi nhăn nhó. Tôi không hiểu và không thích đùa, còn R-13 lại có thói xấu hay đùa. "Ái chà chà, kiến thức! Kiến thức của ông chỉ là thói hèn nhát. Đúng thế chứ còn gì. Đơn giản là ông chỉ muốn dựng bức tường ngăn chặn vô tận và không dám nhìn qua bức tường đó. Phải! Cứ thử nhìn qua xem, nhắm tịt mắt lại ngay. Phải rồi!" "Những bức tường - đó là nền tảng của mọi con người..." Tôi bắt đầu. R - tóe ra những vòi phun, O - cười tròn xoe, hồng hồng. Tôi khoát tay: cứ cười vô tư đi. Chẳng nghĩa lý gì với tôi. Tôi còn phải nghiền ngẫm thứ khác, còn phải triệt tiêu cái đáng nguyền rủa này. "Hay là," tôi đề xuất, "đến phòng tôi đi, chúng ta sẽ giải toán." (Tôi nhớ lại giờ phút yên tĩnh tối hôm qua - có lẽ, hôm nay cũng sẽ như thế.) O liếc nhìn R; rõ ràng, nàng tròn mắt nhìn tôi, đôi má phớt hồng như màu những tờ phiếu dịu dàng và xúc động của chúng tôi. "Nhưng hôm nay... Hôm nay em có phiếu của ông ấy," nàng gật đầu qua R, "còn buổi tối ông ấy bận... Vậy thì..." Đôi môi ướt, bóng nhoáng của R vui vẻ mấp máy: "Ái chà, tôi và cô ấy chỉ cần nửa tiếng thôi. Phải không, O? Còn bài tập toán của ông - tôi không ham, hay là đến phòng tôi đi, ngồi tán gẫu." Tôi thấy sợ phải ở lại với chính mình, hay đúng hơn, với gã "tôi" xa lạ này, người có mã số D-503 y hệt như tôi do một sự tình cờ lạ lùng. Và tôi đến chỗ anh ta, R. Thật ra, anh ta không chính xác, không nhịp nhàng, anh ố ế ễ ta có lối lý luận chế giễu, lộn trái gan ruột, tuy nhiên chúng tôi là bạn bè. Chẳng phải vô cớ mà ba năm trước chúng tôi cùng chọn O hồng hồng yêu quý này. Điều này như sợi dây ràng buộc chúng tôi còn hơn những năm cùng học. Tiếp đó, lên phòng R. Mọi thứ dường như cũng y hệt như ở phòng tôi: Bảng Giờ, bàn, ghế, tủ, giường bằng thủy tinh. Nhưng vừa bước vào phòng, R di chuyển hết ghế này rồi ghế khác, khiến những mặt phẳng bị xáo trộn, mọi thứ lệch ra khỏi tỉ lệ được xác lập, trở nên phi Euclid. Anh chàng R này xưa nay vẫn thế. về môn toán và lý thuyết Taylor khi nào cũng đứng bét lớp. Chúng tôi nhớ lại Plyapa già nua: bọn trẻ chúng tôi lúc nào cũng dán những mẩu phiếu cám ơn đầy hai chân bằng thủy tinh của thầy (chúng tôi yêu quý Plyapa). Chúng tôi hồi tưởng giáo viên Luật (tất nhiên, không nói về Giáo Luật hay "Luật Chúa Trời" của người xưa, mà là luật của Quốc Gia Thống Nhất). Giáo viên Luật của chúng tôi có giọng nói sang sảng lạ thường - cứ như gió ù ù qua loa phóng thanh - còn bầy trẻ chúng tôi, khản giọng hét theo lời thầy. Có lần thằng bé bất kham R-13 nhét giấy nhai nát vào ống loa, khiến cho thay vì lời giảng, giấy vụn bắn ra lả tả. Lẽ dĩ nhiên, sau đó R bị phạt, những gì nó làm đương nhiên là rất tệ, nhưng bây giờ chúng tôi nhớ lại và cười ngặt nghẽo - tam giác chúng tôi R, O và tôi. Tôi phải thú nhận là mình cũng vậy. "Sẽ ra sao nếu như ông ta là người sống? Giống như người cổ đại, hả? Gi...giá như..." Chữ "gi" như vòi phun tuôn qua đôi môi dày mấp máy... Ánh mặt trời xuyên qua trần nhà, những bức tường; mặt trời bên trên, bên hông, phản chiếu bên dưới, O ngồi trong lòng R-13, và những giọt nắng tí hon lấp lánh trong đôi mắt biếc của nàng. Tôi thấy ấm áp và nguôi ngoai ít nhiều, 1 đã lịm dần, không còn nhúc nhích nữa... "Thế nào, tàu Tích Phân của ông đến đâu rồi? Ta sắp sửa bay đi khai hóa cho những cư dân hành tinh khác, đúng không? Này, các ông phải khẩn trương lên! Không là đám nhà thơ chúng tôi sẽ chất đầy tàu với những sáng tác đến mức nó không thể cất cánh nổi. Mỗi ngày từ 8 đến 11 giờ..." R lúc lắc đầu, gãi gáy: gáy của anh ta như chiếc va-li vuông nhỏ buộc phía sau đầu (khiến tôi nhớ đến bức tranh cổ Trên xe ngựa). Tôi sống động hẳn: "Này, ông cũng sáng tác cho tàu Tích Phân hả? về gì thế? Kể xem, hôm nay chẳng hạn." ế "Hôm nay chưa viết được gì, Tôi bbb...bận việc khác..." chữ "b" tuôn xối xả vào tôi. "Bận việc gì?" R nhăn nhó: "Gì, gì! Thôi được, nếu ông muốn biết - việc xử án. Làm thơ ca ngợi xử án. Một gã thộn, trong đám nhà thơ bọn tôi... Hai năm ngồi cạnh hắn, tuồng như chẳng có gì. Thế rồi bỗng dưng: 'Tôi là thiên tài’ hắn bảo, 'thiên tài đứng trên cả luật'. Lại còn hét toáng lên... Ôi dào, chán gì đâu!" Cặp môi dày trễ xuống, ánh tinh quái trong mắt biến mất. R-13 bật dậy, quay người, nhìn chằm chằm qua bức tường. Tôi nhìn chiếc va-li nhỏ khóa chặt của anh ta và nghĩ: anh ta chứa gì trong cái va-li ấy? Một phút im lặng ngượng ngùng, không đối xứng. Tôi không rõ chuyện gì đã xảy ra, nhưng có gì đó không ổn. "May thay, cái thời cổ hủ của những ông Shakespeare và những ông Dostoyevsky, hay gì gì đó, đã qua rồi," tôi cố ý nói lớn. R quay mặt lại. Ngôn từ vẫn tung tóe tuôn trào từ miệng anh, song tôi thấy ánh vui vẻ lấp lánh trong mắt đã không còn. "Phải, nhà toán học yêu quý, may thay, may thay, may thay! Chúng ta là trung bình cộng số học hạnh phúc nhất... Nhu dân toán các ông thường nói: lấy tích phân từ 0 đến vô cực, từ thằng đần đến Shakespeare... Vậy đấy!" Không rõ vì sao - dường như hoàn toàn không liên quan - tôi nhớ lại giọng của nàng, sợi chỉ mong manh nào đó nối liền giữa nàng và R. (Sợi chỉ nào?) lại ngọ nguậy. Tôi mở huy hiệu: 16 giờ 25. Họ còn 35 phút cho phiếu hồng. "Thôi, tôi phải đi đây..." - Tôi hôn O, bắt tay R, bước ra thang máy. Trên đại lộ, sau khi đã băng qua đường, tôi ngoái lại: trong khối nhà bằng kính ánh nắng xuyên qua sáng trưng - rải rác đó đây những ô tối xanh xám được buông rèm - những ô cửa hạnh phúc nhịp nhàng theo công thức Taylor. Tôi đưa mắt lên tầng bảy và tìm thấy ô cửa của R-13: anh ta đã buông rèm. O yêu quý... R yêu quý... Trong anh ta cũng có (chẳng rõ vì sao "cũng", nhưng mặc kệ viết thế thì cứ thế) - trong anh cũng có gì đó, không hoàn toàn rõ ràng với tôi. Xét cho cùng, tôi - R - O, chúng tôi là một tam giác, cho dù không đều nhưng vẫn là tam giác. Chúng tôi, nếu nói bằng ngôn ngữ của tổ tiên (có lẽ các bạn, những độc giả ở hành tình khác, cũng hiểu ngôn ngữ đó), chúng tôi là một gia đình. Và thật dễ chịu khi thỉnh thoảng được nghỉ ngơi, dù ngắn ngủi, trong hình tam giác đơn giản, bền chặt, cách ly khỏi mọi thứ... Ghi chép 9 Chủ đề: NGHI LỄ VẦN THƠ IAMB VÀ TROCHEE3[3] CÁNH TAY GANG THÉP Một ngày trong sáng, long trọng. Vào một ngày như thế có thể quên đi sự yếu đuối, mơ hồ, bệnh tật của bản thân - và mọi thứ đều trong suốt, không dao động, vĩnh cửu như thủy tinh... Quảng trường Lập Phương. Khán đài là sáu mươi sáu vòng tròn lớn đồng tâm. Và sáu mươi sáu dãy ghế: những gương mặt bình thản sáng trưng, những cặp mắt ánh màu trời biếc, hoặc có lẽ, màu xanh biếc của Quốc Gia Thống Nhất. Những bông hoa đỏ thắm như máu - là những đôi môi phụ nữ. Những tràng hoa dịu dàng của gương mặt trẻ em - ngồi hàng đầu, gần nơi diễn ra sự kiện. Sự tĩnh lặng sâu thẳm, nghiêm trang, đậm nét gothic. Theo những mô tả còn lưu truyền đến thời chúng tôi, người cổ đại cũng đã trải nghiệm điều tương tự trong "nghi thức tế lễ" của họ. Nhưng họ phục vụ cho vị Thượng đế vô nghĩa, chẳng ai biết - còn chúng tôi phục vụ đấng tối cao đầy lý trí, ai cũng biết chính xác; Thượng đế của họ chẳng ban cho họ điều gì ngoài sự tìm kiếm khốn khổ bất tận: Thượng đế của họ chẳng nghĩ ra điều gì thông minh hơn là phải hy sinh bản thân mà chẳng cần biết vì lẽ gì - chúng tôi ngược lại còn khiến Thượng đế của chúng tôi, Quốc Gia Thống Nhất, phải hy sinh - một sự hy sinh đầy lý trí, có tính toán, bình thản. Phải, đó là nghi lễ long trọng dành cho Quốc Gia Thống Nhất, tưởng nhớ những tháng ngày thử thách của cuộc Chiến Tranh Hai Trăm Năm, ngày đại lễ chiến thắng của toàn thể trước một cá nhân, của một tổng số trước một đơn vị... Một người - đứng trên những bậc thang chan hòa ánh nắng của Đài Lập Phương. Trắng... không, thậm chí không phải trắng mà là không màu - khuôn mặt thủy tinh, đôi môi thủy tinh. Duy chỉ đôi mắt, hai lỗ đen hun hút như chực nuốt chửng cái thế giới khủng khiếp tạo ra hắn ít phút trước đó. Huy hiệu vàng với mã số đã bị tước bỏ. Cánh tay bị trói bằng dải băng tím (tục lệ xưa: được giải thích là rõ ràng vào thòi cổ, khi mọi thứ còn được thực hiện không nhân danh Quốc Gia Thống Nhất, những người bị xử cảm thấy có quyền chống trả và tay họ thường bị cùm bằng xích sắt). ỗ ấ Và trên đỉnh Đài Lập Phương, bên cạnh cỗ Máy - thân hình bất động như bằng kim loại của người chúng tôi gọi là Lãnh Tụ Thiện Nguyện. Từ phía dưới không trông rô khuôn mặt Người: chỉ thấy giới hạn trong những đường nét vuông vức, oai vệ, nghiêm khắc. Riêng đôi tay... Thỉnh thoảng bắt gặp trên những bức ảnh: đôi tay rất gần, chụp cận cảnh - to lớn, hút hết cái nhìn và che khuất mọi hình ảnh khác. Đôi tay nặng nề còn nằm yên trên đầu gối - rõ ràng chúng như đá tảng và đầu gối khó mà chịu nổi sức nặng của chúng... Rồi đột nhiên cánh tay khổng lồ chầm chậm đưa lên trong một cử chỉ chậm rãi như đúc bằng gang thép - và từ khán đài, theo lệnh cánh tay đưa lên, một mã số tiến đến Đài Lập Phương. Đó là một trong số những Thi Sĩ Quốc Gia, được vinh dự ca ngợi ngày lễ bằng bài thơ của mình. Những vần thơ Iamb thần thánh, sang sảng như đồng vang dội khắp khán đài - về gá mất trí với đôi mắt thủy tinh đang đứng trên bậc thang và chuẩn bị đón nhận hậu quả tất yếu cho sự điên loạn của mình. ...Rực cháy. Trong vần thơ Iamb những tòa nhà lắc lư, dòng vàng nóng chảy trào lên, rơi xuống. Những cây xanh khô héo, tuôn nhựa - còn trơ lại bộ xương thập tự đen. Rồi Prometheus4[4] xuất hiện (tất nhiên, đó là chúng tôi): Thắng cương ngọn lửa vào cỗ máy thép, Xiềng hỗn loạn bằng gông cùm pháp luật. Mọi thứ đều mới mẻ, ngời ánh thép: mặt trời bằng thép, cây cối bằng thép, con người bằng thép. Bỗng xuất hiện một gã điên - "tháo gông xiềng, trả tự do cho ngọn lửa" - và mọi thứ lại lụi tàn... Tiếc là tôi không nhớ lời thơ, chỉ nhớ một điều là: không thể chọn được hình mẫu có tính huấn dụ diễm tuyệt hơn. Lại cử chỉ nặng nề, chậm rãi - trên bậc thang Đài Lập Phương nhà thơ thứ hai. Tôi thậm chí nhổm dậy khỏi chỗ ngồi: có lẽ nào! Không, đôi môi dày như môi người da đen, chính anh ta... Vì lẽ gì không nói sớm là anh ta có vinh dự cao cả này... Đôi môi tái nhợt run run. Tôi hiểu: trước mặt Lãnh Tụ Thiện Nguyện, trước đông người của Phòng Bảo Vệ - nhưng chẳng lẽ lại hồi hộp đến thế... Những vần thơ Trochee nhanh, gắt, bổ xuống như lưỡi rìu sắc lẻm. về tội ác chưa từng được nghe: về những vần thơ báng bổ, dám gọi Lãnh Tụ Thiện Nguyện bằng cái tên... không, tôi không dám giơ tay nhắc lại. ế R-13, nhợt nhạt, không nhìn ai (không ngờ anh ta rụt rè thế), bước xuống chỗ ngồi. Khoảng một phần trăm giây, khuôn mặt ai đó lướt qua tôi - một hình tam giác đen, nhọn rồi biến mất ngay: mắt tôi - hàng ngàn cặp mắt - hướng lên trên, về phía cỗ Máy. Cánh tay siêu nhân khoát một cử chỉ rắn như gang thép lần thứ ba. Tội phạm, lắc lư bởi luồng gió vô hình, chầm chậm lần từng bước theo bậc thang; đây rồi, còn một bước cuối trong đời, rồi hắn đặt thân hình xuống chỗ nằm phút lâm chung, mặt ngửa lên trời, đầu ngật ra sau. Nặng nề, như đá tảng, như số phận, Lãnh Tụ Thiện Nguyện bước vòng quanh cỗ Máy, đặt bàn tay khổng lồ lên cần gạt... Không một tiếng sột soạt, không một hơi thở, mọi con mắt đều hướng về cánh tay đó. Một cơn lốc lửa mê hoặc làm sao, tựa vũ khí có tác dụng tương đương hàng trăm ngàn volt. Vận mệnh vĩ đại làm sao! Một giây kéo dài bằng vô tận. Cánh tay hạ xuống, nguồn điện được nối. Tia chớp lóa mắt sắc như dao cạo lóe lên, một cơn rùng mình, tiếng lách tách hầu như không nghe thấy trong đường ống của cỗ Máy. Thân thể duỗi dài bọc trong làn khói nhẹ rực rỡ, trong nháy mắt tan chảy ra, phân rã với tốc độ nhanh khủng khiếp. Rồi chẳng còn gì ngoài một vũng nước sạch, mà phút giây trước còn đỏ thắm, rộn ràng theo nhịp đập trái tim... Mọi thứ đều đơn giản, mỗi một người trong chúng tôi đều rõ: phải, sự phân rã vật chất; phải, sự tách ly những nguyên tử của cơ thể con người. Và cứ mỗi lần chuyện ấy xảy ra, đó giống như một phép lạ, như biểu trưng sức mạnh siêu nhân của Lãnh Tụ Thiện Nguyện. Trên cao, trước Người - những khuôn mặt rực rỡ của mười mã số nữ, những đôi môi hé mở vì hồi hộp, những cánh hoa lay động trước gió. (*) (*) Lẽ dĩ nhiên là hoa từ Bảo Tàng Sinh Vật. Cá nhân tôi chẳng thấy gì đẹp ở hoa, cũng như ở mọi thứ khác thuộc thế giới hoang dã mà từ lâu đã bị tống ra khỏi Bức Tường Xanh. Chỉ những thứ duy lý và hữu ích là đẹp mà thôi, chẳng hạn: máy móc, giầy ống, công thức, thực phẩm, v.v... Theo tục lệ cũ - mười mã số nữ choàng những tràng hoa lên đồng phục của Lãnh Tụ Thiện Nguyện, còn chưa ráo nước tóe lên. Bằng bước chân bệ vệ của bậc chăn dắt tối cao, Người chậm rãi bước xuống dưới, đi qua giữa khán đài; theo gót Người, những cánh tay trắng dịu dàng của phụ nữ vươn lên và tiếng hò reo như bão táp, triệu người như một. Sau đó tiếng hoan hô dành cho Phòng Bảo Vệ, không lộ diện nhưng có mặt khắp đó đây, giữa những hàng ghế. Ai biết được: có thể chính họ, đội ngũ Bảo Vệ, theo cách ổ ầ của người xưa khi tưởng tượng ra những "tổng lãnh thiên thần" vừa dịu dàng vừa đe dọa, hộ mệnh cho mỗi con người trước lúc chào đời. Phải, có gì đó bắt nguồn từ tín ngưỡng cổ xưa, có gì đó đượm vẻ tẩy trần như giông bão, trong nghi lễ long trọng ấy. Các bạn, những độc giả tương lai, liệu có quen thuộc với những giây phút ấy chưa? Thật đáng tiếc nếu như các bạn chưa được biết... Ghi chép 10 Chủ đề: BỨC THƯ MÀNG GHI ÂM TÔI LÔNG LÁ BỜM XỜM Ngày hôm qua đối vói tôi như tấm giấy lọc những hóa chất trong dung dịch chảy qua nó: toàn bộ những hạt lơ lửng, toàn bộ cặn đọng lại trên giấy. Và buổi sáng tôi xuống dưới, được chưng cất tinh khiết, trong trẻo. Dưới sảnh, kiểm soát viên ngồi sau bàn nhìn đồng hồ, ghi chép lại những mã số bước vào. Tên bà ta là U... tuy thế, tốt nhất tôi không đọc số ở sau, vì e rằng sẽ viết những điều không tốt về bà ta. Mặc dù, về bản chất, đó là một phụ nữ đứng tuổi đáng kính. Điều duy nhất mà tôi không thích ở bà là đôi má của bà hơi chảy sệ như mang cá (tưởng tượng chăng, điều đó thì ảnh hưởng gì tới tôi?). Bà ta gại bút, tôi thấy tên mình trên trang giấy: "D- 503" và bên cạnh là vết mực. Tôi mới vừa định lưu ý thì đột nhiên bà ta ngẩng đầu lên và nở nụ cười như rỏ giọt mực vào tôi: "À, có thư. Vâng. Ông quý mến, ông sẽ nhận được - phải, phải, sẽ nhận." Tôi biết: bà ta đã đọc thư - còn phải chuyển qua Phòng Bảo Vệ nữa (tôi nghĩ, chẳng cần phải giải thích thủ tục tự nhiên này làm gì cho thừa), và thư sẽ đến tay tôi không muộn hơn 12 giờ trưa. Tuy nhiên tôi bối rối vì nụ cười ấy, giọt mực làm vẩn đục hết dung dịch trong suốt của tôi. Đến mức, sau đó tại xưởng đóng tàu Tích Phân, tôi chẳng thể nào tập trung được, thậm chí một lần còn tính toán sai, điều chưa từng xảy ra với tôi bao giờ. 12 giờ - lại mang cá màu nâu hồng cùng nụ cười ấy - cuối cùng bức thư cũng ở trong tay tôi. Không hiểu sao tôi không đọc thư ngay ở đây mà đút vào túi rồi nhanh chóng trở về phòng. Bóc thư, lướt mắt và ngồi phịch xuống... Đó là thông báo chính thức mã số 1-330 đăng ký tôi và 21 giờ hôm nay tôi phải đến chỗ nàng ta - bên dưới ghi địa chỉ... Không! Sau tất cả những gì xảy ra, sau khi tôi đã bày tỏ thái độ rõ ràng với nàng. Ngoài ra, nàng cũng chưa biết tôi có đến Phòng Bảo Vệ hay ẳ ế không, nàng cũng chẳng cách gì biết được là tôi bị bệnh, mà nói chung là tôi không thể... Bất kể mọi việc đó... Dường như một động cơ phát điện đang quay ong ong trong đầu tôi. Tượng Phật - màu vàng - linh lan - vầng trăng khuyết màu hồng... Phải, còn nữa, còn thế này nữa: hôm nay O muốn đến chỗ tôi. Có nên cho nàng xem thông báo này, liên quan đến cô nàng 1-330 không nhỉ? Tôi không rõ. Nàng sẽ không tin (thực tế, làm thế nào mà tin được?) là tôi chẳng liên quan gì, tôi hoàn toàn... Và tôi biết, sẽ là một cuộc nói chuyện khó khăn, vô nghĩa, tuyệt đối phi logic... Không, chỉ mong không phải thế. Cứ để mọi thứ tự động giải quyết: đơn giản là gửi cho nàng bản sao thông báo này. Tôi vội vàng nhét thông báo vào túi - và thấy cánh tay như khỉ đột khủng khiếp của mình. Tôi nhớ lúc I cầm cánh tay tôi lên nhìn trong buổi đi dạo. Chẳng lẽ nàng thật sự... Rồi đến 21 giờ kém 15. Đêm trắng. Mọi thứ như làm bằng kính phơn phớt xanh lục. Nhưng là loại thủy tinh khác của chúng tôi, dễ vỡ, không thực, lớp vỏ kính mỏng manh, và dưới lớp vỏ ấy một thứ gì đó quay cuồng, xô đẩy, kêu o o... Tôi không ngạc nhiên, nếu như bây giờ nóc vòm thính phòng nâng lên, vói những làn mây khói tròn lãng đãng bao quanh và vầng trăng già nở nụ cười nhòe mực, như người phụ nữ ngồi sau bàn sáng nay, tất cả rèm trong mọi ngôi nhà đều buông xuống và sau rèm... Cảm giác lạ lùng: tôi cảm thấy những dẻ sườn của mình như những đai sắt siết chặt, siết thật chặt trái tim, ngột ngạt, không đủ chỗ. Tôi đứng bên cửa kính có dãy số bằng vàng 1-330.1 ngồi viết gì đó bên bàn, quay lưng lại phía tôi. Tôi bước vào... "Đây..." Tôi chìa cho nàng tờ phiếu hồng. "Tôi nhận được thông báo hôm nay và có mặt." "Ông thật đúng giờ! Vui lòng chờ một phút? Ông ngồi đi, tôi xong ngay đây." Nàng lại cúi xuống ghi chép - điều gì đang diễn ra bên trong nàng sau tấm rèm buông? Nàng sẽ nói gì, sẽ làm gì sau một giây nữa? Làm cách nào biết được, tính toán được, khi toàn bộ nàng - tới từ bên kia, từ xứ sở cổ xưa, hoang dã của những giấc mơ. Tôi im lặng ngắm nàng. Dẻ xương sườn như những đai sắt siết chặt... Khi nàng nói - gương mặt như vòng xe lấp loáng quay nhanh: không thể thấy từng chiếc nan hoa. Nhưng bây giờ bánh xe bất động. Và tôi thấy sự kết hợp lạ lùng: cặp mày đen xếch lên phía thái dương - hình tam giác nhọn ế ễ ế ế như chế giễu, đỉnh hướng lên - hai nếp nhăn sâu từ mũi đến góc miệng. Và hai hình tam giác đó như đối đỉnh với nhau, tạo thành ẩn số X bực mình khó chịu trên mặt - như chữ thập, gương mặt với đường gạch chéo. Bánh xe quay, những nan hoa hòa lẫn vào nhau... "Ông chưa đến Phòng Bảo Vệ chứ?" "Tôi... Tôi chưa thể. Tôi bị bệnh." "Vâng. Phải rồi, tôi cũng nghĩ thế. Phải có gì đó ngăn ông lại, mà gì cũng thế thôi (mỉm cười, răng sắc nhọn). Nhưng có điều là bây giờ ông đang trong tay tôi. Ông nhớ chứ: Mọi mã số, trong vòng 48 tiếng không báo cáo Phòng Bảo Vệ, được coi là..." Tim đập thình thịch như bị vòng đai siết chặt. Như một cậu bé, ngờ nghệch như một cậu bé bị bắt quả tang, tôi ngây ngô im lặng. Và có cảm giác bị sa lưới, không nhúc nhích nổi tay chân... Nàng đứng dậy, uể oải vươn vai. Đưa tay nhấn nút, rèm từ bốn phía buông xuống khẽ kêu lách cách. Tôi bị cách ly khỏi thế giới - chỉ còn tôi với nàng. I ở đâu đó sau lưng tôi, gần tủ áo. Tiếng đồng phục sột soạt rơi xuống - tôi lắng nghe bằng toàn bộ giác quan. Và hồi tưởng... không, nó chỉ lóe lên trong một phần trăm giây... Gần đầy tôi phải tính toán đường cong của màng rung ghi âm kiểu mới (bây giờ những màng rung đó được ngụy trang tinh xảo và lắp đặt trên mọi con đường, ghi âm những cuộc chuyện trò để Phòng Bảo Vệ theo dõi). Tôi nhớ tấm màng lõm rung động màu hồng - một vật lạ lùng có cấu tạo như một giác quan - cái tai. Bây giờ tôi chính là cái màng rung đó. Và bây giờ tiếng bật nút áo ở cổ - trên ngực - thấp xuống. Bộ đồ bằng sợi thủy tinh trượt theo vai, đầu gối - rơi xuống sàn. Tôi nghe thấy còn rõ hơn nhìn bằng mắt - từ đống quần áo màu xanh xám bước ra một chân rồi một chân nữa... Màng ầm căng ra hết cỡ, rung lên một lần rồi im lặng. Không: những cú đập mạnh của búa nện vào đai sắt với nhịp ngắt quãng vô tận. Và tôi lắng nghe - tôi thấy: nàng ở đằng sau, ngập ngừng giây lát. Giờ đây - cửa tủ, tiếng cánh cửa nào đó mở ra - rồi lại tiếng vải vóc sột soạt... "Nào, xin mời." ổ Tôi quay lại. Nàng trong bộ áo váy cổ xưa màu vàng nghệ. Còn ác nghiệt hơn cả ngàn lần không mặc gì. Hai điểm nhọn, qua làn vải mỏng tang, hồng rực lên như hai hòn than trong lớp tro. Hai đầu gối tròn mịn màng... Nàng ngồi trong ghế tựa thấp. Trên chiếc bàn bốn cạnh trước mặt nàng - một chai nhỏ vói chất độc màu xanh gì đó, hai chiếc ly con có chân. Khóe miệng nàng tỏa sợi khói - một chất để hút thời xưa vấn trong cái ống nhỏ xíu bằng giấy mỏng (tôi quên tên gọi của nó là gì). Màng ghi vẫn còn rung. Búa nện thình thịch lên những đai sắt nung cháy đỏ trong tôi. Tôi nghe rõ từng cú nện và... thế bỗng nàng cũng nghe thấy thì sao nhỉ? Nhưng nàng vẫn bình thản nhả khói, bình thản nhìn tôi và bất cẩn gạt tàn lên tờ phiếu hồng của tôi. Với vẻ thản nhiên như có thể, tôi hỏi: "Nghe đây, trong trường hợp này - cô đăng ký tôi để làm gì? Vì sao buộc tôi phải đến đây?" Làm như không nghe. Nàng rót từ chai ra ly, chép miệng: "Rượu hảo hạng. Ông muốn dùng một chút không?" Giờ tôi đã hiểu: chất cồn. Cảnh tượng hôm qua lóe lên như tia chớp: cánh tay đá tảng của Lãnh Tụ Thiện Nguyện, tia như dao cạo, nhưng ở đó: trên Đài Lập Phương - một thân mình duỗi dài với cái đầu ngật ra sau. Tôi rùng mình. "Nghe này," tôi nói, "cô có biết là Quốc Gia Thống Nhất sẽ không tha thứ cho tất cả những ai tự đầu độc mình bằng nicotine và nhất là cồn..." Cặp lông mày đen nhướng lên phía thái dương thành hình tam giác nhọn vẻ chế nhạo: "Hủy diệt nhanh một ít người thì sáng suốt hơn cho nhiều người cái khả năng tự hủy hoại bản thân - và suy thoái v.v... Điều này thật mất tư cách, phải không?" "Phải... mất tư cách." "Và một nhóm nhỏ những chân lý trụi lủi và trần truồng được thả ra đường... Không, ông hãy hình dung... Nào, chẳng hạn một người hâm mộ ấ ế trung thành nhất của tôi - à, ông biết anh ta, - hãy hình dung anh ta trút bỏ hoàn toàn bộ y phục dối trá đó - và đứng trước công chúng trong hình hài chân thực... Ô!" Nàng bật cười. Nhưng tôi thấy rõ hình tam giác buồn bã phía dưới, trên mặt nàng: hai nếp hằn sâu từ khóe miệng lên đến mũi. Vì lẽ gì từ những nếp hằn đó tôi thấy rõ: mã số với hai nét uốn lượn, lưng khòm, tai vểnh ôm lấy nàng... nàng thì y như thế này... Anh ta... Tuy vậy, tôi đang ráng truyền đạt lại cảm giác không bình thường lúc đó của tôi. Giờ đây, khi tôi viết điều này, tôi ý thức rõ: tất cả phải như thế, và anh ta cũng có quyền sung sướng như bất kỳ một mã số đứng đắn nào - và thật không công bằng... Phải, điều ấy rõ ràng. I cười rất lạ lùng mãi không thôi. Sau đó nhìn tôi chằm chằm như soi vào nội tâm: "Nhưng chủ yếu là tôi cảm thấy bình yên bên ông. Ông thật đáng yêu - ồ, tôi tin chắc điều đó - ông sẽ không nghĩ đến chuyện báo cáo Phòng Bảo Vệ là tôi uống rượu và hút thuốc. Ông sẽ bị bệnh, hoặc là ông sẽ quá bận - hay gì đó nữa tôi cũng không rõ. Hơn nữa, tôi tin chắc là ông sẽ cùng uống với tôi chất độc quyến rũ này..." Giọng nàng nghe mới trơ tráo, giễu cợt làm sao. Tôi cảm thấy một cách chắc chắn: bây giờ tôi lại căm ghét nàng. Tuy vậy, tại sao lại "bây giờ"? Tôi lúc nào cũng căm ghét nàng mà. Nàng dốc hết ly chất độc màu xanh vào miệng, đứng dậy, rực hồng lên qua làn áo màu nghệ, bước mấy bước rồi dừng lại sau lưng ghế của tôi... Bỗng - tay choàng qua cổ tôi - môi áp vào môi... không, sầu hơn nữa, khủng khiếp hơn nữa... Xin thề, điều đó hoàn toàn bất ngờ với tôi, và có lẽ chỉ bởi... Tôi chẳng thể nào, bây giờ tôi mới hiểu rất rõ, tôi chẳng thể nào mong muốn điều xảy ra sau đó. Đôi môi ngọt ngào không chịu nổi (tôi cho đó là vị của "rượu") và một tợp của thứ chất độc như lửa bỏng ấy chảy vào tôi và còn... còn nữa... Tôi bốc lên khỏi mặt đất như một hành tinh độc lập, quay cuồng, lao xuống, xuống mãi theo một quỹ đạo không thể tính toán nổi... Tiếp theo tôi chỉ có thể miêu tả lại gần đúng, ít nhiều bằng phương pháp tương tự. ề ế ầ ế Trước kia chưa hề có chuyện như thế nảy ra trong đầu tôi, thế mà giờ lại như vậy: chúng tôi đi trên mặt đất, luôn bước trên biển lửa đỏ rực, sôi sùng sục, ẩn trong lòng đất. Nhưng không bao giờ nghĩ về nó. Và giờ đây, bỗng lớp vỏ mỏng dưới chân chúng tôi hóa thành lớp kính, và chúng tôi bỗng thấy rõ... Tôi cũng hóa thành thủy tinh. Tôi thấy rõ bên trong tôi. Có hai "tôi". Một "tôi" vẫn như xưa, D-503, mã số D-503, và một "tôi" khác... Trước kia cái "tôi" chỉ phơi bày tay chân lông lá khỏi lớp vỏ, còn giờ đây toàn bộ bò ra ngoài, lớp vỏ nứt toác, những mảnh vụn bay tứ tán và... và rồi gì nữa? Bằng toàn bộ sức lực như kẻ chết đuối vớ lấy cọng rơm - tay ghế dựa - như để nghe được "tôi" trước kia, tôi hỏi: "Cô lấy cái... cái chất độc ấy... ở đâu ra thế?" "Ô, cái đó! Một bác sĩ ấy mà, một trong số... của tôi." "Trong số của tôi? Của tôi - là ai? Và "tôi" khác, bỗng nhảy dựng và hét toáng: "Tôi không cho phép! Tôi muốn không có ai ngoài tôi. Tôi sẽ giết bất cứ ai... Bởi vì cô, tôi... cô..." Tôi thấy: hắn thô lỗ chụp lấy nàng bằng đôi tay lông lá, xé tan lớp lụa mỏng trên người nàng, ngập răng vào - tôi nhớ chính xác: bằng răng. Tôi chẳng rô bằng cách nào I giãy ra được. Và giờ - đôi mắt ẩn sau rèm mi không nhìn thấu đáng nguyền rủa - nàng đứng dựa lưng vào tủ áo nghe tôi nói. Tôi nhớ: mình ngồi trên sàn, ôm lấy chân nàng, hôn lên đầu gối. Và van vỉ: "Bây giờ - bây giờ - ngay lúc này đây..." Hàm răng nhọn - hình tam giác nhọn, vẻ chế nhạo của cặp lông mày. Nàng cúi xuống, lặng lẽ tháo huy hiệu của tôi. "Phải! Phải, em yêu, em yêu!" Tôi vội vã trút bộ đồng phục khỏi người. Nhưng I, vẫn lặng thinh, dí tận mắt tôi đồng hồ trên huy hiệu. Còn năm phút nữa là 22 giờ 30. Tôi lạnh toát người. Tôi biết điều đó có nghĩa gì nếu xuất hiện ngoài đường sau 22 giờ 30. Mọi điên loạn của tôi bỗng biến mất. Tôi trở lại là tôi. Một điều rõ ràng: tôi căm ghét nàng, căm ghét, căm ghét! Không chào tạm biệt, không ngoái nhìn, tôi lao ra khỏi phòng. Cài lại huy hiệu trong lúc chạy, qua những bậc thang của cầu thang bộ dự phòng (tôi e gặp phải ai đó ở thang máy), tôi phóng ra đường vắng. Tất cả vẫn nguyên chỗ cũ - mọi thứ vẫn đơn giản, bình thường, đúng quy luật: những tòa nhà bằng kính, sáng đèn, bầu trời thủy tinh nhợt nhạt, màn đêm màu lục nhạt bất động. Nhưng dưới lớp kính mát rượi yên bình này - một thứ gì đó lông lá bờm xờm, đỏ ửng, rộn rã không tiếng động lướt đi. Và tôi nín thở lao đi để khỏi về muộn. Bỗng cảm giác: huy hiệu cài lỏng tuột ra rơi xuống đập vào vỉa hè bằng kính. Cúi xuống nhặt lên và trong khoảnh khắc yên tĩnh có tiếng giày ai đó phía sau. Quay lại: từ góc đường cái gì đó nhỏ bé cong cong. ít ra như tôi tưởng lúc đó. Tôi lao hết tốc lực, nghe ù ù bên tai. Dừng ngoài cửa vào: còn một phút nữa là 22 giờ 30 trên đồng hồ. Lắng nghe, không có ai đằng sau. Tất cả rõ ràng chỉ là tưởng tượng vớ vẩn, tác dụng của chất độc. Một đêm khổ sở. Giường tôi nằm như nâng lên, hạ xuống, rồi lại nâng lên, trôi theo hình sin. Tôi tự trấn an: “Ban đêm các mã số đều phải ngủ; đó là nghĩa vụ, cũng như ban ngày cần phải làm việc. Không ngủ ban đêm là phạm tội..." Nhưng tôi chẳng thể nào, chẳng thể nào... Tôi chết mất. Tôi không hoàn thành nghĩa vụ của mình với Quốc Gia Thống Nhất... Tôi... Ghi chép 11 Chủ đề: ...KHÔNG, TÔI KHÔNG THỂ, MẶC KỆ, KHỎI CẦN CHỦ ĐỀ Buổi tối. Sương mù nhẹ. Bầu trời khuất sau lớp màn màu sữa ánh kim, và không thể trông lên cao, hay ra xa. Người xưa đã biết ngự trị trên đó là đấng hoài nghi nhàm chán vĩ đại của họ - Thượng đế. Còn chúng tôi biết, trên đó chỉ là cõi vô hình thô lậu, trần trụi, có màu xanh pha lê. Giờ đây tôi không rõ, liệu tôi có biết gì nhiều trên đó không nữa. Kiến thức tự tin một cách tuyệt đối là nó không bao giờ nhầm lẫn - đó là niềm tin. Tôi đã có niềm tin vững chắc vào bản thân, tôi đã tin mình biết rõ toàn bộ về bản thân. Còn bây giờ... Tôi đứng trước gương. Lần đầu trong đời, chính thế, lần đầu trong đời nhìn thấy bản thân rất rõ ràng, sắc nét, đầy ý thức - sửng sốt khi nhìn thấy mình, như thấy một "gã" nào đó. Tôi là hắn: cặp lông mày đen, như được kẻ theo đường thẳng; ở giữa là nếp nhăn thẳng đứng như vết sẹo (không biết trước kia có hay không). Đôi mắt xám, như ánh thép, với quầng thâm mất ngủ bao quanh: và sau ánh thép đó... hóa ra, tôi chẳng hề biết gì ở phía sau đó. Và từ "nơi đó" ("nơi đó" đồng thời là nơi đây, và là xa vô tận) - từ "nơi đó" tôi nhìn vào bản thân - vào hắn, và biết chắc: hắn - với cặp lông mày kẻ theo đường thẳng - là người khác, xa lạ với tôi, tôi gặp hắn lần đầu trong đời. Còn tôi thật sự, tôi-không-phải- là-hắn... Không. Chấm hết. Toàn bộ chuyện này thật vớ vẩn, và tất cả những cảm giác vô nghĩa ấy là mê sảng, hậu quả của chất độc hôm qua... Bởi cái gì: ngụm độc dược màu xanh - hay là chính nàng? Gì cũng mặc. Tôi viết điều này, cốt để chỉ ra làm thế nào mà lý trí con người, chính xác và sắc bén như vậy, lại có thể rối tung và lẫn lộn được. Lý trí ấy, thậm chí biết cách biến cái vô tận khiến người xưa khiếp sợ trở nên dễ tiêu hóa nhờ vào... Bảng tín hiệu kêu lách tách - R-13. Càng hay, tôi thấy mừng là khác: giờ mà ở một mình thì... HAI MƯƠI PHÚT SAU Trên mặt phẳng giấy, trong thế giới hai chiều, những dòng chữ này nằm cạnh nhau, nhưng trong thế giới khác... Tôi mất cảm nhận về con số: 20 ể ể ế phút cũng có thể là 200 hay 200.000. Và thật lạ là có thể viết ra một cách bình thản, cân nhắc, suy nghĩ từng lời, những gì giữa tôi và R. Chẳng phải muốn ra sao thì ra, giống như bạn đang ngồi vắt chéo chân trên ghế tựa bên cạnh giường của mình và quan sát bạn, chính bạn đang lăn lộn trên chiếc giường đó. Khi R-13 bước vào, tôi hoàn toàn thản nhiên và bình thường. Với tâm trạng thán phục nồng nhiệt tôi bắt đầu nói về việc anh ta thành công rực rỡ trong việc làm thơ trochee tại buổi xử án và hơn hết chính những vần thơ trochee đã hạ gục, đã hủy diệt kẻ điên. "...Và thậm chí thế này: nếu như người ta đề nghị tôi thực hiện bản vẽ kĩ thuật cỗ Máy của Lãnh Tụ Thiện Nguyện, tôi nhất định, nhất định bằng cách nào đó đưa vào bản vẽ vần thơ Trochee của ông," tôi dứt lời. Bỗng nhiên tôi thấy: mắt R mờ đục, môi tái nhợt. "Ông sao thế?" "Sao cái gì? Nào... đơn giản là tôi chán ngấy: suốt ngày xử án với lại xử án. Không muốn nói về chuyện này nữa - chấm dứt. Hừm, không muốn nữa!" Anh ta cúi đầu, gãi gáy - cái va-li con chứa mớ hành lý lạ lẫm khó hiểu với tôi. Im lặng một lúc. Anh ta tìm được thứ gì đó chứa trong chiếc va-li, lôi ra, trải ra, đôi mắt lấp lánh nụ cười, anh ta bật dậy. "À, tôi sáng tác cho tàu Tích Phân của ông... Phải rồi! Phải rồi, sẽ ra tấm ra món đấy!" vẫn là anh ta như xưa: môi lắp bắp, từ ngữ bắn lốp bốp tung tóe như vòi phun. "Ông h...h...hiểu chứ ('h' như vòi phun) - truyền thuyết cổ về thiên đường... Chính là về chúng ta, về thời nay. Phải! Ông cứ nghĩ mà xem. Hai người trên thiên đường được ban cho một lựa chọn: hoặc hạnh phúc mất tự do - hoặc tự do không hạnh phúc, không có phương án thứ ba. Họ, những kẻ ngu ngốc, chọn tự do - rồi sao nào? Dễ hiểu là sau đó hàng thế kỷ họ tiếc nhớ gông cùm. Gông cùm - ông có hiểu không - đó là nỗi sầu nhân thế. Hàng thế kỷ! Và chỉ có chúng ta mới biết cách làm thế nào để lấy lại hạnh phúc... Không, ông hãy nghe tiếp, tiếp nữa! Thượng đế cổ xưa và chúng ta ngồi cạnh nhau, cùng một bàn. Phải! Chúng ta giúp Thượng đế rốt cuộc khuất phục được quỷ dữ - kẻ đã đẩy con người phạm điều răn và cắn vào trái cấm tự do chết người, nó là con rắn độc nham hiểm. Còn chúng ta giẫm ầ ầ ắ ẵ ồ gót giầy lên đầu nó - rắc! Và mọi thứ sẵn sàng trở lại thiên đàng. Rồi chúng ta lại chất phác, vô tội, như Adam và Eva. Chẳng có gì lẫn lộn về cái thiện và cái ác: mọi thứ thật đơn giản, thiên đàng, đơn giản như trẻ thơ. Lãnh Tụ Thiện Nguyện, cỗ Máy, Đài Lập Phương, Chuông Khí, Phòng Bảo Vệ - toàn bộ là cái thiện, toàn bộ thật uy nghiêm, tuyệt mĩ, đức hạnh, cao thượng, trong veo như tinh thể. Bởi vì nó bảo vệ sự mất tự do của chúng ta - nghĩa là hạnh phúc của chúng ta. Đó là điều mà người xưa phải bàn luận, suy nghĩ, đau đầu - đạo đức, phi đạo đức... Thôi được rồi, tóm lại, một trường ca cõi thiên đàng như thế đấy? Và tất nhiên bằng giọng điệu nghiêm túc nhất... Ông hiểu chứ? Đại loại thế?" Lại còn không hiểu ư? Tôi nhớ tôi đã nghĩ: "Anh ta có vẻ bề ngoài không cân đối, vô lý, thế mà đầu óc lại suy nghĩ đúng đắn như thế". Và vì thế anh ta thân với tôi - gã tôi thật sự (tôi vẫn coi tôi trước kia là tôi thật sự, còn tôi bây giờ tất nhiên là do bệnh tật). Rõ ràng R đọc được ý nghĩ trên trán tôi, ôm lấy vai tôi, cười hô hố. "Hầy, ông đúng là... Adam! Phải, nhân tiện, còn Eva..." Anh ta lục túi, lôi ra quyển sổ, lật trang. "Ngày mốt... không: hai ngày nữa - O có phiếu hồng với ông. Ông thấy sao? vẫn như trước chứ? Ông có muốn cô ấy..." "Phải, rõ ràng rồi." "Vậy tôi nói nhé. Còn cô ấy thì ngại, ông biết không... Tôi nói nhé, chuyện là thế này! Tôi đối với cô ấy chỉ có thế, chỉ là phiếu hồng thôi, còn ông thì khác... Cô ấy không nói ai là người thứ tư chui vào tam giác của chúng ta. Ai - ông thú nhận đi, kẻ tội đồ, nào?" Tấm màn trong tôi kéo lên, và tiếng lụa sột soạt, chiếc lọ chứa chất màu xanh, đôi môi... Và chẳng vì gì, chẳng nhân điều gì - tôi bỗng bật ra (giá như tôi kìm nén lại!): "Ông nói xem đã bao giờ ông thử nicotine hay cồn chưa?" R mím môi, ngó ngược lên tôi. Tôi nghe thấy suy nghĩ của anh ta hoàn toàn rõ ràng: "Anh bạn đúng là bạn tôi... Rốt cuộc..." Và câu trả lời: "Biết nói thế nào nhỉ? Thật sự thì không. Nhưng tôi biết một phụ nữ..." "1-330," tôi la lên. ế ầ "Sao... cả ông, ông cũng... với cô ta?" Tiếng cười tràn ra, ban đầu còn hơi nghẹn và bây giờ bắn tung tóe. Tấm gương trong phòng tôi treo ở chỗ phải nhìn qua bàn mới thấy; từ đây, trên ghế dựa, tôi chỉ thấy trán và cặp lông mày của mình. "Gã tôi thật sự" nhìn thấy trong gương một đường thẳng xoắn bện nhảy nhót của cặp lông mày, và "gã tôi thật sự" nghe thấy tiếng la khó chịu hoang dã: "Cũng là thế nào? Không, cũng nghĩa là sao? Không, tôi yêu cầu cầu trả lời." Đôi môi trề há to. Đôi mắt trợn ngược... "Gã tôi thật sự" tóm chặt cổ của một gã tôi khác - lông lá, hoang dã, thở nặng nề. "Gã tôi thật sự" nói với R: "Vì Lãnh Tụ Thiện Nguyện, thứ lỗi cho tôi. Tôi bị bệnh, bị mất ngủ. Không hiểu chuyện gì xảy ra với tôi..." Đôi môi dày thoáng cười khẩy: "Phải-phải-phải! Tôi hiểu - tôi hiểu! Tất nhiên, tôi đã quen những thứ đó... một cách lý thuyết. Chào ông!" Ra đến cửa, anh ta nẩy ngược lại như trái bóng nhỏ màu đen về phía bàn, ném lên đó quyển sách: "Quyển cuối cùng của tôi... Chủ ý đem đến - suýt chút nữa là quên. Ch...ch...chào ông..." Một tràng "ch" tóe vào tôi, rồi khuất dạng... Tôi còn một mình. Hay đúng hơn: một mình với một "tôi" khác. Một tôi ngồi trên ghế dựa, vắt chéo chân, từ "nơi đó" với vẻ hiếu kỳ nhìn vào một tôi - chính tôi - đang lăn lộn trên giường. Vì lẽ gì, vì lẽ gì suốt ba năm trời chúng tôi - O, R và tôi - bạn bè thân thiết với nhau, bỗng nhiên giờ đây chỉ vì một câu về cô nàng 1-330... Chẳng lẽ tất cả những thứ điên loạn ấy - tình yêu, ghen tuông - không phải chỉ có mỗi trong mớ sách cổ ngu ngốc? Và nhất là tôi nữa! Những phương trình, những công thức, những con số và... điều này - tôi chả hiểu gì hết! Không gì hết... Ngày mai tôi sẽ đến chỗ R và nói vói anh ta là... Không đúng: tôi sẽ không đi. Và ngày mai, ngày kia - cũng không bao giờ đi. Tôi không thể, tôi không muốn nhìn thấy anh ta. Hết rồi! Tam giác của chúng tôi đã sụp đổ. ổ ố ầ ấ ấ Một mình tôi. Buổi tối. Sương mù nhẹ. Bầu trời khuất sau tấm màn màu sữa ánh kim, giá như biết được cao hơn nữa là gì? Và giá như biết được: tôi là ai, tôi như thế nào? Ghi chép 12 Chủ đề: GIỚI HẠN CỦA VÔ TẬN THIÊN THẦN SUY TƯ VỀ THI CA Tôi có cảm giác là mình sẽ khỏe lại, tôi có thể đã bình phục. Ngủ ngon. Không còn những giấc mơ như thế hoặc những triệu chứng bệnh hoạn khác. Ngày mai O đáng yêu sẽ đến chỗ tôi, mọi thứ sẽ đơn giản, đúng đắn và giới hạn như vòng tròn. Tôi không e ngại từ này - "giới hạn": chính chức năng lý trí cao quý của con người dẫn đến giới hạn vô tận, đến sự phân nhỏ vô tận thành những phần thuận tiện, dễ tiêu hóa - đấy là vi phân. Ở đó chính là cái đẹp thần thánh trong lĩnh vực của tôi - toán học. Và chỉ hiểu biết về cái đẹp này không thôi thì vẫn còn là chưa đủ đối với cái đẹp khác. Tuy vậy, đó là một sự kết hợp ngẫu nhiên. Toàn bộ suy nghĩ diễn ra trong nhịp gõ đều đặn của những bánh xe tàu điện ngầm. Tôi lẩm nhẩm từng vần bài thơ theo nhịp bánh xe (quyển sách anh ta để lại hôm qua). Rồi tôi cảm thấy: ở phía sau có ai đó thận trọng cúi người và nhìn qua vai tôi vào trang sách mở. Khỏi cần quay lại, chỉ liếc mắt một cái, tôi nhận ra: đôi tai vểnh màu hồng, hai nét cong uốn lượn... anh ta! Không muốn làm phiền anh ta, tôi làm ra vẻ không để ý. Tôi không rõ anh ta lọt vào đây bằng cách nào, khi tôi bước vào toa - hình như anh ta chưa có mặt. Chuyện xảy ra tự thân nó chẳng có gì đáng kể nhưng đặc biệt lại tác động tốt đến tôi, có thể nói: tôi được tiếp thêm sức mạnh. Thật dễ chịu khi cảm thấy ánh mắt tinh tường của ai đó dõi theo, đầy thương yêu, ngăn ngừa ta khỏi sai lầm nhỏ nhất, khỏi những bước chệch choạc nhỏ nhất. Điều này nghe chừng khá ủy mị, song một điều tương tự lại nảy ra trong đầu tôi: những thiên thần hộ mệnh mà người xưa khao khát trong mơ. Thật lắm thứ mà xưa kia chỉ có trong mơ đã trở thành hiện thực trong cuộc sống chúng tôi. Vào thời điểm khi tôi có cảm giác thiên thần hộ mệnh ở phía sau lưng, tôi đang thưởng thức bài thơ sonnet có nhan đề Hạnh phúc. Tôi nghĩ mình không nhầm, nếu nói rằng đó là thứ hiếm có về vẻ đẹp và chiều sâu ý tưởng. Bốn dòng đầu như sau: Mãi mãi dấu yêu như hai lần hai, ắ ế ố ố Mãi mãi đắm say kết thành số bốn, Những người tình nồng nàn nhất trên đời Không thể chia lìa như hai lần hai... Và tiếp theo là về niềm hạnh phúc bất diệt, thông thái của bảng cửu chương. Bất cứ nhà thơ chân chính nào hẳn đều phải là một Columbus. Châu Mĩ trước Columbus đã tồn tại hàng nhiều thế kỷ, nhưng chỉ Columbus mới biết tìm ra nó. Bảng cửu chương trước R-13 cũng đã tồn tại hàng nhiều thế kỷ, nhưng chỉ R-13 mới biết khám phá ra một El Dorado5[5] mới trong khu rừng nguyên sinh của những con số. Thực tế: liệu ở đâu có thứ hạnh phúc thông thái hơn, không gợn mây mù trong thế giới thần tiên này. Thép sẻ gỉ; Thượng đế cổ đại tạo ra người cổ đại, nghĩa là những con người có bản năng mắc sai lầm; từ đó suy ra: Thượng đế của họ cũng sai lầm. Bảng cửu chương thông thái hơn, tuyệt đối hơn Thượng đế: nó không bao giờ, các bạn ý thức được chứ, không-bao-giờ-sai-lầm. Và không gì hạnh phúc hơn những con số, tồn tại theo những quy luật vĩnh cửu hài hòa của bảng cửu chương. Không do dự, không lầm lạc. Chân lý chỉ có một, con đường dẫn đến chân lý cũng chỉ có một mà thôi; chân lý ấy là hai lần hai, và con đường ấy là bốn. Chẳng lẽ không phải vô lý sao, nếu như những con số hai làm phép nhân với nhau một cách hạnh phúc và lý tưởng đó lại nghĩ đến chuyện tự do, nghĩa là rõ ràng nghĩ đến điều sai lầm? Đối với tôi thì tiên đề là R-13 biết nắm bắt điều cơ bản nhất, điều... Lúc này tôi lại cảm thấy - trước tiên là ở gáy, sau đó bên tai trái - hơi thở ấm áp, dịu dàng của thần hộ mệnh. Thiên thần rõ ràng đã nhận thấy quyển sách trên gối tôi đã đóng lại và những suy nghĩ của tôi đã bay xa. Gì nào, ít ra giờ đây tôi sẵn sàng giở những trang trong trí óc tôi ra trước thiên thần: đó là cảm giác sung sướng, bình yên. Tôi nhớ rõ: tôi thậm chí còn quay lại, còn nhìn thẳng vào mắt thiên thần với vẻ thiết tha, nài nỉ, nhưng thiên thần không hiểu hoặc không muốn hiểu - thiên thần không hỏi gì tôi... Tôi chỉ còn một cách: kể hết tất cá cho các bạn, độc giả chưa quen biết (bây giờ đối với tôi các bạn rất đáng quý, rất thân thiết, và không thể chạm vào được - cũng như thần hộ mệnh vào thời điểm này). Con đường của tôi là: từ số hạng cho đến tổng; số hạng là R-13, tổng uy nghi là Viện Thơ Văn Quốc Gia. Tôi nghĩ sao lại có thể thế được, khi người xưa không nhận ra toàn bộ sự vô nghĩa của cái thứ văn chương thi phú của họ. Sức mạnh lớn lao kỳ diệu của ngôn từ văn chương đã bị phí hoài hoàn toàn vô ích. Thật buồn cười: ai cũng có thể viết những gì nảy ra ầ ồ ể trong đầu họ. Càng buồn cười và vô nghĩa hơn khi biển của người xưa quanh năm suốt tháng vỗ vào bờ một cách ngớ ngẩn, trong khi hàng triệu kilo năng lượng của sóng biển tiêu tốn chỉ để sưởi ấm tình cảm của những kẻ đang yêu. Chúng tôi ư, chúng tôi khai thác điện năng từ tiếng thì thầm yêu đương của sóng biển, chúng tôi thuần hóa những con thú hoang bọt dãi điên cuồng thành gia súc: và cũng bằng cách đó, yếu tố hoang dã của thi ca được chế ngự và thắng yên cương. Giờ đây thi ca đã không còn là tiếng hót trơ trẽn của bầy sơn ca, mà là để phụng sự quốc gia, thi ca phải là thứ hữu ích. Thơ cửu chương Toán học nổi tiếng của chúng tôi là ví dụ, nếu như không có chúng, lẽ nào ở trường học chúng tôi lại có thể yêu thích bốn phép tính số học một cách chân thành và đằm thắm như vậy được? Còn "Gai nhọn" - đó là hình mẫu cổ điển: Phòng Bảo Vệ là những gai nhọn trên cành hồng, bảo vệ loài Quốc Hoa dịu dàng khỏi những động chạm thô bạo... Chỉ trái tim bằng đá mới có thể thờ ơ được với những câu vè bập bẹ từ miệng con trẻ thơ ngây như lời cầu kinh: "Thằng bé nghịch ác. Thò tay ngắt hoa. Gai đâm đau quá. Chạy bay về nhà." v.v... Rồi còn Tụng ca thường nhật Lãnh Tụ Thiện Nguyện? Ai đọc chúng mà không nghiêng mình kính cẩn trước đức tính lao động quên mình của Mã số của mọi mã số ấy? Rồi còn Những đóa hoa đỏ đáng sợ của phiên xét xử? Rồi còn bi kịch bất tử Kẻ đi làm muộn? Rồi còn sách gối đầu giường Thơ tứ tuyệt về vệ sinh tình dục? Toàn bộ cuộc sống trong tất cả sự phức tạp và cái đẹp của nó - mãi mãi được chạm khắc bằng vàng ròng của ngôn từ. Những nhà thơ của chúng tôi không còn bay bổng trên chín tầng mây nữa, họ hạ xuống mặt đất; họ sóng bước cùng chúng tôi theo nhịp Hành khúc cơ học đều tăm tắp của Xưởng Nhạc; cây đàn lia của họ giờ là tiếng sột soạt của bàn chải răng điện vào buổi sáng, là tiếng lách tách đầy đe dọa của tía lửa điện trong cỗ Máy của Lãnh Tụ Thiện Nguyện, là tiếng vọng uy nghiêm của Quốc Ca Quốc Gia Thống Nhất, là tiếng lanh canh riêng tư của chiếc bô tiểu tiện ban đêm lấp lánh ánh thủy tinh, là tiếng loạt soạt hồi hộp của rèm cửa buông xuống, là giọng điệu vui tươi của cuốn sách dạy nấu ăn mới nhất, và là tiếng thì thầm khó lòng nghe thấy của màng ghi âm gắn ngoài phố. Những Thượng đế của chúng tôi ở dưới đây cùng với chúng tôi - trong văn phòng, nhà bếp, xưởng thợ, nhà vệ sinh; những Thượng đế trở nên giống chúng tôi: do đó - chúng tôi cũng trở nên giống những Thượng đế. Các độc giả không quen biết trên những hành tinh khác, chúng tôi sẽ đến ể ế ố ắ ầ với các bạn để biến cuộc sống các bạn trở nên đúng đắn một cách thần thánh và chính xác như cuộc sống của chúng tôi... Ghi chép 13 Chủ đề: SƯƠNG MÙ ANH CHUYỆN HOÀN TOÀN VÔ NGHĨA Tôi thức giấc từ lúc bình minh, đập vào mắt tôi là bầu trời vững chắc màu hồng. Mọi thứ xung quanh đều tròn trịa đẹp đẽ. Tối nay 0-90 sẽ đến. Không còn ngờ gì, tôi đã bình phục. Tôi mỉm cười, lại ngủ thiếp đi. Chuông báo thức vang lên - tôi nhỏm dậy - mọi thứ hoàn toàn khác: qua lớp kính của trần nhà, vách tường, khắp nơi sương mù dày đặc. Những đám mây điên cuồng càng lúc càng dày đặc, rồi nhẹ dần, sà xuống gần hơn, chẳng còn ranh giới giữa trời và đất, mọi thứ bay đi, tan chảy, rơi xuống, không nắm bắt được. Không còn thấy nhà cửa, những bức tường kính hòa lẫn vào sương mù tựa những tinh thể muối tan trong nước. Nếu nhìn từ hè phố - những bóng người thẫm màu trong nhà - như những hạt lơ lửng trong dung dịch sữa hoang tưởng - chìm xuống thấp, rồi trồi lên cao, cao nữa, tận tầng mười. Rồi mù mịt khói, có lẽ là một đám cháy dữ dội âm thầm nào đó. Đúng 11 giờ 45: lúc đó tôi chủ tâm nhìn đồng hồ - để bấu víu vào những con số - để ít ra còn được an toàn với những con số. 11 giờ 45, trước khi bước vào giờ lao động thường nhật theo quy định của Bảng Giờ, tôi chạy về phòng mình. Bỗng điện thoại reo, một giọng nói như mũi kim dài từ từ đâm vào tim: "A ha, ông còn ở nhà à? Mừng quá. Chờ tôi ở góc phố. Chúng ta sẽ đi... rồi ông sẽ biết là đi đâu." "Cô biết rõ là đến giờ tôi phải đi làm việc." "Ông biết rõ là ông sẽ làm như tôi nói với ông. Hẹn gặp lại. Hai phút nữa..." Hai phút sau tôi đứng ở góc phố. cần phải cho cô ta thấy, Quốc Gia Thống Nhất điều khiển tôi, chứ không phải cô ta. "Làm như tôi nói với ông..." Và rất tự tin: nghe rõ qua giọng nói. Được, lát nữa tôi sẽ bảo với cô ta cho ra nhẽ... ồ ố Những bộ đồng phục xám như được dệt từ sương mù xám xịt hối hả lướt qua sát bên tôi trong giây lát rồi bất ngờ hòa lẫn vào màn sương. Tôi không rời mắt khỏi đồng hồ, tôi như chiếc kim giây nhọn hoắt và run rẩy. Tám, rồi mười phút... Kém ba, kém hai phút là 12 giờ... Tất nhiên. Tôi đã muộn giờ làm. Tôi căm ghét cô ta. Nhưng tôi cần phải cho cô nàng thấy là... Ở góc phố, qua làn sương trắng - đôi môi đỏ như máu từ vết cắt bằng dao sắc. "Có lẽ, tôi khiến ông phải chờ lâu. Tuy vậy, đằng nào cũng thế. Dù gì ông cũng đã muộn rồi." Sao mà tôi... Tuy nhiên, đúng, đã muộn rồi. Tôi im lặng ngó đôi môi. Mọi phụ nữ - những đôi môi, toàn môi là môi. Của người này thì màu hồng, tròn đầy như chiếc vòng, hàng rào dịu dàng ngăn cách với toàn bộ thế giới. Còn đôi môi này: một tích tắc trước còn chưa tồn tại, thế mà bây giờ - như một lưỡi dao, còn nhỏ máu ngọt ngào. Nàng tiến gần, dựa sát vai tôi - và chúng tôi nhập thành một, có gì ở nàng hòa vào tôi - và tôi biết, ắt là phải thế. Tôi cảm nhận bằng từng dây thần kinh, từng sợi lông tơ, từng nhịp đập ngọt ngào đến đau thắt của trái tim. Và niềm hân hoan quy phục cái "ắt là phải thế". Có lẽ, một mẩu sắt cũng hân hoan phục tùng quy luật chính xác, không thể tránh khỏi - bị hút vào nam châm. Viên đá, được ném lên cao, có thể thoáng chút do dự, rồi cũng lao thẳng xuống mặt đất. Và con người, sau cơn hấp hối, rốt cuộc cũng thở hắt một lần cuối, rồi vĩnh viễn lìa đời. Tôi nhớ mình đã mỉm cười bối rối và nói một câu chả ra đâu vào đâu: "Sương mù... Nhiều quá." "Anh có yêu sương mù không?" Tiếng "anh" của thời xa xưa, đã bị quên lãng từ lâu, tiếng xưng hô của chủ nhân với nô lệ - đâm vào tôi từ từ, sắc lịm. Phải: tôi là nô lệ, và điều này cũng tốt, cũng "ắt là phải thế". "Phải, tốt..." - Tôi thầm thì với bản thân. Rồi trả lời nàng: "Ô tôi căm ghét sương mù. Tôi sợ sương mù." "Nghĩa là anh yêu nó. Anh sợ bởi vì nó mạnh hơn anh, anh căm ghét bởi vì anh sợ nó, anh yêu bởi vì không thể khuất phục được nó. Chỉ có thể yêu những gì không khuất phục được." Phải, đúng thế. Và chính vì - chính vì lẽ đó mà tôi... Chúng tôi đi, hai người như nhập làm một. Đâu đó xa xa qua làn sương mù, mặt trời như khẽ cất tiếng hát, vạn vật tràn ngập thứ gì vững chắc, màu ngọc trai, màu ánh kim, màu hồng, màu đỏ. Toàn thế giới là một phụ nữ vĩ đại duy nhất, và chúng tôi đang ở trong tử cung của người phụ nữ ấy, chúng tôi còn chưa sinh ra, còn đang vui sướng lớn lên. Và tôi thấy rõ, vô cùng rõ ràng, tất cả đều dành cho tôi: mặt trời, sương mù, màu hồng, màu ánh kim - tất cả đều dành cho tôi... Tôi còn không hỏi chúng tôi đi đâu. Như nhau cả thôi: miễn là đi, cứ đi, lớn lên, cứ tràn đầy, đầy ắp... "Đây rồi..." I dừng lại trước một cánh cửa. "Hôm nay có một người trực ở đây... Người mà có lần em nói với anh lúc ở Nhà cổ." Thận trọng nâng niu những cảm xúc đang lớn dần trong người, tôi tận mắt đọc thấy tấm biển từ xa: "Phòng Y Tế". Tôi chợt hiểu hết. Một gian phòng bằng kính đầy sương mù màu ánh kim. Trần nhà kính với những chai lọ đủ màu. Dây dẫn. Tia lửa xanh nhạt trong ống. Và một người rất gầy. Dường như anh ta được cắt ra từ một tờ giấy, và bất kể anh ta có quay người lại hay không - cũng đều thế cả, chỉ là nét nhìn nghiêng, được mài nhọn: lưỡi dao cạo lấp lánh là chiếc mũi, còn lưỡi kéo là đôi môi. Tôi không nghe I nói gì với anh ta: tôi nhìn nàng nói - và có cảm giác: mình mỉm cười sung sướng không kiềm chế nổi. Đôi môi lưỡi kéo lóe sáng, bác sĩ bảo: "Thế đấy, thế đấy. Tôi hiểu. Vô cùng hiểm nghèo - tôi chưa thấy căn bệnh nào nguy hiểm hơn..." Anh ta bật cười, cánh tay mỏng như tờ giấy viết gì rất nhanh, rồi trao tờ giấy cho I; đoạn viết tờ khác rồi đưa tôi. Đó là giấy chứng nhận chúng tôi bị bệnh, chúng tôi không thể đi làm. Tôi đã ăn cắp giờ làm việc của Quốc Gia Thống Nhất, tôi là kẻ trộm, tôi thấy mình dưới cỗ Máy của Lãnh Tụ Thiện Nguyện. Nhưng đối với tôi, tất cả dường như xa vời, vô cảm, tựa như trong sách... Tôi cầm tờ giấy, không ấ ắ ề ắ do dự lấy một giây; toàn bộ con người tôi - mắt, môi, tay - rõ một điều: ắt là phải thế. Tại một góc phố, một gara gần như trống vắng, chúng tôi lấy phi cơ, I lại ngồi sau tay lái như lần trước, đẩy cần lái sang mức "tới", chúng tôi rời mặt đất, tròng trành bay lên. Bỏ lại đằng sau chúng tôi: sương mù ánh kim pha hồng, mặt trời, hình trông nghiêng mỏng như dao cạo của tay bác sĩ, đột nhiên trở nên thân ái và gần gũi. Trước kia - vạn vật quay quanh mặt trời; còn giờ đầy tôi biết - mọi thứ quay quanh tôi, chầm chậm, với những con mắt nheo nheo... Bà cụ gác cổng Nhà cổ. Cái miệng đáng yêu, khép kín, với những nếp nhăn hình tia. Có lẽ nó đã khép kín nhiều ngày rồi và chỉ giờ đây mới hé ra một nụ cười: "A, con tiểu yêu! Không chịu làm việc như mọi người mà lại... thôi được! Nếu có gì đó, ta sẽ chạy đến báo cho..." Cánh cửa không trong suốt, nặng nề, kêu ken két khép lại, và giờ đây tim tôi quặn thắt, mở rộng, mở toang ra. Đôi môi nàng như biến thành môi tôi, tôi uống, uống mãi, rồi dứt ra, lặng lẽ nhìn sâu vào đôi mắt nàng đang mở to nhìn tôi, rồi tiếp tục... Những căn phòng tranh tối tranh sáng, màu xanh biếc, màu vàng nghệ, da dê thuộc xanh thẫm, nụ cười ánh kim của tượng Phật, ánh gương soi lấp lánh. Giấc mơ cũ của tôi, bây giờ mới trở nên dễ hiểu: tất cả đều đẫm nhựa hồng pha ánh kim, bây giờ chảy ròng ròng, bắn thành tia... Đã chín ngấu. Và không cưỡng nổi, như sắt và nam châm, với sự khuất phục ngọt ngào đúng như một quy luật bất di bất dịch - tôi tan chảy vào nàng. Chẳng còn phiếu hồng, chẳng còn tính toán, chẳng còn Quốc Gia Thống Nhất, chẳng còn tôi gì hết nữa. Chỉ còn hàm răng nhọn dịu dàng nghiến chặt, chỉ còn đôi mắt lấp lánh ánh vàng mở to nhìn tôi - và qua đôi mắt đó tôi chầm chậm chui vào trong, mỗi lúc một sâu hơn. Và thinh lặng - chỉ trong góc phòng mà như cách xa hàng nghìn dặm - những giọt nước rơi tí tách trong bồn rửa mặt, và tôi hóa thành vũ trụ, và từ giọt rơi này đến giọt rơi khác là hàng niên đại, hàng thiên niên kỉ... Khoác lên người bộ đồng phục, tôi cúi xuống I - và lần cuối hút trọn lấy nàng bằng ánh mắt. "Em biết mà... Em biết anh mà..." I nói rất khẽ. Nhỏm dậy rất nhanh, nàng mặc lại đồng phục và nở nụ cười thường lệ, nhọn hoắt như muốn cắn. ầ Ô ế ấ "Nào, thiên thần sa đọa. Ông chết mất thôi. Không, ông không sợ sao? Thôi, tạm biệt! Ông về một mình nhé. Nào?" Nàng mở cánh cửa gương của tủ áo âm tường: quay lại nhìn tôi, chờ đợi. Tôi ngoan ngoãn bước ra. Song vừa bước qua ngưỡng của - bỗng tôi cảm thấy cần bờ vai nàng tựa vào tôi, dù chỉ một giây, chỉ bờ vai nàng thôi, không hơn không kém. Tôi lao ngược lại căn phòng ấy, nơi (dường như) nàng còn đang đứng trước gương cài khuy bộ đồng phục, chạy vào và đột nhiên dừng lại. Rõ ràng tôi thấy vòng nắm kiểu cổ của cánh cửa tủ còn rung rinh mà 1-330 thì biến mất. Nàng có thể đi đâu được chứ - căn phòng chỉ có một lối ra - thế mà nàng vẫn biến mất. Tôi sờ soạng khắp chốn, thậm chí mở toang tủ áo và mò mẫm những bộ áo váy cổ xưa sặc sỡ: khổng một bóng người... Thưa các độc giả của những hành tinh khác, tôi thấy lúng túng khi phải kể cho các bạn về sự việc hoàn toàn không thể tưởng tượng nổi này. Nhưng biết làm sao được, nếu mọi chuyện lại xảy ra đúng như thế. Chẳng lẽ cả ngày, từ sáng tinh mơ, lại không đầy những chuyện khó tin hay sao, chẳng lẽ tất cả lại không giống như giấc mơ, căn bệnh từ thời cổ xưa hay sao? Và nếu thế - chẳng phải sao cũng được mặc tình: khi thêm hay bớt đi một điều phi lý? Hơn nữa, tôi còn tin chắc: sớm muộn gì tôi cũng thành công trong việc đưa bất kỳ điều phi lý nào vào tam đoạn luận. Điều đó làm tôi yên tâm, hy vọng nó cũng khiến các bạn yên tâm. ...Ôi, lòng tôi ngập tràn cảm xúc. Giá như mà các bạn biết cảm xúc trong tôi tràn trề lai láng thế nào! Ghi chép 14 Chủ đề: "CỦA EM" CHẲNG THỂ NÀO SÀN LẠNH Lại về chuyện ngày hôm qua. Tôi bận rộn vào Giờ Riêng Tư trước khi đi ngủ, và không thể viết được gì- Nhưng toàn bộ sự việc như được khắc trong tôi, vĩnh viễn thiên thu, vô cùng đặc biệt - sàn nhà lạnh buốt không tài nào chịu nổi. O phải đến chỗ tôi vào buổi tối - ngày của nàng mà. Tôi xuống chỗ trực nhật để nhận phiếu cho phép buông rèm. "Ông sao vậy?" mã số trực ban hỏi. "Hôm nay trông ông thế nào ấy..." "Tôi... tôi bị bệnh..." Thực chất đúng như thế: tất nhiên là tôi bị bệnh. Toàn bộ là do cơn bệnh. Và đúng lúc này tôi nhớ lại: phải, giấy phép của bác sĩ... Lục trong túi: nó sột soạt đây này. Nghĩa là - tất cả đã xảy ra, tất cả đều có thực... Tôi chìa tấm giấy cho trực ban. Cảm giác hai má nóng bừng; khỏi cần nhìn mà vẫn thấy, mã số trực ban nhìn tôi với vẻ ngạc nhiên. 21 giờ 30. Phòng bên trái đã buông rèm. Từ bên phải tôi thấy người phòng bên cạnh: đang ngồi đọc sách - cái đầu hói và chỗ trán U lên tựa hình parabol màu vàng to lớn. Tôi khổ sở đi qua đi lại. Sau hết mọi chuyện, tôi phải cư xử với nàng, với O sao bây giờ? Và từ bên phải, tôi cảm nhận rõ ràng đôi mắt chăm chú vào tôi, thấy rõ những nếp nhăn trên trán - những hàng chữ màu vàng không đọc được; chẳng rõ vì sao tôi có cảm giác những dòng chữ nói về tôi. 22 giờ kém 15, cơn lốc xoáy màu hồng hân hoan lao vào phòng tôi, vòng tay màu hồng ôm chặt cổ tôi. Và tôi cảm thấy vòng tay lỏng dần, lỏng dần, rồi nới hẳn, cánh tay buông xuống... "Ông không phải, không phải như trước kia, không phải của em!" "Sao lại có cái thuật ngữ hoang dã ấy chứ: 'của em'. Tôi đã từng bao giờ của..." Rồi ngắc ngứ. Một ý nghĩ trong đầu - trước kia chưa từng, song giờ đây... Giờ đây tôi không còn sống trong một thế giới đầy lý trí nữa, mà trong thế giới cổ xưa, hoang tưởng, thế giới của . ố Ở ề Rèm buông xuống. Ở bên kia, bên phải sau bức vách, người láng giềng của tôi đánh rơi quyển sách xuống sàn, và vào khoảnh khắc cuối cùng giữa tấm rèm buông xuống và sàn chỉ còn một khe rất hẹp - tôi thấy: cánh tay màu vàng chụp lấy quyển sách, và mong muốn trong tôi: bấu víu vào cánh tay ấy bằng toàn bộ sức lực của mình... "Em nghĩ, em muốn gặp ông hôm nay vào giờ đi dạo. Em có nhiều điều, em phải nói với ông nhiều điều..." O yêu quý đáng thương! Chiếc miệng hồng - nửa vầng trăng cụp xuống. Nhưng tôi không thể nào kể cho nàng nghe về tất cả những gì đã xảy ra - thậm chí chỉ vì điều đó khiến nàng thông cảm với tội lỗi của tôi: bởi tôi biết nàng không đủ can đảm để đến Phòng Bảo Vệ và vì thế... O nằm xuống. Tôi chậm rãi hôn nàng. Tôi hôn lên ngấn tròn múp trên cổ tay nàng, đôi mắt xanh khép lại, nửa vầng trăng màu hồng khẽ hé mở như hoa nở, rồi tôi hôn khắp người nàng. Đột nhiên tôi cảm nhận rõ ràng: hoàn toàn trống rỗng, cạn kiệt. Tôi không thể, chẳng thể nào. cần phải - nhưng chẳng thể nào. Môi tôi nguội lạnh... Nửa vầng trăng màu hồng run run, nhợt nhạt, co giật, O kéo tấm chăn trùm kín lên người, mặt úp vào gối... Tôi ngồi bệt xuống sàn bên cạnh giường - sàn nhà lạnh lẽo vô cùng - ngồi lặng thinh. Cơn lạnh nhức buốt từ dưới ngấm lên, lên cao hơn nữa. Có lẽ, cái lạnh lẽo ở ngoài kia, trong khoảng không giữa những hành tinh, xanh thẳm, câm lặng, cũng chỉ như thế này mà thôi. "Xin hiểu cho tôi, tôi không muốn thế..." Tôi lẩm bẩm... "Tôi đã cố hết sức..." Đó là sự thật: tôi, chính tôi thực sự không muốn thế. Rốt cuộc, biết phải nói sao với nàng. Nói sao cho nàng hiểu rằng miếng sắt không muốn, nhưng quy luật của từ tính thì chính xác, không tài nào thoát khỏi nam châm... O ngẩng mặt lên khỏi gối, mắt vẫn nhắm nghiền và bảo: "Ông đi đi!" Nhưng lời nàng nghẹn ngào vì nước mắt nên nghe ra thành "di di", chẳng hiểu sao câu nói vụn vặt vô nghĩa ấy lại khoét sâu vào lòng tôi thế. ố ế ẫ Ở Toàn thân buốt lạnh đến đờ đẫn, tôi bước ra hành lang. Ở đó, bên ngoài lớp kính, khói sương mờ giăng nhẹ. Nhưng khi màn đêm buông xuống, sương mù ắt hẳn sẽ dày đặc hơn. Đêm nay sẽ ra sao nhỉ? O lặng thinh lách qua tôi, đi về phía thang máy - cửa phòng đóng sầm lại. "Gượm đã!" Tôi la lớn, cảm thấy hãi hùng. Nhưng thang máy đã rít lên, lao xuống, xuống, xuống nữa... Nàng đã lấy R khỏi đời tôi. Nàng đã lấy O khỏi đời tôi. Rốt cuộc, và rốt cuộc còn gì nữa... Ghi chép 15 Chủ đề: CHUÔNG KHÍ BIỂN GƯƠNG TÔI CHÁY VĨNH VIỄN Vừa bước vào xưởng, nơi đang đóng tàu Tích Phân, Phó công trình sư vội ra gặp tôi. Gương mặt anh ta vẫn như mọi khi: tròn, trắng - như chiếc đĩa bằng sứ, và anh ta nói, như thể có một món gì đó ngon lành đang bày trên chiếc đĩa ấy: "Hôm qua ông nghỉ bệnh, ở đây không có chỉ huy, có thể nói đã xảy ra sự cố." "Sự cố gì?" "Ô phải! Chuông báo hết giờ, người ta bắt đầu ra khỏi xưởng, và ông có thể hình dung không: nhân viên gác cửa bắt được một người không có mã số. Không tài nào hiểu nổi hắn len lỏi vào đây bằng cách nào. Người ta đưa hắn lên Phòng Phẫu Thuật. Người ta biết khai thác anh bạn ấy, bằng cách nào và để làm gì... (nụ cười - như một món ngon lành bày lên đĩa)." Những bác sĩ giỏi nhất, nhiều kinh nghiệm nhất của chúng tôi làm việc tại Phòng Phẫu Thuật dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Lãnh Tụ Thiện Nguyện. Ở đó trang bị nhiều dụng cụ, và dụng cụ chính là chiếc Chuông Khí nổi tiếng, về bản chất, đó là thí nghiệm cổ xưa ở trường học: con chuột được cho vào nắp chụp bằng kính, không khí bên trong nắp chụp được hút dần ra bằng bơm hút... Và cứ thế. Nhưng tất nhiên, Chuông Khí là một thiết bị hoàn hảo hơn nhiều, có thể sử dụng nhiều loại khí khác nhau; và tất nhiên, ở đây không phải là để đùa giỡn với những sinh vật nhỏ bé, yếu đuối, mà dùng cho mục đích cao cả là mối quan tâm đến vấn đề an ninh của Quốc Gia Thống Nhất, nói cách khác, đến hạnh phúc của hàng triệu mã số. Khoảng năm thế kỷ trước, khi công việc ở Phòng Phẫu Thuật vừa mới đi vào nề nếp, một số kẻ ngu ngốc đã ví Phòng Phẫu Thuật với phòng tra tấn cổ xưa, nhưng điều đó thật phi lý, sao lại có thể đánh đồng một bác sĩ phẫu thuật tiến hành thủ thuật mở khí quản với một tên cướp đường; có thể trong tay cả hai đều có dao, và cả hai cùng làm một việc là cắt cổ người sống. Xét cho cùng, một bên là người làm việc thiện, còn bên kia là kẻ tội phạm, một bên dương còn một bên âm... ấ ề Tất cả điều này thật rõ ràng, chỉ trong vòng một giây, một vòng quay của cỗ máy logic, rồi sau đó lập tức những bánh răng bập vào dấu trừ - và ở trên lại là chuyện khác: vòng tay nắm vẫn còn lúc lắc trên cánh cửa tủ. Cửa ra vào, rõ ràng, vừa đóng lại, mà nàng, 1-330, đã không còn, đã biến mất. cỗ máy không cách nào tiêu hóa được điều đó. Giấc mơ? Song đến giờ tôi còn cảm thấy: cơn đau ngọt ngào lạ lùng trên vai phải, I tựa người nàng sát bên vai phải của tôi trong sương mù. "Anh có yêu sương mù không?" Có, cả sương mù nữa... Tôi yêu hết thảy, hết thảy những gì chắc chắn, mới mẻ, lạ thường, mọi thứ đều tốt đẹp... "Mọi thứ đều tốt đẹp," tôi bật thành tiếng. "Tốt?" Đôi mắt bằng sứ trợn tròn. "Có gì tốt ở đây chứ? Nếu như cái gã không có mã số ấy biết cách xoay xở để lọt vào đây... nghĩa là, bọn họ ở khắp nơi, quanh đây, mọi lúc, bọn họ ở đây, quanh tàu Tích Phân, bọn họ..." "Bọn họ nào?" "Làm sao tôi biết được là ai. Nhưng tôi cảm thấy được họ, ông hiểu không? Mọi lúc." "Ông có nghe nói hình như người ta đã tìm ra phương pháp phẫu thuật cắt bỏ trí tưởng tượng không?" (Thực tế tôi có nghe nói về chuyện này vài hôm trước.) "Hừm, có biết. Nhưng chuyện đó thì liên quan gì?" "Nếu ở vị trí của ông, tôi sẽ đến đó yêu cầu họ thực hiện phẫu thuật này cho mình." Một thứ gì đó rõ ràng chua như giấm xuất hiện trên chiếc đĩa. Anh bạn thân mến ấy có vẻ như bị xúc phạm vì những ám chỉ bóng gió mình quá giàu trí tưởng tượng... Vả chăng, một tuần trước đây, có lẽ tôi cũng thấy bị xúc phạm. Còn giờ đây, giờ thì chẳng còn, bởi lẽ tôi biết là tôi có nó, tôi bị bệnh. Và còn biết là mình không muốn bình phục. Chỉ là không muốn, thế thôi. Chúng tôi bước lên những bậc thang bằng kính. Tất cả mọi thứ bên dưới chúng tôi đều trông rõ như lòng bàn tay... Các bạn, những người đang đọc ghi chép này, bất kể các bạn là ai, nhưng hẳn là có một mặt trời trên đầu bạn. Và nếu một lúc nào đó các bạn cũng bị bệnh, như tôi bây giờ, các bạn sẽ biết nó như thế nào, nó có thể như thế nào - mặt trời buổi sáng ấy, các bạn sẽ biết - khối vàng ròng ấm nóng, trong suốt, hồng rực ấy. Và làn không khí phớt hồng, và vạn vật được tắm đẵm bầu máu dịu dàng của ánh dương, mọi thứ đều sống động: những hòn ố ề ắ ấ ố đá sống động và mềm mại, những thanh sắt cũng ấm áp và sống động, những con người sống động, mọi người như một đều nở nụ cười. Có thể, sau đó một giờ mọi thứ sẽ biến mất, sau đó một giờ máu hồng sẽ nhỏ giọt, nhưng phút giây này - mọi thứ đều sống động. Tôi thấy một thứ gì đó rung động, tuôn chảy trong lớp thủy tinh của tàu Tích Phân; tôi thấy tàu Tích Phân suy ngẫm về tương lai vĩ đại và khủng khiếp của nó, về chuyến hàng hạnh phúc tất yếu mà nó sẽ mang đến đó, trên kia, cho các bạn - những người chưa hề quen biết, cho các bạn - những người luôn tìm kiếm nhưng chưa bao giờ tìm thấy. Rồi các bạn sẽ tìm thấy, sẽ hạnh phúc, các bạn phải được hưởng hạnh phúc, các bạn sẽ không phải đợi lâu nữa đâu. Thân tàu Tích Phân hầu như đã sẵn sàng: một khối thủy tình hình bầu dục thuôn dài diễm lệ - vĩnh cửu như vàng, chắc chắn như thép. Tôi thấy ở bên trong những khung ngang, những thanh dọc gắn chặt vào lớp vỏ thủy tinh; phía đuôi đặt bệ cho động cơ tên lửa khổng lồ. Cứ mỗi ba giây đuôi tàu Tích Phân hùng mạnh sẽ khạc lửa và khí vào khoảng không vũ trụ - và ngọn lửa hạnh phúc của Timur6[6] sẽ bay xa, bay xa mãi... Tôi thấy ở bên dưới, người ta cúi xuống, thẳng lên, xoay người, đều đặn và mau lẹ, cùng một nhịp như những cánh tay đòn của cỗ máy to lớn, theo định luật Taylor. Trong tay họ những ống tròn lấp lánh: họ dùng ngọn lửa để cắt, để hàn những vách ngăn, tấm góc, dầm ngang, trục dọc bằng thủy tinh. Tôi thấy: những cần cẩu như quái thú bằng thủy tinh trong suốt chạy qua chạy lại theo những đường ray bằng thủy tinh, và cũng như người, chúng xoay mình, cúi xuống, đưa những vật nặng vào bụng tàu Tích Phân. Và tất cả hòa làm một: những cỗ máy như người, những con người hoàn hảo. Cái đẹp đỉnh cao, rung động lòng người, sự hài hòa, âm nhạc... Phải thật nhanh chóng xuống đó nhập bọn với họ, cùng với họ! Và giờ đây, vai kề vai, hòa cùng với họ, bắt kịp nhịp điệu thép... Những chuyển động đều tăm tắp: những gò má đỏ tròn săn chắc, những vầng trán sáng như gương không U ám vì suy nghĩ điên rồ. Tôi bơi theo biển gương. Tôi thư giãn. Và bỗng một người nhẹ nhàng quay sang tôi: "Sao rồi: hôm nay khá hơn chứ?" "Cái gì khá hơn?" "Thì hôm qua ông vắng mặt. Chúng tôi nghĩ ông đã gặp gì đó nguy hiểm..." vầng trán tỏa sáng, nụ cười trẻ thơ hồn nhiên. ể ể ố ắ ấ Máu tóe vào mặt tôi. Tôi không thể, không thể nào lừa dối ánh mắt ấy. Tôi nín thinh, chìm nghỉm... Khuôn mặt trắng bóng, tròn như đĩa sứ từ phía trên thò vào cửa buồng lái. "Này, D-503! Làm ơn lên đây! Ông biết không, ở đây chúng tôi đang ghép rầm vào khung cứng và moment nút tạo lực ép lên khung vuông." Chưa cần nghe hết, tôi đã ba chân bốn cẳng phóng lên trên chỗ anh ta - tôi thoát khỏi tình huống hết sức nhục nhã bằng cách bỏ chạy. Không đủ sức ngước mắt - mắt hoa lên vì những bậc thang thủy tinh sáng loáng dưới chân, mỗi bước càng thêm tuyệt vọng: không có chỗ nào cho tên tội phạm, kẻ nhiễm độc như tôi ở đây. Tôi không bao giờ còn hòa nhịp vào nhịp điệu cơ học chính xác này được nữa, không bơi theo biển gương phẳng lặng được nữa. Tôi sẽ bị đốt cháy vĩnh viễn, lao đi, tìm một xó để che giấu ánh mắt - vĩnh viễn, cho đến khi cuối cùng tôi có đủ nghị lực để vượt qua... Và một tia sáng băng giá xuyên qua tôi, mặc tình, sao cũng được; nhưng tôi cần phải nói về nàng, cũng như những gì thuộc về nàng... Tôi chui khỏi cửa buồng lái ra boong và dừng lại, không biết đi đâu bây giờ, không biết đến đây làm gì. Tôi ngước lên. Mặt trời giữa trưa rã rời mờ nhạt trên đó. Phía dưới là tàu Tích Phân, màu xám thủy tinh, bất động. Máu hồng đã chảy, tôi đã rõ là tất cả chuyện này chỉ do ảo giác của tôi mà thôi, tất cả vẫn y hệt như cũ, nhưng vào thời điểm đó nó rất rõ ràng... "Ông bị sao thế, D-503, không nghe gì hả? Tôi gọi, gọi mãi... Có chuyện gì với ông vậy?" Phó công trình sư, có lẽ đã hét vào tai tôi rất lầu rồi. Chuyện gì với tôi ư? Tôi mất lái. Động cơ rú ầm, phi cơ rung bần bật và lao đi, nhưng không có lái - và tôi không rõ mình bay đi đâu: lao xuống đất hay bay lên - bay thẳng vào mặt trời, vào lửa đỏ... Ghi chép 16 Chủ đề: MÀU VÀNG CÁI BÓNG HAI CHIỀU TÂM HỒN VÔ PHƯƠNG CỨU CHỮA Đã mấy ngày rồi tôi không viết gì. Không biết là bao nhiêu ngày nữa, ngày nào cũng như ngày nào. Cả ngày chỉ toàn một màu vàng rực, như cát rang, nóng bỏng, không chút bóng râm, không một giọt nước, cát vàng trải dài vô tận. Tôi không thể sống thiếu nàng - còn nàng chẳng rõ duyên cớ gì biệt tăm từ lúc đó, hồi ở Nhà Cổ... Từ bữa ấy tôi chỉ nhìn thấy nàng có đúng một lần vào giờ đi dạo. Không rõ hai, ba, hay bốn ngày trước; ngày nào chả như ngày nào. Nàng lướt qua, lấp đầy cái thế giới trống rỗng màu vàng chỉ chừng một giây. Đi với nàng, tay trong tay, vai kề vai là mã số S hai lần uốn lượn, và vị bác sĩ mỏng như tờ giấy, còn người thứ tư - tôi chỉ nhớ những ngón tay anh ta: chúng thò ra từ ống tay áo đồng phục như chùm tia sáng - thon, trắng, dài một cách lạ thường. I giơ tay vẫy tôi; qua đầu người bên cạnh, nàng đang nghiêng về phía người với những ngón tay như chùm tia sáng. Tôi thoáng nghe nhắc đến Tích Phân. Cả bốn người quay lại nhìn tôi; sau đó khuất dạng dưới bầu trời xanh xám, rồi lại con đường màu vàng khô rang. Tối đó, nàng có phiếu hồng đến chỗ tôi. Tôi đứng trước bảng tín hiệu, lòng tràn ngập dịu dàng và căm hận, van vỉ nó hãy lách tách, để trong khe trắng mau mau hiện lên dòng chữ 1-330. Tiếng cửa đóng sầm, những mã số nhợt nhạt, cao, hồng, ngăm ngăm bước ra từ thang máy; rèm ở những phòng chung quanh buông xuống. Chẳng thấy nàng đâu. Nàng không đến. Có lẽ, chính giây phút ấy, đúng 22 giờ, khi tôi đang viết dòng này - nàng đang tựa đầu vào vai ai đó, với làn mi khép và thì thầm: "Anh có yêu em không?" Ai nhỉ? Anh ta là ai? Người có những ngón tay như chùm tia sáng, hay là R môi dày, tóe như vòi phun, hay là S? Mã số S... Sao trong những ngày này, tôi luôn nghe sau lưng tiếng bước chần phẳng, lõm bõm như đi trong bùn của anh ta? Sao những ngày này anh ta cứ theo tôi như một cái bóng? Phía trước, bên cạnh, đằng sau - cái bóng hai chiều màu xanh xám: người ta đi xuyên qua nó, giẫm lên nó, nhưng nó vẫn cứ bất di bất dịch, sát bên tôi, như được nối bằng một cuống rốn vô ố ố hình. Phải chăng cuống rốn đó chính là I? Tôi không rô. Hoặc là họ, Phòng Bảo Vệ, họ đã biết là tôi... Ví thử người ta bảo: cái bóng của các bạn đang nhìn các bạn, lúc nào cũng nhìn. Các bạn hiểu chứ? Thế rồi bỗng nhiên các bạn có cảm giác lạ lùng: đôi tay lại như không phải của mình, chúng làm vướng bản thân, và tôi phát hiện ra mình vung tay thật vô lý, không theo nhịp bước đi. Hoặc bất thình lình, tôi thấy cần phải quay nhìn ra sau, nhưng không cách nào, cố mấy cũng chẳng được, cổ như bị đóng gông. Rồi tôi bỏ chạy, vắt giò lên cổ mà vẫn cảm thấy sau lưng: cái bóng còn chạy nhanh hơn tôi, và chẳng thể nào thoát nổi nó, chẳng thể nào... Rốt cuộc, tôi ở trong phòng một mình. Nhưng còn một thứ khác - điện thoại. Tôi nhấc ống nghe. "Vâng, làm ơn nối máy với mã số 1-330". Rồi trong ống nghe - tiếng loạt xoạt nhẹ, những bước chân ai đó ngoài hành lang - đi qua cửa phòng nàng, rồi lặng ngắt... Tôi buông ống nghe, không thể nào, không thể nào chịu nổi. Phải đến đó, đến chỗ nàng. Đó là ngày hôm qua. Tôi chạy đến đó và suốt một tiếng đồng hồ, từ 16 giờ đến 17 giờ, cứ lang thang cạnh ngôi nhà nàng ở. Những mã số đi qua mặt tôi, hết hàng này đến hàng khác. Hàng ngàn bước chần theo một nhịp, con quái vật đại dương ngàn chân lắc lư bơi qua. Còn lại mình tôi, bị bão cuốn lên hoang đảo, dõi mắt tìm, tìm trong những làn sóng màu xanh xám. Bỗng thình lình từ đâu xuất hiện góc nhọn chế giễu của đôi mày xếch ngược về thái dương và những ô cửa sổ đen của đôi mắt, và bên trong lò sưởi cháy đỏ rực, những bóng người nào đó lay động. Rồi tôi bước vào, tận bên trong, và nói với nàng, gọi nàng bằng "em", nhất định phải là "em": "Em đã biết là anh không thể sống thiếu em. Sao em lại thế?" Nhưng nàng im lặng. Đột nhiên, tôi nghe thấy thinh lặng, không còn âm thanh của Xưởng Nhạc, và tôi nhận ra là đã quá 17 giờ, mọi người đã đi khỏi từ lâu, chỉ còn mình tôi, tôi đã bị muộn giờ. Xung quanh chỉ còn là sự hoang vắng bọc kính, ngập ánh mặt trời vàng. Tôi thấy phản chiếu trong mặt phẳng kính, y hệt như trong nước, những bức tường lấp lánh chổng ngược, và tôi cũng bị treo ngược lên, đầu chúc xuống, rất buồn cười. Tôi cần nhanh chóng, ngay lập tức, đến Phòng Y Tế để lấy giấy chứng bệnh, nếu không họ sẽ bắt tôi và... Cũng có thể, như thế lại tốt nhất? Ở lại đây bình tĩnh đợi, họ sẽ bắt gặp và đưa đến Phòng Phẫu Thuật - thế là kết thúc mọi chuyện, thế là chuộc lại hết lỗi lầm. ế ố Tiếng sột soạt nhẹ, và hiện ra trước tôi - cái bóng với hai nét uốn lượn. Chẳng cần nhìn tôi cũng cảm thấy hai mũi khoan bằng thép xám đang xoáy nhanh vào mình, lấy hết sức bình sinh tôi mỉm cười và nói những gì cần phải nói: "Tôi... tôi phải đến Phòng Y Tế." "Chuyện gì thế này? Sao ông lại đứng đây?" Chổng ngược một cách vô lý, chân ở trên, đầu ở dưới, tôi im lặng, đầy xấu hổ. "Đi theo tôi," S nghiêm khắc bảo. Tôi ngoan ngoãn đi theo, vung những cánh tay thừa thãi, như không phải của mình. Không thể ngước mắt lên, tôi đi trong cái thế giới hoang dã đầu lộn ngược xuống dưới: những cỗ máy nào đó - đế chổng ngược lên, và người thì chân dán ngược lên trần, còn ở dưới nữa - bầu trời bị chốt chặt vào mặt đường bằng lớp kính dày. Tôi nhớ, điều làm tôi bực nhất là trong những phút giây cuối đời, tôi lại thấy như thế, chổng ngược lên chứ không phải như bình thường. Nhưng không tài nào đưa mắt nhìn lên được. Chúng tôi dừng lại. Trước mắt tôi là những bậc thang. Chỉ một bước nữa và tôi sẽ thấy: những bóng người trong bộ áo khoác bác sĩ màu trắng, quả Chuông lớn câm lặng... Lấy hết sức bình sinh, rốt cuộc tôi cũng rời mắt khỏi lớp kính dưới chân - đột nhiên dòng chữ bằng vàng đập vào mắt tôi "Phòng Y Tế"... Tại sao anh ta lại dẫn tôi đến đây mà không phải đến Phòng Phẫu Thuật, sao anh ta lại tha cho tôi - vào thời điểm ấy tôi còn chưa thể nghĩ ra: chỉ cần một bước, tôi phóng qua mấy bậc thang, khép chặt cánh cửa lại sau lưng và thở phào nhẹ nhõm. Cứ như thể từ sáng đến giờ tôi nín thở, tim không hề đập - và chỉ lúc này mới thở lần đầu, chỉ lúc này mới mở nắp van ở ngực... Hai người: một thấp, chân to béo, đang ném cái nhìn lên bệnh nhân như treo họ lên móc cân, một mỏng dính, đôi môi như lưỡi kéo sáng loáng, mũi như dao cạo... Chính anh ta. Tôi lao về phía anh ta, như chạy đến người thân, lao thẳng vào lưỡi dao cạo - lắp bắp gì đó về chuyện mất ngủ, những giấc mơ, cái bóng, thế giới màu vàng. Đôi môi lưỡi kéo ánh lên nụ cười. "Tình trạng của ông tệ quá! Rõ ràng là trong ông đang hình thành tâm hồn." ồ ổ ầ Tâm hồn? Đó là một từ cổ lạ lùng, đã bị lãng quên từ lầu. Đôi khi chúng tôi cũng nói "đồng tâm", "vô tâm", "ác tâm", song tâm hồn thì... "Chuyện này rất là... nguy hiểm?" Tôi lẩm bẩm. "Vô phương cứu chữa," lưỡi kéo ngắt lời. "Nhưng... thực chất đó là gì? Tôi không cách nào... hình dung nổi." "Ông thấy đấy... giải thích thế nào cho ông nhỉ... Ông là nhà toán học phải không?" "Phải." "Thế này - một mặt phẳng, một bề mặt, tấm gương này chẳng hạn. Trên bề mặt này, ông và tôi, đó ông thấy đấy, chúng ta nheo mắt vì ánh mặt trời, còn đây là tia chớp điện xanh lè trong ống, và kia là bóng phi cơ lướt qua. Chỉ trên bề mặt, chỉ giây lát. Nhưng ông hãy hình dung - bề mặt không thể xuyên qua bỗng mềm đi do ngọn lửa nung, và một thứ gì đó lại không trượt trên nó - mà xuyên vào trong, trong cái thế giới gương, nơi chúng ta tò mò nhìn vào như thời trẻ con - trẻ con không hoàn toàn khờ khạo, cam đoan với ông. Mặt phẳng trở nên có thể tích, trở thành vật thể, thế giới, và mọi thứ trong gương - trong con người ông - mặt trời, rồi gió xoáy do cánh quạt phi cơ, rồi môi ông run run, rồi môi người nào đó. Ông hiểu không, thay vì phản chiếu, ném trả, gương lạnh lại hút lấy, và mọi thứ vĩnh viễn để lại dấu vết. Một nếp nhãn khó nhận ra trên gương mặt ai đó - và nó vĩnh viễn lưu lại trong ông; có lần ông đã nghe tiếng nước nhỏ giọt trong thinh lặng - và bây giờ ông lại nghe thấy..." "Phải, phải, chính thế..." Tôi chụp lấy tay anh ta. "Bây giờ tôi nghe thấy: từ vòi nước bồn rửa những giọt nước rỉ rả nhỏ vào thinh lặng. Và tôi biết sẽ thế mãi. Nhưng rốt cuộc, sao đột nhiên lại có tâm hồn? Chưa hề, chưa từng có - thế mà bỗng... Sao không phải ai khác, mà lại là tôi..." Tôi bấu chặt hơn vào bàn tay mỏng dính: tôi sợ đánh mất cái phao cứu sinh ấy. "Vì sao à? Thế vì sao chúng ta không có lông vũ, không có cánh mà chỉ có xương vai dẹp - là gốc của cánh? Là bởi vì không cần cánh nữa - đã có phi cơ, cánh chỉ tổ làm vướng thêm. Cánh là để bay, còn chúng ta làm gì còn đích nào để bay đến nửa, ta đã bay đến đích, đã tìm thấy đích rồi. Phải thế không?" ố ố ầ ắ Tôi bối rối gật đầu. Anh ta nhìn tôi với nụ cười sắc lẹm như lưỡi dao mổ. Người kia nghe thấy, lạch bạch giậm bước khỏi phòng ông ta trên đôi chân ngắn ngủn, dùng mắt nhấc vị bác sĩ mỏng dính, sau đó nhấc tôi lên móc cân. "Chuyện gì thế? lầm hồn à? Anh nói: tâm hồn à? Quỷ tha ma bắt! Cứ kiểu đó chả mấy chốc ta lại quay về thời kỳ thổ tả. Tôi nói ông nhé (nhấc bác sĩ mỏng dính lên đòn cân) - tôi nói với ông là cần phải cắt bỏ hết trí tưởng tượng của mọi người, tất cả mọi người... cắt bỏ tận gốc. Chỉ cần phẫu thuật, chỉ một ca phẫu thuật..." Ông ta đeo cặp kính tia X bự chảng, đi vòng quanh rất lâu và nhìn xuyên qua xương sọ - vào não tôi, rồi ghi chép gì đó vào sổ. "Lạ thật, vô cùng kỳ lạ! Nghe này: ông có đồng ý ngâm mình trong cồn không? Điều đó thật vô cùng hữu ích cho Quốc Gia Thống Nhất... Nó có thể giúp chúng tôi ngăn chặn bệnh dịch... cố nhiên, trừ phi ông có lý do đặc biệt..." "Ông không thấy sao," bác sĩ mỏng dính nói, "mã số D-503 là Tổng công trình sư tàu Tích Phân, và tôi chắc chắn làm thế là vi phạm..." "À, à..." Người kia lúng búng và lạch bạch quay trở lại phòng ông ta. Còn lại hai chúng tôi. Bàn tay như tờ giấy nhẹ nhàng, êm ái đặt lên tay tôi, gương mặt trông nghiêng cúi sát vào tôi; anh ta thì thầm: "Tôi bật mí cho ông biết, không chỉ một mình ông bị như vậy. Đồng nghiệp của tôi chẳng phải vô cớ khi nói về bệnh dịch đâu. Nhớ lại xem, chẳng lẽ bản thân ông không nhận thấy ai đó cũng giống thế, rất giống, rất gần như vậy..." Anh ta nhìn tôi chăm chú. Anh ta ám chỉ điều gì - ám chỉ ai? Chẳng lẽ... "Ông nghe này..." Tôi bật dậy khỏi ghế. Nhưng anh ta đã lớn tiếng nói át đi về chuyện khác: "...Còn để khỏi mất ngủ, khỏi nằm mơ - tôi có thể khuyên ông một điều: nên đi bộ nhiều hơn. Bắt đầu từ sáng mai, ông hãy đi dạo... ví thử đến Nhà cổ chẳng hạn." Anh ta lại xoáy cái nhìn vào tôi, nở nụ cười mỏng dính. Và tôi có cảm giác: tôi thấy rất rõ một từ - một mẫu tự - một cái tên, cái tên duy nhất - gói gọn trong lớp vỏ mỏng của nụ cười ấy... Hay đó lại chỉ là ảo giác? ắ ế ế ấ Khó khăn lắm mới đợi được đến lúc anh ta viết xong giấy chứng bệnh cho tôi hôm nay và ngày mai, tôi im lặng, một lần nữa siết chặt tay anh ta và chạy vụt ra ngoài. Trái tim nhẹ bang, rộn ràng, tựa phi cơ mang tôi lên cao. Tôi biết, ngày mai sẽ là một niềm vui. Nhưng niềm vui nào cơ chứ? Ghi chép 17 Chủ đề: QUA LỚP KÍNH TÔI LÌA ĐỜI HÀNH LANG Tôi vô cùng hoang mang. Hôm qua, đúng vào lúc tôi nghĩ rằng mọi thứ đã được gỡ rối, đã tìm ra mọi ẩn số X, thì trong phương trình của tôi lại xuất hiện những đại lượng mới. Gốc tọa độ trong toàn bộ câu chuyện dĩ nhiên là Nhà Cổ. Từ điểm này khởi nguồn những trục tọa độ X, Y, Z mà toàn bộ thế giới của tôi được dựng lên trong thời gian gần đây. Tôi đi bộ theo trục X (đại lộ 59) hướng về gốc tọa độ. Chuyện ngày hôm qua như cơn lốc hỗn tạp xoay tít trong tôi: nhà và người tất thảy đều lộn ngược, những cánh tay xa lạ dày vò, lưỡi kéo lấp lánh, những giọt nhói buốt rỉ rả từ bồn rửa - từng có một lần xảy ra như thế. Và tất cả những thứ đó cào xé thịt da, xoáy vun vút bên trong, dưới bề mặt bị ngọn lửa nung chảy, nơi ngự trị "tâm hồn". Để làm theo lời khuyên bác sĩ, tôi cố tình chọn con đường theo hai cạnh góc vuông chứ không phải cạnh huyền. Và đã là cạnh góc vuông thứ hai, con đường bao quanh Bức Tường Xanh. Từ đại dương xanh thẳm mênh mông sau Bức Tường vọng tới tôi cơn sóng hoang dã, dựng tua tủa từ những rễ, hoa, cành, lá và giờ đây quấn chặt lấy tôi, để rồi từ một con người - cỗ máy nhỏ gọn nhất và chính xác nhất - tôi hóa thành... Nhưng may thay, giữa tôi và đại dương hoang dã xanh thẳm là vách ngăn bằng kính của Bức Tường. Chao ôi, sự thông thái vĩ đại, giới hạn thần thánh của những bức tường, những hàng rào! Có lẽ, đó là phát minh vĩ đại nhất trong hết thảy những phát minh. Con người đá thôi, không còn là động vật hoang dã nữa từ khi dựng lên bức tường đầu tiên. Con người đã thôi, không còn là con người hoang dã nữa từ khi chúng tôi xây dựng Bức Tường Xanh, khi chúng tôi dùng Bức Tường cách ly thế giới hoàn thiện, chính xác như cỗ máy này khỏi cái thế giới tệ hại, phi lý của cây cối, chim chóc, động vật... Qua lớp kính, cái mõm đần độn, đôi mắt vàng mờ đục của con dã thú nào đó cứ trợn trừng vào tôi, lì lợm lặp đi lặp lại mãi một ý nghĩ chẳng tài nào hiểu nổi. Chúng tôi chằm chằm nhìn nhau - từ một thế giới trên bề mặt nhìn qua giếng mỏ vào thế giới sâu bên dưới. Và một ý nghĩ ngọ nguậy ế ắ ế ẩ trong tôi: "Nếu lỡ đột nhiên con thú mắt vàng trong cái thế giới vô lý, bẩn thỉu ngập lá cây của nó, trong cuộc sống không tính toán của nó - lại hạnh phúc hơn chúng tôi thì sao?" Tôi phẩy tay, đôi mắt vàng chớp chớp, thụt lùi, biến mất trong đám lá. Một sinh vật đáng thương! Vô lý thật: nó mà hạnh phúc hơn chúng tôi! Có lẽ, nó hạnh phúc hơn tôi - phải; song chỉ mỗi tôi thôi, tôi là một ngoại lệ, tôi đang bị bệnh mà. Nhưng ngay cả tôi... Tôi đã thấy những bức tường đỏ sẫm của Nhà cổ và cái miệng thụt vào trong dễ thương của bà cụ - tôi vắt giò lên cổ phóng đến chỗ bà: "Cô ấy có đây không?" Cái miệng thụt vào từ từ hé ra: "Thế cô ấy là ai?" "Ô, còn ai vào đây nữa? Tất nhiên là 1-330... Chúng cháu đã cùng đến đây, bằng phi cơ..." "À, à, ra thế... Ra thế đấy..." Những nếp nhăn hình tia quanh môi, ánh tinh quái từ đôi mắt vàng, xoáy vào tôi, mỗi lúc một sâu hơn... Rốt cuộc thì: "Thôi, được rồi... Cô ấy ở đây, vừa tới đấy." Nàng ở đây. Tôi đã thấy: bên chân bà lão - một bụi ngải cứu đắng màu bạc (mảnh sân của Nhà cổ cũng thuộc bảo tàng, nó được bảo tồn cẩn thận dưới dạng nguyên thủy), một cây ngải cứu vươn cành chạm tay bà lão, bà vuốt ve cành lá, trên gối bà - một vệt nắng vàng. Và trong chớp mắt: tôi, mặt trời, bà lão, ngải cứu, đôi mắt vàng - tất cả chúng tôi hòa thành một, chúng tôi quyện chặt vào nhau bằng những mạch máu, và theo đó - một dòng máu chung, cuồn cuộn, tuyệt vời... Giờ đây tôi thấy xấu hổ khi viết điều này, nhưng tôi đã hứa là cởi mở đến cùng. Thế là: tôi cúi xuống, hôn vào cái miệng mềm, ẩm như rêu, thụt vào trong. Bà lão chùi miệng, bật cười... Tôi băng qua những căn phòng âm vang, chật chội, quen thuộc, chẳng rõ vì sao lại lao thẳng đến đó - đến phòng ngủ. Đã chạm vào tay nắm cửa ồ ỗ ỗ rồi, bỗng tôi nghĩ: "Nhỡ trong đó không chỉ có mỗi mình nàng thì sao?" Tôi dừng lại, nghe ngóng. Song chỉ nghe thấy tiếng tim tôi thình thịch - ở đâu đó quanh đây, chứ không phải trong lồng ngực. Tôi bước vào. Chiếc giường rộng, phẳng phiu. Tấm gương. Lại một tấm gương khác ở cửa tủ, và trong ổ khóa - vẫn cắm chiếc chìa xỏ trong vòng kiểu cổ. Không một ai. Tôi khẽ gọi: "I! Em có đây không?" Rồi còn khẽ hơn, nín thở, mắt nhắm nghiền, như thể đang quỳ gối trước nàng: "I! Em yêu!" Im lặng. Chỉ có tiếng nước nhỏ giọt trong bồn rửa màu trắng, rỉ rả. Giờ đây tôi chẳng tài nào lý giải nổi tại sao, chỉ biết là lúc đó tôi thấy khó chịu; tôi vặn chặt van nước rồi bước ra. Rõ ràng nàng không ở đó. Nghĩa là, nàng ở trong "căn hộ" khác. Theo cầu thang hẹp tối tăm, tôi chạy xuống dưới, đẩy một cánh cửa, một cánh khác, rồi một cánh khác nữa: khóa trái. Tất cả đều khóa trái, trừ cánh cửa căn hộ của "chúng tôi", mà ở đó lại không một bóng người. Rốt cuộc, tôi quay lại đó - chẳng rõ để làm gì. Tôi đi chầm chậm, khó nhọc lê bước, gót giầy như đúc bằng gang. Tôi nhớ rõ một ý tưởng: "Thật nhầm lẫn khi cho rằng trọng lực là hằng số. Suy ra, mọi công thức của tôi...' Mạch suy tưởng bị cắt ngang: một cánh cửa ở dưới cùng sập mạnh, bước chân ai đó giậm nhanh lên những phiến đá. Tôi trở lại nhẹ nhàng, nhẹ bỗng - lao vụt đến lan can - gập người, dồn toàn lực kêu lên chỉ một từ, một tiếng - "Em!"... Tôi lặng người đi, phía dưới hòa vào cái bóng hình vuông sẫm màu của khung cửa sổ, đôi tai vểnh như đôi cánh màu hồng phe phẩy, cái đầu của S vút qua. Một ý nghĩ vụt đến như tia chớp chẳng lý do gì (đến giờ tôi cũng còn chưa rõ vì sao): "Không được, bằng mọi giá không được để cho anh ta thấy mình." Nhón chân, ép sát người vào tường, tôi trườn lên căn hộ chưa bị khóa. Một giây bên cửa. Những bước chân nặng nề của anh ta hướng lên đây. Chỉ mong cánh cửa... Tôi van xin cánh cửa, song cánh cửa gỗ vô tri cứ rít lên cót két. Cơn lốc xoáy qua - màu xanh, màu đỏ, tượng Phật vàng - tôi đứng trước tấm gương cửa tủ: khuôn mặt nhợt nhạt, đôi mắt ngóng từng ầ ế ế động tình, đôi môi... Qua bầu máu rạo rực, tôi nghe tiếng cửa lại nghiến ken két... Anh ta, anh ta đấy. Tôi toan chụp chìa khóa cắm ở tủ áo, chiếc vòng khóa đung đưa. Nó nhắc tôi nhớ đến - lại một ý nghĩ, đúng hơn là một mảnh ý nghĩ, vụt đến như tia chớp chẳng lý do gì: "Lần này chính là ĩ..." Tức thì, tôi mở cửa tủ, chui vào trong, trong bóng tối, khép cửa lại thật chặt. Một bước - tròng trành dưới chân tôi. Tôi từ từ, nhẹ nhàng trôi xuống dưới, mắt tối sầm, tôi đã lìa đời. Sau này, khi ngồi viết lại những điều lạ lùng đã xảy ra, tôi lục lọi trong ký ức, trong sách vở - và giờ đây, đương nhiên là tôi hiểu: đó là trạng thái chết lâm sàng quen thuộc vói người xưa, theo tôi biết, lại hoàn toàn lạ lẫm ở thời chúng tôi. Tôi không hình dung được mình chết trong bao lâu, năm hay mười giây, nhưng chỉ ít lâu sau tôi sống lại, mở mắt: tối sầm và có cảm giác đang rơi xuống, xuống mãi... Tôi với tay, cố bấu víu một thứ gì đó, cọ xát vào bức tường nham nhám chạy vun vút, đầu ngón tay tóe máu, rõ ràng đây không phải là trò ảo giác bệnh hoạn của tôi. Nhưng vậy thì là gì cơ chứ? Tôi nghe thấy hơi thở run rẩy đứt quãng của mình (thật xấu hổ khi thú nhận điều này - thật bất ngờ và khó hiểu). Một, hai, ba phút - vẫn rơi xuống. Cuối cùng, một cú chạm nhẹ: có gì đó roi dưới chân tôi, giờ đây bất động. Trong bóng tối, tôi mò mẫm được tay nắm cửa, đẩy mạnh và cửa mở - ánh sáng mờ mờ. Tôi thấy đằng sau mình một sàn vuông nhỏ được kéo vút lên trên. Tôi lao đến nhưng đã quá muộn: tôi bị bỏ rơi ở đây nhưng "đây" là đâu tôi cũng không biết nữa. Hành lang. Sự im lặng ngàn cân. Dọc vòm trần là những bóng đèn, hàng kẻ chấm run rẩy, nhấp nháy, vô tận. Hơi giống "những ống" đường tàu điện ngầm của chúng tôi, chỉ có điều không phải bằng kính, mà bằng vật liệu cổ xưa nào đó. Một ý nghĩ vụt lóe lên - những hầm trú ẩn trong thời kỳ Chiến Tranh Hai Trăm Năm... Gì thì gì cũng phải đi thôi. Tôi đi, dễ đến hai mươi phút. Rẽ sang phải, ở đây hành lang lớn hơn, những ngọn đèn sáng hơn. Tiếng ù ù mơ hồ nào đó. Có lẽ là tiếng máy, mà cũng có lẽ là tiếng người - tôi không rõ, nhưng chỉ có mình tôi bên cánh cửa nặng nề, không nhìn xuyên qua được: tiếng động từ bên trong đó. Tôi gõ cửa, gõ thêm lần nữa, lớn hơn. Đằng sau cửa - im bặt. Có tiếng loảng xoảng, cánh cửa từ từ, nặng nề mở ra. ố """