🔙 Quay lại trang tải sách pdf ebook Xu Thế Không Gì Ngăn Cản Nổi
Ebooks
Nhóm Zalo
https://thuviensach.vn
Table of Contents
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
LỜI TÁC GIẢ
CHƯƠNG 1: Phá kén xông ra
CHƯƠNG 2: Vững bước trên con đường thương hiệu của mình CHƯƠNG 3: Cơn bão hoàn mỹ
CHƯƠNG 4: Năng lực cạnh tranh cốt lõi
CHƯƠNG 5: Chiến lược mới thích nghi với các tình huống biến động
CHƯƠNG 6: Trend Micro toàn cầu hóa
CHƯƠNG 7: Tập thể đa sắc tộc
CHƯƠNG 8: Quản lý siêu biên giới
CHƯƠNG 9: Đạt đến đỉnh cao
KẾT LUẬN
https://thuviensach.vn
MỤC LỤC
LỜI TÁC GIẢ
LỜI MỞ ĐẦU
CHƯƠNG 1: Phá kén xông ra
CHƯƠNG 2: Vững bước trên con đường thương hiệu của mình CHƯƠNG 3: Cơn bão hoàn mỹ
CHƯƠNG 4: Năng lực cạnh tranh cốt lõi
CHƯƠNG 5: Chiến lược mới thích nghi với các tình huống biến động
CHƯƠNG 6: Trend Micro toàn cầu hóa
CHƯƠNG 7: Tập thể đa sắc tộc
CHƯƠNG 8: Quản lý siêu biên giới
CHƯƠNG 9: Đạt đến đỉnh cao
KẾT LUẬN
https://thuviensach.vn
LỜI MỞ ĐẦU
Xu thế tất yếu, giá trị bất biến
— Trương Minh Chính
Ai bảo tôi là người thích thay đổi?
Lâu nay, mọi người vẫn cho rằng tôi là người thích thay đổi, từ nhỏ đã không phải là người bền gan vững chí. Nhưng 15 năm qua, từ khi sáng lập ra Trend Micro cho đến nay khi đã sắp bước sang tuổi 50, tôi chỉ chú tâm vào các phần mềm diệt virus, và điều đó đã trở thành thương hiệu, các kỹ thuật liên tục đổi mới và những hoạt động kinh doanh quốc tế của chúng tôi. Tôi sẽ không bao giờ ngừng theo đuổi những công việc đó. Thế thì ai bảo tôi là người dễ thay đổi?
Người dễ thay đổi là Di Trân (Jenny) thì đúng hơn! Cô ấy tốt nghiệp khoa Trung văn nhưng lại hoạt động trong lĩnh vực marketing, vị trí đứng đầu chiến tuyến trong ngành công nghệ thông tin. Từ nhỏ, cô đã có ý định sau này sẽ theo đuổi nghiệp viết lách, nhưng rồi lại cùng tôi xông pha nơi thương trường. Ngoài marketing, Di Trân còn tham gia vào rất nhiều việc từ tiếp khách, giao hàng, thanh toán tiền, hỗ trợ kinh doanh, liên hệ với các nhà phân phối cho đến những công việc hành chính nhân sự trong nội bộ công ty. Đương nhiên, với tư cách là bà chủ, cô ấy buộc phải để tâm tới trăm thứ bà dằn mà tôi – một “bộ trưởng không bộ” – bỏ qua. Tôi vạch ra chiến lược, chỉ huy sự phối hợp của “các cầu thủ”. Di Hoa (Eva) đảm đương nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển các công nghệ mới, dẫn đầu các kỹ sư tạo ra những “đột phá xuyên thủng hàng phòng ngự
https://thuviensach.vn
đối phương”. Mặc dù Di Trân quản lý mảng marketing, nhưng đồng thời cũng phải đóng vai trò là một vận động viên bắt bóng chày. Thời kỳ công ty mới đi vào hoạt động và không đủ nhân lực, nơi nào thiếu người quản lý và nhân viên là cô ấy tham gia hỗ trợ, đến khi tuyển
được người, cô lại sẵn sàng rút lui, tiếp tục bù đắp cho những vị trí còn thiếu khác. Hệ thống nhân sự và hành chính của công ty ban đầu được hình thành từng bước như thế. Hiện nay, các vị trí đó đều do những giám đốc trình độ chuyên môn cao đảm nhận. Thậm chí trong lĩnh vực marketing, cảm thấy mình khó có thể thực hiện tốt, cô ấy đã chiêu mộ người có khả năng, di dời trụ sở chính của bộ phận marketing sang Mỹ. Hiện nay, cô lại tìm ra một lỗ hổng khác trong công ty cần được hàn kín, đó là duy trì và nâng cao văn hóa của Trend Micro, đặc biệt là tăng cường liên lạc trong nội bộ công ty.
Cùng nhau hoàn thành ước mơ, hoài bão
Tôi rất vui vì được cùng cô lập nghiệp, cùng cô ấy đi du lịch, cùng sẻ chia mọi kinh nghiệm trong cuộc sống. Nhưng tôi luôn sợ cô tủi thân, phải chăng tài hoa văn chương của cô đã phải hy sinh cho việc lập nghiệp? Có phải những việc cô làm đều không phải là những thứ mà cô yêu thích? Cách đây bốn năm (năm 1999), cô đã hoàn thành được ước mơ của mình khi cho xuất bản cuốn sách đầu tiên mang tựa đề @Trend Micro, điều đó cũng giúp xoa dịu phần nào những mối lo lắng của tôi.
Di Trân nói:
“Lập nghiệp khiến cuộc sống trở nên tốt đẹp và rực rỡ hơn, và do đó, giúp cho nội dung tác phẩm phong phú hơn.”
https://thuviensach.vn
Cô luôn lạc quan cởi mở, luôn nghĩ tới mặt tích cực của vấn đề. Trong lĩnh vực kinh doanh, có thể đôi khi cô còn đôi chút bỡ ngỡ, nhưng trong cuộc đời, tôi may mắn có được một người bạn đời đã cùng tôi bước đi trên con đường lập nghiệp đầy gian nan thử thách nhưng cũng vô cùng thú vị.
Cuốn sách thứ hai của chúng tôi mang tựa đề là Trend Unstoppable (Xu thế không gì ngăn cản nổi) ra đời vào bốn năm sau đó. Lần này, những điều Di Trân viết không còn là những câu chuyện về lập nghiệp, mà nói nhiều đến các hoạt động quản lý. Cô ấy nói việc viết cuốn sách này khó hơn nhiều so với cuốn sách trước.
Qua thời kỳ vẻ vang chóng vánh, Trend Micro gặp rất nhiều khó khăn, trắc trở. Học từ những thất bại, chúng tôi đã nhận thức rõ sức mạnh cạnh tranh cốt lõi của mình. Chúng tôi đã kiên trì xây dựng thương hiệu, tiếp tục duy trì các hoạt động kinh doanh quốc tế độc đáo. Trong suốt quá trình đó, nhiều thay đổi trong tổ chức, mâu thuẫn giữa các nhân viên hay những cảm xúc nội tâm của chúng tôi đều được cô ghi lại rất chân thực và tự nhiên. Nhiều khi tôi cảm thấy cô giống như một nhà sử học, ghi chép lại lịch sử của Trend Micro, nhưng đồng thời cũng phản ánh quá trình lột xác của các công ty phần mềm có chỗ đứng trong thời đại phát triển của khoa học công nghệ tại Đài Loan. Tôi vừa đọc bản thảo, vừa tham gia đóng góp ý kiến, đồng thời cũng cầm bút viết ra những suy nghĩ và những điều mình tâm đắc. Và nhờ đó, tôi cũng được cho là đồng tác giả của cuốn sách. Như vậy, ngoài việc lập nghiệp, chúng tôi còn cùng nhau viết sách.
Tôi thường nói: “Hãy là chính mình”, luôn phát huy tiềm năng và theo đuổi đam mê. Tôi và Di Trân giúp đỡ lẫn nhau để hoàn thành ước mơ, hoài bão của cả hai người. Mỗi người đều phát huy sở trường
https://thuviensach.vn
của riêng mình, lại được cùng nhau hưởng thụ cuộc sống. Tôi nghĩ đây chính là điều hạnh phúc nhất.
Giữa cái thay đổi và cái bất biến, tôi có nguyên tắc của riêng mình, nhưng điều mà tôi cho là đáng làm, thì cả đời tôi không thay đổi, không hối tiếc.
Tình yêu cũ và niềm đam mê mới – Nến cháy hai đầu (Tình thế cấp bách)
— Trần Di Trân
Cuối cùng thì cuốn Trend Unstoppable cũng được xuất bản sau khi cuốn @Trend Micro ra đời được bốn năm.
Bốn năm có phải là quãng thời gian dài không? Hơn 1.000 ngày trôi qua với bao nhiêu thay đổi, bao nhiêu sóng gió cuộc đời. Trend Micro giống như từ một đứa trẻ trưởng thành một chàng trai, tính tình tôi dường như cũng thay đổi từ hăng hái, sôi nổi trở nên trầm tư. Lần trước, sau khi xuất bản sách tôi luôn cảm thấy mãn nguyện và nghĩ rằng, kiếp này không còn điều gì phải hối tiếc nữa, cho nên tôi không có ý định viết tiếp về Trend Micro. Nhờ có các mối nhân duyên lớn mà cuốn sách @Trend Micro không những được xuất bản ở Đài Loan mà còn ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mêxicô, Philippin, thậm chí cả Brazin. Mỗi lần đến các nước đó để chủ trì các cuộc họp ra mắt cuốn sách mới, bên tai tôi bất giác vang lên câu nói đùa của người bạn thân Hàn Lương Lộ (Lucille Han):
“Mình viết bảy cuốn sách, còn bạn thì một cuốn sách cho ra mắt bảy lần.”
Khi ở Đại Lục có một phóng viên hỏi tôi:
https://thuviensach.vn
“Cô dự định chuyên tâm viết sách sao? Hay là cô coi cuốn sách này là một phần của công việc marketing?”
Phóng viên đó lại hỏi tiếp:
“Có phải cô viết sách cũng như các thương gia khác, chỉ là ’tác giả một cuốn sách’ thôi không?”
Câu hỏi này đã khiến tôi lúng túng. Tay phóng viên này quả là một người giàu kinh nghiệm bởi đó cũng chính là câu hỏi tôi tự đặt cho mình. Chuyên tâm viết sách? Hay tiếp tục phát triển Trend Micro? Cả hai công việc này tôi đều yêu thích và không muốn từ bỏ bất cứ thứ nào. Có những lúc tôi cảm thấy Trend Micro như là “ông xã”, còn viết sách lại là “nhân tình”, đôi khi lại cảm thấy Trend Micro là “mối tình” cũ, viết sách là niềm vui mới. Giống như một người đang ăn vụng, tôi luôn tự hỏi:
“Nếu như tôi có được cả hai thứ, thì hà tất tôi phải lựa chọn làm gì? Do đó tôi cùng quan tâm yêu thương cả hai. Kết quả là không những khiến cho bản thân mệt mỏi, mà còn khiến cho những người thân xung quanh lo lắng.”
Niềm vui mới gõ cửa
Sau khi @Trend Micro được dịch ra nhiều thứ tiếng và xuất bản, không còn việc gì phải bận lòng, tay chân tôi lại ngứa ngáy, niềm vui mới tìm đến gõ cửa. Từ cuối năm 2002, mạch văn bắt đầu trỗi dậy. Tết Âm lịch 2003, tôi nhốt mình trong phòng sách ở Đài Bắc, miệt mài cạo giấy. Tôi nói dối mọi người là ra nước ngoài, nhưng là tương phùng hội ngộ với niềm vui mới, quên hết mọi sự bên ngoài. Nào ngờ, vừa mới Tết hôm nào mà bây giờ đã là mùa thu
https://thuviensach.vn
đầy biến cố, bên ngoài thì Trend Micro liên tiếp bị virus tấn công, bên trong thì tổ chức cần được sắp xếp lại. Ôi! Với “vợ cả” đã khó, huống chi còn “vợ lẽ con thêm”, thế là đành thở dài gác bút, quay đầu chăm lo cho giang sơn của mình, những chuyện cần viết đành để chờ cơ hội khác… nhưng trong lòng luôn day dứt khôn nguôi.
Tháng tư, sau khi đi Boston tham gia khóa học phương pháp nghiên cứu trường hợp của Đại học Harvard, chúng tôi đến trang trại của Di Hoa ở Pasadena tham gia cuộc họp điều hành cấp cao về các sản phẩm mới. Cuối tháng, tôi trở về Nhật Bản để báo cáo lợi nhuận quý I, tổ chức đại hội cổ đông. Tháng năm đi châu Âu, từ Italia, Tây Ban Nha, Đức, Áo, Séc, Hungary, Hà Lan đến nước Anh, 25 ngày vòng quanh tám nước, tổ chức vô số các cuộc họp. Sau đó, tôi vội vã trở về Thung lũng Silicon để tiếp tục tổ chức hàng loạt cuộc họp bất thường và thực hiện vô số những việc khác nữa.
Càng bận rộn thì càng cảm thấy áy náy, nhất định phải từ bỏ công việc viết sách sao? Tôi chỉ mong có chút thời gian để “múa” bút. Suốt các cuộc họp, tôi thường vừa gõ tiếng Trung, vừa gật đầu ra vẻ đồng tình với người đang báo cáo bằng tiếng Anh. Sau đó, chúng tôi dành cả kỳ nghỉ hè ở California. Thật khó khăn để tụ tập cả gia đình gồm bốn thành viên vì hầu hết thời gian của Minh Chính và tôi ở Thung lũng Silicon, đều dồn hết tâm sức vào việc xây dựng Trend Micro ở Mỹ. Ngoài cô thư ký Agatha Ma ở Mỹ, tôi còn gọi cả Momo Ko-san ở Nhật Bản, Tư Luyến (Alein) ở Đài Loan đến Thung lũng Silicon để “nghỉ hè”. Mọi người cùng làm việc để giải quyết vấn đề, nhưng cứ như thể đang nhảy trên một cái mái tôn nóng. Chúng tôi bận đến nỗi không cảm thấy bất cứ một niềm vui nào.
Nhanh như tia chớp
https://thuviensach.vn
Thực hiện xong việc cơ cấu lại tổ chức, như trút được gánh nặng trong lòng, tôi lại nghĩ đến những chuyện đang đợi mình.
“Em không thể đi, Tư Luyến. Hãy ở lại giúp chị tiếp tục theo đuổi ‘tình yêu mới’ em nhé.”
Tư Luyến đang ở độ tuổi thanh xuân tràn đầy sức sống đã cùng tôi ở lại Los Angeles. Hàng ngày tôi ngồi một bên miệt mài viết rồi lại viết, cô ấy ở bên cạnh kiên nhẫn kỳ cạch đánh máy. Cùng với một vài phần mà tôi đã chuẩn bị trong giai đoạn “tán tỉnh” trước đó cuối cùng cũng đã được sáu, bảy mươi nghìn chữ. Như vậy là tôi có thể kết hợp lại thành một cuốn sách được rồi. Trung tuần tháng tám, chúng tôi quay về Đài Bắc. Với niềm háo hức đến tột độ, tôi đã mong đợi cuộc gặp với Lưu Gia Du, biên tập viên của Nhà Xuất bản Commonwealth. Gia Du rất nhã nhặn, nhưng vô cùng sốt sắng:
“Cô dự định lúc nào xuất bản cuốn sách?”
Tôi chợt nghĩ đến những tháng ngày làm biên tập trước đây. Đối với tôi, việc xuất bản một cuốn sách không chỉ đơn thuần là sự tập hợp những gì đã viết được với nhau mà còn rất nhiều việc khác. Khai-thừa-chuyển-hợp (khai là bắt đầu, thừa là tiếp đoạn trên, chuyển là chuyển tiếp, hợp là kết thúc) là trình tự trình bày một cuốn sách. Không chỉ có vậy, nào là khổ sách, chủ đề chính, tên sách, tiêu đề các đề mục, lời nói đầu, các hình vẽ minh họa, sắp chữ. Đó là còn chưa kể đến những việc đòi hỏi tính kiên nhẫn như tra cứu dẫn chứng, sửa lại bản thảo, đối chiếu, v.v… Tôi chợt nảy ra ý định huy động cấp tốc nhân viên của mình. Tôi liền gọi cho Elita, người đang bận túi bụi với việc thiết kế lại trang web nội bộ của công ty. Ở Mỹ, cô ấy có thể tận dụng mọi cơ hội tiếp xúc với Minh Chính để nhắc anh đọc bản thảo của tôi và đưa ra một vài ý tưởng chủ đạo. Steve bận đến nỗi chỉ có thể dành chút thời gian cho việc
https://thuviensach.vn
biên tập sau này. Tất cả những tài liệu này sẽ được gửi cho Dương Văn Doanh (Michelle Yang), chủ biên của cuốn sách, viết lại. Xin các bạn đừng cho rằng tất cả các ý tưởng lớn do các CEO đưa ra đều dễ hiểu.
Trong khi nhóm này gấp rút hoàn thành bản thảo thì nhóm kia đang cảm thấy khó khăn với “Lễ hội văn hóa” – một sự kiện lớn của công ty. Vì vậy, cần phải dồn toàn lực cho công tác chuẩn bị. Tôi đã huy động mọi người tham gia, trong đó có cả Lưu Tú Quân (Amy Liu), Mã Văn Quyên (Amy Ma), Trương Quỳnh Văn (Kate Chang), Khâu Kỳ Thuận (Kevin Chiu) và Thi Trinh Phượng (Jennifer Shih). Sau đó, tôi truyền đạt nội dung công việc để họ cùng làm, còn mình không tham gia trực tiếp nữa mà quản lý chung. Mọi việc ngày càng tiến triển hơn, những ý tưởng hay đến cùng sự may mắn. Chẳng lẽ đây không phải là dịp kỷ niệm lần thứ 15 của Trend Micro? Tại sao chúng tôi lại không tổ chức mội hội thi thể thao thật vui nhân dịp này? Niềm vui nối tiếp niềm vui, chúng tôi vừa chào đón Giám đốc Hành chính mới Giang Thế Kỳ (Jonathan Chiang) quản lý khu vực châu Á- Thái Bình Dương, luôn cần cù, bận rộn với việc thành lập hai văn phòng mới tại đường Đôn Hoa Nam (Tun Hua). Mới nhận công việc, ông đã tìm được cho mình người bạn, người đồng nghiệp tốt Trương Hồng Nhân (Gary Chang), Giám đốc Phòng Thông tin. Họ đã cùng nhau chuẩn bị chu đáo cho đại hội thể thao diễn ra vào tháng 11 năm đó.
Kết quả tuyệt vời ngoài dự kiến
Tháng 11 có ngày sinh nhật của Minh Chính. Hơn nữa lại là sinh nhật lần thứ 50. Tặng anh ấy gì đây? Tại sao không tập hợp tất cả lại với nhau và tặng anh ấy quyển sách Trend Unstoppable làm quà
https://thuviensach.vn
sinh nhật? Điều đó thật tuyệt vời. Món quà vừa vừa ý nghĩa, vừa không tốn kém. Nhưng bây giờ đã là trung tuần tháng 9, tôi sợ sách sẽ không kịp xuất bản. Tuy nhiên, Giáo sư Cao, Giám đốc Nhà Xuất bản Commonwealth và người phát hành sách, ông Vương (Wang Li-shing) lại nói:
“Không sao cả. Cứ ấn định vào ngày sinh nhật của Minh Chính thì cho ra sách.”
Biên tập viên Gia Du, tính tình điềm đạm, nho nhã khi nghe được điều này đã vô cùng ngạc nhiên. Hôm sau đã là ngày phải đi Bắc Kinh để tham dự triển lãm sách, chị đánh bạo nói: “Được! Sẽ cố gắng xem sao!”
Tôi vừa thầm nghĩ mình không bình thường, vừa ra sức phấn đấu hoàn thành công việc. Mọi thứ đã ổn thỏa, trừ khâu cuối cùng. Tôi tìm kiếm cảm hứng viết ở khắp nơi, khiến cho Tư Luyến vì công việc của tôi mà phải nói dối đến mức suýt phát khóc. Tôi không thể hình dung nổi làm thế nào cô ấy có thể chịu đựng tất cả những gắt gỏng của cấp trên, trong đó có cả người lãnh đạo cấp cao nhất, Minh Chính. Hết may mắn này đến may mắn khác, niềm vui dồn dập xuất hiện cứ như từ trên trời rơi xuống: Trend Micro cuối cùng đã được vinh danh là thương hiệu quốc tế có giá trị nhất của Đài Loan, khiến bao người phải trầm trồ khen ngợi.
Kết quả ngoài dự đoán này quả là một câu chuyện cổ tích huyền ảo nhất mà chúng tôi từng được chứng kiến. Một lần nữa, tôi quay trở lại viết tiếp, viết liền một mạch, 14 ngày liên tục viết được 50 nghìn chữ mà không hề vấp váp về cảm hứng sáng tác. Thương
hiệu của chúng tôi muôn năm, muôn năm! Thế là tác phẩm lớn 110 nghìn chữ đã hoàn thành. Sau đó, tôi đã mời bạn bè đến chúc mừng, cùng với Vương Kiệt Uy, Tạ Nghi Văn, Hàn Lương Lộ, Châu Toàn Bân
https://thuviensach.vn
tụ tập vui vẻ bên nhau, ăn uống linh đình, nửa đêm mới tan tiệc. Lương Lộ nói:
Di Trân bốn năm mới xuất bản một quyển sách. Chúng ta hãy cố ăn uống thật nhiều vào. Bốn năm mới có một lần mà!
Tôi tự nhủ: “Tuyệt đối tôi không được phép dẫm lên vết xe đổ một lần nữa, đã theo cái gì thì nhất định theo đến cùng.”
Cảm ơn tất cả mọi người, những người tôi đã nhắc tới ở trên. Họ đã giúp tôi vững vàng trong suốt cuộc hành trình và đốt cháy cả hai đầu của ngọn nến lung linh.
Đài Bắc, ngày 2/10/2003
Đêm trước khi đi New Zealand
Tại sao tôi lập nghiệp?
— Trương Minh Chính
Đại trượng phu phải như thế!
Công việc đầu tiên tôi làm là thiết kế chương trình cho một công ty chuyên sản xuất phần mềm cơ sở dữ liệu trong lĩnh vực marketing ở New York. Lúc đó, tôi vừa lấy tấm bằng thạc sĩ của Trường Đại học Lehigh nên chưa có kinh nghiệm, vốn tiếng Anh cũng chưa chắc chắn. Cả ngày nhốt mình trong văn phòng và làm bạn với chiếc máy vi tính. Ngoài đam mê đổi mới, một phần tính cách của người lập trình phần mềm, tôi còn rất khao khát đối mặt với những thách thức từ công việc kinh doanh ngoài văn phòng. Có lần, tôi cùng với Bob Brown, người sáng lập công ty, đồng thời
https://thuviensach.vn
là tổng giám đốc tới Chicago tham dự một cuộc họp. Nhiệm vụ của chúng tôi là hướng dẫn Quaker Oats sử dụng các phần mềm của mình. Chúng tôi ở một khách sạn thuộc hạng sang nhất. Ở đó, tôi đã nhìn thấy rất nhiều doanh nhân mặc complê, đeo cà vạt, tay xách ca táp đen bóng đi đi lại lại. Họ nói chuyện bằng phong thái rất tự tin. Nào là về ngân sách, kế hoạch, chiến lược hay những hội nghị quốc tế. Bất giác trong lòng tôi nảy sinh lòng ngưỡng mộ với suy nghĩ: “Đại trượng phu là phải như thế!”
Từ nhỏ tôi đã mong muốn tự thân lập nghiệp bằng con đường kinh doanh. Nguyên nhân có lẽ là do tôi chịu ảnh hưởng từ cha mẹ. Cha tôi không phải là người làm công ăn lương, còn mẹ tôi là chuyên gia tư vấn cho các doanh nghiệp mới thành lập. Lớn lên trong một môi trường như vậy, tôi luôn cảm thấy việc lập nghiệp là một việc đương nhiên phải làm. Lần đi công tác ở Chicago, tầm nhìn của tôi đã được mở rộng rất nhiều. Nó giúp tôi nhận ra tâm nguyện muốn lập nghiệp của mình không hề thay đổi. Chỉ vì ngưỡng mộ những con người đó, được chu du thế giới và bị lôi cuốn vào hoạt động kinh doanh, cho nên tôi quyết chí học marketing và điều hành một công việc kinh doanh ở tầm quốc tế. Tôi cũng vô cùng yêu thích sáng tạo phần mềm, do vậy, tôi chỉ có thể tìm cơ hội lập nghiệp từ lĩnh vực phần mềm mà thôi.
Mười năm sau, nhờ có bao mối cơ duyên, tôi cùng với vợ là Di Trân và em gái cô ấy là Di Hoa, một người thông minh tuyệt đỉnh, cùng nhau sáng lập ra Trend Micro. Và dường như tôi đã thực hiện được nguyện vọng ấp ủ bấy lâu nay là sáng tạo phần mềm tin học và kinh doanh trên phạm vi toàn cầu.
Chữa trị vết thương và chuộc lỗi
https://thuviensach.vn
Năm 1998, khi Trend Micro thực hiện cổ phần hóa ở Nhật Bản, cha tôi bị trúng gió rất nặng, nhưng vẫn cố gắng bay đến Tokyo và Đài Bắc để tham dự lễ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Khi tham dự buổi lễ, ông mặc bộ đồ tây và thắt ca vát, hai chị Ngọc Quân và Phách Quân cũng mặc áo dài truyền thống đứng dìu cha ở hai bên. Cha tôi vui vẻ, nói cười không ngớt. Lúc ấy, mẹ tôi cũng bị trúng gió nhẹ, sức khỏe yếu nên không dám bay quãng đường dài như vậy. Sau đó, khi nghe hai chị tôi kể lại, xem ảnh và video, bà cảm động đến nỗi khóc mãi không thôi. Cha mẹ tôi từng sinh sống dưới sự cai trị của thực dân Nhật nên không thể tưởng tượng ra nổi, đứa con mà lúc bé rất ngỗ nghịch, không chịu nghe lời, không thích học bài, không được coi là đứa con sẽ làm rạng danh cho gia đình, thì bây giờ lại có thể sáng lập ra một công ty trên thị trường Nhật Bản, được người Nhật vô cùng kính trọng, thường xuyên giao tiếp với người Nhật bằng tiếng Anh. Mọi chuyện thật quá sức tưởng tượng của cha mẹ tôi, cuối cùng họ cũng đã có thể cảm thấy vẻ vang, hãnh diện về đứa con trai này.
Tôi tỉnh ngộ và hiểu ra rằng, từ đáy lòng mình, tôi luôn mong muốn giành được sự tôn trọng và tin yêu của cha mẹ, luôn muốn chứng tỏ năng lực của mình với mọi người trong gia đình, chứng minh tôi không phải là một kẻ thất bại. Tôi có một quyết tâm sắt đá, luôn tự lực tự cường. Hóa ra, lý luận của bác sĩ thần kinh và tâm lý học Sigmund Freud đều rất hợp lý. Sự quyết tâm vươn lên, sự hùng cường của tôi xuất phát từ vết thương do cha mẹ gây ra lúc còn nhỏ, khi luôn cấm đoán, phản đối tôi.
Mùa đông năm 2001, cha tôi đột ngột qua đời. Khi đón tiếp bạn bè thân thiết từ các nước đến viếng đám tang, lần đầu tiên tôi đã nghẹn ngào không thốt lên lời:
“Cha có thể nhắm mắt được rồi, con không còn oán hận cha luôn đánh mắng con. Trend Micro đã hoàn thành ước mơ của con.
https://thuviensach.vn
Điều quan trọng nhất là cuối cùng con cũng làm cho cha được hãnh diện vì con. Mọi nỗi lòng vướng mắc kéo dài hàng năm trời giữa cha và con đã được Trend Micro hóa giải.
Hóa ra động cơ lập nghiệp ban đầu của tôi không hề có lý tưởng cao siêu gì, chẳng qua cũng chỉ là hàn gắn vết thương lòng, là con đường chuộc lỗi, giúp tôi bước đi vững chắc, thành thục trên con đường tiến tới thành công. Danh tiếng bên ngoài hay những lời nói xấu, phỉ báng đều không khiến tôi bận tâm, điều quan trọng là tôi muốn được cha thừa nhận năng lực của mình.
Thật sự là chính mình
Khi công ty có mặt trên thị trường chứng khoán, tôi đã hoàn thành nguyện vọng ấp ủ bấy lâu trong lòng. Bây giờ mẹ tôi ở Los Angeles và luôn cảm thấy hạnh phúc khi thấy tôi xuất hiện trên báo chí hay truyền hình. Có lúc, để làm vui lòng mẹ, tôi đã đồng ý tham gia các cuộc phỏng vấn với giới truyền thông Nhật Bản.
Sau khi giải quyết được những vướng mắc trong lòng, tôi cảm thấy vô cùng nhẹ nhõm, thanh thản. Tôi cũng hài lòng với những gì mình đang có và hòa mình vào thế giới bên ngoài. Cuối cùng tôi có thể là chính mình, phát huy được khả năng của mình. Đó là thành quả lớn nhất trong sự nghiệp của tôi.
Chiếc đĩa CD trong xe đang chạy bài của Eminem mà tôi thích nghe nhất Lose Yourself (Ngất ngây). Lời bài hát có đoạn: “Nếu bạn có một cơ hội duy nhất, đừng đánh mất nó. Đây chính là cơ hội duy nhất của bạn, đừng làm hỏng nó, cả đời chỉ có một lần này thôi.”
https://thuviensach.vn
Tôi lại chợt nhớ đến bài hát mà cả tôi và Di Trân đều rất yêu thích What a Wonderful World (Thế giới mới tuyệt vời làm sao). Có được một cuộc sống đơn giản, được là chính bản thân mình, thế giới mới tuyệt vời làm sao.
Sống đơn giản và hãy là chính mình – cuộc đời mới tươi đẹp làm sao!
https://thuviensach.vn
LỜI TÁC GIẢ
Độc giả Việt Nam thân mến!
Hai mươi năm về trước, Steve và tôi đã sáng lập nên Trend Micro. Văn phòng làm việc đầu tiên của chúng tôi đặt tại một góc nhà để xe trong căn hộ cho thuê chỉ vẻn vẹn 10m2 trước đây vốn là một kho chứa đồ của mẹ Steve. Vì thông cảm với những khó khăn của buổi đầu lập nghiệp nên bà đã cho chúng tôi sử dụng miễn phí. Căn phòng có một cửa ra vào, hai cửa sổ nhỏ, bên trong kê một cái bàn và hai chiếc ghế, một bộ máy tính, một chiếc điện thoại và một máy fax.
Và như vậy, chúng tôi bắt đầu hành trình lập nghiệp. Hàng ngày, chúng tôi đến làm việc tại văn phòng này. Do căn phòng bị ngăn ra một cách bất đắc dĩ nên không có nhà vệ sinh, chúng tôi phải băng qua mấy dãy phố đến nhà hàng McDonald đi nhờ, có lúc còn phải tiếp khách ở nhà hàng này. Tuy nhiên, trong điều kiện địa điểm chật hẹp, sơ sài đó, chúng tôi vẫn luôn ấp ủ hoài bão lớn:
1. Phải sáng tạo những phần mềm mới chứ không lặp lại của người khác;
2. Doanh nghiệp phải mang tính toàn cầu, chứ không nên chỉ hạn chế trong khu vực;
3. Phải sáng tạo ra thương hiệu của riêng mình, xây dựng văn hóa doanh nghiệp đặc trưng, không lai căng.
Không ai có thể ngờ, chỉ với lý tưởng giản dị như vậy, với quyết tâm, nhiệt huyết, kiên trì, sáng tạo, quốc tế hóa và chủ nghĩa nhân đạo, Trend Micro ngày nay đã là một doanh nghiệp bảo mật mạng
https://thuviensach.vn
thành công trên toàn cầu, với mức doanh thu hàng tỷ đô-la, trị giá giao dịch chứng khoán trên sàn lên tới 6 tỷ đô-la cùng đội ngũ 4.000 cán bộ, nhân viên rải khắp hơn 40 quốc gia trên thế giới. Số công ty phần mềm đạt được quy mô như thế này trên thế giới hiện nay chưa tới 20 công ty. Còn ở châu Á thì chỉ có duy nhất công ty của chúng tôi. Chúng tôi tự hào vì mình là người châu Á.
Thời gian qua, báo chí và truyền thông quốc tế đã phỏng vấn chúng tôi và ví Minh Chính như Bill Gates của châu Á. Nếu nói về quy mô sự nghiệp, tiền tài cá nhân và sức ảnh hưởng đối với toàn cầu thì chúng tôi không thể so sánh. Song với chúng tôi, Bill Gates thật sự là một tấm gương để noi theo, nhất là trong những năm gần đây, ông cùng với vợ là bà Melinda đã có rất nhiều hoạt động công ích, sử dụng tiền và nhân lực để hỗ trợ và giải quyết những căn bệnh mang tính toàn cầu, vấn đề sức khỏe và đói nghèo, không ngừng phát huy sức ảnh hưởng, tạo dựng nên một hình ảnh doanh nhân mới, hiện đại và mẫu mực. Đó chính là điều mong mỏi của chúng tôi mà ngay từ khi mới lập nghiệp.
Trong thời gian 17 năm đảm trách chức vụ CEO, dẫn dắt công ty đi từ con số 0 đến phát hành cổ phiếu, rồi sau khi trở thành công ty phần mềm châu Á có giá trị giao dịch lớn nhất trên sàn chứng khoán, từ năm 2005, Minh Chính đã chuyển sang vị trí Chủ tịch Hội đồng Quản trị, chuyển giao trọng trách Điều hành Kinh doanh cho Di Hoa. Và cũng từ đây, cuộc đời của chúng tôi lại bước sang trang mới.
Công việc đầu tiên mà chúng tôi muốn làm là tạo dựng sự nghiệp công ích. Cũng với lý tưởng và lòng nhiệt tình như khi mới lập nghiệp, chúng tôi mong muốn :
1. Tạo dựng sự nghiệp công ích lâu dài và bền vững chứ không phải là những hành động quyên góp làm từ thiện mang tính
https://thuviensach.vn
cấp cứu, nhất thời;
2. Phản hồi, đền đáp lại xã hội châu Á, tạo ra môi trường châu Á cộng sinh, cùng có lợi;
3. Bằng sức sống, tinh thần kinh doanh của công ty, xây dựng một sự nghiệp công ích, nhằm tạo ra lợi nhuận để cùng hưởng thụ thành quả với xã hội.
Trend Micro chưa từng lập chi nhánh tại Việt Nam, nhưng chúng tôi lại khởi đầu sự nghiệp vì lợi ích công cộng của mình chính từ Việt Nam. Có thể là do vô tình hay hữu ý, hoặc là sự “hữu duyên”, nhưng chắc chắn giữa chúng tôi với Việt Nam phải có một duyên phận đặc biệt!
Innovgreen là sự nghiệp công ích đầu tiên chúng tôi tạo dựng. Được sự giúp đỡ nhiệt tình của những người bạn thân như Dean Wu, Paul Yu, chúng tôi sẽ bắt đầu triển khai từ các tỉnh của miền Bắc Việt Nam như Quảng Ninh, Lạng Sơn đến các tỉnh miền Trung như Nghệ An Và Kon Tum để trồng những khu rừng bạt ngàn cây bạch đàn và keo – những loại cây có thể sử dụng làm bột giấy và gỗ ván ép công nghiệp trên chính mảnh đất trong quá khứ đã chịu sự hủy hoại của các chất độc màu da cam. Ngoài ra, chúng tôi sẽ áp dụng những kỹ thuật tiên tiến để lai tạo giống trong nông nghiệp, rút ngắn thời gian sinh trưởng của cây trồng. Mục đích không chỉ là tạo ra giá trị kinh tế, mà còn bảo vệ môi trường và tạo công ăn việc làm cho người nông dân Việt Nam. Xây dựng một hệ sinh thái với mong muốn đem đến cho các địa phương một xã hội hòa hợp, với khoa học kỹ thuật tiến bộ và nền kinh tế phồn vinh.
Bản thân tôi vốn theo nghiệp văn chương, nhưng rồi lại bước vào lĩnh vực công nghệ kỹ thuật cao để cùng Minh Chính lập nghiệp. Điều tôi có thể đóng góp nhiều nhất vẫn là viết về công ty, thế
https://thuviensach.vn
nên tôi đã viết hai cuốn sách, ghi chép và kể lại chuyện lập nghiệp và thành công của Trend Micro. Sau khi xuất bản sách đã được dịch ra các thứ tiếng Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Tây Ban Nha, Bồ Đào
Nha… và xuất bản tại nhiều quốc gia. Nay lại được xuất bản bằng tiếng Việt, tôi cảm thấy vô cùng vui mừng, tự hào và mong rằng sẽ truyền tải được tình cảm của mình qua cuốn sách này, coi như là sự khởi đầu cho việc xây dựng mối tình lâu dài với các bạn Việt Nam yêu quý!
Thung lũng Silicon, Mỹ
Ngày 07/11/2007
https://thuviensach.vn
CHƯƠNG 1: Phá kén xông ra
(Từ năm 1996 đến khi cổ phần hóa năm 1998)
Ngày nay việc cổ phần hóa là tất yếu.
Nhưng trước đây, kỳ thực chúng tôi đã trải qua rất nhiều khó khăn mà không phải ai cũng hiểu được.
Tôi có nên tự mình đứng ra kinh doanh, hy vọng hiện tại tốt đẹp này sẽ tồn tại mãi mãi?Hay là tôi nên hợp nhất với Intel, để đảm bảo lợi ích của công ty?
Hoặc tiếp tục vươn lên, niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán?
Chúng tôi muốn có cái gì?
Mục đích của khởi sự kinh doanh là gì?
Chúng tôi mong muốn có một cuộc sống như thế nào?
Lập nghiệp bằng còn đường kinh doanh là ước mơ của rất nhiều người. Nếu thành công thì nhìn bề ngoài mọi kết quả hầu như là giống nhau, đều phát tài, hưởng phúc, công thành danh toại. Còn như lý do ban đầu thúc đẩy ta lập nghiệp thì đó là ý đồ, hoài bão, ước mơ thậm chí là nỗi khổ tâm của mỗi người. Con người không
https://thuviensach.vn
ai giống ai, mà quá trình lập nghiệp thì gian nan vô kể, “người ngoài cuộc không ai thấu hiểu”, không kể sao cho xiết.
Tôi chưa khi nào thực lòng hỏi Trương Minh Chính:
“Tại sao anh cứ phải khởi sự theo con đường kinh doanh?”
Đối với những người trời phú cho tính không bao giờ chịu ngồi yên, mạnh dạn theo đuổi sự thay đổi như anh ấy, thật không thể tưởng tượng nổi nếu anh ấy trở thành một viên chức nhà nước rồi leo dần lên các nấc thang cao hơn trong sự nghiệp. Trái lại, tự mình khởi sự kinh doanh mới là lẽ sống tất yếu của anh ấy, là điều không ai có thể nghi ngờ được.
Lần đầu tiên chúng tôi quen nhau là khi anh ấy học đại học năm thứ tư, mới 22 tuổi, còn tôi đại học năm thứ hai, vừa tròn 20 tuổi. Lúc ấy, chúng tôi chỉ biết hưởng thụ cuộc sống, vui chơi thỏa thích, mơ ước viển vông rằng sau khi tốt nghiệp, chúng tôi sẽ cùng nắm tay nhau đi tới tận cùng trời cuối đất, tương lai là một màu hồng lãng mạn đầy ánh sáng tươi vui. Chúng tôi chưa bao giờ nghĩ đến cuộc sống mưu sinh sau này. Tôi cũng không nghĩ người chồng của mình là một doanh nhân. Những năm gần đây, Minh Chính giảng bài ở trường đại học, sinh viên thường hỏi anh:
“Chúng em cần phải làm gì để có thể sớm lập nghiệp?” Anh ấy không cần do dự trả lời ngay:
“Các em nên tranh thủ yêu đương hết mình, khiêu vũ, vui chơi, thỉnh thoảng hãy nhớ đến đọc sách, học bài là được, cần gì phải nghĩ đến lập nghiệp?”
https://thuviensach.vn
Kiểu trả lời như thế luôn gây ra trận cười, nhưng những lời nói này không hề hài hước, mà chính là tâm sự thật lòng rút ra từ tâm can của anh ấy.
Sau khi tốt nghiệp đại học, chúng tôi ra nước ngoài du học, cưới nhau rồi sinh con, mọi việc diễn ra chỉ gói gọn trong vòng hai năm ngắn ngủi. Công việc đầu tiên anh ấy lựa chọn có mục đích chính là “học cách khởi sự kinh doanh”. Đều này trái ngược với mục tiêu
mà anh ấy đã xác định trong thời gian du học là tìm kiếm công việc đáp ứng được các yêu cầu: thu nhập cao và ổn định, phúc lợi ưu đãi, nghỉ phép nhiều ngày... Rất nhiều bạn bè thân thiết ở Mỹ đều cho đó là lựa chọn sai lầm khi anh ấy chọn một công ty nhỏ ở New York làm điểm khởi đầu lập nghiệp. Và ước muốn của Minh Chính đã trở thành hiện thực. Anh ấy đã phấn đấu hết sức, chấp nhận bị bóc lột sức lao động, không tính toán thời lượng làm việc, cũng không màng đến chức vị thăng tiến. Điều anh ấy quan tâm nhất là thách thức của công việc và các cơ hội học hỏi ông chủ.
Hai năm sau, trong sự tiếc nuối và khó hiểu của bạn bè, anh ấy từ bỏ mức lương cao và chức vị tiến sĩ đã ở trong tầm tay, trở về HP Đài Loan làm nhân viên marketing. Anh ấy muốn trở về quê hương (tiếp cận thị trường, tìm hiểu khách hàng) để nắm bắt ưu thế của việc lập nghiệp tại Đài Loan sau này. Lương lậu, chức vị, tiền thưởng, anh ấy hoàn toàn không để tâm đến. Chưa đầy hai năm, lo lắng sẽ bị mê hoặc bởi môi trường làm việc ổn định với nhiều đãi ngộ ở HP, và sợ mất cơ hội thực hiện mục đích cao cả, một lần nữa, Steve lại dấn thân vào bể khổ, sốt sắng vào chốn rừng gươm, vạc dầu, khi chuyển sang giữ chức tổng giám đốc cho một đại lý hệ thống máy vi tính mini. Anh nói với tôi rằng đây là một cơ hội tốt hiếm có để tích lũy kinh nghiệm. Tôi chỉ mỉm cười nói:
https://thuviensach.vn
“Thiên đường có lối anh không đi, địa ngục không có cửa lại tự xuống.”
Qua hai năm, quả nhiên anh ấy đã học được rất nhiều điều từ các cổ đông, khách hàng, nhân viên... Cuối cùng, khi mọi thứ đã được chuẩn bị chu đáo, anh ấy quyết tâm bước trên con đường lập nghiệp. Từ năm 1983, anh sáng lập ra Asia Tek Imformation với mục đích phát triển hệ cơ sở dữ liệu tiếng Trung, tiếp theo đó là bộ lưu điện (UPS). Năm 1985, Steve đã sai lầm nhảy vào lĩnh vực giải trí khi sáng lập ra KTV. Năm 1986, anh ấy bán Asia Tek Imformation và tiến một bước sâu, rộng hơn nhằm khai thác thị trường nước ngoài. Năm 1988, sáng lập ra Trend Micro ở cả Los Angeles và Đài Bắc. Trải qua rất nhiều thất bại, bỏ ra vô số tiền của để mua lấy bài học kinh nghiệm, đến năm 1998, cổ phiếu của Trend Micro xuất hiện trên sàn giao dịch chứng khoán Nhật Bản, anh ấy mới thật sự được mở mày mở mặt, cảm nhận niềm hạnh phúc khi “lập nghiệp thành công”.
Khi nhìn lại, xem ra việc cổ phần hóa là lẽ đương nhiên, nhưng trước, chúng tôi đã phải trải qua vô vàn đau khổ, trăn trở mà những người ngoài không thể hiểu được. Chỉ vì phân vân không biết có nên thay đổi mọi thứ đang diễn ra một cách hoàn hảo, từ bỏ cuộc sống rất ổn định để tự chuốc lấy ưu phiền hay không, năm lần bảy lượt suy nghĩ về mục đích của việc lập nghiệp, ý nghĩa cuộc sống, rất nhiều điều có thể xảy ra cùng lúc, khiến chúng tôi có lúc do dự băn khoăn, trằn trọc cả đêm không chợp mắt.
Tồn tại hay không tồn tại
https://thuviensach.vn
Đó là vào năm 1996, cũng gần được tám năm kể từ khi sáng lập ra Trend Micro, chúng tôi đang tập trung phát triển phần mềm diệt virus ở Đài Loan. Đối với người sử dụng cá nhân, phần mềm Pc cillin của chúng tôi đã có chút danh tiếng trên thế giới và nhanh chóng dẫn đầu thị trường Nhật Bản và Đài Loan. Đối với các phần mềm phòng chống virus mạng, chúng tôi đang có mối hợp tác rất tốt đẹp với bộ phận ứng dụng mạng của Intel. Intel phụ trách bán hàng ở thị trường châu Âu và châu Mỹ, chúng tôi phụ trách thị trường ở châu Á. Hàng năm, trừ phần doanh thu, chúng tôi còn kiếm được một khoản tiền trị giá gần năm triệu đô-la Mỹ từ quyền sở hữu trí tuệ do các hãng sản xuất chip lớn chi trả. Tốc độ tăng trưởng hàng năm của chúng tôi đạt trên 80%, tỷ suất lợi nhuận gộp là 95%, hệ số lợi nhuận ròng duy trì xấp xỉ 40%. Tất cả mọi việc đều thuận buồm xuôi gió. Minh Chính tràn đầy niềm tin vào viễn cảnh của công ty, nguồn sáng tạo của Di Hoa thì luôn dồi dào, nội lực của nhân viên trong công ty sôi sục mãnh liệt khiến các công ty hoạt động trong cùng lĩnh vực phải ghen tị, tỷ suất lợi nhuận cao đến mức không cổ đông nào có thể phàn nàn.
Tôi không còn phải lo lắng đến kinh tế gia đình nữa, không còn phải lo sợ lập nghiệp không thành, cũng không hối tiếc vì không được tiếp tục theo đuổi nghệ thuật và văn học nữa.
Chúng tôi đều rất hài lòng và mãn nguyện vì sớm có mối hợp tác chiến lược với Intel, mang lại nguồn lợi nhuận to lớn, cho phép công ty có thể chuyên tâm phát triển công nghệ. Chúng tôi luôn cho rằng sách lược liên minh là một nước cờ cao tay, là công thức thành công. Nhưng Peter Wolff, anh bạn gốc Do Thái, người nhiều năm quản lý quỹ đầu tư kỹ thuật cao cho công ty lại cười giễu cho rằng chúng tôi khờ khạo:
https://thuviensach.vn
“Các bạn chẳng khác nào một miếng thịt mỡ béo ngậy trên thị trường, ai cũng muốn cắn một miếng để tẩm bổ. Các bạn đã không nhận thức được giá trị đích thực của mình, để cho người khác thả sức cắn mình mà vẫn thấy thích thú, vui vẻ.”
Những lời chế giễu này phần nào đã làm nhụt ý chí của chúng tôi.
“Hiện nay chúng tôi kiếm được nhiều tiền lại không phải lo lắng nhiều, có gì là không tốt chứ? Đã là miếng thịt mỡ cho người khác ăn thì có sao đâu.”
Tính tôi vốn thanh bạch, không ham danh lợi, rất nhút nhát trên thương trường, hài lòng với những gì mình đang có. Đối với tương lai, tôi không có tính toán ngông cuồng gì, thường chỉ mỉm cười mỗi khi có ý kiến phản bác. Còn Minh Chính lại rất thích thảo luận với anh ta về sự phát triển, mở rộng của công ty và những vấn đề về nguồn vốn, mục tiêu của các cổ đông. Bất chấp sự ngốc nghếch và tính thỏa mãn của chúng tôi, Peter Wolff, người đã tận mắt chứng kiến những thăng trầm của công ty, luôn cố gắng thuyết phục bằng những lập luận tha thiết nhất rằng chúng tôi nên rời xa Intel, tạo ra những bước đột phá: chuẩn bị vốn liếng bằng con đường phát hành cổ phiếu, chỉ có như vậy mới có thể tiếp tục bước lên những đỉnh cao mới và khám phá được tiềm năng của chính mình.
Ngoài ra, Tổng Giám đốc Quản lý mạng của Intel là Ed Ekstrom có mối quan hệ tình cảm rất sâu đậm với chúng tôi, hiểu rằng chúng tôi luôn có quan niệm thuận theo vô vi, thường nửa đùa nửa thật nói:
https://thuviensach.vn
“Sao không bán công ty cho Intel, ba người các bạn cầm lấy một số tiền mặt lớn đi tắm biển Caribe hưởng thụ cuộc sống, như vậy há chẳng phải tuyệt vời hơn sao? Hà tất phải nhọc nhằn theo đuổi công việc kinh doanh?”
Đây thật sự là những điều trong tâm gan của chúng tôi. Bầu trời trong xanh, nước biển hiền hòa ở Hawaii, những ngọn sóng dường như đang dập dìu trước mắt tôi. Anh ấy nói đùa mà lại hóa thật. Những lời xác nhận của anh ấy không khác nào dâng lên cho tôi bản hợp đồng để thỏa thuận giá cả. Tám triệu đô-la. Bấy giờ, số tiền đó là quá hào phóng khi mà Trend Micro còn chưa đủ lông đủ cánh, huống hồ quá nửa lợi nhuận kinh doanh của Trend Micro có nguồn gốc từ chính Intel. Minh Chính không có chút hứng thú nào với việc này, Di Hoa càng cương quyết phản đối mạnh mẽ việc ký vào bản “văn tự bán thân” để trở thành người làm công ăn lương cho Intel.
Vấn đề đặt ra là tiếp tục một mình kinh doanh, mong muốn hiện tại tốt đẹp sẽ kéo dài mãi mãi? Hay là hợp nhất với Intel để đảm bảo lợi ích? Hoặc là bứt lên một tầm cao mới, phát hành cổ phiếu ra thị trường? Đây là con đường sinh tồn mà công ty cần phải lựa chọn. Vấn đề cơ bản nhất bây giờ là tồn tại hay không tồn tại. Cuối cùng chúng tôi mong muốn đạt được cái gì? Mục đích lập nghiệp là gì? Một cuộc sống ra sao đây?
Mục đích của việc khởi sự kinh doanh
Vì vận mệnh của công ty, ba người chúng tôi lần đầu tiên cùng nhau thảo luận về động cơ ban đầu của việc lập nghiệp và những khát vọng trong tương lai.
https://thuviensach.vn
“Em có thể vượt qua thách thức với giới hạn năng lực cao nhất của mình, dẫn dắt một đội ngũ gồm những con người thông minh, biến những suy nghĩ sáng tạo trong đầu thành những sản phẩm trong thực tế, kiếm tiền từ việc kinh doanh. Đây là niềm đam mê lớn nhất và cũng là điều em trân trọng nhất.”
Là một trong những người sáng lập ra Trend Micro đồng thời là giám đốc kỹ thuật, tuổi còn trẻ mà đã đạt giải thưởng của tạp chí Secure Computing, hiển nhiên Di Hoa muốn dấn thân vào con đường khởi nghiệp nhằm phát huy khả năng của mình.
“Tôi thì chỉ đi theo chồng, giúp gia đình cải thiện kinh tế. Lập nghiệp có thể không phải là nguyện ước đầu đời của tôi. Đây là câu trả lời công khai tôi hay nói. Cách nói này có phần thực lòng, nếu như không phải vì cùng với Minh Chính cho tròn giấc mộng, người học văn như tôi sao có thể dấn thân vào ngành thông tin. Hơn nữa, thời kỳ đầu lập nghiệp, kinh tế gia đình rất khó khăn. Tôi cũng không phủ nhận câu trả lời đó có một chút giả dối. Sự biến động của việc kinh doanh cuốn hút tôi hơn nhiều so với việc trở thành nhà văn, kinh nghiệm cuộc sống cũng phong phú và đa dạng hơn. Vì lý do này nên tôi thật sự đam mê kinh doanh. Đã có vài lần tôi có cơ hội trở về với giới xuất bản, nhưng cuối cùng tôi vẫn lựa chọn tiếp tục con đường phát triển Trend Micro.”
Mục đích của bất kỳ công ty nào là tạo ra lợi nhuận cho cổ đông. Minh Chính là đầu tàu dẫn dắt mọi người và cũng là người chịu trách nhiệm về sự thành bại của công ty. Bình thường, anh ấy vẫn cười vui hay la mắng nhân viên, không chấp chuyện nhỏ nhặt. Nhưng nếu là chuyện quan trọng thì anh ấy rất nghiêm khắc. Theo anh, không cần biết động cơ lập nghiệp ban đầu là gì, trong môi trường định hướng tư bản chủ nghĩa, chúng ta cần phải thông
https://thuviensach.vn
hiểu, mục đích của công ty là tạo ra lợi nhuận lớn nhất cho cổ đông, thứ đến mới là phục vụ khách hàng, sau cùng mới là đem lại việc làm cho người làm công. Tận hưởng hay hoàn thành hoài bão ước vọng của chúng ta kỳ thực đều là thứ giá trị phụ của mỗi người.
Từ khi sáng lập ra Trend Micro đến nay, cùng với sự trưởng thành của công ty, ba người chúng tôi cùng tích lũy được nhiều kinh nghiệm và học vấn. Sau khi đã tốt nghiệp chuyên ngành toán ứng dụng Đại học Fu-Jen, Minh Chính học tiếp thạc sĩ chuyên ngành thông tin máy tính ở Đại học Lehigh, Pennsylvania. Di Hoa sau khi tốt nghiệp khoa Triết của Đại học Chính Trị Quốc gia Đài Loan, đã học tiếp bằng thạc sĩ về quản trị quốc tế và quản lý thông tin ở trường Đại học Dalas, bang Texas. Còn tôi sau khi tốt nghiệp khoa Trung văn Đại học Đài Bắc, liền theo Minh Chính đến Mỹ để học những khóa học cơ bản về công nghệ thông tin. Những điều được học ở trường lớp đương nhiên là không đủ cho công việc kinh doanh. Cho dù chúng tôi thường xuyên nghiên cứu tìm đọc rất nhiều cuốn sách về quản trị, cũng như thường xuyên nghe những bài giảng và lời khuyên của các bậc tiền bối trong giới kinh doanh, nhưng trường học tốt nhất là thực tế hoạt động kinh doanh. Dần dần từng bước một, chúng tôi đã tích lũy những kinh nghiệm phong phú đa dạng về thương mại, khởi nghiệp thậm chí là cuộc sống, và đương nhiên cách suy nghĩ thay đổi.
Minh Chính thường suy nghĩ xem bước đi tiếp theo như thế nào. Khi mới bắt đầu khởi nghiệp, chúng tôi trông chờ vào nỗ lực của bản thân, cũng là do một phần để thỏa mãn thú vui, một phần để kiểm tra khả năng chịu đựng, nắm được vận mệnh của bản thân. Nhưng rồi trách nhiệm cứ lớn dần lên từng ngày – trách nhiệm với khách hàng, đội ngũ nhân viên, cổ đông. Đôi lúc bạn phải chấp nhận một thực tế: cái gì đến sẽ đến. Thực tế đã vượt ra ngoài hứng thú cũng như ý chí, tầm kiểm soát của bất kỳ cá nhân nào. Hơn nữa, gia
https://thuviensach.vn
đình nhỏ của chúng tôi cũng đang dần dần lớn lên, hai đứa con trai lớn dần. Chúng tôi cảm thấy trách nhiệm trên vai càng thêm nặng nề. Chúng tôi phải bước trên một nấc thang mới của cuộc đời, không thể tiếp tục sống tùy tiện, như trước.
Những tháng ngày hạnh phúc
Khi đó nhân viên Trend Micro trên toàn thế giới không đến 500 người. Dòng sản phẩm phần mềm diệt virus đã tương đối hoàn chỉnh: PC-cillin dành cho các hộ gia đình, OfficeScan dành cho cho các doanh nghiệp, ServerProtect dành cho máy chủ, InterScan, ScanMail dành cho cổng mạng, v.v... đều đứng hàng đầu ở Đài Loan, Nhật Bản và Đức, còn ở Mỹ cũng được xếp vào một trong ba hãng mạnh nhất. Hệ số lợi nhuận ròng hàng năm trên 40%, số tiền kiếm được hàng năm vượt qua cả sự mong đợi.
Mỗi khi họp cổ đông công bố quyết toán năm và lợi tức cuối năm được đưa ra, bởi vì đối với mọi người đó là số tiền ngoài phần lợi tức, cho nên toàn thể ban giám đốc và cổ đông đều mừng rỡ, vui vẻ.
Nhìn vào hiện thực lúc đó, về mọi khía cạnh có thể thấy công ty đã đạt được những thành công thần kỳ. Công ty với quy mô trung bình khoảng hơn 400 người. Ba người chúng tôi cùng nhau phân công hợp tác tuy khá bận rộn những vẫn ứng phó được. Chúng tôi tự chịu trách nhiệm trước những mâu thuẫn trong quản lý nội bộ hay tranh chấp. Danh sách các khách hàng ngày càng dài thêm, tuy đôi lúc còn có lời kêu ca, phàn nàn, nhưng hầu hết mọi người đều tin tưởng vào kỹ thuật tiên tiến của sản phẩm phòng chống virus của Trend Micro, đối với những dịch vụ khác hay vấn đề giá cả thì
https://thuviensach.vn
hầu như không quá đắt đỏ. Kinh tế gia đình không còn túng bấn, tuy không phải ai cũng giàu sang phú quý nhưng tất cả các cổ đông đều có nhà lầu, xe hơi, tích lũy được chút của cải. Vừa mới trải qua thời kỳ lập nghiệp khó khăn, tôi thường xuyên cảm thấy trong lòng tràn đầy sự biết ơn, hy vọng thời khắc huy hoàng đẹp đẽ này sẽ vĩnh hằng.
Như tôi từng hàng trăm hàng ngàn lần nói với cậu con trai mới năm tuổi:
“Con đừng lớn nữa. Thế này là đáng yêu rồi. Con đừng có lớn thêm nữa có được không?”
Thằng bé kiên quyết lắc đầu, lớn tiếng nói:
“Không được, con phải mau lớn khôn chứ!”
Mọi vật trên thế gian đều phải trưởng thành, mọi việc trong cuộc sống con người phải đổi thay. Trend Micro là một công ty do nhiều người dựng nên, lại rất năng động. Nó có hình thức phát triển của riêng mình, có nghĩa vụ và trách nhiệm riêng. Nó nhất định phải nghênh chiến với virus vi tính và đánh bại các đối thủ cạnh tranh trong cũng lĩnh vực. Nó cần phải đối mặt với những thách thức tất yếu, ứng phó với mọi diễn biến. Chỉ cần ngừng phát triển, tất yếu nó sẽ đi vào con đường suy vong. Nếu như con trai tôi quả thực làm theo yêu cầu của tôi, đi ngược lại với quy tắc tự nhiên mà không chịu lớn khôn, trưởng thành, có lẽ tôi sẽ hoàn toàn bị suy sụp và khóc than vì thất vọng. Cho dù có lưu luyến hiện tại, thì cũng không thể kháng cự lại được con đường tiến lên phía trước, tiến lên là xu thế tất yếu của bất kỳ một sự vật nào.
Nhưng có nhất thiết phải liều mạng để được trưởng thành mau chóng không? Không thể thong thả từ từ được sao? Có thể điều này
https://thuviensach.vn
còn tùy môi trường cạnh tranh sinh trưởng quyết định. Con báo lanh lẹ trong rừng
Trải qua vô số những khảo nghiệm thực tế, chúng tôi ngày càng hiểu rõ hơn về nguyên tắc cạnh tranh của chủ nghĩa tư bản cũng như cơ cấu và trách nhiệm của công ty. Đặc biệt là Minh Chính, từng giây từng phút anh luôn khắc sâu trong tâm khảm những suy nghĩ như “làm sao để có thể tiếp tục duy trì tăng trưởng, đánh bại đối thủ cạnh tranh, tạo ra lợi nhuận?” Lúc nào anh cũng lo sợ Trend Micro không thể đứng vững, không thể tiếp tục kinh doanh. Lúc bấy giờ, anh ấy vừa bước qua tuổi 30, tinh lực sung mãn, tràn đầy ý chí quyết tâm, giống như một con báo lanh lẹ trong rừng. Anh ấy luôn dõi theo mọi động tĩnh của ngành công nghệ thông tin, lo lắng những hiểm họa do các đối thủ cạnh tranh gây ra. Đối với việc quản lý nội bộ, thái độ của anh ấy là: Bây giờ không làm ngay thì không kịp mất!
Đối với mỗi vụ làm ăn, thì anh ấy thường nói:
“Nếu thất bại, chúng ta sẽ chẳng có tương lai đâu.”
Đôi khi tính cố chấp, hay lo xa của anh ấy khiến cho tôi, một người luôn lạc quan yêu đời cũng phải khó chịu:
“Rõ ràng công ty đang hoạt động rất tốt, sao anh phải lo xa nhiều chuyện như vậy?”
Anh liền nói:
https://thuviensach.vn
“Bây giờ không lo, đến khi phá sản lúc nào cũng không biết. Công ty không thể đình trệ. Nhất định chúng ta phải tìm cách duy trì mức tăng trưởng cao của công ty.”
Anh ấy luôn nghĩ tới mức tăng trưởng cao hơn, và không bao giờ thỏa mãn với những gì đang có.
“Nhưng tốc độ tăng trưởng hàng năm gần 100% vẫn chưa đủ hay sao?”
Mỗi khi lên kế hoạch năm, chúng tôi luôn tranh luận không ngớt với tổng giám đốc các chi nhánh. Mọi người ở Đài Loan luôn nói rằng thị trường đã bão hòa không thể tăng trưởng trên 30%. Còn những người Mỹ thì nói rằng, các đối thủ cạnh tranh đã chi rất nhiều tiền vào marketing, chúng tôi không thể so bì được với họ. Những người Nhật thì lại cho rằng nền kinh tế vĩ mô Nhật Bản kém phát triển nên không thể duy trì mức tăng trưởng như cũ. Giám đốc các chi nhánh ở châu Âu cho biết, rất khó giữ mức tăng trưởng cao nếu không thuê được các nhân viên có trình độ. Tất nhiên, mọi người ở Đại Lục lại muốn đầu tư xa hơn, và trong ngắn hạn không thể mong chờ thu hồi vốn sớm. Ở Trung và Nam Mỹ thì giá trị của đồng tiền không ổn định và các giám đốc ở đây đều cho rằng không thể làm gì cả.
Minh Chính luôn kiên trì với đường lối chính sách tăng trưởng cao, mạnh mẽ yêu cầu mọi người:
“Không được ngủ quên. Nếu như sản phẩm bán chạy dễ dàng như vậy, tăng trưởng đơn giản như vậy, thì chúng ta cứ mời học sinh cấp ba đến làm tổng giám đốc là được, chính vì hoàn cảnh hết sức khó khăn nên tôi mới yêu cầu mọi người phải cố gắng.”
https://thuviensach.vn
Sử dụng phương pháp “củ cà rốt và cây gậy” như vậy, lại cộng thêm bản thân Minh Chính là người đứng đầu dẫn dắt mọi người cùng xông pha, từ năm 1988 lập nghiệp đến năm 1996, hàng năm tổng doanh thu luôn duy trì tốc độ tăng trưởng 100%, tôi cảm thấy thực tại thế này là đáng quý rồi, Minh Chính không nên cầu toàn thêm nữa.
Quy luật duy nhất: Tăng trưởng là sinh tồn
Nhưng Minh Chính lại có những lý lẽ riêng:
“Nếu như thế giới này không có đối thủ cạnh tranh, chúng ta hoàn toàn có thể tự mãn với mình. Em cần phải biết, mặc dù tỷ lệ tăng trưởng của chúng ta là 100%, nhưng khối lượng công việc kinh doanh so với đối thủ cạnh tranh ít hơn một nửa, tăng trưởng đương nhiên là dễ dàng hơn nhiều. Giả thiết ba năm tiếp theo, tỷ lệ tăng trưởng bình quân của họ là 30%, muốn đuổi kịp họ, chúng ta cần phải tiếp tục tăng trưởng trên 80% thì mới có thể đuổi kịp và vượt qua họ.”
“Sao anh cứ phải so bì với người ta, chúng ta là đầu rồng ở châu Á, thư thả một chút, tăng trưởng chậm một chút thì có sao đâu?” Tôi rất thích được tranh cãi với anh ấy.
“Cắt đất để xưng vương liệu có thể tồn tại được lâu không? Đối thủ là các công ty có cổ phần mua bán tự do của Mỹ, mỗi quý họ đều phải công khai mức tăng trưởng trong bản báo cáo tài chính. Giống như các công ty thuốc lá, các nhà chế tạo xe hơi, sản phẩm điện tử… mức tăng trưởng của họ ở các nước Âu Mỹ đã đạt đến giới hạn cao nhất, có cần phải tìm kiếm tăng
https://thuviensach.vn
trưởng tiếp ở châu Á, châu Phi hay không? Ngành sản xuất phần mềm không giống như hàng tiêu dùng, một món hàng có thể cùng lúc tồn tại vài thương hiệu. Em có thể dùng một lúc bốn, năm loại dầu gội đầu, nhưng em có nhớ người đứng thứ ba bán phần mềm cơ sở dữ liệu là ai không? Ngành sản xuất phần mềm là cuộc cạnh tranh khốc liệt. Nếu em không thể thống trị thị trường thế giới thì chỉ còn nước bị các công ty khác nuốt chửng, hoặc là bị diệt vong mà thôi.”
Nỗi lo lắng ám ảnh này cho thấy Trend Micro là một cái tên khó giành được chiến thắng trong ngành sản xuất phần mềm diệt virus trên toàn thế giới. Lúc bấy giờ, chúng tôi đã thống trị thị trường Nhật Bản và Đài Loan; ở Mỹ, chúng tôi được công nhận là dẫn đầu về mặt công nghệ và tầm nhìn xa trông rộng, nhưng về mặt kinh doanh và doanh thu, chúng tôi chỉ được coi là có tiềm năng phát triển khi xếp ở vị trí thứ ba ở châu Âu. Ở Anh, Trend Micro cũng vấp phải sự cạnh tranh khốc liệt với phần mềm Dr. Solomon, do vậy, rất khó vươn lên dẫn đầu ở thị trường này.
Nếu Trend Micro muốn tiếp tục tăng trưởng, cần phải đối mặt với sự cạnh tranh quyết liệt của thị trường toàn cầu, thoát khỏi sự uy hiếp của các đối thủ cạnh tranh, chiếm được địa vị nhất nhì trên toàn thế giới. Theo lời Minh Chính nói thì đây chính là nguyên tắc sinh tồn duy nhất của công ty phần mềm.
Muốn đạt được mục tiêu này, ngoài việc chiếm ưu thế về sản phẩm và công nghệ, cần phải đẩy mạnh việc bán hàng trên thị trường toàn cầu. Đối với các phân lớp khách hàng, Trend Micro cần phải mở rộng thị trường, tập trung vào các tổ chức quy mô lớn mang tầm quốc tế, đồng thời cũng cần phải khai thác sâu cả thị trường khách hàng cá nhân, các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước.
https://thuviensach.vn
Để làm được điều này, chúng tôi phải thay đổi chiến lược trong nội bộ công ty, cải cách lại tổ chức và phương pháp kinh doanh.
Xuất phát từ một đế chế gia đình
Trong suy nghĩ của tôi, phát hành cổ phiếu là bước đầu tiên trong sự biến đổi này. Nó chỉ được thực hiện khi có sự thay đổi căn bản cơ cấu công ty và thành phần cổ đông. Hệ thống tài chính và
kế toán cần thiết cho việc cổ phần hóa sẽ là lời cam kết của chúng tôi đối với mọi người, đây cũng là cách duy nhất huy động được nguồn vốn từ thị trường chứng khoán, thu hút sự chú ý của các phương tiện truyền thông, tạo niềm tin cho khách hàng trong các tổ chức có quy mô lớn, đồng thời chiếm được cảm tình tốt đẹp của các nhà quản lý tài năng đang đi tìm kiếm việc làm. Đây là những nhu cầu cấp bách của Trend Micro khi phải đối mặt với giai đoạn khủng hoảng.
Thời kỳ đầu khởi nghiệp, chúng tôi chỉ có năm nghìn đô-la từ số tiền tích cóp được. Trong khi hai năm sau, số tiền vốn lên tới 300 nghìn đô-la là do những người thân quen cùng góp vốn đầu tư. Ngoài ra, toàn bộ số tiền vốn cần có để kinh doanh là nhờ lợi nhuận của công ty và chưa từng phải đi vay vốn. Chúng tôi từng từ chối rất nhiều lời mời chào của các quỹ đầu tư mạo hiểm ở Thung lũng Silicon, đã từng làm mếch lòng rất nhiều bạn bè thân hữu muốn làm cổ đông (trong đó có cả ông Quách Đài Minh là người có tầm nhìn xa trông rộng). Từ trước tới nay, cơ cấu cổ đông của chúng tôi vô cùng đơn giản, trừ ba người Minh Chính, Di Hoa và tôi là những người đầu tiên sáng lập công ty, còn lại là anh em, cha mẹ, cũng như hơn 20 cổ đông chủ chốt trong ban quản trị có quyền chọn mua cổ phần. Cơ cấu cổ đông như vậy rất có lợi đối với việc
https://thuviensach.vn
kinh doanh của một công ty thời kỳ mới đi vào hoạt động. Mọi người đoàn kết thành một khối thống nhất, không có tư tưởng cá nhân và cũng không nảy sinh lòng tham. Các thành viên của ban giám đốc đều là người nhà nên cuộc họp hội đồng quản trị chẳng khác gì cuộc họp mặt gia đình. Dù vậy Minh Chính vẫn chủ trì cuộc họp theo nghi thức trang trọng, thư ký luôn chuẩn bị chu đáo các bản báo cáo. Với tư cách là Chủ tịch Hội đồng quản trị, Minh Chính không ngại vất vả giải thích các chiến lược và phương pháp quản lý cho các thành viên ban giám đốc chưa hiểu rõ về ngành công nghệ thông tin. Ngay cả cha mẹ tôi nằm trong ban giám đốc cũng nể trọng gọi con rể là “Chủ tịch”. Tất cả khúc mắc đều được đưa ra thảo luận giải quyết.
Nếu như mục đích lập nghiệp là vì sự giàu có và tài sản cá nhân, hay vì mong muốn cho con cháu đời sau không phải lo cái ăn cái mặc, vậy thì việc duy trì kết cấu tiền vốn của từng người, giữ gìn hòa khí của mọi người trong ban giám đốc, tạo điều kiện giúp họ điều hành công việc hiệu quả, có lẽ là sự lựa chọn thiếu sáng suốt.
Nhưng Trend Micro lại đang phải đối mặt với một giai đoạn nguy kịch cần có mức tăng trưởng cao, phải kiểm soát được thị trường quốc tế, nên cần phải thay đổi ban giám đốc và cơ cấu cổ đông. Lý do trước hết là để huy động số vốn lớn đáp ứng yêu cầu mở rộng liên tục của công ty thì các cổ đông ban đầu không thể đảm đương. Cho dù các cổ đông cũ đặt trọn niềm tin vào Trend Micro, dồn toàn bộ tâm sức ủng hộ, nhưng tài và lực của mỗi cá nhân thì có hạn. Thậm chí, họ có đem toàn bộ lợi nhuận từ số tiền đã đầu tư để tăng thêm vốn cũng không đủ ứng phó với nhu cầu mở rộng phát triển nhanh chóng của thế giới. Do đó, vốn cổ phần trước đây quá ít mà những thách thức sắp tới lại rất lớn. Rủi ro không phải là điều mà những người góp vốn ban đầu với quan điểm bảo thủ, dè dặt có khả năng gánh vác được.
https://thuviensach.vn
Hai là, ba người chúng tôi luôn phải ra sức cầu tiến trong các hoạt động kinh doanh quốc tế, hội đồng quản trị được kiện toàn sẽ giúp chúng tôi điều chỉnh chiến lược, ứng phó với các tình huống biến động. Lúc bấy giờ, chúng tôi phân công mỗi người một nhiệm vụ. Minh Chính phụ trách hoạt động kinh doanh và chiến lược phát triển tổng thể, Di Hoa phụ trách việc nghiên cứu công nghệ và phát triển sản phẩm, còn tôi quản lý mảng bán hàng và các vấn đề liên quan đến nhân sự. Lĩnh vực tài chính không phải sở trường của chúng tôi, mặc dù vị trí này có nhân viên trình độ chuyên môn cao phụ trách, nhưng họ không thể theo kịp việc lập kế hoạch chiến lược để đáp ứng sự tăng trưởng nhanh trên toàn thế giới. Dần dần, điều này có thể dẫn tới một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. Chúng tôi nhất định phải xây dựng được một ban giám đốc có kinh nghiệm, thật sự tin tưởng để có thể bù đắp sự thiếu hiểu biết về các hoạt động kinh doanh quốc tế và lĩnh vực quản lý tài chính.
Tìm gấp người tài
Lý do quan trọng nhất và cũng là cấp bách nhất của sự thay đổi ban giám đốc và cơ cấu cổ đông là, đối với những nhà sản xuất phần mềm, nhân tài là tài sản duy nhất. Chỉ có cách không ngừng thu hút nhân tài vào làm việc cho Trend Micro, tài sản mới nhờ đó mà không ngừng tăng vọt, chúng tôi mới có hy vọng cạnh tranh trên thương trường.
Tuy nhiên, cơ cấu cổ đông của chúng tôi rất đơn giản, cùng với mối quan hệ bền vững giữa ba người sáng lập nên Trend Micro: vợ chồng, chị em ruột. Mặc dù đã cố gắng để các mối quan hệ này sang một bên và trong thực tế mỗi người đều có sở trường riêng, đảm nhận những nhiệm vụ khác nhau trong công ty, nhưng không
https://thuviensach.vn
tránh khỏi bị người đời gọi là “doanh nghiệp gia đình”. Tôi không biết cái mác “doanh nghiệp gia đình” này xuất hiện từ bao giờ, nhưng nó không những làm giảm đi lòng yêu mến của mọi người đối với Trend Micro mà thậm chí còn khiến người ta liên tưởng tới sự độc ác bí ẩn. Cái mác đó dường như là đại diện cho sự không công khai, không chuyên nghiệp, dùng người theo cảm tình riêng, làm lợi cho nhau. Ở đại lục vẫn có quan niệm cho rằng “doanh nghiệp gia đình là cái bẫy của đối với những nhân viên mất cảnh giác”, quả thật khiến người ta thấy rất e ngại.
Khá nhiều người tài lo lắng làm việc trong môi trường như vậy sẽ giết chết sự nghiệp của họ. Mọi thứ đều phải làm theo ý thích của ông chủ và có lẽ phải xu nịnh mới được “thăng quan tiến chức”. Những người có thực tài và bằng cấp có ai chịu bị chà đạp như vậy chứ?
Mặc dù ba người chúng tôi luôn hỗ trợ cho nhau, hợp tác chặt chẽ dựa trên sở trường, năng lực của bản thân, nhưng tôi luôn ở trong tâm trạng khó xử, đôi lúc cảm thấy mất tự tin. “Nếu như mình không phải là vợ của Minh Chính, liệu mình có đủ tư cách để ngồi vào vị trí này không?” Tôi e dè, sợ sệt, không dám tự quyết. Các đồng sự của Trend Micro ở Đài Loan thích gọi tôi thân mật là “bà chủ” mà không biết đây là thần chú cẩn cô1 đối với tôi, vừa nghe đến từ này là tôi đã cảm thấy đau đầu. Dường như mối quan hệ đặc biệt của tôi với tổng giám đốc khiến Trend Micro bị tiêm nhiễm một bầu không khí “gia đình trị”. Nó khiến tôi có cảm giác rằng chức vụ Phó Giám đốc của tôi không phải là nhờ năng lực mà có và toàn bộ thành tựu mà tôi đạt được là do tôi có thân phận đặc biệt. Đó là tâm bệnh tôi mắc phải trong nhiều năm mà nhiều người không biết được, cũng là nguyên nhân chính khiến tôi không dám tự mãn với thành quả của chính mình và luôn chịu khó, chịu khổ hơn người khác.
https://thuviensach.vn
Phải nhiều năm trôi qua, trải qua rất nhiều sóng gió, tự nhận thức, tự khẳng định mình, tôi mới có thể cởi trói, được trở về với chính mình. Cuối cùng, tôi cũng có thể thoát khỏi cái nhìn thế tục, thậm chí còn hãnh diện thật sự khi được gọi là “bà chủ”. Đương nhiên người tôi phải cảm tạ đầu tiên là Minh Chính vì đã rất tin tưởng tôi. Anh ấy chưa bao giờ nghĩ rằng tôi không có khả năng, luôn tin chắc sự lựa chọn tôi vào chức phó chủ tịch bộ phận maketing là sự lựa chọn tốt nhất. Anh không vì tôi là vợ mà nhượng bộ trong công việc và cũng chưa từng vì tôi nũng nịu hay tùy hứng mà thay đổi cách nhìn của mình, cũng chưa từng nghe những lời đàm tiếu của người khác mà giảm bớt lòng tin vào tôi. Điều đáng quý hơn là dù cho ở trong môi trường kinh doanh mang đậm chủ nghĩa trọng nam khinh nữ của nền kinh tế Nhật Bản, anh ấy cũng chưa từng để tâm tới việc “được vợ hộ tống” khi đi công tác; tiếp đãi, ngoại giao, đàm phán ở bất kỳ nơi đâu anh cũng cho tôi đi cùng. Nếu không có một ông chủ công tư phân minh như thế, quả là khó khăn cho tôi khi đóng vai trò “bà chủ”.
Sự phân công công việc rạch ròi giữa vợ chồng, chị em chúng tôi giúp cho nội bộ Trend Micro rất rõ ràng. Sự thấu hiểu lẫn nhau gữa ba người chúng tôi là một trong những nguyên nhân mang lại thắng lợi thời kỳ đầu lập nghiệp. Nhưng mối quan hệ huyết thống và mối quan hệ vợ chồng bền vững không gì phá vỡ được giữa chúng tôi không tránh khỏi bị mọi người liên tưởng đó là một doanh nghiệp gia đình. Phải chăng vì nguyên nhân đó ngăn trở những người có trình độ chuyên môn cao góp sức cho sự nghiệp của công ty. Luôn mong muốn công ty phát triển bền vững, chúng tôi hy vọng Trend Micro sẽ trở thành một công ty quản lý chuyên nghiệp mang tầm quốc tế, mà không bị mọi người hiểu lầm là một doanh nghiệp gia đình.
Một tập đoàn tràn đầy sức sống
https://thuviensach.vn
Phát hành cổ phiếu là phương thức cải cách duy nhất và nhanh chóng nhất. Có thể chúng tôi sẽ mất đi phần nào quyền lực, mất đi niềm vui mỗi năm được nhận phần lợi tức chia thêm, nhưng đổi lại chúng tôi có được nguồn vốn dồi dào, một ban giám đốc đầy năng lực, một hệ thống tài chính đáng tin cậy, thu hút được nhân tài góp sức cống hiến cho công ty, và đế chế gia đình trở thành tập đoàn có cổ phiếu phát hành ra công chúng. Với mong ước nếu không có ba chúng tôi thì Trend Micro vẫn tiếp tục phát triển, chúng tôi đã tạo ra một tập đoàn tràn đầy sức sống, phát triển không ngừng. Đó mới là kế hoạch lâu dài của công ty, cũng chính mong muốn của chúng tôi khi thành lập công ty. Xưa nay chúng tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc để con cái kế thừa Trend Micro, bởi vì chúng tôi không muốn cướp đi quyền được tìm tòi cuộc sống, kiềm chế sự trưởng thành tự nhiên của chúng, thậm chí phá hoại những thành tựu khác mà chúng có thể sẽ đạt được trong tương lai. Đôi khi, chúng tôi không hiểu tại sao có nhiều người lại cứ ép buộc con cái phải kế nghiệp? Lập nghiệp là con đường mà chúng ta lựa chọn, thì đương nhiên con cái chúng ta cũng có quyền lựa chọn cho riêng chúng. Đây cũng chính là điều mà cả ba chúng tôi đã thống nhất sau nhiều lần đàm luận.
Sau vài lần thảo luận sâu sắc tỉ mỉ, tự kiểm điểm, chúng tôi cùng đi đến quyết tâm không gì lay chuyển được. Đó là, không để Trend Micro rơi vào tay người khác, không được kinh doanh kiểu gia đình trị, mà sẽ phát hành cổ phiếu ra thị trường.
Khi đã có quyết tâm, chúng tôi bắt đầu tiến hành thực hiện kế hoạch. Điều đầu tiên cần suy xét là nên niêm yết cổ phiếu của công ty trên thị trường nào. Chúng tôi may mắn khi có tới ba thị trường tiềm năng để lựa chọn: Mỹ, Đài Loan và Nhật Bản?
https://thuviensach.vn
Chúng tôi đã để mắt tới Mỹ trước tiên. Gần như tất cả các công ty phần mềm định hướng toàn cầu đều niêm yết trên sàn giao dịch Nasdaq. Đương nhiên chúng tôi cũng muốn vào đó. Nasdaq là một sàn giao dịch chứng khoán có kỹ thuật cao tiên tiến nhất. Cổ phiếu của các hãng phần mềm nổi tiếng thế giới như Microsoft, Oracle đều được niêm yết trên sàn này. Giá trị của sàn giao dịch này đối với sở hữu trí tuệ và phần mềm thông tin đã được kiểm chứng từ lâu, là chìa khóa để các công ty thu hút sự chú ý của thế giới. Niêm yết trên Nasdaq sẽ giúp mọi người trên toàn thế giới biết tới tên tuổi của Trend Micro, đó chắc chắn sẽ là một lợi thế không nhỏ. Không may là lúc đó đã có hai hãng phần mềm lớn xuất hiện trên Nasdaq là Symantec và Network Assosiate – những công ty rất nổi tiếng ở Mỹ. Nếu Trend Micro xuất hiện như một công ty thứ ba thì sẽ rất khó tạo ra sự khác biệt, sẽ bị đem ra so bì, lại khó có thể nêu bật được giá trị của việc nghiên cứu, phát triển công nghệ vốn là những lợi thế của Trend Micro trên trường quốc tế. Hơn nữa, trước năm 1996, Trend Micro đã phải cạnh tranh rất gian khổ ở Mỹ, doanh thu chỉ chiếm 15% tổng doanh thu của Trend Micro trên toàn cầu. Nếu đem ra so sánh với hai hãng kia thì chẳng khác nào trứng chọi với đá? Chúng tôi còn có nhiều chọn lựa khác ít mang tính cạnh tranh hơn. Thế là chúng tôi quyết định đi con đường khác, bỏ giấc mơ lên sàn giao dịch Nasdaq qua một bên, chờ cơ hội khác.
Sau đó, chúng tôi lại nghĩ đến Đài Loan, nơi đặt đại bản doanh của Trend Micro. Cũng chính từ nơi đây, các cổ đông ban đầu đã xây dựng được hệ thống và tiếng tăm của mình. Vì vậy, phát hành cổ phiếu ở đây cũng là một bước tiến logic. Thậm chí cho đến ngày hôm nay vẫn còn rất nhiều người thắc mắc vì sao chúng tôi lại không phát hành cổ phiếu ở Đài Loan? Không phải chúng tôi chưa từng nghĩ đến điều này, nhưng thời đó là năm 1996, Đài Loan vẫn chưa có bất kỳ một công ty phần mềm nào trên thị trường. Các
https://thuviensach.vn
điều lệ và luật pháp đều lấy những công ty phần cứng làm căn cứ, trong đó quy định phải có tài sản cố định 200 triệu đô-la Đài Loan mới được đưa cổ phiếu ra thị trường, doanh thu từ thị trường nước ngoài không được tính vào. Hai điểm này gây bất lợi rất lớn đối với Trend Micro. Tài sản của chúng tôi trị giá hàng trăm tỷ đô-la Đài Loan, nhưng không may (có lẽ tôi nên nói là may mắn thì đúng hơn) đều là tài sản trí tuệ, chúng tôi không cần và cũng không có ý định mua bất cứ tài sản cố định nào. Còn doanh thu ở nước ngoài, vốn dĩ là thành quả kiêu hãnh nhất của Trend Micro, lại không được tính đến chẳng hóa ra là cướp đoạt nguồn giá trị lớn nhất của chúng tôi hay sao? Một vấn đề khác nữa là cách tính toán hệ số giá/lợi nhuận (P/E), việc định giá các công ty phần mềm ở châu Âu, Mỹ, Nhật thường dựa trên hệ số này là hơn 50, nhưng ở Đài Loan do lấy công ty phần cứng làm tiêu chuẩn, chỉ số P/E cao nhất cũng chỉ khoảng 30. Cùng một công ty, tài sản như vậy, đương nhiên nên theo đuổi cách định giá cao nhất. Chúng tôi không cam chịu hạ thấp giá trị của mình chỉ vì thị trường chứng khoán không đánh giá chính xác giá trị của hàng hóa, do vậy chúng tôi không còn hứng thú đối với việc tung cổ phiếu ra thị trường Đài Loan. Đến bây giờ, Đài Loan đã có rất nhiều công ty phần mềm niêm yết trên thị trường chứng khoán, và mọi chuyện diễn ra cũng xuôi chèo mát mái. Nhưng Trend Micro đã có một nguồn vốn dồi dào, không cần phải gây ra một cuộc chiến nội bộ giữa các nhà sản xuất phần mềm ở Đài Loan để thu hút vốn ở thị trường chứng khoán nữa.
Rung chuyển huyền thoại Nhật Bản
Vào năm 1996, khi chúng tôi đang xem xét việc cổ phần hóa, thì ngành phần mềm ở Nhật Bản đang lên như diều gặp gió. Một vài
https://thuviensach.vn
công ty phần mềm thực hiện rất tốt việc phát hành cổ phiếu, trong khi đó chỉ số P/E lại dao động ở mức trên 50. Danh tiếng của Trend Micro tại Nhật Bản nổi như cồn, doanh thu chiếm trên một nửa tổng doanh thu của Trend Micro. Đặc biệt, khả năng nghiên cứu, phát triển và năng lực kinh doanh quốc tế của chúng tôi trong giới phần mềm Nhật Bản là độc nhất vô nhị, thu hút được rất nhiều sự quan tâm. Cùng lúc đó, Ngân hàng SoftBank của Nhật Bản đã đánh bại các gã khổng lồ để mua lại công ty truyền thông thông tin lớn nhất của Mỹ là Ziff-Davis cùng triển lãm máy tính Comdex, trong khi vừa đầu tư thành công vào Yahoo, ngôi sao Internet của Mỹ. Tài sản tăng vùn vụt, danh tiếng lẫy lừng trên toàn thế giới, như ánh mặt trời ban trưa. Nhờ Masayoshi Son – ông chủ của Ngân hàng đã là chỗ quen biết với Trend Micro từ khi chúng tôi mới khởi nghiệp – các phần mềm phòng chống virus của Trend Micro được phân phối tại Nhật Bản thông qua SoftBank. Lúc bấy giờ, về phương diện lợi nhuận, chúng tôi là nhà sản xuất phần mềm lớn thứ hai đối với SoftBank (cao nhất là Microsoft Nhật Bản). Hai bên hợp tác chặt chẽ, cùng hỗ trợ bổ sung cho nhau rất tốt. Masayoshi Son nhiều năm quen biết chúng tôi, biết được sức bật của Trend Micro, cũng hy vọng mối quan hệ liên doanh với chúng tôi tiến sâu hơn.
Sau khi bỏ qua Mỹ và Đài Loan, lại được SoftBank đề nghị đầu tư, chúng tôi liền tập trung suy tính đến khả năng niêm yết cổ phiếu tại Nhật Bản. Thực tế trước tới nay, chưa một công ty nước ngoài nào có đủ khả năng đổ bộ thành công lên thị trường chứng khoán Nhật Bản. Thách thức này quả thực khiến chúng tôi rất hào hứng. Chúng tôi đã làm rung chuyển thần thoại Nhật Bản mà không một công ty nước ngoài nào làm được, sao chúng tôi lại không dấn sâu thêm một bước nữa chấp nhận thách thức này?
Các nhân viên, cán bộ người Nhật của chúng tôi đã nhận định:
https://thuviensach.vn
“Có thêm SoftBank trong hàng ngũ cổ đông của Trend Micro, thì nỗ lực phát hành cổ phiếu ở Nhật Bản như có thêm một lá bùa hộ mệnh.”
Họ luôn lo lắng rằng sếp của mình là một người Đài Loan thì không thể chèo chống được ở Nhật Bản.
“Đừng nghe họ ăn nói hồ đồ. Anh phải kiên định. Bên cạnh đó Intel còn đầu tư 2% cổ phiếu vào Trend Micro. Anh có thật sự cần SoftBank nữa không? Chỉ vì không chắc chắn mà anh đang để họ kiếm chác!”
Bạn tôi, Peter Wolff, và một chuyên gia phân tích chứng khoán công nghệ cao ở ngân hàng Barings hoàn toàn tin tưởng vào chúng tôi. Họ luôn khuyên chúng tôi không nên để người khác đầu tư vào công ty.
“Với năng lực nghiên cứu và phát triển, tình trạng tài chính và doanh thu đang rất được kỳ vọng, chúng tôi có đủ khả năng cổ phần hóa. Vấn đề là chúng tôi hoàn toàn không có bất kỳ một chuyên gia nào để chuẩn bị cho việc phát hành cổ phiếu và cũng không có đủ nguồn nhân lực. Trong khi đối với lĩnh vực này, SoftBank lại có thừa kinh nghiệm và đội ngũ nhân viên có trình độ. Từ trước tới nay, Minh Chính luôn hành động một cách cẩn thận, chu toàn và rất logic.”
“Đương nhiên chúng ta vẫn có thể bỏ tiền ra thuê người giải quyết các vấn đề liên quan tới thủ tục, giấy phép, nhưng như thế, với vai trò là những người thành lập công ty và cũng là người lãnh đạo, chúng ta phải chú tâm tới cả những vấn đề này nữa. Trong khi lúc này, thị trường phần mềm phòng chống virus mạng đang cạnh tranh hết sức khốc liệt. Nếu
https://thuviensach.vn
phân tán lực lượng, chúng ta có thể thành công trên thị trường chứng khoán, nhưng sẽ thất bại trong kinh doanh, như thế thì lợi bất cập hại. Hơn nữa, sau khi tham gia thị trường chứng khoán thì áp lực tăng trưởng càng lớn, chúng ta phải tiếp tục nỗ lực đấu tranh nâng cao năng lực của công ty. Bây giờ, việc xây dựng nền tảng vững chắc là ưu tiên tuyệt đối của chúng ta.”
”Sao không để mỗi người tự phát huy sở trường của bản thân? Với việc trở thành cổ đông, SoftBank sẽ cử các chuyên gia tài chính chuyên tâm giám sát việc phát hành cổ phiếu, còn chúng ta sẽ tiếp tục thực hiện các hoạt động kinh doanh và nghiên cứu kỹ thuật phòng chống virus, như thế chẳng phải vẹn cả đôi đường sao?”
Lúc đó, Trend Micro chỉ có kế toán trưởng ở Nhật Bản và không có chuyên gia tài chính. Tôi thường xuyên phải liên hệ với các đại diện ở Mỹ, Nhật, Trung Quốc để tổng hợp thành một bản báo cáo hoàn chỉnh. Đối với việc phát hành cổ phiếu, nếu để tôi, một người hoàn toàn không hiểu biết gì về tài chính, đảm trách công việc giao dịch, thì mọi chuyện nhất định sẽ hỏng bét. Đối với một công ty có giám đốc là người nước ngoài mà chưa cổ phần hóa như Trend Micro, thì việc thuê các chuyên gia tài chính vừa giỏi nghiệp vụ vừa đáng tin cậy ở Nhật khó như lên trời vậy. Do đó, tôi rất tán thành việc SoftBank trở thành cổ đông, chỉ mong họ đảm nhận hoàn toàn việc lập kế hoạch tài chính cũng như mọi vấn đề liên quan đến Ủy ban Giám sát Giao dịch Chứng khoán Nhật Bản.
Sau đó, chúng tôi nhanh chóng quyết định, SoftBank bỏ ra 35 triệu đô-la để mua lại 35% cổ phần của Trend Micro, tích cực trợ giúp Trend Micro phát hành cổ phiếu ở Nhật Bản.
BÍ SỬ TRƯỚC KHI PHÁT HÀNH CỔ PHIẾU
https://thuviensach.vn
Hàng loạt thử thách
Trong suốt thời kỳ chuẩn bị từ năm 1996 cho tới khi cổ phiếu chính thức phát hành tại Nhật Bản, mọi hoạt động hầu như đều lấy việc tung cổ phiếu ra thị trường làm thước đo. Muôn nghìn việc cần phải giải quyết trong quãng thời gian ngắn ngủi này. Bên cạnh việc phải tiếp tục tiến hành các hoạt động kinh doanh như thường lệ, không được chậm trễ hay lơ đễnh, chúng tôi còn phải để tâm tới rất nhiều quy định và luật lệ. Ví dụ, tiền vốn cần phải được tính toán rõ ràng, chính xác; bản báo cáo tài chính cần phải đáp ứng các tiêu chuẩn trình báo; danh sách cổ đông cần chứng thực; đa số thành viên ban giám đốc phải cư trú ở Nhật, vv… Tôi ở giữa làm nhiệm vụ liên lạc, phải bay đi bay lại giữa Đài Loan và Nhật Bản. Suốt chặng đường bận rộn này, chúng tôi luôn ấp ủ ước mơ được phát hành cổ phiếu của Trend Micro ra thị trường. Lúc bấy giờ, chúng tôi vẫn thường an ủi động viên nhau:
“Cố gắng đến khi phát hành cổ phiếu là chúng ta sẽ khỏe lại thôi.”
Cứ như thể việc tung cổ phiếu ra thị trường là kết thúc của cơn ác mộng và khởi đầu của những giấc mơ đẹp, cứ như thể thời gian sẽ ngưng đọng lại vào thời điểm cổ phiếu phát hành ra thị trường và mọi phiền não, lo toan sẽ tan biến. Và câu chuyện khởi nghiệp của chúng tôi đã kết thúc đẹp mỹ mãn như trong chuyện cổ tích: “Sau bao nhiêu trắc trở, hoàng tử và công chúa lại được sống những ngày hạnh phúc êm đẹp”.
Chúng tôi mong đợi, khát khao, chịu đựng liên miên hết thử thách này đến thử thách khác. Những vấn đề nội bộ liên quan tới
https://thuviensach.vn
các quy định và điều lệ chỉ cần nhẫn nại là có thể giải quyết được, nhưng sự can thiệp hiểm độc của các thế lực bên ngoài khiến người ta trở tay không kịp. Trong đó có một thử thách gay go nhất xuất phát từ hành động phá hoại và lòng dạ khó lường của đối thủ cạnh tranh.
Lúc đó, Network Associates đã niêm yết ở Mỹ được xem là thế lực thống trị giới phòng chống virus toàn cầu. CEO của hãng này, Bill Larson, là người của quỹ đầu tư mạo hiểm, tính tình hống hách, ngang ngược. Với tham vọng lớn lao, ông ta coi việc liên doanh, liên kết là xu thế đúng đắn. Do sự phát triển của ngành kinh doanh mạng ở Mỹ, giá cổ phiếu của công ty này liên tiếp tăng và họ đã áp dụng chính sách trao đổi cổ phiếu với mức giá cao để chiếm các công ty liên quan tới an ninh mạng như Dr.Solomon của Anh, Network General của Mỹ. Từ lâu, họ đã cảm nhận được sự uy hiếp mạnh mẽ từ Trend Micro. Ngay từ năm 1994, họ đã mua Jade KK, đối thủ nguy hiểm nhất và cũng là duy nhất của Trend Micro ở Nhật Bản lúc bấy giờ, và quyết tâm đánh bại chúng tôi. Nhiều năm nay, họ vẫn không có cách nào lay chuyển được địa vị dẫn đầu của Trend Micro tại Nhật Bản và khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Thậm chí tại khu vực châu Âu và Mỹ, họ còn bị lấn át nghiêm trọng bởi kỹ thuật phòng chống virus mạng của Trend. Trend Micro chuẩn bị phát hành cổ phiếu tại Nhật Bản, Giám đốc Điều hành Bill Larson lập tức hành động, trước tiên là “ve vãn” SoftBank, cổ đông lớn của chúng tôi.
Ông ta trực tiếp tìm gặp Masayoshi Son, đưa ra lý lẽ:
“Trend Micro suy cho cùng không phải là công ty Nhật Bản thuần túy. Trên thị trường Nhật Bản, được những nhà đầu tư Nhật Bản chấp nhận hay không thì chưa thể nói trước được. Hơn nữa, Network Associates là số một ở châu Âu và Mỹ, còn
https://thuviensach.vn
Trend Micro là quán quân ở châu Á, sở trường của chúng tôi là bán hàng, còn họ chuyên về đổi mới công nghệ. Hai bên có những ưu thế riêng, nếu hợp nhất thì sẽ thống trị thị trường thế giới.”
Ông ta còn nói giọng đe dọa:
“Nếu như Trend Micro cổ phần hóa tại Nhật Bản, chúng tôi nhất định sẽ không tiếc sức tiến công vào thị trường này, thậm chí còn tính đến chuyện sẽ niêm yết cổ phiếu trên sàn giao dịch Nhật Bản. Hiện nay, chúng tôi còn có những sản phẩm khác ngoài dòng sản phẩm phần mềm phòng chống virus được phân phối qua SoftBank. Chắc hẳn ông cũng không muốn trở thành kẻ đối địch với tôi chứ?”
Masayoshi Son thích giao du rộng, đặc biệt rất muốn đặt chân lên thị trường Mỹ, càng hứng thú với những chuyện như hợp nhất công ty Á/Âu, mua bán cổ phiếu. Do vậy, Chính Nghĩa không thể làm ngơ trước sự đe dọa, dụ dỗ của Bill Larson. Ông ta liền cử Yoshitaka Kitao, thành viên Hội đồng quản trị Trend Micro và là người của SoftBank, đàm phán thương lượng với chúng tôi.
Giật mình tỉnh mộng
Đó là mùa xuân năm 1998, công việc chuẩn bị phát hành cổ phiếu ra thị trường đang được tiến hành khẩn trương. Hầu hết thời gian của tôi và Minh Chính là ở Tokyo. Koshitaka Kitao mời chúng tôi ăn trưa ở một nhà hàng Nhật Bản thuộc quyền sở hữu của khách sạn All Nippon Airways tại Akasaka-mitsuke. Anh ấy là mẫu người hưởng lạc, khi dùng bữa nhất định phải chọn lựa những cửa
https://thuviensach.vn
hàng cao cấp, tĩnh mịch, có món ăn hảo hạng, thái độ phục vụ thân thiện. Chúng tôi thường xuyên dùng bữa với anh ấy nên không biết ngày hôm đó anh ấy có dụng ý khác. Lúc đó, Giám đốc Tài chính Hiroyuki Nakanishi là người của SoftBank, cũng cùng dùng bữa. Nhưng trước đó, chúng tôi không hề thấy bất cứ dấu hiệu nào báo trước về cuộc mua bán của Network Associates.
Yoshitaka Kitao thong thả nhắc đến chuyện hợp nhất mà Network Associates đề nghị:
“Hơn một năm về trước, vốn thị trường của Trend Micro được định giá 100 triệu đô-la, SoftBank đã mua 35% cổ phần, bây giờ Network Associates đưa ra giá là 800 triệu đô-la tiền mặt, chỉ có một năm mà tăng lên 800%. Việc phát hành cổ phiếu tại Nhật Bản cũng chỉ thu lại được giá cổ phiếu ở mức đó mà thôi. Đây là một thương vụ an toàn. Các cổ đông có thể yên tâm rời công ty trong sự sung túc. Các bạn sẽ không phải đối mặt với những thử thách của việc phát hành cổ phiếu, cũng không phải chịu sự hạn chế mua bán cổ phiếu sau này.”
Yoshitaka Kitao tuy là bạn, hàng xóm tốt của chúng tôi, nhưng khi trình bày vấn đề, anh ta lại đóng vai một chuyên gia đầu tư mạo hiểm khi hướng sự chú ý của mình tới vấn đề thu hồi vốn. Anh ta vừa nhấm nháp miếng gỏi cá vừa thao thao bất tuyệt, không mảy may chú ý đến thần sắc kinh ngạc và trạng thái đờ đẫn cầm đũa của tôi. Minh Chính đã trải qua nhiều phen chinh chiến, hiểu rất rõ luật chơi trên thương trường, không giống như tôi thường làm việc theo cảm tính, chỉ im lặng lắng nghe, thái độ cởi mở tiếp lời:
“Đứng trên lập trường của cổ đông thì giữ tiền mặt là cách tốt nhất tránh được rủi ro. Hai công ty hợp nhất thành một sẽ
https://thuviensach.vn
ngay lập tức đạt được vị trí số một thế giới. Tôi cũng được thanh thản nhẹ nhõm. Tôi không hoàn toàn bác bỏ, nhưng trước tiên vẫn cần gặp mặt Bill Larson để nói chuyện.”
Yoshitaka Kitao thở phào nhẹ nhõm, quay lại nhìn tôi và nói: “Còn Di Trân, cô có suy nghĩ gì không?”
Tôi có cảm giác như đang say sưa với giấc mộng đẹp thì bất ngờ bị đánh thức. Tôi thấy thật bất công, nhưng lại cảnh giác ngay bởi cú hích nhẹ của Minh Chính dưới gầm bàn, lập tức xuôi thuyền theo gió:
“Đương nhiên là gặp mặt họ nói chuyện trước thì tốt hơn. Chúng ta sẽ cân nhắc xem giải pháp này có thật sự tốt hơn việc phát hành cổ phiếu ra thị trường không.”
Kinh doanh với người Nhật lâu, tôi cũng học hỏi được một điều, cứ thong thả từ từ thì mọi chuyện sẽ đâu vào đó, xử lý việc gì cũng phải để lại chút thể diện. Rốt cuộc, Yoshitaka Kitao có mặt ở đó là để thực hiện một nhiệm vụ được giao phó, nếu như mới bắt đầu mà đã không nể mặt, cứ kiên quyết phản đối đến cùng sẽ khiến Yoshitaka Kitao rơi vào tình huống khó xử, mà Masayoshi Son cũng sẽ bị bẽ mặt. Vả lại, không chịu nhún nhường thì sợ rằng mọi người phải gánh chịu kết cục thua cuộc. Nhưng Network Associate lại dùng thủ đoạn này, thông qua cổ đông lớn của chúng tôi để phá hoại đợt phát hành cổ phiếu của Trend Micro đã khiến chúng tôi rất đỗi tức giận. Sau này, một người bạn trong giới đầu tư mạo hiểm nói cho chúng tôi biết, kiểu mua hợp nhất ác ý này rất hay được sử dụng trên thương trường vào thời điểm đó. Chúng tôi có một người bạn, ông Eli Oxenhorn, nguyên là CEO của Cheyenne Software, một hãng sản xuất phần mềm sao chép dữ liệu ở New York. Cũng trong năm
https://thuviensach.vn
này, khi tiến hành cổ phần hóa, chính Network Associates đã phát động một chiến dịch hăm dọa hiểm độc và Oxenhorn đành phải tìm kiếm một giải pháp an toàn là “nằm gọn trong vòng tay” của Associates.
Trên đường ra khỏi tiệm ăn, tôi không sao cầm được nước mắt. Lẽ nào con đường phát hành cổ phiếu lại xa vời như vậy? Dường như giấc mơ sắp trở thành hiện thực. Sao lại vô duyên cớ để cho kẻ phá bĩnh mắt xanh mũi lõ này chọc gậy bánh xe? Địch thủ liều mạng này không có gì mà không dám làm. Chỉ vì tiền mà SoftBank định gặp gió chuyển thuyền hay sao? Con số 800% chẳng lẽ ghê gớm đến thế sao? Tôi luôn thầm oán trách như vậy.
Minh Chính vẫn tiếp tục ngồi lại đó cùng Yoshitaka Kitao bàn luận về tính khả thi của việc hợp nhất. Hiroyuki Nakanishi có lẽ đã phát hiện ra cảm xúc của tôi, liền nhẹ nhàng an ủi:
“Giới chứng khoán Nhật Bản rất coi trọng sự có mặt của Trend Micro trên thị trường. Nếu như cô không có ý định bán cho đối thủ, thì dứt khoát phải giữ lập trường phát hành cổ phiếu.”
Tôi gật đầu, nhưng cảm thấy đầy dông bão. Nhưng Minh Chính lại tỏ vẻ lạc quan:
“Em thấy chưa! Đối thủ sợ chúng ta sau khi phát hành cổ phiếu ra thị trường sẽ có tiền vốn hùng hậu rồi liều mạng với họ. Chúng ta sẽ chỉ lắng nghe đề xuất của họ, xem bản lĩnh của họ tới đâu.”
Cuộc nói chuyện bí mật
https://thuviensach.vn
Thế là 45 ngày trước khi phát hành cổ phiếu ra thị trường, sau khi những điều lệ pháp quy đều được trù bị xong xuôi, các cổ phiếu tốp đầu lên như diều gặp gió, các CEO của hai công ty sản xuất phần mềm phòng chống virus lớn nhất thế giới đã có cuộc nói chuyện bí mật tại trụ sở chính của SoftBank. Cuộc họp bí mật này có thể thay đổi cục diện thế giới trong lĩnh vực phòng chống virus, thay đổi vận mệnh của Trend Micro, cũng như tác động tới xu thế phát triển trong tương lai của các công ty phần mềm ở châu Á.
Minh Chính lo sợ tin tức rò rỉ sẽ gây ra những tác động xấu, nên không mang theo bất kỳ người nào. Tôi lo ngại bản thân mình nóng nảy làm hỏng mất đại sự, nên cũng không dám đòi đi cùng. Kết quả là Minh Chính “đơn thương độc mã” đi dự họp. Đối phương cũng là một CEO, một mình đón chuyến bay vội vã từ Thung lũng Silicon đến Tokyo dự họp. Hóa ra chính chủ nhà SoftBank mới là người thật sự giương cao thanh thế. Cả Masayoshi Son, Koshitaka Kitao cùng với Hiroyuki Nakanishi (Mặc dù khi đó đang là giám đốc tài chính của chúng tôi, nhưng vẫn là nhân viên của SoftBank) cũng đến dự.
Mở đầu cuộc họp, Bill Larson đã hùng hổ áp đảo đối phương. Ông ta không ngừng nhấn mạnh ưu thế về vốn của Network Associates, giữ vị trí đứng đầu thị trường Âu-Mỹ và cả lòng quyết tâm sẽ phát triển về nhiều phía. Đồng thời, ông ta còn phân tích lợi ích của việc hai công ty hợp tác với nhau, lợi ích của việc giá cổ phiếu lập tức tăng mạnh, cũng như thể hiện ý đồ thuyết phục chúng tôi lấy tiền mặt có lợi hơn giữ cổ phần. Ông ta càng nóng lòng thuyết phục, Minh Chính càng nhận rõ sự lo sợ của họ nếu chúng tôi xuất hiện trên thị trường chứng khoán. Nhiều lần đối đầu với chúng tôi trên thị trường Nhật Bản, họ đều bị thất bại và ngày càng đuối sức. Ở thị trường Âu-Mỹ, họ đã nhiều lần phải đầu hàng vì kỹ thuật phòng chống virus hàng đầu của chúng tôi.
https://thuviensach.vn
Theo thông tin chúng tôi thu thập được từ các nhà phân phối ở Mỹ, thời gian gần đây, Network Associates kinh doanh thành công vì hai lý do. Một là, các nhà phân phối bị áp đặt phải lấy hàng; hai là, họ đã thổi phồng hồ sơ, sổ sách sau vài lần sáp nhập với các công ty khác. Vì thế, giá cổ phiếu tuy có tăng lên nhưng lại ẩn chứa nhiều hiểm họa. Nhưng hơn hết, đó là sự hiện diện của đối thủ Symantec Inc. Hãng này cũng dốc sức vươn lên, đuổi theo sau Network Assosiates. Do vậy Network Assosiates nóng lòng muốn mua được Trend Micro hòng tạo ra cục diện mới. Điều họ sợ nhất là Trend Micro có trình độ kỹ thuật công nghệ rất mạnh, sau khi phát hành cổ phiếu tại Nhật Bản, tiền vốn dồi dào, sẽ triển khai tấn công vào thị trường của họ.
Tài sản lớn nhất của Trend Micro là năng lực nghiên cứu, phát triển cũng như khả năng tiến hành hoạt động kinh doanh quốc tế. Vì chuyên sâu vào các phần mềm phòng chống virus nên Trend Micro chưa có nhiều dòng sản phẩm như Network Associates và Symantec, tổng doanh thu chỉ bằng 1/2 đối thủ, nhưng tốc độ tăng trưởng lại gấp hai lần. Nếu thị trường chứng khoán hoạt động tốt, thì tương lai của chúng tôi sẽ rất tươi sáng. Huống hồ chúng tôi đang sở hữu một đội ngũ nghiên cứu, phát triển hùng hậu và kỹ thuật cổng mạng vô giá, khả năng phát triển không thể lường hết được.
Chúng tôi tràn đầy lòng tin vào bản thân, nhưng cổ đông lớn nhất của chúng tôi là SoftBank lại coi suất thu hồi vốn gấp tám lần là đủ. Họ mong muốn nhanh chóng thu lại lợi nhuận. Đứng trên lập trường của nhà đầu tư quỹ mạo hiểm thì thái độ này là hoàn toàn hợp lý. Nhưng Masayoshi Son và Koshitaka Kitao có mối quan hệ sâu đậm với chúng tôi, rất tín nhiệm và tôn trọng Minh Chính. Khi thấy Minh Chính không có động tĩnh, họ cũng không dám biểu lộ thái độ quá nhiệt tình.
Sau cuộc họp nhạt nhẽo đó, Minh Chính trở về và bàn với tôi:
https://thuviensach.vn
“Mục đích lập nghiệp của chúng ta là gì? Nếu như dựa theo nguyên tắc kinh doanh của chủ nghĩa tư bản, tiêu chí lớn nhất đánh giá năng lực của ban giám đốc là đem lại lợi nhuận cho cổ đông. Nếu từ bỏ số tiền 800 triệu đô-la, phải chăng là có lỗi đối với các cổ đông? Việc phát hành cổ phiếu ra thị trường có đem lại lợi nhuận lớn hơn cho các cổ đông không?”
Chúng tôi thường xuyên dùng phương pháp phản luận để cân nhắc quyết định của bản thân, cố gắng đưa ra những luận điểm trái ngược để phản bác lại.
“Chúng ta kiên trì phát hành cổ phiếu phải chăng là do không thể từ bỏ được hư danh hão? Không muốn bị mua lại phải chăng là sợ bị tổn thương lòng tự trọng? Hợp nhất là có thể lập tức trở thành công ty phần mềm hàng đầu thế giới, có gì là không đúng?”
Nỗi vất vả cay đắng không ai biết
Nhưng bất kể phản bác bản thân thế nào, chúng tôi cũng không thể đưa ra những lý lẽ trái với lòng mình. Bên cạnh việc phân tích những lợi ích thực tế khác nhau, điều quan trọng nhất là vấn đề văn hóa. Network Associates luôn được chú ý bởi vị giám đốc điều hành ngạo mạn và văn hóa công ty tàn nhẫn. Rất nhiều nhân viên tìm thấy một mái ấm tại Trend Micro đã từng trải qua những ngày tháng buồn chán ở Network Associates, nên quyết tâm phản kích lại ông chủ cũ. Từ những câu chuyện của họ, chúng tôi có thể mường
https://thuviensach.vn
tượng ra sự bất mãn và cạnh tranh không lành mạnh trong nội bộ Network Associates. Việc hợp nhất công ty giống như là một cuộc hôn nhân. Trước tiên, cần phải suy xét về sự tương đồng giữa cá
tính và hệ giá trị. Văn hóa Công ty Trend Micro rất ôn hòa, vui vẻ, tự do, cởi mở nếu hợp nhất với một công ty tàn nhẫn, hống hách như vậy, sẽ đi đến chỗ tan vỡ không quá ba tháng sau. Việc hợp nhất để
ngay lập tức lên ngôi số một thế giới sẽ dẫn đến văn hóa giữa hai công ty không phù hợp với nhau, các nhân viên dần dần ra đi, kết quả là không những cả hai đều sứt mẻ, mà còn để cho “ngư ông đắc lợi”.
Chúng tôi suy nghĩ gần ba ngày và đưa ra quyết định kiên quyết “từ hôn” với “bà mối” SoftBank. Masayoshi Son thất vọng đôi chút nhưng không dám lớn tiếng hay vi phạm thỏa thuận với Trend Micro. Koshitaka Kitao như trút được gánh nặng, tiếp tục trợ giúp Trend Micro phát hành cổ phiếu còn Bill Larson vô cùng tức giận:
“Cứ đợi đấy, các ngươi sẽ hối hận cho mà xem. Network Associates sẽ tăng cường tấn công thị trường Nhật Bản, cắt đứt thị trường là các doanh nghiệp Mỹ của Trend Micro. Nếu như cổ phiếu của Trend Micro có mặt trên thị trường, cũng không dễ tồn tại đâu. (Đương nhiên, đây là những lời mà tôi đoán ông ta nói vậy)”
Network Associates quả nhiên tấn công mạnh mẽ Trend Micro từ ngày đó. Họ bắt đầu lên kế hoạch niêm yết cổ phiếu tại thị trường Nhật Bản, cố tình mời mọc Masayoshi Son tham gia, làm tổn hại đến cả hai bên SoftBank và Trend Micro. Sự ngang ngược của Bill Larson đương nhiên không chỉ để đối phó với Trend Micro. Ông ta tìm cách mua rất nhiều công ty phần mềm đã niêm yết trên thị trường chứng khoán. Không những thế, ông ta còn tham gia vào
https://thuviensach.vn
cả cuộc khẩu chiến và cuộc chiến giá cả không phân thắng bại với Symantec tại thị trường châu Âu và Mỹ, xa rời mục đích chính là nghiên cứu phát triển phần mềm, dẫn đến sức cùng lực kiệt, bước vào ngõ cụt. Năm 2001, vụ tai tiếng thổi phồng tổng thu nhập bị phanh phui, khiến tiếng tăm của công ty bị giảm sút thảm hại. Bill Larson phải lặng lẽ rút lui dưới sức ép của hội đồng quản trị. Giám đốc điều hành mới lên nhậm chức rất mềm dẻo, vẫn nỗ lực tìm cách khôi phục lại công ty.
Sau khi thoát khỏi vụ hợp nhất hiểm độc đó, Trend Micro đã phát hành cổ phiếu thành công. Đây là bước đường gian nan mà chúng tôi chưa từng tiết lộ với bất cứ nhân viên nào của mình. Chúng tôi cũng đã chứng minh được mình không sợ sự đe dọa hay dụ dỗ của đối phương, kiên trì đi trên con đường riêng, kiên trì với lý tưởng của bản thân. Mặc dù con đường phía trước còn dài nhưng tương lai thì rất tươi sáng.
Tiến tới các vì sao
Nhờ kinh nghiệm của SoftBank trên thị trường chứng khoán, cùng với báo cáo tài chính lành mạnh của Trend Micro, mười tháng sau khi nộp đơn (thời gian ngắn kỷ lục lúc bấy giờ) việc phát hành cổ phiếu của công ty thành công mỹ mãn. Ngày 18/8/1998, cổ phiếu của Trend Micro với mã số 4704 đã được niêm yết trên thị trường chứng khoán Nhật Bản, nhanh chóng tăng qua mức giá trần. Hai năm tiếp theo, giá cổ phiếu của Trend Micro luôn giữ được mức tăng trưởng ổn định, trong khi tỷ số P/E đã có lúc vượt qua con số 500.
https://thuviensach.vn
Thời kỳ đầu, chúng tôi rất vui mừng có được sự giúp sức của SoftBank nên đã nhanh chóng vượt qua các thử thách khi phát hành cổ phiếu, nhưng khi suy nghĩ lại, những điều Peter Wolff nói không phải là không có lý. Có thể các bạn sẽ nói tôi không có tầm nhìn xa trông rộng trong lĩnh vực tiền bạc hay là người không có tham vọng. Lúc đó, tôi chỉ nghĩ SoftBank chỉ là đơn thuần đầu tư vào Trend Micro. Và khoản tiền đầu tư không nhỏ này có thể hỗ trợ chúng tôi trong việc bán hàng vốn đang gặp khó khăn tại thị trường Mỹ. Nhưng Peter Wolff là một con sói già ranh mãnh, có cái nhìn sắc sảo khi phân tích thị trường chứng khoán, giá trị vốn hóa thị trường của Trend Micro quả nhiên ứng nghiệm với sự suy đoán của ông. Sau khi phát hành cổ phiếu ra thị trường, Trend Micro như viên ngọc ra khỏi mình trai dần dần phát sáng, những nhà đầu tư bắt đầu nhận thức được sức mạnh nghiên cứu phát triển công nghệ, năng lực thực hiện các hoạt động kinh doanh quốc tế và thiên tài tạo ra lợi nhuận của chúng tôi. Sau khi phát hành cổ phiếu, sự trợ giúp của SoftBank trong việc lập kế hoạch tài chính cho Trend Micro bắt đầu giảm sút và trở thành gánh nặng.
Khoản đầu tư ban đầu của Masayoshi Son sau khi Trend Micro lên sàn lập tức tăng hơn 800 lần. Nhưng lúc đó, vì cho rằng đang gặp vận may nên ông mạnh dạn mở rộng đầu tư vào hàng loạt công ty Internet trên toàn cầu. Không lâu sau, Masayoshi Son gặp rắc rối với việc quản lý tiền mặt. Cổ phiếu Yahoo là cổ phiếu có giá trị lớn nhất mà ông ta đang nắm giữ. Việc bán bất kỳ một cổ phiếu Yahoo nào đều gây ảnh hưởng rất lớn đến tín dụng cho vay và giá thị trường của SoftBank. Một năm sau đó, năm 1999, ngay khi Trend Micro vừa niêm yết trên sàn giao dịch Nasdaq, Masayoshi Son lập tức bán toàn bộ 35% cổ phần ở Trend Micro của mình. Chúng tôi rất sợ rằng việc SoftBank bán số lượng cổ phiếu lớn như vậy sẽ khiến cổ phiếu rớt giá mạnh, các nhà đầu tư liên hiệp mất lòng tin vào chúng tôi. Nhưng trong cái rủi lại có cái may, các nhà đầu tư
https://thuviensach.vn
lại tranh nhau mua. Họ cho rằng việc SoftBank rút khỏi Trend Micro rất có lợi, doanh thu từ cổ phiếu của Trend Micro tiếp tục tăng, việc quản lý, điều hành của chúng tôi ngày càng độc lập. Cùng lúc đó, các nhà phân phối ở Nhật Bản cũng không bị phụ thuộc vào một công ty duy nhất (SoftBank). Trong khi đó, khả năng nghiên cứu phát triển sản phẩm và thực lực kinh doanh quốc tế vốn có của chúng tôi càng được phát huy mạnh mẽ. Giờ đây, chúng tôi đã thực hiện được tham vọng lớn lao của mình.
Thế là nỗi lo ban đầu của chúng tôi trở thành cái lợi không ngờ tới, Trend Micro phá kén xông ra, từ một đế chế gia đình trở thành một công ty cổ phần hóa. Trend Micro đã tiến thêm một bước dài để thoát khỏi sự khống chế của một công ty quỹ đầu tư mạo hiểm, giám đốc tài chính của chúng tôi không còn là nhân viên của SoftBank, việc điều động tiền vốn cũng không chịu sự quản chế của người khác. Hầu hết các cổ đông lớn của chúng tôi đều là các tổ chức liên hiệp ở các nước Đài Loan, châu Âu, Mỹ và Nhật Bản, do đó quyền sở hữu cổ phần luôn ổn định, trong khi hội đồng quản trị bao gồm các chuyên gia trong công ty và các giám sát bên ngoài. Trend Micro không còn màu sắc gia đình trị mà trở nên độc lập và kiện toàn.
Nguyện ước ban đầu của chúng tôi là có mặt trên thị trường chứng khoán đã trở thành hiện thực. Từ đây trở đi, bầu trời của Trend Micro sẽ bao la, không có giới hạn. Con bướm phượng của Đài Loan đã có thể tung cánh bay vòng quanh thế giới, bắt đầu điệu múa uyển chuyển và mềm mại.
Tôi càng vui hơn nữa khi sự đổi mới, thương hiệu, văn hóa công ty và các hoạt động quốc tế của Trend Micro đều được đánh giá cao. Mặc dù chuyện thắng-bại, được-thua trên thương trường là lẽ thường tình, thắng lợi cuối cùng cũng còn chưa hẹn ngày, nhưng Trend Micro có thể đủ khả năng tiếp tục tăng trưởng, dần dần chiếm vị
https://thuviensach.vn
trí đầu đàn trên thị trường là các doanh nghiệp sản xuất phần mềm phòng chống virus mạng. Bên cạnh các vũ khí cạnh tranh chính như: kỹ thuật đổi mới, thương hiệu và hệ thống dịch vụ toàn cầu, v.v… văn hóa công ty cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong thành công của chúng tôi. Một nền văn hóa đa dạng, vượt pham vi quốc gia cùng tinh thần luôn coi trọng tính sáng tạo đã hỗ trợ chúng tôi rất nhiều: trong những thời khắc cam go, chúng tôi hành động theo hệ giá trị của mình; khi phải lựa chọn giữa việc chấp nhận hay từ bỏ, chúng tôi có đủ dũng cảm để kiên định lý tưởng; khi phải đối mặt với sức ép nặng nề, chúng tôi không ngại muôn vạn lời chỉ trích; khi bị danh lợi mê hoặc, chúng tôi lắng nghe trái tim mách bảo. Không có những phán xét nhân tính như thế, Trend Micro cũng không khác gì các công ty đang chạy theo lợi nhuận trên thương trường, và thậm chí những thành công lớn hơn cũng chẳng thể tạo ra bất cứ sự khác biệt nào.
Mốc đánh dấu quá trình phát hành cổ phiếu của Trend Micro
Năm 1996
Bắt đầu xem xét và chuẩn bị cho kế hoạch phát hành cổ phiếu.
Năm 1997
Ngân hàng SoftBank của Nhật Bản đầu tư 35%, Intel đầu tư 2%. Đây là lần đầu tiên hai công ty này đầu tư vào một công ty tư nhân của Đài Loan.
Ngày
18/8/1998
Trend Micro được niêm yết trên thị trường chứng khoán Nhật Bản, trở thành công ty đầu tiên của Đài Loan phát hành cổ phiếu tại Nhật Bản và là công ty phần mềm có giá trị vốn hóa thị trường cao nhất tại châu Á.
Tháng
7/1999
Trên NASDAQ, Trend Micro được niêm yết với mã là ADR, trở thành công ty phần mềm đầu tiên phát hành cổ phiếu ở cả Mỹ và Nhật Bản. Giá cổ phiếu tăng cao nhờ sự rút lui của SoftBank.
Tháng
7/2000
Cổ phiếu của Trend Micro trở thành cổ phiếu hàng đầu ở thị trường chứng khoán Nhật Bản, Trend Micro là công ty trẻ nhất làm được điều này.
Tháng
5/2002
Trend Micro trở thành 1 trong 225 cổ phiếu được sử dụng để quyết định chỉ số Nikkei trên sàn giao dịch Tokyo.
https://thuviensach.vn
Tháng
9/2002
Được giới đầu tư đánh giá cao, là công ty nằm trong nhóm chứng khoán hàng đầu tại thị trường Nhật Bản.
https://thuviensach.vn
CHƯƠNG 2: Vững bước trên con đường thương hiệu của mình
(Từ năm 1996 đến năm 2002)
Trend Micro – từ khi bắt đầu, luôn kiên trì với thương hiệu riêng.
Con người tuy nhỏ bé nhưng chí khí thì lớn lao.
Cũng có thể nói rằng sự chèo chống rất nỗ lực.
Rất nhiều lần vì sự kiên trì này,
Hợp tác với kẻ lớn nhiều phen chịu thiệt.
Kiếm được tiền mà phải dâng cho người khác hưởng. Mục tiêu biểu tượng màu đỏ nho nhỏ của
Trend Micro phải xuất hiện trên mọi chiếc máy vi tính. Quả thực bao nhiêu nước mắt bao nhiêu mồ hôi.
Cay đắng nào ai hiểu.
Năm 2003, lần đầu tiên, Trend Micro được vinh danh ở vị trí số một trong cuộc điều tra giá trị của mười thương hiệu toàn cầu ở Đài Loan. Giải thưởng thương hiệu quốc tế đầu tiên này do Cục
https://thuviensach.vn
Thương mại Đài Loan lập ra theo kế hoạch và với sự hỗ trợ của Hội đồng Phát triển Thương mại Đài Loan (TAITRA), tạp chí Business Next và Công ty tư vấn thương hiệu toàn cầu Interbrand. Hàng năm, Interbrand tiến hành cuộc điều tra thương hiệu toàn cầu cho Business Weekly của Mỹ, chính phủ Singapore và Áo. Lòng tin của cộng đồng quốc tế dành cho Interbrand là điều không phải nghi ngờ, nhưng quả thực cái tin Trend Micro đứng đầu trong mười thương hiệu toàn cầu, với giá trị thị trường đạt 25,9 tỷ đô-la Đài Loan (khoảng 763 triệu đô-la Mỹ) vượt qua cả những công ty máy tính nổi tiếng trong nước như: Acer, BenQ, v.v... khiến nhiều người phải kinh ngạc.
Do Minh Chính đang ở Thung lũng Silicon, cho nên tôi đại diện cho Trend Micro bước lên bục nhận giải thưởng. Trong buổi lễ trao giải hôm đó, tôi là người phụ nữ duy nhất có vinh dự nhận giải. Khi đi về phía khán đài, tôi có thể cảm nhận được sự kinh ngạc của mọi người. Bản thân tôi còn bất ngờ hơn họ. Nếu lọt vào danh sách 20 doanh nghiệp dẫn đầu, tôi sẽ cho đó là lẽ đương nhiên. Nếu lọt vào danh sách mười doanh nghiệp hàng đầu, tôi cũng cảm thấy mình là người may mắn. Trước ngày trao thưởng, có người cho tôi biết Trend Micro đứng thứ ba, và với tôi, thế cũng là điều kỳ diệu lắm rồi. Tôi tuyệt nhiên chưa từng nghĩ đến việc giành giải nhất, với giá trị cao như vậy. Đứng trước tất cả những thành viên đã thành danh trong cộng đồng doanh nghiệp, tôi thật sự cảm thấy bối rối. Sau khi tôi nhận giải thưởng, Lương Quốc Bính, Trịnh Dịch Lập, Khâu Lập Toàn và Lý Tú Quân, những người cùng đến tham dự tiệc mừng và chia sẻ niềm vui với tôi, phấn khích đến độ đứng cả dậy vỗ tay không ngừng. Tôi cảm thấy một luồng hơi nóng chạy khắp cơ thể, rưng rưng như muốn khóc.
Sự công nhận này là phần thưởng cho chúng tôi sau 15 năm bôn ba xuôi ngược khắp nơi trên thế giới, lao động vất vả và nỗ lực xây
https://thuviensach.vn
dựng thương hiệu của riêng mình. Phương thức cho điểm nghiêm ngặt và phức tạp của Interbrand, trong đó các yếu tố như doanh thu quốc tế, định vị thương hiệu, v.v... đều được tính đến, càng khiến chúng tôi nhận thức rõ hơn giá trị của mình.
Danh tiếng của chúng tôi không thể so bì với Acer, một doanh nghiệp không ngừng nỗ lực nâng cao thương hiệu quốc tế. Chúng tôi cũng không thể sánh ngang với Giant, nhà sản xuất xe đạp đã thâm nhập vào mọi ngõ ngách trên toàn cầu? Thật dễ hiểu tại sao mọi người lại kinh ngạc đến thế. Đối với tôi, thương hiệu không đồng nhất với danh tiếng, nó đại diện cho sự tín nhiệm tích lũy trong một thời gian dài của khách hàng và là kết quả cuối cùng quyết định vận mệnh của doanh nghiệp. Giá trị thương hiệu chính là khi vừa trông thấy thương hiệu, khách hàng liền nảy sinh cảm giác tin tưởng, chứ không phải là khi nhìn thấy thương hiệu, đám đông nói: “Tôi biết thương hiệu này.”
Ba yếu tố bắt buộc
Từ khi thành lập đến nay, chúng tôi luôn kiên trì theo đuổi ba yếu tố sau:
1. Công nghệ mới
Chúng tôi không làm ra những sản phẩm giống nhau, không bắt chước, không so đo giá cả. Sản phẩm của chúng tôi phải thể hiện bước đột phá mới, có giá trị đặc biệt. Tất cả những sản phẩm mà chúng tôi sản xuất từ nhiều năm nay, từ những phần mềm chống virus
đơn giản đến ServerProtect, cửa bảo vệ Network gateway antivirus, v.v… đều đặt ra những tiền lệ mới cho ngành công nghiệp, đưa công
https://thuviensach.vn
nghệ chống virus bước sang một kỷ nguyên mới. Bản quyền sáng chế mà chúng tôi có rất quan trọng và đều được đưa vào ứng dụng trong thực tiễn. Chúng tôi luôn theo đuổi giá trị của sản phẩm mới, chứ không phải là lợi nhuận sau khi cạnh tranh giá cả.
2. Kinh doanh quốc tế
Ngay từ khi bắt đầu, chúng tôi đã đặt ra những chiến lược có quy mô toàn cầu và liên tục nghiên cứu, thâm nhập thị trường các quốc gia khác. Tất cả đều vì sự nghiệp phục vụ khách hàng, thiết lập mối quan hệ lâu dài.
3. Thương hiệu riêng
Chúng tôi chưa từng từ bỏ thương hiệu PC-cillin. Tất cả những sản phẩm khác đều do chúng tôi tự nghiên cứu và phát triển. Ngoài quyền tiêu thụ phần mềm ServerProtect ở châu Mỹ được bán cho Intel, tất cả sản phẩm được tiêu thụ trên toàn cầu đều giữ nguyên thương hiệu Trend Micro.
Ba yếu tố bắt buộc trên khiến chúng tôi rất đau đầu: là người tiên phong về công nghệ trong ngành, chúng tôi giữ vị trí đứng đầu trong các hoạt động nghiên cứu phát triển sản phẩm, nhưng lại không có nguồn ngân sách marketing hùng hậu để làm hậu thuẫn. Chúng tôi cũng kiên định làm theo nguyên tắc giữ chữ tín, không khoác lác những việc không có thật. Đôi khi, các đối thủ cạnh tranh với mục đích vượt qua chúng tôi đã quảng cáo rùm beng trước khi sản phẩm hoàn thiện. Khâu nghiên cứu phát triển của chúng tôi có thể vượt lên trước, nhưng marketing lại lạc hậu, tụt lại đằng sau, khiến chúng tôi phải chịu thiệt thòi nhiều.
Vì mục tiêu kinh doanh trên quy mô toàn cầu, các giám đốc của Trend Micro thường xuyên phải đi công tác nước ngoài. Cũng vì lý do đó, nhiều người sớm bị bạc tóc và rất ít khi được đoàn tụ với gia
https://thuviensach.vn
đình. Đối mặt với nền văn hóa khác nhau của mỗi nước, nhiệm vụ thống nhất thương hiệu không chỉ đòi hỏi chúng tôi phải hoạch định sách lược toàn cầu mà còn phải tăng cường gấp bội việc điều tiết nhịp nhàng các hoạt động đối nội.
Từ khi khởi nghiệp, chúng tôi luôn kiên trì với thương hiệu riêng, có thể nói chúng tôi đã nỗ lực không mệt mỏi làm những điều vượt quá khả năng. Nhiều lúc vì sự gắng sức này, chúng tôi đã phải chịu lép vế khi hợp tác với các công ty lớn, dường như cơ hội kiếm tiền nào cũng để cho người khác hưởng. Mục tiêu biểu tượng màu đỏ nho nhỏ của Trend Micro xuất hiện trên mọi chiếc máy vi tính buộc chúng tôi phải đổ biết bao máu, nước mắt và trăm nghìn đắng cay.
Dù không phải lúc nào cũng thuận buồm xuôi gió, nhưng chúng tôi vẫn kiên trì theo đuổi con đường đã chọn.
Tôi luôn cảm thấy marketing phải thể hiện được thành quả của hoạt động nghiên cứu phát triển sản phẩm, dịch vụ khách hàng và nghiệp vụ kinh doanh. Quảng cáo ba hoa, không đúng sự thật, tuyên truyền những chuyện bịa đặt, thêu dệt đủ điều chỉ có thể khiến mọi người nhất thời chú ý, trong khi đó, mục đích cuối cùng của marketing lại là giúp công ty tăng trưởng bền vững trong dài hạn. Nếu quảng cáo và marketing lôi cuốn mọi người đến mua hàng, nhưng khi sử dụng, sản phẩm lại không mang đến hiệu quả như mong muốn, khách hàng sẽ rời xa, và tồi tệ hơn, họ sẽ kể cho nhiều khách hàng khác về kinh nghiệm vừa trải qua. Những câu chuyện kể truyền miệng có sức mạnh ghê gớm, và khó lòng ngăn cản nổi. Ngược lại, nếu không thể hiện đầy đủ nội hàm thật sự của công ty và sản phẩm, không giải thích rõ những nét đặc sắc của sản phẩm cho người sử dụng, thì quảng cáo và marketing không chỉ phụ công doanh nghiệp trong việc nghiên cứu sáng tạo, mà còn làm lãng phí những cơ hội vàng trong kinh doanh. Marketing phải hợp nhất giá trị nội hàm của sản phẩm với nội dung quảng cáo, luôn lấy sự thành
https://thuviensach.vn
thật với bản thân làm xuất phát điểm. Chỉ có cách đó, doanh nghiệp mới có thể phát triển ổn định, bền vững và lâu dài.
Hoạt động marketing của Trend Micro được thực hiện từng bước, với sự chăm chỉ và nỗ lực không ngừng. Chúng tôi không có bí quyết gì, và cũng không thực hiện kiểu đi tắt đón đầu. Tất cả những gì chúng tôi làm là nhận thức rõ năng lực cạnh tranh chính của mình, hiểu được sự khác biệt giữa mình và đối thủ cạnh tranh, nắm bắt kỳ vọng, mong muốn thật sự của khách hàng. Sau đó, tiến hành từng bước thật chắc chắn, kiên trì, thực hiện toàn diện mọi việc.
Thuyết lý dài dòng không phải là sở trường của tôi, xin hãy lắng nghe ba khúc nhạc thương hiệu theo ba xu hướng mà chúng tôi đã trải qua.
BA KHÚC NHẠC TRÊN CON ĐƯỜNG KHẲNG ĐỊNH THƯƠNG HIỆU
Khúc biến tấu đầu tiên: thoát khỏi OEM (1996 - 1998)
“Steve, nếu cứ tiếp tục thế này thì em không thể quản lý các kỹ sư của mình, không thể làm yên lòng được nhân viên tiếp thị Mỹ, bản thân em cũng sắp không kìm nén được tính khí nóng nảy nữa.”
Di Hoa là người luôn dịu dàng, nhẫn nại đã phải bực mình khi nói trong điện thoại. Từ năm 1995, Di Hoa chuyển đến Thung lũng Silicon, ngoài việc bắt đầu xây dựng Trend Micro, còn đảm trách nhiệm vụ hỗ trợ phần mềm phòng chống virus ServerProtect của công ty Intel. Một mặt ra sức phát triển kế hoạch phòng chống virus của Trend Micro, mặt khác là vì số tiền thu nhập bản quyền khổng lồ, và phải giữ vững hiệp ước OEM với công ty Intel. Đây
https://thuviensach.vn
không phải là lần đầu tiên, sau khi cô ấy ném chiếc điện thoại vừa gọi cho Intel xuống, giận dữ, hậm hực kêu khổ với chúng tôi.
Đó là năm 1996, thời điểm chuẩn bị hết hạn hiệp ước năm năm giữa Trend Micro và Intel. Thị trường phần mềm phòng chống virus càng ngày càng phát triển. Bộ phận ứng dụng mạng của Intel có ý đồ bành trướng. Họ bắt đầu can thiệp vào phương án nghiên cứu, phát triển của Trend Micro, không hài lòng với việc Trend Micro chiếm mất “thị trường béo bở châu Á-Thái Bình Dương”, phần mềm phòng chống virus máy PC-cillin không chịu để họ cùng marketing. Đồng thời trong lúc hỗ trợ khách hàng quan trọng cần phải xin sự trợ giúp nghiên cứu phát triển tại Đài Loan xa xôi. Đôi khi sự trợ giúp đó không kịp thời, vị đại tướng tiêu thụ tiếp thị sản phẩm của họ bắt đầu xuất hiện lời lẽ phản đối tiếp tục ký giao kèo với Trend Micro.
Các nhân viên nghiên cứu và phát triển của chúng tôi ở bên này thì thường xuyên bị gọi đến nước Mỹ để trợ giúp cho họ. Một chuyến đi có khi kéo dài từ ba đến năm tháng. Không những thế, họ còn phải chịu mọi sự bắt bẻ không thể chịu nổi của bộ phận tiếp thị Intel. Mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa đôi bên đôi khi chỉ vì một con virus. Trend Micro chiếm vị trí hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ, đã cố gắng hết sức hoàn thành trách nhiệm diệt virus và phòng chống virus, còn Intel chịu trách nhiệm chính về mảng thị trường lại cho rằng chúng tôi chưa kịp thời tư vấn tường tận về phòng chống virus, khiến họ không thể đáp ứng nhu cầu của khách hàng, v.v... Không bên nào chịu nhường nhịn bên nào, mối quan hệ đã đi đến chỗ căng thẳng cùng cực, chỉ cần đụng nhau là bùng nổ. Cho dù tình bạn giữa chúng tôi và Tổng Giám đốc bộ phận mạng Intel lúc đó là Ed Ekstrom không hề thay đổi, chúng tôi thường xuyên gặp nhau để bàn bạc, rồi lại cùng nhau an ủi động viên cán bộ hai bên, nhưng lập trường của hai bên đều rất rõ ràng, chỉ
https://thuviensach.vn
bằng mặt để giữ hòa khí, rất khó tiếp tục duy trì tình hình được mãi. Giám đốc Công nghệ của Trend Micro là Trần Di Hoa, dù đã cố gắng hết sức để cứu vãn tình thế, bằng sự hiểu biết sâu rộng và tầm nhìn xa, cùng với lòng thành dốc toàn lực hợp tác để lay chuyển các giám đốc cấp cao của Intel, hứa tiếp tục hợp tác với Trend Micro, nhưng chính cô cũng quá mệt mỏi khi phải ứng phó với các vị giám đốc khó tính. Đồng thời cô cũng đang tích cực nghiên cứu phát triển phần mềm phòng chống virus cổng mạng InterScan. Nếu thành công, đây sẽ là một phát minh lớn. Intel vừa nghe đến dự án này đã thèm muốn, định dùng hợp đồng cũ để trói buộc Trend Micro, cố hạ thêm một thành lũy nữa rồi chiếm đoạt quyền tiêu thụ marketing sản phẩm mới sáng chế này.
Điều này càng khiến Di Hoa tức giận:
“InterScan là tâm huyết của tôi, dứt khoát không được để người khác đặt tên mình vào rồi đem marketing. Thà rằng tôi tự mình dẫn quân ra trận, chứ không chịu để nó tiếp tục dẫm lại vết xe đổ OEM. Cứ như lúc này, mặc dù chỉ việc ngồi và thu tiền bản quyền, nhưng cứ phải bực mình vô cớ, làm mất hết cả lòng tự trọng của tôi.”
Lúc đó, ngoài việc kiêm nhiệm chức vụ Giám đốc Trend Micro ở Mỹ, hỗ trợ cho bộ phận marketing phần mềm phòng chống virus mạng của Intel, Di Hoa còn dẫn đầu đội quân tiêu thụ tiếp thị PC cillin (phần mềm phòng virus máy lẻ), là thương hiệu riêng của Trend Micro. Do đã tích lũy được một số kinh nghiệm marketing phần mềm phòng chống virus tại Mỹ nên Di Hoa càng nóng lòng muốn thoát khỏi sự khống chế của Intel, giành lại chủ quyền marketing.
Lúc đó, tình thế có đôi chút khó xử. Trong giới sản xuất phần mềm phòng chống virus, Trend Micro đã bắt đầu có tiếng tăm.
https://thuviensach.vn
Một số khách hàng biết sản phẩm mạng của Intel bắt nguồn từ Trend Micro, nên muốn trực tiếp tìm đến đặt hàng với chúng tôi. Thế nhưng, do vướng mắc về giao kèo với Intel, chúng tôi đành phải nghiến răng để cho Intel kiếm một khoản lời lớn. Vì thế những thương vụ về phần mềm phòng chống virus máy lẻ cũng bị vạ lây. Bộ phận nghiệp vụ của chúng tôi đã phải cố gắng kiềm chế, thường đổ thừa nguyên nhân kinh doanh kém hiệu quả cho bản giao kèo liên minh sách lược đó. Mặt khác, Intel mắt nhìn thì thèm thuồng như hổ đói, dã tâm thì lớn hơn ai hết, một mặt vừa ép Trend Micro, vừa lén lút giao dịch với Symantec. Di Hoa là người biết rất rõ sách lược liên minh rất quan trọng mà cũng không thể nhịn thêm nữa, rất muốn thoát khỏi Ưng vồ mồi1, (tên gọi hài hước khác của Intel), tự mình cất cánh bay lên bầu trời xanh bao la.
Vì tức giận mà cất cánh bay cao
Nếu muốn tự marketing tại Mỹ, chúng tôi sẽ phải bắt đầu xây dựng thương hiệu của riêng mình. Để làm được điều này, việc chuẩn bị chu toàn là rất cần thiết như phải đầu tư một khoản tiền lớn, dịch vụ hậu mãi cho khách hàng… Những điều này là yếu tố quyết định việc làm ăn sau này. Bởi khách hàng ở Mỹ yêu cầu rất nghiêm ngặt, sợ rằng còn khó ứng phó hơn cả Intel.
Chúng tôi từng nếm mùi thất bại, chịu nhiều thua lỗ ở thị trường Mỹ. Công việc marketing phần mềm phòng chống virus PCR chưa đầy hai năm đã bị thất bại, cho nên khi ServerProtect
vừa mới ra lò, tôi liền dốc toàn lực hợp tác với Intel. Tôi hiểu rằng, nếu muốn được tự do tung cánh trên bầu trời bao la rộng lớn của nước Mỹ, trước tiên cần phải có đôi cánh cứng cáp chắc chắn, “Cánh đại bàng không biết đã qua mấy nghìn dặm; Tức mà bay, cánh sẽ như mây giữa trời”. Như vậy, chúng tôi mới có thể bay lên cao. Nếu giống như con chim sẻ chỉ có thể quanh quẩn trên mặt
https://thuviensach.vn
đất hay bay là là, thì chi bằng chúng tôi cứ việc cưỡi trên đôi cánh của Intel mà bay cho đỡ mệt.
Việc kéo dài giao kèo năm năm là nỗ lực rất lớn của chúng tôi. Mối quan hệ giữa chúng tôi và Intel cũng có lúc phải kết thúc. Sớm muộn gì chúng tôi cũng phải có thương hiệu của riêng mình. Tầm nhìn xa trông rộng của Minh Chính mới là đôi cánh thật sự của Trend Micro, anh ấy luôn tính toán kỹ lưỡng.
InterScan vừa mới bắt đầu thành hình, mức độ tiếp nhận thị trường vẫn chưa cao. Trong khi đó, ServerProtect lại là sản phẩm quen thuộc và đang phát triển. Hiện nay, để đảm bảo lợi ích lớn nhất, chúng tôi vẫn phải thu tiền bản quyền của Intel. Chúng tôi phải dần dần xây dựng, củng cố thương hiệu và thực lực, đợi đến lúc thời cơ chín muồi mới vạch rõ giới hạn với Intel.
Đây đương nhiên là ước vọng vô cùng khó khăn và Intel không phải không biết nước cờ của chúng tôi. Nhất định phải nhượng bộ mới có thể giành được tự do trong chừng mực nhất định, để dần dần đạt ước muốn là có thương hiệu riêng. Minh Chính nhiều lần hòa giải với Intel, đưa ra rất nhiều sự lựa chọn khác nhau, cuối cùng, ký tiếp giao kèo cởi trói hai năm. Trend Micro tiếp tục hỗ trợ cho Intel dây chuyền sản phẩm phòng chống virus, nhưng sẽ hạn chế chế độ Scan. Intel tiếp tục được quyền tiêu thụ sản phẩm nhãn hiệu Inter Landesk virus Protect. Trend Micro lại kinh doanh tiêu thụ sản phẩm ServerProtect, tuy là con trong nhà nhưng lại khác tên nhau. Nếu căng thẳng xảy ra, Trend Micro đành phải nhường bậc đàn anh Intel, không được phép tranh chấp địa bàn. Số tiền bản quyền sẽ giảm mạnh từ 17% xuống còn 7%. Điều này đối với một công ty đang chuẩn bị lên sàn giao dịch như Trend Micro giống như mỗi quý mất đi hàng triệu đô-la lãi ròng, nhất định phải dựa vào thực lực nghiệp vụ bán hàng của mình để bù đắp tổn thất. Do
https://thuviensach.vn
vậy, áp lực là rất lớn. Đây là cái giá đầu tiên phải trả nếu muốn có được thương hiệu riêng.
Từ mối quan hệ hợp tác chặt chẽ cho đến giao kèo cởi trói giữa Trend Micro và Intel, chúng tôi đã giảm bớt được nỗi khổ bị người khác quản chế. Intel cũng được cởi trói mà cảm thấy tự do, bắt đầu liên kết mới với Symantec, IBM mà không quan tâm đến thị trường phòng chống virus mạng Internet đang lên. Nhờ đó, Trend Micro giữ được quyền marketing sản phẩm InterScan, đặt bước đầu tiên trên con đường xây dựng thương hiệu của riêng mình, bắt đầu một cuộc hành trình độc lập.
Hương vị ngọt ngào
Năm 1998, giao kèo kéo dài với Intel đã hết hạn, chính thức chấm dứt mối quan hệ ủy thác marketing với Intel. Trend Micro tung cổ phiếu ra thị trường Nhật Bản. Intel trở thành cổ đông với 2% cổ phần. Phần mềm phòng chống virus cổng mạng InterScan và ScanMail, phần mềm mở rộng ServerProtect lần lượt giành vô số giải thưởng ở thị trường châu Mỹ, liên tiếp bốn năm vinh dự được Tập đoàn tư vấn, cố vấn và nghiên cứu công nghệ thông tin toàn cầu Gartner Group tin dùng.
Trend Micro bắt đầu có tiếng tăm ở Mỹ, “vũ khí bí mật của Intel” không còn cam tâm mai danh ẩn tính nữa. Dựa vào sản phẩm sáng chế và thành ý phục vụ khách hàng, tia sáng không giấu nổi đã chiếu rọi vào thị trường tư vấn tiên tiến nhất của Mỹ.
Năm 1999, Intel ký hợp đồng trao quyền cho bộ phận dịch vụ toàn cầu của IBM bán phần mềm Landesk Virus Protect. Sau đó, Intel cũng bán luôn dữ liệu khách hàng cho Symantec. Không lâu sau, Intel chính thức rút khỏi thị trường phần mềm chống virus. Bộ phận ứng dụng mạng của Intel bị kìm kẹp trước chính sách tập
https://thuviensach.vn
trung sản xuất chip. Bộ phận này ngày càng xuống dốc, đến nay đã rơi vào tình cảnh kéo dài hơi tàn, đi khắp các nơi để tiếp thị bán hàng. Trong hai năm 2001 và 2002, bộ phận đầu tư của Intel cố gắng xoay chuyển tình thế, nhiều lần đề nghị Trend Micro mua lại bộ phận ứng dụng mạng, mỗi lần lại đưa ra mức giá hấp dẫn hơn. Năm đó, đối tác trên bàn đàm phán là những quan chức cấp cao của Intel. Đến nay, họ đều trở thành những đồng nghiệp mà chúng tôi hết lòng tin tưởng, những người đã cống hiến và làm việc hết mình vì thương hiệu của Trend Micro. Họ khuyên chúng tôi đừng phí tiền mua lại bộ phận ứng dụng mạng vì tất cả mọi người đều đã bỏ đi hết và những gì còn lại chỉ là một cái xác khô. Ngay cả một tập đoàn tiếng tăm lừng lẫy như Intel cũng không cứu vãn được tình thế. Năm 2001, người bạn thân thiết của chúng tôi, Tổng Giám đốc Ed Ekstrom từ chức. Đến lúc này, giữa Trend Micro với bộ phận ứng dụng mạng của Intel đã cắt đứt mọi quan hệ. Trend kiên quyết đi trên con đường thương hiệu riêng mà không hề hối tiếc.
Thương trường nhiều biến động không có chuyện gì là không thể xảy ra, nhìn lại chặng đường đã qua thường không nén nổi lòng thương cảm. May mắn là năm đó chúng tôi đã dũng cảm nói lời từ biệt với cường quyền, cương quyết thoát khỏi cái bóng của OEM, tự xây dựng thương hiệu riêng cho mình.
Sau đó, Trend Micro tận hưởng hương vị ngọt ngào của đôi cánh tung cao. Có phải Trend Micro đã nắm bắt được bí quyết tung cao đôi cánh trên bầu trời rộng lớn hay không? Không có sức chịu tải của đôi cánh chim ưng thì nó có thể bay cao đến đâu, bay xa được bao nhiêu? Tuy sải cánh vụng về, không tránh khỏi nhiều đau khổ, nhưng cảm giác được vẫy vùng trên bầu trời tự do, độc lập, nắm chắc phương hướng, mới ngọt ngào thi vị biết bao.
Khúc biến tấu thứ hai: “Trống đánh xuôi kèn thổi ngược”, hỗn loạn chẳng ai giống ai (1998 - 2001)
https://thuviensach.vn
Tận hưởng cảm giác ngọt ngào đó không chỉ có một mình tôi, mà những vị giám đốc bộ phận marketing khác cũng đã nếm qua hương vị này. Đầu năm 2001, tôi nói rõ điều này tại hội nghị marketing toàn cầu của Trend Micro, khiến mọi người ngồi ở dưới bật cười:
“Chúng ta tạm coi mình như một khách hàng của một doanh nghiệp quốc gia, mở rộng marketing công nghệ Trend Micro trên toàn cầu. Hãy xem chúng ta đã tạo một ấn tượng chung như thế nào.”
Tôi chỉ vào những quảng cáo của Trend Micro ở khắp nơi trên thế giới:
“Nhìn kìa! Tại Nhật Bản, chúng tôi là bá
chủ, là số một. Tại Đài Loan, dù cho Tôn
Ngộ Không có 72 phép biến hóa cũng
không thể trói buộc được chúng tôi. Tại
Pháp, trời xanh mây trắng mới có thể thể
hiện được tầm nhìn xa trông rộng trong
việc phối hợp phần mềm của chúng tôi.
Tại Mỹ, nhân viên của chúng tôi ngủ rất
ngon giấc, mặc cho các công ty cạnh tranh
có lật tung cả trời đất lên. Tại nước Anh....
đương nhiên, phải dùng dáng vẻ cổ kính mới làm nổi bật được nét văn minh cổ kính của đất nước mình. Tại Hàn Quốc, hóa ra Trend Micro chỉ là một gã mù đi theo con chó dẫn đường.” Tôi cố tình châm biếm thái quá kiệt tác quảng cáo của các công ty, công ty nào bị chỉ mặt gọi tên cũng đều tỏ ra lúng túng, người không có liên quan thì ôm bụng cười. Sáu bảng quảng cáo, mỗi bảng một vẻ đầy sáng tạo, đã nêu bật chính sách marketing của các chi nhánh Trend Micro
https://thuviensach.vn
trên thế giới. Mỗi chi nhánh đều có cách riêng, không tuân theo một cách chung.
“Là Tổng Giám đốc giám sát marketing toàn cầu, đây là nhiệm vụ của tôi, sai lầm của tôi.”
Tiếng cười chợt đứt quãng, tôi liền nói thêm bằng giọng điệu có chút thương cảm:
”Là tôi chưa xác định rõ tổ chức, chưa tìm hiểu rõ ràng các kế hoạch marketing toàn cầu, chưa cung cấp những phương án quảng cáo thống nhất cho các vị.”
Một bầu không khí im lặng bao trùm phía dưới. Mọi người không xác định được nước cờ tiếp theo của tôi sẽ như thế nào, cho nên không biết phải phản ứng như thế nào cho phù hợp.
Tôi luôn tính toán kỹ trong đầu về phương hướng tổ chức của Trend Micro trong tương lai. Tôi hiểu quá rõ sự hình thành các tổ chức trên toàn cầu và lịch sử hình thành cho đến ngày hôm nay của Trend Micro, cũng như hiểu quá rõ những ưu, khuyết điểm của bản thân: vừa là giám đốc marketing, vừa là vợ của tổng giám đốc và đồng thời là người sáng nghiệp Trend Micro.
Sách lược mềm dẻo
Khi mới thành lập công ty, tôi cùng với Minh Chính dốc hết sức đi tiên phong mở đường tại các nước Mỹ, Nhật Bản, còn Di Hoa tạo dựng sự nghiệp tại Đài Loan và Đông Nam Á. Bởi nền văn hóa ở mỗi nơi khác nhau, mỗi người chúng tôi triển khai ở nơi mà mình hiểu nhất, tự nỗ lực, những sản phẩm giống nhau cũng có thể áp dụng sách lược không giống nhau, chỉ cần tăng trưởng lợi nhuận là được. Do đó, sản phẩm ở Nhật Bản có thể gọi là Virus Buster, còn châu Âu là PC-cillin và ở Đài Loan là một tên gọi khác. Thậm chí, bao bì đóng
https://thuviensach.vn
gói cũng theo hình thức thấy đúng thì làm. Chúng tôi chưa từng có các quy định nghiêm ngặt, cũng không can thiệp vào bất kỳ sách lược thúc đẩy bán hàng của các chi nhánh.
Trong bảy năm liên minh chiến lược với Intel, về cơ bản, Trend Micro không được phép marketing phần mềm phòng chống virus ServerProtect bằng thương hiệu của mình. Nhưng cùng thời gian đó ở Đài Loan, Nhật Bản, châu Âu, các thương hiệu như PC-cillin, Virus
Buster ngày càng nổi tiếng: Trend Micro là một công ty lấy khoa học kỹ thuật làm sở trường và cũng bắt đầu nổi danh. Sau khi kết thúc hợp đồng với Intel, Trend Micro hăm hở theo đuổi thị trường ở Mỹ và những phần mềm chống virus như InterScan và ScanMail… ngày càng phổ biến.
Tuy nhiên, vị thế trên thị trường của các công ty chi nhánh tại các nước không đồng đều: có công ty trở thành bá chủ của khu vực (như ở Nhật Bản, Đài Loan, Đức, Achentina), có công ty đứng thứ 2, thứ 3 (như ở Mỹ, Italia, Pháp, Brazin), nhưng cũng có những công ty luôn bị các công ty khác chèn ép (như ở Hàn Quốc, Anh). Vị thế không giống nhau, sách lược marketing đương nhiên có nhiều chỗ khác biệt. Để đáp ứng những nhu cầu khác nhau và linh hoạt điều chỉnh sách lược, các nhân viên của chúng tôi phải thật sự xông trận, học hỏi từ thực tế thị trường. Đây là một trong những lợi thế của sách lược marketing, giúp chúng tôi tranh ngôi bá chủ trên thị trường toàn cầu. Và nó cũng giải thích lý do các công ty chi nhánh của chúng tôi tuy dùng nguồn vốn ít nhất nhưng vẫn phát huy được sở trường và lần lượt vươn lên vị trí hàng đầu ở các nơi đặt chi nhánh.
Các công ty chi nhánh của chúng tôi ở Đức, Pháp, Italia, Brazin, Achentina… đều được hình thành từ việc sáp nhập các cửa hàng phân phối sản phẩm. Tổng giám đốc những công ty chi nhánh này đều là những nhà khai sáng thị trường, dồi dào tinh thần lập
https://thuviensach.vn
nghiệp. Chân thành, cảm hóa nhau bằng tinh thần là cái gốc cơ bản trong mối quan hệ hợp tác cùng hội cùng thuyền của chúng tôi.
Nhưng thời nào thế ấy, giờ đây, sau 20 năm sáng nghiệp, Trend Micro đã đồng thời có cổ phiếu trên thị trường Nhật Bản, Mỹ, giá trị xấp xỉ ba tỷ đô-la Mỹ. Sở trường trước đây không nhất thiết phải là vũ khí cạnh tranh lợi hại của ngày hôm nay. Những khả năng bị coi nhẹ trong quá khứ lại chính là nhu cầu tất yếu của ngày hôm nay. Nếu như không thể cảm nhận những chuyển biến của thời thế, để nhanh chóng sửa đổi sách lược, cải thiện thể chất, e rằng thời cơ vừa đến đã nhanh chóng biến mất. Thương trường cũng như chiến trường, không thắng tất bại, trong sự cạnh tranh khốc liệt trên thương trường, không biết ứng biến sẽ nhanh chóng bị đào thải.
Đầu năm 1996, chúng tôi bắt đầu quy hoạch tại thị trường Nhật Bản. Biết rằng hợp đồng liên minh với Intel hai năm sau sẽ chấm dứt, tôi và Minh Chính bàn luận về tính tất yếu của việc phát triển thương hiệu Trend Micro trên toàn cầu, bắt đầu quy hoạch lại hệ thống CIS (Corporate Identification System) là bước thứ nhất chúng tôi quyết định thực hiện.
Biểu tượng màu đỏ của công ty
Mọi người đừng cho rằng làm giám đốc điều hành, tổng giám đốc giám sát marketing hay là người sáng nghiệp, thì chỉ cần ra lệnh một tiếng và có thể tùy ý hành sự. Tôi hiểu lịch sử và văn hóa của Trend Micro và biết rằng nếu muốn thúc đẩy CIS, trước tiên phải giành được sự ủng hộ chân thành của tổng giám đốc các công ty chi nhánh. Muốn có được sự ủng hộ của họ, phải sớm đưa họ tham gia thực hiện các kế hoạch sách lược. Trend Micro luôn thành lập công ty chi nhánh ở các nước có nền dân chủ cao nên rất khó chấp nhận chính sách áp lực cao, cưỡng chế chấp hành chỉ khiến cho
https://thuviensach.vn
người ta không để ý đến mình. Đây là nguyên tắc bất thành văn trong quản lý nhân sự toàn cầu của Trend Micro lúc đó.
Muốn mọi người vui vẻ tiếp nhận hệ thống CIS, tôi quyết định thiết kế nhiều phương án xây dựng hình tượng thống nhất, nhất định sẽ tạo ra cuộc tranh luận như một “cuộc thi hoa hậu thế giới” vô cùng hào hứng, để các công ty chi nhánh góp sức đưa ra phương án tối ưu. Phát biểu tại hội nghị quốc tế hàng năm của Trend Micro, thông qua bầu cử bốc thăm, cuối cùng mới quyết định, màu đỏ sẽ là màu sắc chủ đạo, lấy chữ “T” màu đỏ làm tiêu chí của Trend Micro trên toàn cầu.
Nhớ lại thời kỳ đầu chúng tôi phải cố gắng chống đỡ lại các thế lực cạnh tranh, kể cả việc “màu đỏ quá giống với quốc kỳ của nước Nhật”, “sao không đổi tên công ty thành E gì gì đi”, tôi và Minh Chính bất giác cảm thấy buồn. Đến ngày hôm nay, Minh Chính vẫn thích trêu chọc những người phản đối đầu tiên:
“Ồ! Chữ T màu đỏ này không được, hay là chúng ta đổi sang mẫu thiết kế khác xem sao?”
Nhìn các vị giám đốc đã từng ra mặt phản đối, đến bây giờ vội vàng thừa nhận mình yêu thích chữ T màu đỏ, chúng tôi đưa mắt nhìn nhau, cảm thấy rất hả hê.
Kết quả của “Cuộc thi hoa hậu thế giới” là Nhật Bản giành giải nhất, rồi lại phải mất nửa năm chuẩn bị, cuối cùng chúng tôi cũng bước được bước đầu lên quy hoạch thương hiệu toàn cầu. Năm 1998, Trend Micro chính thức tung cổ phiếu ra thị trường, đồng thời quảng cáo khắp nơi trên thế giới biểu tượng chữ T màu đỏ tươi, tuyên bố với mọi người diện mạo mới của mình. Tôi cảm thấy một niềm kiêu hãnh lan khắp cơ thể. Đây là Trend Micro, đây là mốc đánh dấu tinh thần Trend Micro trên toàn cầu, bất cứ ai trên
https://thuviensach.vn
thế giới nhìn thấy biểu tượng này là nghĩ ngay đến công ty phần mềm phòng chống virus mạng độc nhất vô nhị.
Sau khi tung cổ phiếu ra thị trường, tôi biết sẽ phải tiếp tục đẩy mạnh việc bán hàng trên toàn cầu. Vì vậy, bộ phận tổng điều hành bán hàng ra đời. Tôi trực tiếp quản lý bộ phận này, các trợ lý bán hàng của năm châu báo cáo với tôi và với giám đốc các khu vực. Sau đó, hệ thống điều khiển và quản lý trung ương mới chính thức ra đời. Chúng tôi thường mở hội thảo, đưa ra định hướng chung để mỗi người thực hiện trên từng khu vực. Trong tình hình dự toán bán hàng vẫn còn hạn chế, điều hành công việc như vậy có rất nhiều thuận lợi và hiệu quả.
Tom Cruise hay phu nhân chủ tịch hội đồng quản trị mới
Cuối năm 2000, tôi và Phó Giám đốc Marketing khu vực châu Á-Thái Bình Dương Mã Văn Quyên cùng nhau hiệp lực, bằng phương thức tiết kiệm nhất hợp tác với công ty quảng cáo của Đài Loan thiết kế quảng cáo sản phẩm, lại nài nỉ nhân viên giám sát các công ty chi nhánh cho đăng phương án thiết kế thống nhất, chọn dùng máy nghe bệnh làm chủ đề, phát triển một loạt quảng cáo sản phẩm phần mềm phòng chống virus vòng tròn đỏ trên nền màu trắng, gặt hái được kết quả rực rỡ trên toàn cầu. Nhưng không ngờ các đối thủ cạnh tranh lập tức đuổi theo sau, cố tình cũng sử dụng thiết kế ống nghe bệnh tương tự để quảng cáo rùm beng. Dự toán marketing của họ luôn luôn gấp mười lần so với Trend Micro, vị trí hàng đầu bị họ cướp mất khiến chúng tôi ở vào thế yếu, rất nhiều công ty chi nhánh bắt đầu âm thầm thay đổi quảng cáo ống nghe bệnh, tìm biện pháp khác để hành động. Sau này, các giám đốc bộ phận marketing tại Úc, Mỹ chịu trách nhiệm về kế hoạch quảng cáo của đối thủ nói cho chúng tôi biết, điều mà họ sợ nhất chính là Trend Micro giỏi về kỹ thuật, bắt đầu tăng cường lực lượng marketing toàn cầu. Cho nên vừa nhìn thấy Trend Micro
https://thuviensach.vn