🔙 Quay lại trang tải sách pdf ebook Mật Mã Thanh Minh Thượng Hà Tập 1 Ebooks Nhóm Zalo https://thuviensach.vn epub©vctvegroup 17-03-2018 https://thuviensach.vn Dịp Thanh minh[1] năm thứ ba Tuyên Hòa thời Bắc Tống[2]. Có một con thuyền, như một quân cờ đầy sức nặng, rơi vào bàn cờ của nhà Đại Tống. Kể từ đó làm chao đảo cả thiên hạ… https://thuviensach.vn Phần Dẫn Con Thuyền Khách Biến Mất… Muốn biết rõ nhà Đại Tống thịnh suy ra sao, nên tìm hiểu bắt đầu từ những con thuyền buồm trên sông Biện Hà[3]. Thời Tống, việc vận chuyển hàng hóa chủ yếu dựa vào đường thủy, nếu nói Biện Kinh[4]là đầu não của cả nước thì Biện Hà là yết hầu. Sông này chạy chếch qua kinh thành, phía tây giáp Hoàng Hà, phía đông cận kề vùng Hoài - Tứ, phía nam chảy xuôi đến Trường Giang. Năm sáu chục phần trăm hàng hóa của cả nước thông qua Biện Hà chuyển đến Biện Kinh. Vì thế mà Đại Tống lấy Biện Lương làm kinh đô. Thuyền chở hàng trên sông Biện Hà quanh năm không ngớt, vô số buồm trắng đang vươn lên tựa những cánh chim đang khiêu vũ cùng những mái chèo nhịp nhàng sinh động, cùng vận chuyển lượng khách và hàng hóa vô cùng lớn. Nhất là khi vừa sang xuân, nước sông bắt đầu dâng lên, lại được gió đông trợ lực thì tàu thuyền ngược xuôi chật kín mặt sông không dễ gì mà lách qua được. Tuy nhiên kể từ năm ngoái khi Phương Lạp[5] nổi loạn ở miền đông nam thì tàu thuyền đi Biện Kinh thưa thớt hẳn, mặt sông hôm nay khá vắng vẻ. Tuy kém nhộn nhịp, tuy đông nam có bạo loạn, thì người Biện Kinh vẫn hào hứng thưởng xuân, huống chi hôm nay là tiết thanh minh, già nửa dân chúng đều ra ngoại thành tảo mộ, du xuân, đôi bờ Biện Hà vẫn hết sức đông đúc, ồn ã lao xao. Dòng nước đang êm ả chảy về đông, sương khói bảng lảng quanh những cành liễu xanh mới nhú, cảnh sắc vẫn tươi mới sinh động như xưa. Trong quán rượu của Chương Thất Lang ở bờ bắc Biện Hà, ngồi trước lan can nhìn ra bờ sông là một nam trung niên đang lim dim mắt, ngón tay https://thuviensach.vn gõ nhịp trên lan can. Đó là Cổ Đức Tín - quan lệnh sứ của Viện Khu Mật[6], phụ trách miền nam. Ông ta đang chờ người, cũng bởi thế mà ông chẳng thiết ngắm cảnh sông. Lúc này mặt trời đã lên giữa đỉnh đầu, tức chính ngọ. Cổ Đức Tín ngoảnh nhìn, thấy gã tùy tùng thân tín của mình là Cam Lượng đang tán chuyện với chủ quán, bèn hỏi: “Thế nào rồi?” Cam Lượng tuổi trạc hai mươi, mặc áo dài lụa trơn xanh, mắt nhỏ mày thanh, sáng sủa nhanh nhẹn. Tuy đang nói chuyện nhưng hắn vẫn không quên nhìn về phía cây cầu vòm ở mé tây. Nghe thấy cấp trên hỏi, hắn vội thưa: “vẫn chưa thấy ạ. Hay là bỉ chức ra đó xem sao?” Nhưng Cổ Đức Tín nói: “Không cần thiết.” Cam Lượng tiếp tục ngóng nhìn, thấy trong toán người đang ở bờ bên kia có một bóng người đậm thấp, tay xách hành lý sắp bước lên cầu. Nhìn kỹ, thì ra đó là gã Vạn Phúc - tùy tùng của Cố Chấn - bạn cũ của Cổ Đức Tín. Cam Lượng vội nói: “Vạn Phúc đã đến.” Cổ Đức Tín định trả lời “được”, thì bỗng nghe thấy tiếng kêu thét từ đầu cầu bên kia, rất gấp gáp, vội đứng lên vươn người ra nhòm về phía đó: trên cầu có rất nhiều người đang tì sát lan can cầu nhìn xuống dưới sông hò reo vẫy gọi một con thuyền chở khách đang sắp chui qua gầm cầu. Chỉ hiềm cột buồm của thuyền quá cao so với gầm cầu, e sẽ va phải và gây hậu quả. Cổ Đức Tín thấy thế kinh ngạc kêu lên: “Gay rồi!” Mặt sông bên đó luôn đậu một thuyền mui nho nhỏ của một đôi vợ chồng vạn chài, chồng là Lỗ Bảng Tử, vợ là A Thông. A Thông đang vo gạo, sợ bỏ sót sạn, nên dù nghe thấy tiếng kêu cũng chẳng đế ý, cô tiếp tục vo gạo, chao nước. Lỗ Bảng Tử tính vốn hiếu sự, ngẩng nhìn, thấy cột buồm con thuyền kia vẫn không hạ xuống bèn nhanh nhảu chạy về phía cây cầu vòm. sẵn thấy một con thuyền nhỏ đậu bên bò sông, anh nhảy ào lên khua hai tay ra hiệu cho họ: “Cột buồm! Hạ cột buồm xuống!” Lúc này người trên thuyền mới nhận ra người ta đang hò reo, vài phu thuyền vội nhảy lên mui thuyền. Chân cột buồm của thuyền có bệ trục quay có tên là “miên nguy” để nâng hạ cột buồm, dùng chốt để cố định cột. Một https://thuviensach.vn anh vội rút chốt hãm, mấy anh kia thả rút dây chão cùng hạ cột buồm xuống. Nhưng nước sông mùa xuân dâng cao, lại chảy xiết, họ thao tác hơi chậm một bước, rốt cuộc mũi thuyền bị dòng nước đẩy chệch hướng, rồi cả con thuyền quay ngang. Lỗ Bảng Tử lại tiếp tục hô lên: “Giữ cho vững, chèo cho mau!” Thực ra rất nhiều người đang hò hét nhắc nhở, chỉ Lỗ Bảng Tử mới nghe rõ mình đang nói gì. Nhưng không sao, anh vốn quen nhẹ nhõm phục dịch khách đi thuyền, hiếm khi được thể hiện nhiệt tình thì anh hò hét cho đã. Anh nhìn thấy trên thuyền ấy có một người mặc áo bông màu nâu cũng bò lên mui thuyền, chắc là chủ thuyền, ông ta không ngớt khua tay bắt nhịp ra hiệu lệnh; các phu thuyền đều nỗ lực chèo theo nhịp “Dô ta, dô ta! Dô ta, dô ta…” Con thuyền dần ổn định nhưng mũi thuyền vẫn chưa thể quay đúng hướng. Lỗ Bảng Từ lại kêu lên: “Kéo thuyền, kéo thuyền!” Hình như họ đã nghe thấy tiếng anh gọi, vài phu thuyền vội nhảy lên bờ, chạy lên cầu rồi thả dây thừng xuống; người trên thuyền bắt lấy dây thừng. Người trên cầu và người dưới thuyền cùng phối hợp, khách trên cầu cũng giúp một tay. Rốt cuộc mũi thuyền đã quay ra đúng hướng. Trên cầu vòm, Vạn Phúc tay xách bầu rượu, vừa đi đến chỗ lưng cầu cong nhất thì nghe thấy tiếng hò reo bèn nghé nhìn xuống thành cầu bên phải, thấy con thuyền chở khách sắp gặp tai nạn, Vạn Phúc cũng rất lo lắng cho họ; hai ba chục người đang dốc sức chèo thuyền theo nhịp. Hắn nhìn thấy một phụ nữ dắt một thằng bé trạc 5-6 tuổi cũng trèo lên mui thuyền. Chị ta quá sợ hãi, chỉ biết nhìn quanh kêu khóc và lắc tay thằng bé, rồi lại ôm chặt lấy nó. Chị ta chỉ vào đứa con mình đồng thời nhìn lên đám đông trên cầu, ngụ ý cầu cứu. Tuy nhiên, mui thuyền cách mặt cầu ít ra là ba sải tay, không ai có thể thò tay xuống nhấc nó lên được. Vạn Phúc nghĩ bụng, cô ta thực chẳng ra sao, lúc này đưa con lên mui thuyền, lỡ trượt chân ngã xuống sông thì sẽ thế nào đây? Thuyền bị quay ngang, cũng chưa có gì là nguy hại, hai mẹ con cứ ngồi trong khoang thuyền thì vẫn an toàn… Con thuyền đã đi đúng hướng, từ từ chui vào vòm cầu, lúc này Vạn Phúc mói thở phào rồi tiếp tục đi sang đầu cầu bên này. Vừa đi được mấy https://thuviensach.vn bước thì nghe thấy phía bờ sông có người kêu to: “Muối! Muối!” Hắn bèn nhìn sang, thấy họ đang hò hét và chỉ vào gầm cầu. Vạn Phúc đang băn khoăn, thì lại ngửi thấy một mùi thom như mùi mộc tê - quế hoa. Lại nghe thấy có người kêu lên “chạy”, hắn nhìn về phía đông của cây cầu thì thấy một cột khói đang bốc lên. Thì ra hắn nghe nhầm, họ vừa nói là “cháy”. Thấy người trên cầu đều chạy đến một bên thành cầu nhìn xuống, hắn cũng chen vào ngó nhìn, thấy nửa con thuyền chở khách đã chui ra khỏi vòm cầu nhưng có một đám khói đang bốc lên, khói dần trùm kín con thuyền, và vẫn lờ mờ nhìn thấy bóng người đang khua tay loạn xạ trên mui. Không thấy ánh lửa. Nhìn kĩ, thì hình như không phải khói do lửa cháy bốc lên, nó giống như hơi nước thì phải? Và không chỉ có một chỗ “bốc khói”, dường như cả con thuyền từ mũi đến đuôi, bên mạn thuyền, trên mui thuyền… đều như có nước sôi đang bốc hơi nghi ngút[7]. Đám hơi nước ấy dâng lên trên cầu, mùi thơm cũng càng thêm nồng, xộc vào mũi, thấm lên tận óc. Vạn Phúc cảm thấy hơi choáng váng lơ mơ, hai người đứng bên cạnh thì lắc lư như say rượu, nhắm mắt nhe răng cười như thằng hề, một người còn đưa tay lên múa may… Đám khói ấy phả vào mặt, Vạn Phúc thấy hơi cay cay, rồi trào nước mắt; lờ mờ nhìn thấy con thuyền bên dưới đã đi qua hết gầm cầu, khói phun càng thêm dày đặc, người và vật trên thuyền đã biến mất, trên sông chỉ còn lại đám khói trắng đang cuồn cuộn dâng lên cao. Không xa phía thượng du của cầu vòm, phía bờ bắc, có hai con thuyền đang đậu. Một con thuyền mới, được sơn màu đỏ thắm, cửa khoang thuyền treo rèm lụa màu, thuyền này thả neo cách bờ một quãng. Con thuyền thứ hai cũ kỹ, là thuyền chở khách kiêm chở hàng, đậu sát bờ sông, ba phu thuyền đang nằm trên mui nghỉ trưa tán gẫu, nghe thấy tiếng la ó thì ngoảnh nhìn về phía cầu vòm, thấy một con thuyền “bốc khói” mù mịt đang chui qua vòm cầu bơi lại phía mình, cả ba sửng sốt vội ngồi bật dậy. Cả con thuyền ấy ngập trong mù mịt khói, không nhìn thấy bóng người trên thuyền, họ ngửi thấy một mùi thơm rất nồng rất đậm. Nó lao đi https://thuviensach.vn khá nhanh, chỉ lát sau đã đến ngay trước mặt ba người nhưng vẫn không giảm tốc, nó tiếp tục nhằm vào con thuyền mới! Cả ba vội nhổm hẳn dậy gọi to cho đối phương nghe: “Ê! sắp đâm vào thuyền!” Con thuyền mới thì cửa sổ vẫn đóng kín, lúc nãy còn nghe thấy tiếng nam nữ cười nói đàn hát vọng ra, nhưng bây giờ không thấy ai ló mặt ra, mọi âm thanh cũng im bặt. Ba người lại tiếp tục gọi nhưng người trên thuyền đó vẫn không phản ứng gì. Lúc này con thuyền “bốc khói” đã đi ngang qua chỗ họ, khá gần, chỉ cách chừng hơn sải tay. Một làn khói trắng phả vào mặt mũi thấm vào tận óc họ, nước mắt trào ra, họng tắc muốn ho cũng không ho được, ngực nặng như bị đá đè, chóng mặt lao đao. Không nhìn thấy gì hết, họ chỉ nghe thấy tiếng nước rào rào vỗ mạn thuyền. • • • Trên bờ sông có quán trà Lão Nhạc, hai người đang ngồi bên bàn kê sát bờ sông, một người là chủ quán trẻ tuổi Nhạc Chí Hòa, người kia là một nho sĩ trung niên tên là Giản Trang. Nghe thấy tiếng ồn ào, họ cùng ngoảnh sang nhìn, thấy một đám khói trắng đang trôi lại, thấp thoáng bóng một con thuyền giữa đám khói mù mịt ấy. Thấy nó sắp đâm vào con thuyền mới, cả hai cùng khẽ kêu lên. Khi nó đâm sầm vào thì con thuyền mới rung lên dữ dội. Con thuyền “gây sự” lập tức dừng lại nhưng khói vẫn bốc lên nghi ngút, rồi phủ kín con thuyền “nạn nhân”. Lạ quá: con thuyền “bị nạn” lại từ từ “hút” khói trắng của con thuyền kia, lúc này vẫn chưa nhìn rõ mặt mũi con thuyền khách “gây sự” ấy. Đám khói dần bị “thu lại” gần hết, chỉ còn lại một ít ở phía đuôi con thuyền mới. Nhưng, con thuyền chở khách kỳ quái kia lại biến mất! Trên mặt sông chỉ còn lại con thuyền mới đang đung đưa, đuôi thuyền vẫn còn một làn khói trắng đang bám… https://thuviensach.vn Nhạc Chí Hòa và Giản Trang mắt trợn tròn ngớ ra. Họ đang kinh ngạc thì lại nhìn thấy một bóng người bay ra từ làn khói đó! Rất nhanh, cái bóng ấy ra khỏi làn khói rồi lướt trên mặt sông chảy xuôi dòng, lướt về phía cầu vòm. Lúc này cả hai mới nhìn rõ, hình như đó là một đạo sĩ mặc đạo bào trắng, đội mũ trắng, áo choàng trắng bay phần phật trước gió. Sau lưng ông ta có hai tiểu đồng đứng sát bên nhau, cũng mặc áo dài trắng đội mũ trắng. • • • Vạn Phúc đứng trên cầu, rất ngạc nhiên khi thấy con thuyền chở khách biến mất, cứ như vừa nãy là cảnh trong mơ, hắn không dám tin ở mắt mình nữa. Khi thấy bóng người bay ra trong làn khói trắng kia, hắn càng kinh ngạc há hốc miệng. Người đứng trên cầu và hai bờ sông đều xôn xao kêu lên: “Thần tiên! Thần tiên giáng trần!” Một lúc sau Vạn Phúc mới nhận ra “thần tiên” ấy không lướt trên mặt nước: dưới chân người ấy là một tấm thảm trắng khá to, hình như nó được phủ trên một cái bè gỗ. Vị “thần tiên” ấy nhanh chóng trôi đến dưới cầu vòm. Vạn Phúc mở to mắt nhìn kỹ: người ấy thân hình đầy đặn, mái tóc trắng như cước, da mặt nhuận hồng, đầu đội mũ liên hoa trắng bạc, mặc đạo bào gấm bạch, lưng thắt đai ngọc nạm bạc, vai choàng áo trắng muốt, chân đi vân hài thêu sợi bạc. Người ấy đứng thẳng, hai ống tay áo thụng và áo choàng trắng đang lất phất tung bay, tiên phong hạc cốt, thanh cao trong sáng khác hẳn người trần! Hai tiểu đồng đứng sau ông ta đều mặc đồ trắng bạc, xinh đẹp lung linh như được đúc bằng ngọc bằng ngà. Mỗi người đều xách làn hoa đan bằng sợi bạc, làn đựng đầy hoa đỏ thắm như son, vô cùng bắt mắt. Cả hai tiểu đồng đều vừa đi vừa luôn tay bốc những đóa hoa trong làn tung lên không trung, những cánh hoa lả tả rơi xuống mặt nước. Vạn Phúc ngây ngất như đang trong giấc mơ lạc vào tiên cảnh, hắn không ngót nuốt nước bọt, thèm khát, trầm trồ… https://thuviensach.vn Rồi tấm thảm trắng nhanh chóng trôi qua gầm cầu, xuôi dòng về đông. Dân chúng xô nhau chạy theo hò reo, lúc này Vạn Phúc mới tỉnh táo trở lại, quệt nước bọt trên mép, xoay người bước theo họ. Nhưng vóc người hắn thấp nhỏ, lại phải giữ chặt cái bầu rượu nên khó bề chen nổi giữa đám đông, cố lách người nhón chân mới nhìn thấy bóng cái thảm lờ mờ trôi đi. Lát sau, nghe thấy trong đám đông có người hô lên “Thiên thư! Thiên thư!” nhưng hắn không nhìn thấy gì cả nên lại càng sốt ruột. • • • Cam Lượng lúc nãy vừa chạy đến bên cầu vòm thì cầu đã chật ních người, hắn đành đứng dưới chân cầu kiễng chân nhìn ngó. Sau khi bóng người kia bay ra từ đám khói trắng, mọi người hò reo ầm ĩ, có người quỳ mọp xuống vái lạy, cầu khấn. Cam Lượng tuy không tin có thần tiên nhưng cũng phải nhướng mày kinh ngạc. Thấy đạo sĩ áo trắng qua gầm cầu đi xuôi dòng, Cam Lượng liền co cẳng chạy đuổi theo. Rồi nhìn thấy ông ta dang rộng hai cánh tay đưa lên đưa xuống giống như con hạc trắng đang bay liệng trong gió. Sau tấm thảm trắng bỗng bung ra một mảnh ngân gấm, mảnh gấm tiếp tục trải ra trên mặt sông, rộng hơn hai thước, dài hơn một trượng[8], hình như bề mặt có vài chữ triện[9] ánh thiếp vàng. Cam Lượng đứng quá xa, mảnh gấm lại bồng bềnh nên không thể nhìn rõ, chỉ đọc được chữ đầu tiên là chữ “Thiên”. Đạo sĩ áo trắng trôi đi xa dần, chỉ để lại mảnh ngân gấm dập dờn trên mặt nước… https://thuviensach.vn Phần Mộc Bát Tử Án https://thuviensach.vn 1 Vũ Khách, Thiên Thư Tử bất ngữ quái, lực, loạn, thần[10] Luận ngữ Sông Biện Hà đi chếch qua phía nam thành Biện Kinh rồi chảy xuôi, con đường dài bên bờ sông gọi là phố lớn Biện Hà, xuyên suốt toàn thành. Đi qua cửa Đông Thủy môn một đoạn, là con phố nhỏ chạy dọc theo hướng bắc nam, đó là phố Hương Nhiễm. Ở một ngã tư đường cắt ngang nó, góc tây bắc, có một hiệu ăn nhỏ, đó là Tạp Úc điếm của ông già Tra; đang ngồi ngay bàn đầu là một người “thuyết thư[11]” có bộ râu rậm, mắt lồi, ông ta đang kể chuyện lịch sử, hơn chục thính giả đang xúm xít ngoài cửa lắng nghe. Trong số thính giả có một thanh niên tên là Triệu Mặc Nhi, tuổi vừa tròn hai mươi, đôi mắt sáng trong, tính tình hiền hậu, thậm chí hơi bẽn lẽn. Cậu lặng lẽ đứng trong đám đông, như một cuộn giấy sẵn sàng chờ được ghi chép. Triệu Mặc Nhi vừa đưa người chị dâu đến hiệu thuốc Triệu Thái Thừa bên cạnh, chị bế con đến khám bệnh. Cậu quay về trước, nhận ra người thuyết thư tên là Bành Chủy Nhi, thì cũng bước lại nghe một lát. Bành Chủy Nhi vốn rất có khoa nói, một tấc đến trời, ông ta đang bao la bát ngát kể chuyện quân Khăn vàng Trương Giốc nổi loạn cuối thời Hán, bịa thêm vô số tình tiết yêu ma quỷ quái. “Hôm ngài tướng quân Trương Giốc chào đời, cuồng phong rú rít, sấm rền khắp trời, đỉnh đầu Trương Giốc mọc ra một khối thịt dài ba thốn. Lúc đó có một dị nhân đi qua nhà, nhận ra đó là long giác[12]…” https://thuviensach.vn Một người bỗng chêm vào một câu: “Phương Lạp đang nổi dậy ở miền đông nam, cũng hơi giống Trương Giốc đấy!” Một người khác nói: “Đúng là hơi hơi giống! Năm xưa Trương Giốc nổi dậy khiến thiên hạ đại loạn, rồi nhà Hán sụp đổ, nay Phương Lạp mới tung hoành vài tháng đã chiếm được hơn hai mươi châu quận ở Giang - Chiết, Đồng Quán[13] dẫn đại quân đi càn quét đến giờ vẫn chưa làm gì nổi ông ta. À, Trương Giốc về sau ra sao?” Bành Chủy Nhi mỉm cười: “Bị Tào Tháo tiêu diệt. Các vị cứ từ từ nghe tôi kể…” Người thứ nhất lại chêm vào: “Đồng Quán cũng giống Tào Tháo.” Lại có một người khác nói: “Không giống! Tào Tháo có thể sinh ra Tào Phi, Tào Thực, còn Đồng Quán thì tịt cả đời!” Đám đông cười ồ lên, rồi họ đua nhau bàn tán các chuyện xấu xa bỉ ổi của một số đại thần trong triều, về tình hình giằng co ở miền đông nam, chiến sự với quân Liêu Kim[14], quên béng cả nghe Bành Chủy Nhi kể chuyện. Triệu Mặc Nhi bật cười khi thấy nghệ nhân ngồi nghệt ra đó. Kinh thành là thế đấy, dường như ai cũng là thám tử của hoàng thành, họ biết tường tận đủ chuyện lớn nhỏ trong ngoài triều đình, và hình như ai cũng là nghệ nhân thuyết thư, hễ mở miệng là tuôn ra đủ chuyện cổ kim, chuyện khắp thiên hạ, có thể kể đến vô cùng vô tận, khiến nghệ nhân thuyết thư hết đất dụng võ. Triệu Mặc Nhi ngoảnh nhìn về sạp viết thuê đơn kiện của nhà cậu đặt bên hàng rào ở góc phố đối diện, anh trai cậu là Triệu Bất Vưu đã ngồi đó, đã có một hai người khách tìm đến. Cậu vội ném mấy đồng tiền lẻ vào cái bát sứ của Bành Chủy Nhi rồi xoay người cất bước đi về. Triệu Bất Vưu tuổi vừa ba chục, cao lớn khôi ngô, mày rậm sắc sảo, giống như hai nét “phảy, mác” khỏe khoắn của chữ Hán mà Hoàng Đình Kiên viết trong bài thơ “Tùng các tụng”, vết sẹo từ góc trái trán chạy chéo xuống má phải khiến anh rất có vẻ dũng mãnh. Lúc này Triệu Bất Vưu đã ngồi ngay ngắn trước bàn nghe một thanh niên ngồi đối diện nói. Triệu Mặc Nhi nhận ra anh ta họ Lương, là một “tay https://thuviensach.vn kéo” chuyên cắt tóc tỉa lông mày cho khách; vì mũi hơi bị lệch nên người ta đều gọi anh ta là “Lương oai thất”. Ngồi bên cạnh Lương, là anh chàng họ Hồ, mặt ngắn phị, chuyên làm chân sai vặt chạy việc cho mọi nhà, giúp họ thỏa thuận các giao dịch mua bán; thời đó nghề này gọi là “Thiệp nhi”. Hai anh này hay đi với nhau. Thường là, hễ Triệu Bất Vưu tiếp nhận vụ việc thì người ta hay xúm lại nghe ngóng, đôi khi anh còn được ưa chuộng hơn cả chỗ Bành Chủy Nhi. Lúc này đã có dăm bảy người đứng quanh. Lương Oai Thất tay phải áp cánh tay trái, mặt rầu rầu, đang kể lại đầu đuôi sự việc: “Tôi đến nhà hắn cắt tóc cạo mặt cho hắn xong, hắn quỵt tiền, lời qua tiếng lại mấy câu, hắn cầm luôn dao cạo của tôi kề vào cổ tôi định cứa, tôi tránh được, nhưng lưỡi dao đã xẹt vào vai tôi…” Hồ thiệp nhi ngồi bên gật đầu: “Đúng thế! May mà tôi chạy vào, tôi đã nhìn rõ cả, hoàn toàn chính xác! Thằng cha ấy rất hung ác, quỵt tiền rồi lại đánh chửi người ta, định giết người ta! Nay nhân chứng vật chứng đã đủ cả, Triệu phán quan[15] hãy viết cho A Thất lá đơn kiện để nha môn trừng trị thằng ấy đến nơi đến chốn!” Cũng như mọi ngày, Triệu Bất Vưu chỉ im lặng và chăm chú nhìn, nghe hai vị khách nói. Đôi mắt đen trầm lắng của anh thường khiến người ta sợ không dám nhìn thẳng. Lúc này Triệu Mặc Nhi hơi băn khoăn vì nhận ra nét lạnh giá trong ánh mắt của anh trai. Còn Lương Oai Thất và Hồ thiệp nhi thì né tránh ánh mắt của Triệu Bất Vưu rồi nhìn ra góc cái bàn, bốn con mắt đảo tròn. Triệu Bất Vưu nghe xong, trầm mặc một lúc rồi nhìn lên vai trái của Lương Oai Thất, nói: “Cho tôi xem vết thương.” Lương Oai Thất cố gắng cởi dải khuy áo ra, Hồ thiệp nhi đứng dậy giúp anh ta cởi hai lần áo khoác. Bên trong, vai trái được băng bó vải trắng, máu thấm ra mảnh vải. Triệu Bất Vưu đứng lên bước lại rồi hé mảnh vải lên nhìn. Đúng là có vết thương chéo đã được đắp thuốc, vết thương chạy từ bờ vai vào phía trong bắp tay, khá sâu rồi nông dần, chiếc khăn vắt vai cũng bị rạch đứt. https://thuviensach.vn Triệu Mặc Nhi cũng nhìn vết thương, rồi cậu nhìn anh trai mình. Triệu Bất Vưu cũng nhìn cậu. Bốn mắt gặp nhau, cùng hiểu ý và tủm mỉm cười. Hồ thiệp nhi dõng dạc bổ sung: “Ông lang Mai ở chếch cửa nhà đã điều trị cho anh ấy. Tôi đã đi cùng. Ông lang Mai cũng là nhân chứng.” Triệu Bất Vưu hỏi: “Bị cứa rồi, chạy đến điều trị ngay à?” Lương Oai Thất gật đầu, Hồ thiệp nhi tranh nói luôn: “Sắp đứt cả cái vai, đâu dám chậm trễ chữa thuốc?” Triệu Bất Vưu mặt biến sắc, nhìn thẳng Lương Oai Thất, nghiêm nghị, giọng chắc nịch: “Về di! Đừng sinh sự nữa!” “Sao?” Lương Oai Thất và Hồ thiệp nhi đều ngạc nhiên. Hồ thiệp nhi lớn tiếng hỏi: “Triệu phán quan nói thế là ý gì?” Triệu Bất Vưu không đáp, anh ngoảnh sang cậu em trai: “Em nói cho họ biết đi!” “Em nói?” Triệu Mặc Nhi biết anh trai muốn tham khảo ý kiến mình; cậu đã căn bản hiểu rõ vấn đề nhưng vẫn ngượng nghịu khi đứng trước mặt mọi người. “Đừng sợ, cứ nói đi!” Triệu Bất Vưu động viên cậu. Triệu Mặc Nhi khẽ hắng giọng, rồi nói với Lương Oai Thất: “Vết thương này do anh tự cứa vào tay mình.” “Cậu nói bừa gì vậy?” Lương Oai Thất chưa bảo sao thì Hồ thiệp nhi đã nhảy dựng dậy hét lên. Triệu Mặc Nhi giật mình, nhìn anh trai. Triệu Bất Vưu trầm giọng, gắt: “Ngồi xuống! Nghe chú ấy nói.” Hồ thiệp nhi đảo mắt, hậm hực ngồi xuống. Triệu Mặc Nhi thầm nhẩm các câu chữ, rồi lại hắng giọng, nói với Lương Oai Thất: “Ba điều này có thể chứng minh anh đã bịa chuyện: một là, anh định kiện người ta nhưng anh rất rón rén, không dám ngẩng đầu nhìn anh tôi, chắc chắn anh thấp thỏm…” Hồ thiệp nhi lại kêu lên: “Tính hắn từ nhỏ vẫn nhút nhát, không thể như thế hay sao?” Triệu Mặc Nhi nói tiếp: “Hai là, nếu ai đó cầm dao cạo lỡ xẹt vào anh thì chỉ là một vết xước nông, nhưng vết thương của anh thoạt đầu rất sâu, https://thuviensach.vn sau đó nông dần, chứng tỏ anh cố ý cứa chính mình; lúc đầu anh nghiến răng cứa mạnh nên vết đứt sẽ sâu, sau đó rạch tiếp, đau quá không chịu nổi, anh bèn nhấc dao lên. “Một vết cắt, đâu có rắc rối đến thế?” Hồ thiệp nhi lầu bầu, giọng đuối hẳn đi. Lương Oai Thất mặt mũi xám xịt. Triệu Bất Vưu thì cười và gật đầu. Triệu Mặc Nhi tiếp tục: “Ba là, các vị mắc một sơ suất lớn: tay áo. Anh đi cạo mặt, hẳn phải mặc áo như bình thường, đâu có thể cởi trần, hở vai? Nếu người kia rạch anh, thì phải rạch đứt cả áo; anh nói sau khi bị thương thì đến thầy thuốc ngay, tất nhiên anh không có thì giờ thay áo, nhưng ống tay áo của anh thì…” Lương Oai Thất vừa xỏ tay vào ống tay áo, tuy có máu thấm ra thật nhưng áo vẫn lành lặn. Hồ thiệp nhi lại đứng bật dậy rồi đá cho Lương Oai Thất một phát ngã phệt xuống đất, mắng mỏ: “Đồ đê tiện! Mày bỗng dưng khiến ta bị xui xẻo thế này à?” Nói rồi anh ta quay người bước đi. Lương Oai Thất bò dậy, mặt cúi gằm và co cẳng chuồn luôn. Những người đứng xem đều cười ồ. Một người cười sặc sụa cười mãi không thôi. “Ha ha… Triệu phán quan đã gỡ giúp tôi một chuyện phiền hà.” Triệu Mặc Nhi ngoảnh nhìn, thì ra đó là Cố Chấn, bạn của anh trai cậu. Cố Chấn đang giữ chức Tuần sứ Tả quân của phủ Khai Phong, chuyên xử lý các vụ tranh chấp ở kinh thành. Cố Chấn năm nay 40 tuổi, mắt mũi kiểu chim ưng, lông mày xếch, trông hơi dữ tướng, tác phong làm việc cũng hết sức mạnh mẽ dứt khoát. Chắc hôm nay ông đi chơi ngoại thành nên chỉ mặc thường phục. Triệu Mặc Nhi vội vái chào, Cố Chấn mỉm cười vỗ vai cậu, khen ngợi: “Kinh thành lại có thêm một vị tụng sư[16] như cậu, tốt quá!” Triệu Mặc Nhi cười, khiêm tốn nói: “Đại huynh quá khen.” Triệu Bất Vưu cũng đứng lên, mỉm cười chắp tay: “Chào Cố huynh!” Cố Chấn tươi cười: “Cổ Đức Tín đang ngồi ở quán rượu Chương Thất Lang mở tiệc, hôm nay thanh minh, chúng ta cùng đến nhấp vài chén cho https://thuviensach.vn vui! Cổ huynh chờ chúng ta đã lâu!” “Nhưng, Giản Trang tiên sinh đã hẹn gặp tôi…” “Trúc Can phu tử[17] à? Ha ha… thế thì huynh cứ đi gặp ông ấy mà đàm đạo, tôi và Cổ Đức Tín đánh chén với nhau vậy.” Cố Chấn vừa dứt lời thì thấy gã thấp béo tùy tùng của Cổ Đức Tín chạy từ phía đông đến, thở hồng hộc, bước lại thưa với Cố Chấn: “Bẩm đại nhân, có chuyện lớn xảy ra ở cầu vòm.” “Chuyện lớn gì?” “Một con thuyền chở khách bỗng dưng biến mất, rồi có một vị tiên giáng trần, lại có một bức Thiên thư rất to…” “Những tiếng gì ồn ào thế?” Cố Chấn cau mày nhìn về phía đông, có những tiếng hò reo văng vẳng truyền lại. “Chà chà! Xem ra hôm nay tôi lại không thể nghỉ ngơi. Có lẽ lại phải phiền Bất Ưu huynh giúp đỡ cũng nên.” “Nếu cần đến tôi, huynh cứ cho biết.” “Tôi phải đến đó xem sao đã.” Cố Chấn chắp tay, rồi cùng Vạn Phúc đi về phía ngoại thành. • • • “Cha!” Triệu Mặc Nhi và Triệu Bất Vưu đang nghi hoặc nhìn về phía ngoại thành, thì nghe tiếng đứa bé gọi. Người chị dâu cậu là Ôn Duyệt bế thằng bé Hổ Nhi, cùng cô em Biện Nhi đang từ từ đi về. Cậu bước đến đón bế đứa cháu Hổ Nhi năm nay mới ba tuổi, mắt nó he hé, lờ đờ mệt mỏi. Ôn Duyệt mặc áo dài màu sáng trắng, hai vạt cân đối, ống tay hẹp, váy liền áo chẽn xanh nhạt; hệt như tên gọi, chị là con người hiền hậu vui vẻ, như vầng trăng giữa áng mây mỏng gió nhẹ của đêm hè. Triệu Mặc Nhi chưa bao giờ thấy chị dâu thoáng đăm chiêu buồn bã. Khi vợ chồng anh chị đứng bên nhau, người ta nhận ra họ vừa rất khác biệt lại vừa rất ăn ý, giống như một bức tranh vẽ mặc thạch và u lan[18]. https://thuviensach.vn Mặc Nhi và Biện Nhi là anh trai - em gái song sinh. Biện Nhi vóc người nhỏ nhắn với đôi mắt sáng long lanh, mũi dọc dừa xinh xắn. Cô mặc áo dài không tay áo màu lục nhạt, áo chẽn trắng, váy buông chùng màu xanh nõn chuối, trông cô xinh tươi như đóa hoa nhài trên nền lá xanh. Triệu Bất Vưu đưa tay sờ trán Hổ Nhi: “Vẫn hơi sốt. Tại tôi, lẽ ra tôi không nên vội ra về mới phải.” Tiết Hàn thực[19] và tiết Thanh minh, các cháu con của hoàng tộc đều đi tế lăng mộ tổ tiên, Triệu Bất Vưu là cháu đời thứ 6 của hoàng đế Thái Tông, hôm trước đã đem Hổ Nhi đi viếng lăng Thái Tông Vĩnh Hy, xong xuôi, anh không muốn ngồi cùng xe ngựa với mọi người, bèn cưỡi ngựa bế con về trước cho nhanh. Hổ Nhi lần đầu đi ngựa, bị cảm gió, về nhà rồi nó cứ kêu nhức đầu… Ôn Duyệt nói: “Triệu Thái Thừa nói không sao cả, chỉ hơi bị phong hàn, uống mấy viên thuốc sẽ khỏi.” Hổ Nhi thỏ thẻ: “Con không uống thuốc đâu!” Biện Nhi trêu nó: “Thế thì cháu muốn thế nào?” Hổ Nhi xị mặt ra: “Vì là thuốc ăn trộm.” Mọi người đều ngẩn tò te. Biện Nhi cười nói: “Lúc nãy cô đã trả tiền thuốc rồi mà?” Thằng bé liền ỏn ẻn nói: “Cháu thấy cô hay đọc câu này: Hằng Nga hối vì trộm tiên dược, Đêm đêm vò võ giữa trời xanh.”[20] Mọi người đều bật cười. Sau một hồi vui vẻ, Triệu Bất Vưu bảo Triệu Mặc Nhi đến cửa hàng nhà họ Lương ở phố đối diện thuê cỗ kiệu đưa Ôn Duyệt, Biện Nhi và cháu Hổ Nhi về nhà. Kiệu đi rồi, hai anh em lại ngồi bên sạp thư tụng, gần một canh giờ sau đó họ lại tiếp nhận ba vụ án. Hai trong số đó không thể khởi kiện, họ nói thẳng và khuyên đương sự ra về; vụ thứ ba liên quan đến tranh chấp nhà đất, cần quan phủ đứng ra phán xử, thì phải viết đơn tố tụng. Triệu Mặc Nhi không nói nhiều, nhưng viết rất thành thạo, cậu soạn tờ đơn. Theo quy tắc, trước hết dùng bút chấm https://thuviensach.vn mực son mài từ chu sa ra, viết hàng chữ trên cùng cho bắt mắt; sau đó viết bằng mực đen, viết rõ nguyên do thưa kiện. Chỉ sau một thời gian bằng uống hết chén trà, cậu đã viết xong. Triệu Bất Vưu nhìn lại một lượt, thấy súc tích rành mạch, lý lẽ rõ ràng. Quan phủ đã quy định đơn kiện không được dài quá 200 chữ, cậu chỉ viết gọn trong 160 chữ, nếu Triệu Bất Vưu viết có lẽ cũng ngắn gọn đến thế này là cùng. Anh khen ngợi chú em, rồi lấy ra con dấu do nha môn cấp, triện dưới dòng chữ ghi ngày tháng: “Triệu Bất Vưu ở phường Văn Trang soạn đơn này trình quan”. Khách hàng nhận, và cảm tạ, tuy chẳng giàu có gì nhưng ông ta cũng đưa ra một xâu tiền. Triệu Mặc Nhi nói với khách “Quan phủ đang nghỉ phép, hai hôm nữa bác đến trình quan là được”. Nếu thắng kiện, họ sẽ chi tiền; huống chi, đây chỉ là vụ án nhỏ, không thể đòi nhiều phí tổn. Khách cất tiền vào bọc, luôn miệng cảm ơn rồi cáo từ bước đi. Cũng đã hơi muộn rồi, Triệu Bất Vưu bảo em trai thu dọn giấy bút rồi cùng ra khỏi thành đi gặp Giản Trang. • • • Hôm nay đã giải quyết xong liền bốn vụ thưa kiện, Triệu Mặc Nhi có vẻ rất dễ chịu, chân bước đi cũng nhẹ lâng lâng. Phía trước có mấy cậu Thái học sinh mặc đồ trắng đang bước lại, Triệu Bất Vưu nhớ ra: mai là ngày điện thí[21], bèn hỏi Triệu Mặc Nhi: “Chú vẫn chưa định tham gia thi cử à?” Triệu Mặc Nhi gật đầu, mỉm cười. “Đệ sẽ theo bước huynh, giúp người ta viết đơn kiện, vẫn rất ổn.” Triệu Bất Vưu nghĩ ngợi, rồi nói: “Sống trên đời không thể tối mắt vì lợi nhưng cũng không cần thiết giữ thanh cao quá đáng. Hôm nọ ta đọc ‘Hàn Phi Tử’, thấy ông ấy bàn về chữ ‘Thế’, nói mấy câu rất có lý: dẫu là hiền nhân có tài mà không có thế, thì ông ta cũng không thể khống chế được kẻ hư hỏng. Nước Đại Tống chúng ta dù chưa hoàn mĩ, nhưng riêng về tổ chức khoa cử chọn kẻ sĩ thì vẫn hơn hẳn các triều đại trước. Phải thật https://thuviensach.vn sự lựa dùng kẻ sĩ mà không câu nệ gia thế tầm cỡ hay nghèo hèn hoặc con cháu nhà nông, miễn là họ chuyên tâm hiếu học để vươn lên, thực hiện hoài bão, là được. Ta nghĩ, nếu Khổng Tử đang sống ở thời nay thì ngài cũng sẽ dốc sức tham gia thi cử…”[22] Không đi thi, đỗ đạt, không thể phục vụ đất nước, là điều tiếc nuối rất lớn trong lòng Triệu Bất Vưu. Nhà Tống từ ngày khai quốc đến nay, bởi nhiều phen hoàng thân quốc thích nội loạn hoán ngôi tiếm quyền, nên không cho phép con em trong hoàng tộc dự thi khoa cử rồi bổ nhiệm chức quan; họ chỉ có thể học hành trong trường hoàng cung, thành tài rồi trao học hàm chiếu lệ chứ không có chức sắc thực sự. Triệu Bất Vưu từ nhỏ ham luyện võ, đã từng giành ngôi thủ khoa Võ học trong tôn thất nhưng cũng chỉ được trao hàm “Võ công lang” tựa như một thứ hư danh. Những năm gần đây, tôn thất đã nới lỏng chút ít, một số con cháu trong hoàng tộc có văn tài nổi trội cũng được trao chức quan. Triệu Bất Vưu cũng chuyển sang học văn nhưng ngày trước luyện võ anh đã bị thương để lại vết sẹo dài, thẩm mĩ không đạt để tham gia khoa cử, tức cấm “người phế tật” dự thi. Vài năm nay tâm trạng Triệu Bất Vưu mới dần nguôi ngoai, còn Triệu Mặc Nhi không phải em ruột, mà chỉ là chú em nuôi, thì không bị hạn chế dự thi. Triệu Mặc Nhi tủm tỉm, nói: “Không phải đệ cố tỏ ra thanh cao. Huynh cũng từng nói rằng thời nay chính tà lẫn lộn, bọn Sái Kinh, Đồng Quán, Vương Phủ, Lương Sư nắm quyền hành, cửa quan biến thành tư dinh, người trung trinh ngay thẳng không có chỗ đứng trong triều đình. Huynh tuy không làm quan nhưng bao năm qua đã dàn xếp vô số tranh chấp, gỡ mọi oán thù cho dân chúng, huynh vẫn đang hành thiện giúp đời đấy thôi?” Triệu Bất Vưu mỉm cười, thầm nghĩ: Triệu Mặc Nhi là anh chàng không thạo cạnh tranh, nếu ở vào thời Nhân tông[23]thì chắc cậu ta cũng làm nên chuyện, nhưng thôi, cậu ta không chen chân vào chốn công danh cũng tốt. Huống chi, hiện thời triều đình đang dư thừa quan chức, già nửa https://thuviensach.vn số tiến sĩ đỗ cách đây ba năm vẫn đang ngồi chờ bổ nhiệm; cũng tức là dù thi đỗ cao cũng chưa chắc đã được trao chức vụ thực. Hai anh em vừa đi ra khỏi Đông thủy môn thì nhìn thấy Vạn Phúc béo ục ịch chạy đến, thở hồng hộc, nói: “Bẩm Triệu tướng quân, đại nhân nhà chúng tôi mời ông đến xem xét giúp cho.” Năm xưa Triệu Bất Vưu tham dự kỳ thi Võ của tôn thất tổ chức, yêu cầu thí sinh phải cưỡi ngựa giương cung nặng tám đấu, tức hạng nhất, nhưng Triệu Bất Vưu có thể giương cung nặng một thạch; tâm bia da dê thì treo trên một cành liễu. Anh đã bắn trúng bia, mũi tên còn xuyên qua bia rồi xuyên qua thân cây liễu, mũi tên nhô ra ở sau lưng thân cây. Hôm đó Thiên tử đến thị sát, thấy thế ngài rất mừng và khen ngợi: “Ngày xưa nhà Hán có Phi tướng quân Lý Quảng có thể bắn tên cắm vào đá, nay thiện xạ Bất Vưu cũng chẳng kém gì Lý Quảng, khanh chính là Phi tướng quân của họ Triệu nhà Tống chúng ta!” Ngay lúc đó nhà vua phong cho anh là Ninh Viễn Tướng quân; tuy chi là chức danh hờ nhưng hoàng tộc và các nhân sĩ trong triều vẫn tôn xưng Triệu Bất Vưu là “Triệu tướng quân”. “Cố huynh đang ở đâu?” Triệu Bất Vưu hỏi. “Bên bờ bắc Biện Hà, quán trà Lão Nhạc ở phía tây cầu vòm.” “Tôi cũng đang định đến đó. Xảy ra chuyện gì vậy?” “Nói ra chắc đại nhân không tin: một chiếc thuyền chở trên hai trăm hành khách bỗng dưng biến mất!” “Cố huynh đã sơ bộ điều tra xem xét chưa?” “Xem xét rồi, Cố đại nhân nói một con thuyền lớn như thế đâu có thể biến mất, trừ phi bị đốt cháy rồi chìm nghỉm. Trước đó tôi đang đứng trên cầu và nhìn thấy thuyền bị khói trắng bao phủ, là hơi sương chứ không phải khói do lửa cháy, có mùi thơm tỏa ra ngào ngạt. Sau khi nó biến mất thì mặt sông cũng không có tàn tích ván gỗ lềnh bềnh, cho nên không phải nó bị cháy; Cố đại nhân lại tìm mấy tay thủy thủ lặn xuống tìm, cũng không thây thuyền đâu…” Triệu Bất Vưu nghe xong chỉ im lặng, Triệu Mặc Nhi thì hơi kinh ngạc. https://thuviensach.vn Vạn Phúc tiếp tục nói: “Thuyền biến mất rồi, xuất hiện một bạch y đạo sĩ lướt trên mặt sông, người ta gọi là thần tiên. Lại có một bức gấm viết tám chữ…” “Chữ gì?” “Thiên địa thanh minh, đạo quân thần thánh.” “Thế ư?” Triệu Bất Vưu vẫn im lặng ngẫm nghĩ. “Mời Triệu tướng quân cứ sang đó trước. Đại nhân nhà tôi sai tôi vào thành tìm thêm người…” • • • Triệu Bất Vưu và cậu em đi về phía cầu vòm, dọc đường, dân chúng đang rất xôn xao hỗn loạn. Hoặc kêu thét gọi nhau, hoặc chụm đầu bàn tán, đủ thứ âm thanh: “tôi mở to mắt nhìn thì con thuyền đã biến mất”, “thần tiên giáng trần, trời ban điềm lành”, “thiên địa thanh minh đạo quân thần thánh, tức là nói về nhà họ Triệu[24]thời nay phải không?”, “thời buổi này thì thanh minh trong sáng cái nỗi gì? Nói ngược rồi!”, “đã sang tháng ba, đâu còn hoa mai chứ?” Hai anh em vừa nghe vừa bước lên cầu. Triệu Bất Vưu vô tình ngoảnh nhìn, thấy đầu cầu phía đông có người đang ngồi bên bàn trà, người ấy mặt tròn, mắt to, môi dày, đó là Sử Lý Nghiễm - quan Lệnh sứ miền bắc của Khu Mật viện. Ông ta đang chớp mắt, cúi lưng, tươi cười bàn bạc gì đó với người đang ngồi đối diện: một nam trung niên râu rậm, mặc thường phục, Triệu Bất Vưu không biết là ai. Nghe Sử Lý Nghiễm nói xong, ông ta cười, gật đầu, rồi lớn tiếng nói: “Như thế chẳng phải rất vui hay sao?” Tuy đứng xa nhưng Triệu Bất Vưu vẫn nghe thấy rõ, giọng nói hơi kỳ lạ, không trầm trồ như người Hán, mà giống như cách nói của người Cao Ly[25] mới học tiếng Hán. Anh đã nhớ ra: Khu Mật viện hiện đang tiếp đãi sứ giả Cao Ly, chắc người râu rậm kia là sứ giả Cao Ly, và Sử Lý Nghiễm đang đưa ông ta đi ngắm cảnh sông dịp thanh minh. https://thuviensach.vn Anh bước lên cầu. Trên cầu vẫn khá đông người, họ túm năm tụm ba bàn tán gì đó có vẻ rất hào hứng, ánh mắt sáng ngời. Chỉ có một người đứng một mình tựa thành cầu, mặc áo dài xám, vai đeo cái hòm gỗ, đang cúi đầu bấm đốt ngón tay. Triệu Bất Vưu nhận ra đó là người bạn tên là Trương Trạch Đoan, họa sĩ, đang chờ Hàn Lâm viện triệu tập. Lúc này, Trương Trạch Đoan mắt đang lim dim, miệng lẩm bẩm, rồi lại mở mắt ra nhìn sang hai bên, rồi anh ta bỗng quay người chạy về phía bên trái, chỉ cách Triệu Bất Vưu mấy bước nhưng không nhìn thấy anh. Anh ta chạy sang thành cầu bên trái rồi tiếp tục mấp máy môi, chỉ ngón tay lẩm bẩm: “Năm thuyền hàng, một lớn, bốn nhỏ, ba thuyền khách… À không, còn một thuyền hàng nữa vừa nãy ở bên này cầu đã chui qua gầm cầu xuôi dòng…” Triệu Bất Vưu bỗng hiểu ra: anh bạn họa sĩ đang thầm phác họa bố cục để vẽ, có lẽ anh ta đã vẽ xong cảnh rối loạn lúc nãy cũng nên. Anh biết, người bạn họa sĩ này hễ “lên cơn” đam mê thì dù sấm vang bên tai cũng không biết, nên không gọi bạn nữa, anh bước đi thẳng. Bước đến chỗ mặt cầu cong nhất, Triệu Bất Vưu nhìn về phía tây, có hai thuyền khách đang đậu cách bờ bắc không xa, bên con thuyền mới có vài người lính đang đứng gác, chắc là ở chỗ đó. Quán trà Lão Nhạc mà Giản Trang hẹn gặp, nằm trên bờ, đối diện với con thuyền mới này. Hai người đi hết cầu, bước về phía tây, đến gần con thuyền. Triệu Bất Vưu nhìn quán trà Lão Nhạc, thấy dưới mái hiên có hai người đang đứng, người dong dỏng cao gầy chính là Giản Trang, người thứ hai trang nhã trẻ trung, chính là Nhạc Chí Hòa chủ quán trà. Giản Trang là một danh nho ở Biện Kinh, nhóm 8 người tâm đầu ý hợp của họ gồm cả Chí Hòa thường tập trung gặp mặt ở vịnh sông Biện Hà mé đông thành để nâng chén đàm đạo thơ văn, xướng họa, mọi người gọi họ là “Đông thủy bát tử[26]”. Vậy là sáu người nữa vẫn chưa đến, Triệu Bất Vưu bước lại chắp tay: “Chào Giản huynh, Nhạc đệ. Hôm nay gặp mặt, e thiếu người, vì xảy ra chuyện lớn nên tôi phải đi thu xếp đã, hai vị thứ lỗi cho!” https://thuviensach.vn Cả hai cũng chắp tay, Giản Trang nói: “Vâng, công việc là quan trọng, chúng ta lại gặp nhau sau.” “Bất Vưu!” Cố Chấn thò đầu ra từ cửa sổ con thuyền khách mới đang đậu gần bờ, lớn tiếng gọi. Triệu Bất Vưu lại chắp tay cáo biệt, rồi quay người bước đi. Cố Chấn chỉ tay về phía sau mình, Triệu Bất Vưu bước lại nhìn vào ô cửa sổ, thấy bên trong thuyền có hai người đang nằm bất động, không rõ là bị ngất hay đã chết rồi. https://thuviensach.vn 2 25 Tử Thi Chúc thiên lý như hướng minh, vạn tượng vô sở ẩn[27] - Trương Tái Đó là con thuyền mới đóng không lâu, nước sơn vẫn sáng bóng, đường nét rất tinh xảo kỹ lưỡng. Ván ốp mặt thuyền phía đầu và đuôi đều được gá qua mạn thuyền vươn ra hai đầu một đoạn, gọi là “hư tiêu”. Ở đầu thuyền lợp mái bằng cói đan mau, che nắng hóng mát để ngồi ngắm cảnh; phía đuôi thuyền được cất làm hai tầng, tầng dưới chứa hàng, tầng trên lợp mái che. Nửa trước con thuyền là khoang hành khách, phần giữa chia làm hai khoang nhỏ. Toàn bộ thân thuyền tuy rất dài nhưng nhìn vẫn rất thanh thoát đẹp mắt. Bốn người lính đứng canh bên khoang thuyền, tay cầm đinh ba cứu hỏa, áo quần xộc xệch, đều đang ngáp dài. Họ là lính tuần ngoại thành, phụ trách tuần tra ban đêm cứu hỏa, ban ngày rỗi việc nên mói uể oải như thế. Triệu Bất Vưu và Triệu Mặc Nhi bước lên thuyền từ phía đầu thuyền, trong khoang vẫn thoảng mùi hương hình như là hương mộc tê. Cố Chấn đang đứng chờ họ ở mái cói, có vẻ hơi bức xúc. Cổ Đức Tín đứng bên cũng cau mày chứ không tươi cười như mọi ngày. Triệu Bất Vưu chào họ, Cổ Đức Tín chưa kịp nói gì thì Cố Chấn đã chỉ vào khoang thuyền, lên tiếng: “Con thuyền khách ấy trước khi biến mất đã đâm vào con thuyền này. Những người quanh đây đều nói, trước đó trong thuyền này có tiếng nam nữ đàn hát, sau cú va chạm thì lại im bặt, cũng không thấy ai xuống thuyền. Cho nên tôi phải đến xem xét…” Triệu Bất Vưu nhìn vào khoang thuyền, thấy mấy người đang nằm bất động. Họ đều mặc quần cộc vải thô, có vẻ như phu thuyền, chỉ có một https://thuviensach.vn người mặc đồ lụa nâu, râu đen xén ngắn; có một phụ nữ trung niên mặc áo váy đen. Triệu Bất Vưu ngoảnh lại hỏi: “Đã mời người khám nghiệm tử thi chưa?” Cố Chấn lắc đầu, rồi nhìn mấy người lính đang đứng trên bờ, cau mày nói: “Họ đang kỳ nghỉ nên rất thiếu nhân lực, chỉ gọi được mấy gã trói gà không chặt.” “Để tôi thử xem sao.” Triệu Bất Vưu bước vào khoang, cúi xuống quan sát một anh phu thuyền nằm gần mé ngoài. Anh ta nằm ngửa, người đã cứng đơ, mặt tím tái, trợn mắt, môi thâm sì nứt nẻ, có thể nhìn thấy răng cũng bị thâm. Triệu Bất Vưu đặt ngón tay trước lỗ mũi người này, đã ngừng thở, thử bắt mạch cũng không thấy gì. Anh ta đã chết. Lại nhìn móng tay, thì móng tay cũng tím đen. Anh lại xem những người khác, trong này có cả thảy bảy cái xác, tình trạng thi thể đều giống nhau. Cố Chấn cũng bước vào: “Chắc chắn đều là bị trúng độc. Trong kia vẫn còn nữa.” Triệu Bất Vưu thận trọng bước qua bên các xác chết rồi đi vào cửa dẫn vào khoang nhỏ. Mái lợp rất thấp, lối đi rất hẹp, nếu hai người đi ngược chiều thì khó mà tránh nhau. Các ô cửa khoang đều đang mở nên cũng tạm đủ ánh sáng. Triệu Bất Vưu vóc người cao lớn, đành lom khom mà bước đi. Anh xem một gian bên trái: có hai người nằm trên ván sạp, tình trạng thi thế cũng giống bảy người ngoài kia. Hai bên có cả thảy sáu gian, gian nào cũng có hai xác chết, cả thảy 12 người, trong đó có một phụ nữ. Đi qua khoang nhỏ này rồi, tiếp đó là lối đi hẹp để khách lên xuống. Sau lối đi là một khoang hành khách khá rộng. Triệu Bất Vưu bước vào, trong này có năm xác chết, họ đều có vẻ là phu thuyền. Anh kiểm tra một lượt, tình trạng cũng thế, tức là tử vong do trúng độc. “Thế nào?” Cố Chấn đứng phía sau, hỏi. Triệu Bất Vưu ngoảnh lại, thấy sau Cố Chấn là Triệu Mặc Nhi cũng đã bước vào. Cố Chấn cau mày băn khoăn, Triệu Mặc Nhi thì ngớ ra, cả hai đều chờ nghe Triệu Bất Vưu trả lời. https://thuviensach.vn Triệu Bất Vưu lắc đầu: “Với tình hình hiện giờ, chưa thể đưa ra kết luận gì. À, về vị bạch y đạo sĩ ấy, huynh có sai người đi tìm không?” Cố Chấn đáp: “Điều này thì phải hỏi Cổ huynh. Lúc xảy ra chuyện, Cổ huynh đang ở bên cầu.” Cổ Đức Tín đứng bên nói: “Lúc đạo sĩ ấy lướt đi, thì mặt sông toàn là thuyền lớn nên không thể điều động. Bờ bên kia có con thuyền nhỏ, tôi đã bảo Cam Lượng đuổi theo ngay, nhưng hắn vẫn chưa trở về.” Triệu Bất Vưu gật đầu: “Huynh tận mắt nhìn thấy con thuyền ấy biến mất à?” Cổ Đức Tín lắc đầu: “Lúc đó tôi đang ngồi ở quán rượu Chương Thất Lang chờ hai vị, tức là ở phía đông cây cầu, ở bờ bắc, nên tôi chỉ nhìn thấy con thuyền ấy vừa đi qua vòm cầu vừa phun khói trắng. Khi đạo sĩ bay ra thì tôi có nhìn thấy, ông ta khoảng 60 tuổi, phía sau còn có hai tiểu đồng; dù cách hơi xa nhưng vẫn có thể nhận ra họ là người trần chứ không phải thần tiên gì hết.” Triệu Bất Vưu: “Đương nhiên rồi.” “Còn cái này nữa.” Cổ Đức Tín bước lại chiếc bàn kê bên cửa sổ, cầm chiếc bát lên. “Hai tiểu đồng theo sau đạo sĩ đã tung cái bát này ra. Họ đi rồi, tôi bèn sai thuyền chài ở sông lặn xuống mò, vớt lên.” Triệu Bất Vưu cúi nhìn: cái bát đang đựng ít nước, lại có hai bông hoa đang bồng bềnh, là hoa mai, đỏ thắm. Anh cầm một bông lên, thấy nhụy hoa dựng thẳng đứng, cánh hoa mịn màng xòe ra, hương thơm tỏa ra nhè nhẹ. Rõ ràng là hoa mai mới hái cách đây không lâu. Cố Chấn cũng bước đến: “Đã sang tháng ba thanh minh, đâu ra hoa mai?” Triệu Bất Vưu trầm tư, không đáp, anh hỏi: “Còn bức ngân gấm viết tám chữ thì sao?” Cố Chấn vội nói: “Ừ, tôi quên chưa đưa cho huynh xem. Vẫn đang cuốn lại để ở đầu thuyền. Cái thứ ấy thì càng oái oăm…” • • • https://thuviensach.vn Mọi người bước ra đầu thuyền, trên sàn có một cuộn gấm trắng viền ngân tuyến. Cố Chấn cúi xuống từ từ mở nó ra. Chữ thiếp vàng viết theo lối chữ triện, mở đầu là chữ “thiên”, tiếp đó là chữ “địa”. Cố Chấn ngừng tay, ngẩng nhìn Triệu Bất Vưu bằng ánh mắt hơi khác thường: “Phía sau, huynh nhìn đi…” Cố Chấn tiếp tục mở ra. Sau chữ “địa” thì thấy chữ “bất” màu đen, kích cỡ hơi nhỏ hơn hai chữ “thiên địa”, nếu đứng xa thì khó nhận ra. Nét bút thô cứng, giống như chữ của người mới tập viết. Cố Chấn tiếp tục mở tấm gấm ra. Bốn chữ triện thiếp vàng “thanh, minh, đạo, quân”; sau bốn chữ này lại có chữ “khi” màu đen. Cuối cùng là hai chữ “thần, thánh”. Đọc liền tám chữ triện thiếp vàng, là “thiên địa thanh minh đạo quân thần thánh”. Nhưng tại sao lại chèn thêm hai chữ kia vào, nếu thế thì biến thành “thiên địa bất thanh minh, đạo quân khi thần thánh[28]”? Triệu Bất Vưu bỗng thấy lòng nặng trĩu. Thời nay bề trên tự xưng là “đạo quân”, người viết chữ thiếp vàng này đương nhiên muốn thể hiện điềm tốt lành, lấy lòng thiên tử. Còn người thêm vào hai chữ đen kia, rõ ràng là công khai nhạo báng thiên tử, sỉ nhục triều đình. Cổ Đức Tín khẽ nói: “Đây là tội ác tày trời không thể dung tha. Kẻ nào dám to gan thế này?” Cố Chấn nhanh tay cuộn tấm gấm lại, rầu rĩ nói: “Bảo tôi nên xử lý của nợ này ra sao đây? Một chuyện cực kỳ khó nhằn…” “Đại nhân!” Có tiếng gọi từ ngoài thuyền. Mọi người đều nhìn ra, thấy một con thuyền nhỏ đậu kề sát thuyền khách này, một cậu thanh niên tinh nhanh đứng trên thuyền, đó là Cam Lượng - tùy tùng của Cổ Đức Tín. Cổ Đức Tín bước đến bên cửa sổ, hỏi: “Thế nào rồi?” Cam Lượng ngượng nghịu lắc đầu. Cổ Đức Tín lại nói: “Lên đây nói tỉ mỉ xem.” https://thuviensach.vn Đôi vợ chồng nhà thuyền đang đứng ở đuôi thuyền, tay cầm sào, Cam Lượng đưa cho họ mấy chục đồng xu tiền đò. Triệu Bất Vưu nhìn họ thấy quen quen nhưng không nhớ ra. Triệu Mặc Nhi đứng bên nói: “Đó là Lỗ Bảng Tử, dịp giữa tháng giêng chúng ta đã thuê thuyền của họ đế xem hoa đăng, uống rượu, hắn đã trộm của chúng ta nửa vò rượu…” Hình như Lỗ Bảng Tử đã nhận ra anh em Triệu Bất Vưu, nên vội cúi gằm chèo thuyền lủi đi cho nhanh. Cam Lượng lên thuyền, chào Cố Chấn và Triệu Bất Vưu, sau đó kể lại chuyện truy kích đạo sĩ: “Lúc bỉ chức chạy đến thì không thấy chủ thuyền, chỉ có cô vợ; khi cô ta gọi chồng về thì đạo sĩ đã lướt đến vịnh sông, bỉ chức giục nhà thuyền chèo thật nhanh, truy đến vịnh thì không thấy bóng đạo sĩ đâu nữa.” Triệu Bất Vưu hỏi: “Ngươi bị chậm mất bao lâu?” Cam Lượng nhẩm tính, rồi thưa: “Khoảng thời gian uống hết một chén trà.” Triệu Bất Vưu: “Sau khi qua vịnh sông, thì lòng sông chạy thẳng, không bị cản. Hôm nay trời nắng, có thể nhìn xa vài ba dặm, đạo sĩ đứng trên bè gỗ, dù ngươi hơi bị chậm trễ thì ông ta cũng không thể đi nhanh đến thế. Lúc đó trên sông có thuyền bè gì không?” “Không. Mặt sông rất vắng. Bỉ chức đuổi theo liền một mạch đến tận chốt thu thuế Hạ Biện Hà, hỏi nhân viên thuế quan, họ nói không nhìn thấy ai đi qua cả.” “Hai bờ sông thì sao?” “Tất cả đều là đồng ruộng thoáng đãng, xa xa có vài người đang canh tác.” Cố Chấn băn khoăn: “Thế là mất hút?” Cả mấy người đều im lặng, chìm trong suy nghĩ. Lúc này mặt trời đã ngả về tây, sắp hoàng hôn, những áng mây màu bồng bềnh khắp trời, bị ánh dương thiêu đốt, dần trở nên sẫm màu. Hai bên bờ sông người dần thưa vắng, dân chúng hối hả đi qua cầu vòm để về nhà, con thuyền này cũng dần âm u. Triệu Bất Vưu ngoảnh nhìn quán trà Lão https://thuviensach.vn Nhạc trên bờ sông, ô cửa sổ vắng lặng, hình như Giản Trang và Nhạc Chí Hòa cũng không còn ngồi ở đó. Trong không gian tĩnh mịch bỗng vang lên những tiếng động, hình như phát ra từ khoang nhỏ chở khách. Rồi nghe thấy tiếng người đang kêu, giọng âm âm, vang lên từ đáy khoang… • • • Triệu Mặc Nhi chạy về phía phát ra âm thanh, Triệu Bất Vưu, Cố Chấn, Cổ Đức Tín và Cam Lượng cũng chạy vào thông đạo chật hẹp. “Ở đây!” Triệu Mặc Nhi đứng bên một khoang hành khách bên trái, gọi to. Lối đi vốn đã hẹp, lúc này lại gần tối nên rất âm u. Triệu Bất Vưu lom khom lách đến, bên phải gian này kê chiếc giường gỗ choán mất non nửa, có thể tạm cho hai người nằm; bên trái bỏ trống nhưng sát cửa sổ kê cái bàn nhỏ và hai cái ghế đẩu; mặt sàn có hai phu thuyền nằm vật ra. Triệu Mặc Nhi bước vào, coi như chật ních hết chỗ đứng. Cậu bước qua hai người phu thuyền rồi đứng bên cái bàn, dành chỗ cho Triệu Bất Vưu đứng. Lúc này lại có tiếng kêu ư ử, tiếng gõ vào ván gỗ, phát ra từ dưới chân Triệu Mặc Nhi. Triệu Bất Vưu bước vào. Cố Chấn cũng đã đến, thò đầu vào hỏi: “Có người dưới đó à?” Triệu Mặc Nhi nhấc bàn và ghế ra, rồi ngồi thụp xuống nghe ngóng. Đúng là có tiếng kêu và đập ván. Cậu sờ tìm khe rãnh hy vọng có thể luồn tay vào nhấc mảnh ván sàn lên, nhưng không thấy. Triệu Bất Vưu cúi nhìn gầm giường, thấy có tia sáng lách qua khe ván, bèn nói: “Thử đẩy ngang xem sao.” Triệu Mặc Nhi áp hai tay vào mảnh ván sàn, cố hết sức đẩy đi, quả nhiên ván hơi động đậy, cậu cố đẩy mạnh, thì mảnh ván trượt đi dưới gầm https://thuviensach.vn giường, lộ ra một cái hốc hình vuông. Hốc nằm dưới chân cửa sổ, tối om. Nó là một cái khoang bí mật. Triệu Mặc Nhi cúi xuống xem xét, thì một bóng đen bất ngờ chồm dậy kèm theo tiếng rít chói tai. Cậu hoảng hốt lùi ngay lại, ngồi phịch trên cái xác của phu thuyền. Bóng đen há mồm thở hồng hộc và tiếp tục phát ra âm thanh quái dị. Có ánh sáng phát ra từ thông đạo, Cam Lượng tìm được ngọn đèn dầu, châm lửa cầm đến. Triệu Bất Vưu đón lấy ngọn đèn rồi soi vào bên trong. Là một nam thanh niên cũng mặc quần cộc vải gai của phu thuyền, nhìn thấy mọi người, anh ta trợn mắt kinh ngạc kêu lên: “Các người là ai? Định làm gì hả?” Cố Chấn đứng bên cửa, nghiêm giọng: “Ta là Tuần sứ Tả quân của phủ Khai Phong, ngươi là ai, tại sao lại ở dưới hầm này?” Gã phu thuyền càng thêm sợ hãi, vừa thở vừa nói: “Tiểu nhân là Cốc Nhị Thập Thất… tiểu nhân là phu thuyền trên thuyền này, tiểu nhân cũng không biết tại sao mình lại ở dưới này…” “Đại nhân!” Có tiếng gọi từ phía sau, là Vạn Phúc đang đứng trên bờ nhìn vào ô cửa sổ của khoang hành khách lúc trời đang chạng vạng. “Bẩm đại nhân, chỉ tìm được 7 tay cung thủ.” “Tốt!” Cố Chấn bước vào khoang hành khách đối diện. “Bảo họ lên đây canh gác trấn giữ các vị trí, không cho bất cứ ai lên thuyền.” • • • Trời dần tối, mặt sông càng sẫm màu, những làn gió đem theo hơi lạnh tràn đến. Cam Lượng lần lượt thắp sáng hơn chục ngọn đèn dầu rồi treo lên các nơi trên thuyền, con thuyền sáng sủa ấm áp hẳn lên như mây trời được vầng trăng soi tỏ. Chỉ hiềm, trông những cái xác phu thuyền càng thêm quái dị, nếu trên này không có những bóng người đi đi lại lại thì đây chẳng khác gì con thuyền ma. https://thuviensach.vn Triệu Bất Vưu vẫn ngầm quan sát Cốc Nhị Thập Thất, từ lúc bò dậy từ khoang ngầm, hắn toàn mím môi, cúi gằm và nhìn trộm khắp xung quanh, như đang thăm dò gì đó. Thấy hai cái xác phu thuyền, hắn kinh hãi ngờ ngợ nhưng không nói gì, hai tay xoắn lại như đang do dự… Khi dẫn hắn ra đến khoang chính, nhìn thấy đám xác chết ở đó thì hắn dừng bước liếc nhìn xung quanh, như đang đắn đo… Hồi lâu sau hắn mói khẽ lẩm bẩm: “Không… không phải…” Cổ Đức Tín đứng bên, hỏi: “Sao?” Cốc Nhị Thập Thất ngẩng đầu, ánh mắt sợ sệt, cất giọng cao hơn: “Đây không phải con thuyền đó.” Cổ Đức Tín lại hỏi: “Sao?” Cốc Nhị Thập Thất lại nhìn xung quanh: “Đây không phải con thuyền đó.” Cổ Đức Tín cảm thấy khó hiểu: “Ngươi nói gì?” Cốc Nhị Thập Thất dường như đã tỉnh táo hơn, ánh mắt ổn định, giọng nói cũng rõ ràng hơn: “Thuyền của chúng tôi đi từ phủ Ứng Thiên, chủ thuyền họ Mai, cánh buồm thêu một bông hoa mai rất to, thuyền có tên là ‘Mai thuyền’. Kia là ông chủ thuyền của chúng tôi.” Hắn chỉ vào một nam giới mặc đồ lụa nâu đang nằm trên sàn. Mọi người đều ngẩn tò te không hiểu ra sao. Triệu Bất Vưu hỏi: “Có phải thuyền các ngươi sáng nay đậu bên cầu vòm?” “Vâng, đúng ạ!” Cốc Nhị Thập Thất gật đầu. Cố Chấn hỏi: “Tức là ngươi vốn ở trên Mai thuyền, bây giờ lại ở trên thuyền này?” Hắn lại gật đầu và chưa kịp nói gì thì trong khoang nhỏ thứ nhất có tiếng gọi: “Cố huynh và các vị mau đến mà xem!”, là Triệu Mặc Nhi gọi. Triệu Bất Vưu và Cố Chấn cùng khom người lách qua thông đạo, bước đến trước cửa khoang, thấy Triệu Mặc Nhi đang cầm đèn dầu ngồi xổm trên sàn, ánh đèn soi rõ một cái hốc vuông bên dưới. Triệu Mặc Nhi chỉ vào cái hốc: “Đệ thấy cái khe ván có vết là lạ, bèn thử đẩy sang bên, thì ra bên dưới có một khoang bí mật, trong này cũng có một người.” Cậu đưa cái đèn lại gần, lộ ra một đôi chân đi giày cao cổ nỉ https://thuviensach.vn đen, và vạt áo dài hoa văn hoa mai màu xám, ánh lên xanh lét dưới ngọn đèn. Tấm ván chưa hé ra hết nên chưa nhìn rõ toàn thân và mặt người ấy. Cố Chấn vội gọi hai cung thủ khiêng cả hai cái xác trong khoang nhỏ sang khoang đối diện để có khoảng trống trên sàn, cũng nhấc cả hai tấm ván đem ra luôn thể. Triệu Mặc Nhi soi đèn vào mặt người này, cậu giật mình kêu lên. Triệu Bất Vưu chờ hai cung thủ bước ra rồi, mới bước lại. Triệu Mặc Nhi nhìn Triệu Bất Vưu, thấy anh cũng hết sức kinh ngạc và buồn rầu nữa. Triệu Bất Vưu cúi xuống nhìn cái xác, tuy đã chứng kiến không ít cảnh tượng kỳ dị nhưng khi nhìn khuôn mặt này anh vẫn giật mình và kêu lên kinh ngạc -vì người này chính là “Kiếm tử” Lang Phồn - một trong “Đông thủy bát tử”! Lang Phồn hai mắt nhắm nghiền, mặt cứng đanh, xương trán, xương hàm và sống mũi vốn khá cao, lúc này trông hốc hác vì ánh đèn soi nghiêng, lay lắt. Ánh đèn cũng khiến cái bóng ở mép anh ta hình như hơi động đậy; khuôn mặt vô cảm hình như đang thay đổi lúc buồn lúc vui hoặc sợ hãi… Triệu Bất Vưu thử bắt mạch ở Cổ tay phải Lang Phồn, nhưng chỉ thấy giá lạnh trơ trơ, anh ta đã chết thật sự. Triệu Bất Vưu nhìn thấy trên mu bàn tay Lang Phồn có vết thương hình tròn bèn nâng lên nhìn kỹ: đó là vết răng cắn, cắn rất sâu, là vết cắn của người đã trưởng thành. Anh lại nhìn ngực trái Lang Phồn: nửa vạt áo đen sẫm, sờ ngón tay vào thấy ẩm và dính. Triệu Mặc Nhi soi đèn lại gần, thì ra đó là vết máu. Triệu Bất Vưu lật vạt áo Lang Phồn, bên trong là áo lót lụa, có một vết đâm ở ngực, do vật sắc nhọn gây nên. Lang Phồn được gọi là “Kiếm tử” vì anh không những yêu thơ văn mà còn ham tập võ, anh đã từng học kiếm pháp Thanh phong của một vị đạo sĩ. Triệu Bất Vưu từng có dịp “giao lưu” với Lang Phồn, kiếm pháp của anh chàng chỉ đẹp mắt, dùng để rèn luyện thân thể chứ khó mà chống lại kẻ địch. Đại Tống kể từ ngày khai quốc, Tống thái tổ Triệu Khuông Dận muốn trừ diệt bọn võ biền cuối thời Đường gây rối nên đã ra lệnh bớt tập võ, cổ vũ học văn và trọng dụng nho sĩ. Suốt trăm năm qua Văn phát triển rực rỡ, https://thuviensach.vn giới văn bút át hẳn giới kiếm cung, khiến Đại Tống trở thành một đất nước của những người hiếu học. Trong ngàn vạn sĩ tử, thì Lang Phồn dù võ nghệ không cao nhưng cũng là nhân vật hiếm hoi. Tại sao anh ta lại ở đây, tại sao phải bỏ mạng? Cam Lượng xách hai chiếc đèn lồng bước vào, treo lên hai góc, cả khoang sáng sủa hẳn lên. Chiếc đèn dầu đặt trên ván bên rìa khoang bí mật, khuôn mặt trắng bệch của Lang Phồn mờ tỏ dưới ánh lửa chập chờn. Cố Chấn và Cổ Đức Tín cũng bước vào, Cố Chấn cúi xuống nhìn và lập tức kêu lên: “Chẳng phải Kiếm tử Lang Phồn hay sao?” Cổ Đức Tín nghe thấy thế vội gạt Cố Chấn sang bên để nhìn, không sai. Cổ Đức Tín giật mình, đau xót và kinh sợ, ú ớ kêu lên những âm thanh rất lạ, cứ như bị ai đó đè lên ngực. Triệu Bất Vưu rất buồn. Lang Phồn chưa tròn ba mươi tuổi, không chỉ ham luyện võ thuật kiếm cung, anh còn thuộc làu binh thư kế sách, có hoài bão có chí lớn những mong có ngày được giao trọng trách viễn chinh miền tây bắc để bảo vệ đất nước. Hai con thuyền này đang ẩn chứa những bí mật gì, tại sao lại lôi cuốn Lang Phồn vào cuộc rồi bỏ mạng ở đây? Cảm thương một hồi, rồi anh định thần, nhìn ra cửa khoang bảo Vạn Phúc: “Gọi Cốc Nhị Thập Thất vào đây nhận dạng.” Vạn Phúc vội dẫn anh ta vào, Cốc Nhị Thập Thất rùng mình mở to mắt khi thấy có người nằm dưới khoang ngầm. Triệu Bất Vưu nhìn hắn, nói: “Ngươi lại đây nhìn xem.” Anh ta rón rén bước lại, nhìn mặt Lang Phồn rồi kinh ngạc kêu lên, rất băn khoăn: “Là anh ta ư?” Cố Chấn hỏi: “Ngươi biết người này à?” “Anh ta là nhà buôn đi thuyền của chúng tôi đến Biện Kinh, thuyền hôm qua ở phủ Ứng Thiên, anh ta ở gian nhỏ đối diện cuối thông đạo… à, thực ra không phải thuyền này mà là Mai thuyền của chúng tôi. Trưa nay lúc cập bờ, anh ta và các hành khách đều đã xuống thuyền lên bờ kia mà, sao lại ở đây?” “Ngươi nhìn thấy anh ta lên bờ à?” https://thuviensach.vn “Vâng. Khi thấy hành khách đã lên bờ, ông chủ Mai thuyền bèn sai chúng tôi vào các khoang dọn dẹp, tiểu nhân đang dọn thì bỗng thấy sau gáy đau điếng rồi ngất đi không biết gì nữa,” “Ngươi quay lại ta xem.” Hắn quay người lại, chỉ tay lên gáy: “Ở đây ạ.” Triệu Bất Vưu ghé sát lại nhìn, hộp sọ sau gáy hắn quả nhiên còn có vết sưng vẫn hơi rớm máu. “Thuyền các ngươi chui qua gầm cầu, ngươi có biết không?” “Không biết.” “Các gian nhỏ này rất giống các khoang trên thuyền các ngươi à?” Cốc Nhị Thập Thất nhìn quanh: “Căn bản giống nhau, bài trí cũng na ná. Tiểu nhân sống trên sông nước nên đã gặp vô số thuyền khách các loại, các khoang nhỏ đều là kiểu này.” “Bên dưới cũng có khoang ngầm?” “Khoang ngầm… thì các thuyền chở khách nói chung đều không có. Sông Biện Hà không sâu lắm, khách và hàng hóa cộng lại rất nặng, nếu thêm khoang ngầm thì e thuyền không chịu nổi.” “Trên thuyền các ngươi có cả thảy bao nhiêu người?” “Để tôi tính xem…” Hắn bấm đốt ngón tay. “Chủ thuyền, chị Lưu, chị Ngô, hai bẻ lái, hai thả neo, ba căng buồm, tám tay sào, sáu kéo chão, hai tạp dịch, cả thảy 26 người.” Triệu Bất Vưu thầm nghĩ, ngoài Lang Phồn ra, có 24 người của thuyền đã chết, tính cả Cốc Nhị Thập Thất thì thuyền có 25 người… bèn hỏi: “Tính cả ngươi chứ gì?” “Vâng. Tiểu nhân làm tạp dịch.” Cố Chấn dặn dò Vạn Phúc: “Ngươi dẫn hắn đi nhận dạng những người kia, xem có nhận ra không?” Một lúc sau Vạn Phúc dẫn Cốc Nhị Thập Thất trở lại: “Trong 24 người, có 22 người là người của thuyền, còn 2 người nữa hắn không biết là ai.” Triệu Bất Vưu kinh ngạc. Mai thuyền bỗng dưng biến mất, người trên thuyền thì xuất hiện trên con thuyền khách mới này, và đều đã chết? https://thuviensach.vn Anh gọi Cốc Nhị Thập Thất: “Mai thuyền vốn có 26 người, 22 người đã chết; không kể ngươi, thì còn 3 người nữa, họ đâu rồi?” Cốc Nhị Thập Thất nói luôn: “Tiểu nhân chịu không biết.” Vạn Phúc nói: “Khi con thuyền suýt gặp nạn ở gầm cầu vòm, có hai phu thuyền ra khỏi thuyền rồi thả dây thừng từ trên xuống để kéo. Khi đó hỗn loạn, hai người ấy đi đâu không rõ. Hôm nay bỉ chức đã dò hỏi dân chúng xung quanh, họ đều nói không biết. Một người còn lại thì chịu không rõ.” Triệu Bất Vưu hỏi Cốc Nhị Thập Thất: “Ngươi có biết họ tên ba người ấy không?” Hắn đáp: “Hai người là Hồ Vạn và Lưu Thất, người thứ ba… cũng là làm tạp dịch, tên là Uông Tam Thập Lục.” Vạn Phúc nói: “Bỉ chức sẽ đi hỏi xem sao.” https://thuviensach.vn 3 Túy Đông Phong Thiên hạ quốc gia vô giai phi chỉ lý, cố học chí bất vưu nhân, học chi chí dã[29]. (Trương Tái) Triệu Bất Vưu dậy sớm hơn mọi ngày, trời vừa hé sáng, Ôn Duyệt vẫn còn đang ngủ, anh rón rén xuống giường, cầm áo bước ra gian ngoài; Hổ Nhi cũng đang nằm ngủ say trên chiếc giường nhỏ, Anh mặc áo, rồi khẽ mở cửa đi ra sân. Làn gió lạnh phả vào mặt. Đêm qua mưa nhỏ, hoa hạnh và hoa lê rụng đầy sân. Anh vận động thân thể, đi một bài Long Hổ tán quyền như mọi lần. Những năm gần đây Triệu Bất Vưu tuy chuyên tâm đọc sách nhưng vẫn không quên luyện võ. Anh cho rằng dù là một con người, một gia đình hay một đất nước, vẫn phải rèn luyện ý chí mạnh mẽ và thân thể cường tráng, như thế mới hợp với ý nghĩa sức mạnh của thiên đức. Triều đình ta từ ngày khai quốc, tuy cốt lõi mạnh nhưng cành nhánh yếu, trọng văn coi nhẹ võ, suốt 160 năm qua Văn càng hưng thịnh thì khí thế đất nước lại càng mềm yếu. Đối mặt với các nước Liêu và Tây Hạ phía bắc, triều đình chỉ còn cách dùng tuế tệ[30] để đổi lấy sự yên ổn. Ngày nay lại có Phương Lạp nổi loạn ở đông nam, tộc Nữ Chân trỗi dậy ở miền đông bắc. Đại Tống cứ như một giai nhân ẻo lả, bọn cường đạo bủa vây quanh nhà mà vẫn ngồi kẻ lông mày tô son phấn, soi gương tự thương thân mình. Triệu Bất Vưu luôn cảm thấy lực và thế của đất nước yếu suy ở mọi phương diện mọi nơi, tựa như cây hạnh cây lê trong sân nhà này, hôm qua hoa nở đầy cành, sau khi mấy làn gió đêm nhẹ thổi đã rụng tan tác, rắc đầy sân. Một con người sống giữa thời buổi này, sức còm nhỏ nhoi chẳng thể https://thuviensach.vn làm gì để vãn hồi cục diện, Triệu Bất Vưu khó tránh khỏi buồn bã ưu phiền lo lắng cho đời. Lòng nặng trĩu tâm tư, anh ứng khẩu ngâm ngợi theo làn điệu ‘Túy đông phong[31]’: Gió đông tràn về, sau một đêm, thảy đều tơi tả. Giang sơn vạn dặm, xuân sắc âm u, đáng buồn thay không ai chăm sóc. Năm này sang năm khác mải truy hoan, sớm tối suốt ngày ai thanh nhàn ? Khách yên hoa đi qua trong mộng, tỉnh mộng rồi ai chấn chỉnh cuộc tàn canh? Ngâm xong, anh lại tự trách mình: sao phải bi lụy thế này? Thời thái bình đâu cần tráng sĩ dũng mãnh? Mùa đông lạnh giá mới biết tùng bách kiên cường đến đâu. Buồn bã chỉ là vô ích, chi bằng hãy làm tốt những việc của chính mình, không thẹn với lòng mình, và cũng không phụ mệnh trời… Rốt cuộc, Triệu Bất Vưu tự sửa lại câu cuối cùng và ngâm rằng: “Hãy thắp lên ngọn đèn tâm của ta, rồi chiếu sáng cho đêm dài giá lạnh.” • • • “Sửa lại hay lắm!” Có tiếng ngợi khen tán thưởng vọng vào từ ngoài cổng. Triệu Bất Vưu ngoảnh lại, thì ra là Ôn Duyệt vợ anh đang nhẹ nhàng bước ra, tươi cười: “Người ta vẫn bảo thơ Tống không bằng thơ Đường nhưng Từ khúc thì nổi bật. Mấy hôm trước thiếp và Biện Nhi trò chuyện với nhau rằng, hơn trăm năm qua ngoại trừ từ của Tô Đông Pha, đa số các bài từ đều mềm yếu không có sức mạnh. Nam nhi không nên có tâm trạng ủy mị như đàn bà, nhiều bài từ đậm mùi son phấn sướt mướt, phụ nữ như thiếp cũng cho là thế. Riêng nữ sĩ Lý Thanh Chiếu gần đây sáng tác bài ‘Ngư gia ngạo’ có câu ‘cửu vạn lý phong bằng chính cử[32]’ thì rõ là hơn hẳn giới mày râu. Bài từ của chàng vừa rồi có khí phách, đầy thương cảm, nhưng nếu tiếp tục buồn thương thì sẽ mất đi sức mạnh, sẽ chẳng còn phong cách của bậc quân tử. Cho nên chàng sửa lại câu cuối thực chí lí. Buồn nhưng không bi lụy, ấy là chính đạo của lòng nhân.” https://thuviensach.vn Nghe vợ nói xong, Triệu Bất Vưu cũng cảm thấy nhẹ nhõm được an ủi, đời chàng thực may mắn lấy được Ôn Duyệt, là hiền thê và cũng là người tri kỷ nữa. Lúc này người nấu bếp là chị Hạ, Triệu Mặc Nhi và Biện Nhi cũng đã dậy. Ôn Duyệt và Biện Nhi giúp chị Hạ nấu bữa sáng. Triệu Mặc Nhi vẫn như mọi sáng, cậu ra sân luyện kiếm. Bữa sáng đã làm xong, chỉ là cháo hoa, bánh nướng và vài thức ăn nhẹ khác, hết sức thanh đạm. Cả bốn người vừa ăn vừa nói về chuyện hôm qua con thuyền khách biến mất. • • • Tối qua sau khi phát hiện ra thi thể Lang Phồn, Cố Chấn cử Vạn Phúc đi đón vợ Lang Phồn là Giang thị đến nhận xác. Giang thị ngất xỉu khi nhìn thấy chồng mình. Triệu Bất Vưu nói: “Hôm nay tôi sẽ đến thăm vợ Lang Phồn.” Ôn Duyệt khẽ thở dài, nói: “Thiếp cũng đến thăm hỏi Giang muội. Và hai đứa con nữa: trai lên bốn, gái lên hai, chúng thực đáng thương…” Triệu Bất Vưu ngoảnh sang nói với Triệu Mặc Nhi: “Hôm nay ta bận rất nhiều việc, chú giúp ta ra ngồi sạp thư tụng nhé!” Triệu Mặc Nhi gật đầu nhưng dường như hơi e ngại. Triệu Bất Vưu cười, động viên cậu: “Sợ gì chứ? Chú có tài năng và kiến thức, nếu mở riêng một quán thư tụng chú cũng dư sức cáng đáng.” Triệu Mặc Nhi vội nói: “Đệ còn non kém nhiều lắm.” Biện Nhi ngồi bên, nói: “Anh cứ hay e dè mãi thế? Nên dứt khoát mới tốt, có gì mà sợ nhỉ?” Ôn Duyệt cười nói: “Hai anh em thật là… em thì bạo dạn liều lĩnh, anh thì thận trọng do dự khiêm tốn quá, nếu san sẻ bù đắp cho nhau thì tốt!” Triệu Bất Vưu cũng bật cười, nói với Triệu Mặc Nhi: “Chú cứ ra trực, có khách nhờ viết, nếu chú do dự không dám quyết thì để lại, chờ ta về giải quyết cũng được.” https://thuviensach.vn “Vâng.” Triệu Mặc Nhi khẽ trả lời. • • • Hôm qua vô số người nhìn thấy Mai thuyền bỗng dưng biến mất, rốt cuộc nó biến đi đâu? Triệu Bất Vưu không tin những chuyện thần tiên hóa phép, anh luôn cho rằng vạn vật đều có cái lý của nó; những chuyện “thần kỳ” chẳng qua là ta không biết cái lý nằm trong đó, một khi đã làm rõ được thì các chuyện quái dị sẽ chẳng quái dị nữa và tự khắc bị vô hiệu hóa. Năm xưa hoàng đế Chân Tông[33] muốn gây dựng thần uy, ngài đã bí mật tạo ra sự việc Thiên thư giáng trần. Bề trên đã “tài ba” như thế thì kẻ dưới đương nhiên đua nhau phục tùng. Những năm tháng ấy, từ quan đến dân, nơi nơi đều tranh nhau dâng các mẫu vật “cát tường” để lấy lòng và xin ban thưởng. Thiên tử ngày nay sùng tín Đạo giáo, mê mải với các thuyết về thần tiên, thì thiên hạ lại xuất hiện vô số các hiện tượng “thần kỳ” già nửa trong đó là a dua bắt chước nhau rất gượng gạo, non nửa là bày đặt bịa chuyện thần tiên. Cho nên, trong sự việc kỳ dị hôm qua, bạch y đạo sĩ là một ví dụ rất dễ giải thích: chỉ cần hóa trang kỳ lạ một chút, nấp sẵn trong thuyền, chờ lúc thích hợp thì nhảy lên bè gỗ lướt đi là có thể thực hiện. Nhưng vấn đề là, họ làm thế vì mục đích gì? Tám chữ triện “Thiên địa thanh minh đạo quân thần thánh” hẳn là có mục đích tạo ra thần tích cát tường đế cầu bề trên ban thưởng, nhưng nếu thế thì không thể càn dỡ giết người, giết những 25 người, thì lại là điềm cực xấu. Và, lại có thêm hai chữ màu đen kia, biến ý tưởng tốt lành thành phản nghịch: Đất nước chẳng trong sáng, “vua hiền” dối thần thánh. Xem ra, có kẻ cố ý đối nghịch, phá hoại thần tích, kẻ đó thực to gan, và có lẽ chính hắn đã giết người trên thuyền? Bạch y đạo sĩ và hai tiểu đồng đã bay đi, trên thuyền chỉ còn lại Cốc Nhị Thập Thất là nhân chứng sống. https://thuviensach.vn Có phải kẻ sát nhân nằm trong bọn họ? Bạch y đạo sĩ chỉ là kẻ tạo ra điềm lành giả dối, chắc ông ta không giết người; hai tiểu đồng thì lại càng không thể giết 25 nhân mạng. Thế thì hung thủ là Cốc Nhị Thập Thất? Anh ta giả vờ bị đánh chết ngất nằm trong khoang ngầm? Đúng là sau gáy anh ta có vết thương dính máu. Trước khi Mai thuyền xô vào thuyền chở khách đỗ bên sông, thì các phu thuyền đang chèo thuyền, dân chúng quan sát nói rằng thuyền đâm vào rồi biến mất, chỉ trong khoảng thòi gian rất ngắn, trong thời gian đó hung thủ có thể đầu độc giết chết 24 người hay sao? Huống chi, hai trong số đó lại là người của con thuyền khách đỗ bên sông. Và, tại sao người của Mai thuyền lại chết trên con thuyền khách mới này? Hay là gã Cốc Nhị Thập Thất toàn nói dối: các nạn nhân đó không phải người trên Mai thuyền, mà là hành khách trên con thuyền mới này? Chắc không phải thế. Khi Mai thuyền sắp gặp nạn, các phu thuyền đều cố sức chèo thuyền, có đông người đứng trên cầu xem, họ đứng cách Mai thuyền không xa nên đều nhìn rõ người trên Mai thuyền, nhìn rõ chủ thuyền và người phụ nữ - đang đứng trên mui thuyền. Còn Vạn Phúc, hắn nhớ rất rõ và nhận ra ngay hai người đó đã chết trên thuyền khách mới. Về điểm này thì Cốc Nhị Thập Thất không dám nói dối. Thế thì rốt cuộc 22 người trên Mai thuyền đã chạy sang thuyền khách mới rồi bị đầu độc, hay là họ đã chết từ trước rồi bị chuyển xác sang? Khả năng thứ nhất dễ làm hơn. Còn nữa: nhiều người nói rằng họ nghe thấy trong con thuyền khách mới này trước đó có tiếng nam nữ đàn hát nói cười, nhưng không rõ có mấy người vì cửa sổ đều đóng kín; sau khi thuyền bị đâm thì không thấy ai ra khỏi thuyền. Gã Cốc Nhị Thập Thất xác nhận: 24 người chết trong thuyền này, có 22 người của Mai thuyền, và 2 người lạ mặt. Vậy 2 người này là của thuyền khách mới, thế thì những người đã từng ca hát trong thuyền đi đâu rồi? https://thuviensach.vn Trong sự việc kỳ dị này, một con thuyền biến mất, một số người cũng biến mất. Vẫn chưa hết: tại sao anh chàng Lang Phồn lại ở trên thuyền? Anh ta chết trên thuyền khách mới, hay chết từ trước trên Mai thuyền như những người khác? Những người khác chết vì trúng độc, riêng Lang Phồn thì bị đâm chết. • • • Triệu Bất Vưu thuê một con ngựa và một cỗ kiệu. Ôn Duyệt ngồi kiệu, Triệu Bất Vưu cưỡi ngựa, cả hai đều mặc đồ trắng, cùng đi vào thành. Dọc đường dừng lại mua ít đồ vàng mã để làm lễ viếng Lang Phồn vốn mê luyện võ: ngựa giấy, binh khí giấy là hai thanh kiếm, và một vò rượu, rồi đi đến nhà Lang Phồn ở phố Tuyên Thái phía nam thành. Là một ngôi nhà thuê, nho nhỏ. Một nữ giúp việc ra mở cửa, vẻ mặt buồn rười rượi. Nhận ra Triệu Bất Vưu, cô ta nhỏ nhẹ chào hỏi rồi mời khách vào. Sân nhà không rộng, vắng vẻ lạnh lẽo. Cửa nhà đang mở, bàn ghế vẫn bày biện như trước. Vợ Lang Phồn là Giang thị đêm qua mới biết tin dữ, cô chưa kịp bày biện bàn thờ. Gian trong vọng ra tiếng khóc của trẻ con, người giúp việc bèn bước vào trong đó. Vợ chồng Triệu Bất Vưu nhìn nhau, hết sức ái ngại cho tình cảnh nhà Lang Phồn. Anh ta mới đến kinh thành để học tập chờ ngày dự khoa thi, ở đây chẳng có ai thân thích, thi thể anh vẫn đặt trên thuyền để chờ khám nghiệm. Một mình Giang thị làm đám tang chồng sẽ rất lúng túng. Lát sau Giang thị bước ra, cô mặc đồ trắng, chưa chít khăn tang, đầu tóc chỉ chải sơ qua; thể lực vốn yếu, khuôn mặt xương xương trông càng thiểu não, đôi môi mỏng và nhợt nhạt, đôi mắt hơi sưng do khóc lóc. Cô chào vợ chồng Triệu Bất Vưu rồi mới ngẩng đầu lên, nước mắt rơi lã chã. Ôn Duyệt cũng rơm rớm nước mắt, bước đến nắm tay, an ủi Giang thị. Triệu Bất Vưu ngỏ lời chia buồn: “Muội hãy nén đau thương, hai cháu còn phải trông cậy muội chăm sóc. Muội hãy bảo trọng.” https://thuviensach.vn “Vâng.” Giang thị lau nước mắt, cố gượng cười. “Tôi cũng tự nhủ mình như thế. Khi nhà tôi còn, anh ấy gánh vác mọi thứ việc, nhưng từ nay tôi phải tự lo liệu tất, tôi phải nỗ lực để làm bằng được. Mời hai anh chị ngồi. Cô Chương đang phải dỗ các cháu, tôi xin pha trà mời hai vị.” Ôn Duyệt cũng gạt nước mắt, nói: “Không cần đâu.” “Thế sao được? Đêm qua muội đã khóc rất nhiều, nhưng, dù sao thì vẫn phải sống tiếp, mọi phép tắc nên thế nào thì vẫn phải đầy đủ chứ không thể xuê xoa.” Nói rồi Giang thị cười buồn bã, quay người đi vào bếp. Vợ chồng Triệu Bất Vưu đành ngồi xuống ghế. Họ cảm thấy kính nể Giang thị trong hoàn cảnh này mà vẫn rất kiên nghị. Lát sau Giang thị bưng khay trà ra, rót trà mời hai vợ chồng Triệu Bất Vưu, rồi mới ngồi xuống ghế đối diện với hai người. Một đứa bé từ gian trong bước ra, đó là con lớn của vợ chồng Lang Phồn tên là Khải Nhi, mới 4 tuổi, nó khá giống cha với khuôn mặt nhỏ, ít nói, nó bước lại đứng bên Giang thị. “Khải Nhi!” Ôn Duyệt dịu dàng gọi. Nhưng thằng bé hơi sợ người lạ nên chỉ im lặng. “Kìa, sao con chưa vấn an hai bác?” Giang thị khẽ trách, thì thằng bé mới nhỏ nhẹ chào “Cháu chào hai bác ạ”. Giang thị ôm con, vỗ về. Rồi cô hỏi khách: “Hôm qua Triệu huynh ở trên thuyền, hôm nay đã đến đây, e không chỉ là để viếng nhà tôi?” “Cố Chấn huynh nhờ tôi đến đây hỏi nguyên do, nhằm truy tìm hung thủ.” “Khải Nhi con quỳ xuống tạ ơn bác Triệu đi!” Giang thị nhắc thằng bé. Nó bước đến trước mặt Triệu Bất Vưu, quỳ xuống, rập đầu rất nghiêm túc. Triệu Bất Vưu vội đỡ nó đứng lên. “Muội đừng đa lễ, đây là bổn phận của tôi mà!” Khải Nhi quay lại bên mẹ. Giang thị ôm con, cúi đầu suy nghĩ một lát, rồi khẽ nói: “Tôi đã suy nghĩ suốt đêm qua, thực ra trước khi nhà tôi ra đi đã có dấu hiệu khác lạ.” “Thế ư?” https://thuviensach.vn “Triệu huynh cũng biết tính nhà tôi rồi, có vẻ đơn giản cẩn trọng và không thích nói nhiều, nhưng thực ra rất có hoài bão rất muốn làm những việc lớn. Nhà tôi đã đọc vô số sách thánh hiền, binh thư sách lược, thế mà chỉ được giữ chức vụ nhàn rỗi ở ty Thiện của bộ Lễ để trông nom tàng băng[34], nhà tôi vẫn nói mình chẳng bằng một chân sai vặt. Tính tình nhà tôi lại cương nghị, không muốn gần các bạn đồng liêu và càng không bợ đỡ cấp trên; có người chỉ ngồi chơi mà sau vài năm cũng được cất nhắc, còn nhà tôi thì như bị nhốt cùng nhà kho đông lạnh, suốt ngày âm thầm buồn bực. Về đến nhà thì hoặc đọc sách hoặc luyện kiếm, chẳng thiết gần gũi các con…” Triệu Bất Vưu nhìn Khải Nhi. Nó khác xa Hổ Tử của nhà mình. Thằng bé này có vẻ rất nhút nhát chỉ biết bám lấy mẹ. Giang thị thở dài, tiếp tục nói: “Nhưng… cách đây chừng hơn nửa tháng, nhà tôi hình như gặp chuyện vui gì đó, nên rất hay cười hay nói, và còn mua đồ chơi, kẹo bánh cho các con. Nhà tôi vốn rất ít nói với tôi nên tôi cũng không dám hỏi, tôi chỉ nghĩ bụng đó hẳn là chuyện hay, nên cũng vui theo. Có điều, chỉ vài hôm sau thần sắc nhà tôi lại khác lạ, hình như gặp khó khăn gì đó. Ngày trước mỗi khi vướng mắc, tay phải nhà tôi thường nắm chặt lại, nếu đang cân nhắc tính toán gì đó, thì thường vân vê ngón cái, nếu quyết định bỏ qua chuyện gì đó, thì xòe cả bàn tay ra, khi nắm tay lại đập thùm xuống bàn, tức là quyết ý sẽ hành động. Đó là những thói quen mà chính nhà tôi cũng không nhận ra. Nhưng lần này nhà tôi cứ nắm tay lại mười mấy ngày liền, khi nằm mơ cũng có vẻ buồn phiền, khi ngủ say vẫn vân vê ngón cái… cho nên tôi nhận ra đang có chuyện hệ trọng. Lấy nhau đã năm năm, nhà tôi chưa bao giờ như thế cả, nhưng tôi vẫn không dám hỏi vì sợ nhà tôi bực mình. Nào ngờ… lẽ ra tôi cứ nên hỏi, dù bị mắng mỏ cũng được.. Giang thị vừa nói vừa làm các động tác như Lang Phồn hay làm. Rốt cuộc, không rõ đó là khúc mắc của Lang Phồn hay nỗi buồn phiền của chính cô. Cô cảm thấy hối hận, Cố kìm nước mắt rơm rớm, rồi cô hít sâu một hơi, nói tiếp: “Cho đến hôm kia, Giản Trang tiên sinh hẹn gặp mặt https://thuviensach.vn nhân tiết Hàn thực, nhà tôi đến từ sớm, chiều trở về. Vừa bước vào nhà thì nói luôn rằng phải đi xa một chuyến chừng ba hôm, tôi hỏi kỹ hơn, thì nhà tôi nói là đi phủ Ứng Thiên, không cần hành lý gì hết. Nhà tôi chỉ thay quần áo, đem theo mấy cuốn sách, mấy trăm đồng tiền, hai đĩnh bạc hai lạng, và một thanh đoản kiếm của nhà…” Triệu Bất Vưu thầm nghĩ, đi phủ Ứng Thiên thì đường thủy là tiện nhất, phí tổn đi thuyền chỉ hai lạng bạc; Lang Phồn đem thêm hai lạng và chút tiền là phí tổn để trở về - có vẻ là đi làm việc gì đó đơn giản thôi; sách để ngồi đọc cho đỡ buồn, còn đoản kiếm thì sao? Phòng thân, hay vì lý do gì khác? Có phải anh ta bị đâm chết bằng chính thanh đoản kiếm đó? Giang thị ngoảnh nhìn ra cửa, khẽ nói: “Hôm đó tôi bế cháu Oanh Nhi, dắt Khải Nhi tiễn nhà tôi ra ngoài cửa, nhà tôi vuốt má cháu bé, vỗ vai cháu lớn, cười với tôi, không nói gì cả rồi quay người bước đi. Tôi nhìn tay phải của nhà tôi thấy vẫn nắm thành nắm đấm, nắm rất chặt, bàn tay ấy vốn rất có lực, nếu nắm viên đá, đá có thể bị bóp vụn…” https://thuviensach.vn 4 Đông Thủy Bát Tử Tuần lý tắc vi thường, lý chi ngoại tắc vị dị hĩ[35]. - Thiệu Ung Triệu Bất Vưu cáo từ, cưỡi ngựa đi gặp Giản Trang, Ôn Duyệt ở lại giúp Giang thị làm tang lễ. Lang Phồn là một trong “Đông thủy bát tử”, Giản Trang đứng đầu nhóm tám tài tử này; hôm đó Lang Phồn đến phủ Ứng Thiên gặp các bạn, có lẽ Giản Trang biết thêm tình tiết gì chăng? Nhà Giản Trang ở phường Lễ Thuận bên sông Biện Hà, mé ngoài cửa Tân Tống môn thuộc Đông quận. Giản Trang từng theo học bậc thầy đại nho Trình Di, cốt lõi học vấn xoay quanh chữ “Lý[36]”. Kể từ khi vua Tống Thần Tông trọng dụng “biến pháp” của Vương An Thạch[37], thì năm chục năm qua dường như trời long đất lở, xã hội chao đảo ghê gớm. Tân pháp cựu pháp xáo trộn thay nhau, triều thần cũng chia rẽ năm bè bảy phái: Lạc đảng, Thục đảng, Sóc đảng… và không ngừng đấu đá lẫn nhau. Trình Di thuộc Lạc đảng, theo cựu pháp. Hai chục năm trước, Sái Kinh[38] được làm thừa tướng, đề cao tân pháp, những ai có ý kiến trái chiều đều bị giáng chức, trấn áp, thanh trừng. Ông ta cho khắc bia bêu riếu 309 người thuộc diện “gian đảng Nguyên Hựu[39]” trong đó có cả Tư mã[40] Quang, Trình Di, Tô Đông Pha để cho thiên hạ biết. Chính khí sáng ngời của sĩ đại phu trăm năm hun đúc nên đã bị thiêu rụi sau kiếp nạn này. Lạc học của Trình Di chủ trương thành tâm thành ý, khắc kỷ phục lễ[41], loại bỏ dục vọng, tuân thủ Thiên lý. Trước đó ông bị quy là “ngụy học”, bị cấm truyền bá học thuật, các đệ tử bị xua đuổi. Khi đó Giản Trang còn ít tuổi, theo học ít lâu thì cũng bị giải tán. Năm năm sau, Trình Di qua https://thuviensach.vn đời trong cô quạnh, triều đình cấm các đệ tử đến viếng linh cữu. Giản Trang nhân đêm tối chạy đến mộ thầy khấn vái, nhớ lại lời thầy nói “đi làm quan sẽ mất hết ý chí”, nên anh đoạn tuyệt ý nghĩ cầu công danh, chỉ một lòng đọc sách tu thân. Triệu Bất Vưu đi đến phường Lễ Thuận, rẽ vào con ngõ phía bắc, đi hết ngõ, đến chỗ khóm trúc đốm hoa có cánh cổng gỗ cũ kỹ, chính là nhà Giản Trang. Thấy có hai con lừa buộc bên khóm trúc bên phải, chứng tỏ nhà đang có khách. Triệu Bất Vưu buộc ngựa vào một cây trúc thô, rồi gõ cửa. Ra mở cửa là một thanh niên đôn hậu, vóc người thấp béo tròn lẳn trong bộ áo trắng, chính là Thái học nội xá sinh[42] Trịnh Đôn -một trong Đông thủy bát tử. Dân địa phương căn cứ vào đặc điểm sở trường của tám người gọi họ bằng các nhã hiệu: Phu tử Giản Trang, Cầm tử Nhạc Chí Hòa, Khôi tử Tống Tê Dụ, Sách tử Chương Mỹ, Mặc tử Giang Độ Niên, Kỳ tử Điền Huống, Kiếm tử Lang Phồn[43]. Chỉ có Trịnh Đôn không có sở trường gì nổi bật, vì người béo tròn, nên gọi anh là “Đôn tử”. Trịnh Đôn vẻ buồn rầu, khẽ chào Triệu Bất Vưu, hẳn là Trịnh Đôn đã biết tin dữ. Cũng như nhà Triệu Bất Vưu, sau khoảnh sân là căn nhà nhỏ đơn sơ, nhưng ở đây không trồng hoa, hai bên sân chỉ có hai khóm trúc mảnh khảnh. Có bốn người đang ngồi trên chiếu: Giản Trang và ba tài tử nữa là Cầm tử Nhạc Chí Hòa, Mặc tử Giang Độ Niên, Kỳ tử Điền Huống; mỗi người ngồi trên một mảnh chiếu nhỏ, trước mặt là cái kỷ gỗ. Giản Trang rất tâm huyết khôi phục Lễ cổ xưa, nên mỗi khi gặp mặt bạn hữu đều không dùng bàn ghế, chỉ ngồi chiếu kê kỷ thấp, và cũng ngồi quỳ theo lối cổ. Triệu Bất Vưu kính nể học vấn và nhân cách của Giản Trang song anh không tán thành cách thức gò bó không tự nhiên này. Thấy anh bước vào, cả bốn vị đứng dậy, đi dép, chắp tay vái chào. Giản Trang tuổi ngoài bốn chục, mặc áo bào xanh, người gầy gò, lưng thẳng, dáng đứng như cây tre. Giản Trang vốn rất nghiêm nghị, lúc này trông đầy nét sầu bi. Vẻ mặt ba vị kia cũng nặng nề. Cầm tử Nhạc Chí Hòa https://thuviensach.vn dáng người thanh nhã, khô gầy như hạc. Mặc tử Giang Độ Niên thì đầy nét phóng túng, cứ như con ngựa hoang. Kỳ tử Điền Huống thì vóc đậm và hiền hòa, cứ như cái bánh màn thầu ấm áp. Gia cảnh Giản Trang thanh bần, không thuê người phục dịch; vợ là Lưu thị bưng khay gỗ, tiểu thiếp Ô Mi cầm chiếu, cùng bước ra. Họ chào hỏi Triệu Bất Vưu rồi rót trà, sau đó lại lui vào. Chính thất Lưu thị không sinh con, nên Giản Trang mới lấy thêm người thiếp. Lưu thị vốn kín đáo ít nói, hôm nay trông cô hơi buồn; Ô Mi đã có bầu, trông rất yêu kiều, cô mặc bộ váy áo không đắt tiền nhưng rất đẹp. Ô Mi vốn linh lợi hay nói nhưng hôm nay cô cũng giữ nghiêm túc và im lặng. Triệu Bất Vưu nhận ra, không kể Lang Phồn đã mất, thì Bát tử còn vắng mặt Khôi tử Tống Tề Dụ và Sách tử Chương Mỹ. Anh chợt nhớ ra hai vị này hôm nay đi dự thi Điện thí. Họ vốn là học sinh thượng đẳng của Thái học thượng xá, không cần dự điện thí cũng được trao chức quan, nhưng năm nay chấn hưng khoa cử, học sinh thượng đẳng cũng phải dự điện thí. Triệu Bất Vưu cũng ngồi quỳ giống như Giản Trang, hỏi: “Các vị đã biết tin về Lang Phồn à?” Mọi người lặng lẽ gật đầu. Giản Trang thấp giọng nói: “Hôm qua mấy chúng tôi chờ Lang huynh và Chương Mỹ, không thấy đến, bèn giải tán, và không biết Lang huynh lại ở trên thuyền đó. Lúc nãy Trịnh Đôn đến nói mới biết.” “Sáng sớm nay tôi gặp Vạn Phúc tùy tùng của Tả quân Tuần sứ, hắn nói mới biết tin.” Trịnh Đôn khẽ thở dài nói. Triệu Bất Vưu: “Lúc nãy tôi đến nhà Lang Phồn, cô vợ cho biết: hôm Hàn thực, Lang Phồn gặp các vị xong, buổi chiều xuống thuyền đi phủ Ứng Thiên…” “Phủ Ứng Thiên? Đi đến đó làm gì?” Trịnh Đôn ngạc nhiên hỏi. “Các vị không biết anh ấy đi Ứng Thiên à?” Trịnh Đôn: “Không biết, anh ấy không nói gì hết.” Giản Trang nhớ lại: “Hôm đó gặp mặt, ăn cơm xong, trò chuyện một lúc, chúng tôi giải tán. Anh ấy không hề nói sẽ đi phủ Ứng Thiên.” “Hôm đó anh ấy có biểu hiện gì khác lạ không?” https://thuviensach.vn Mọi người đều cố nhớ lại. Trịnh Đôn nói: “Vẫn bình thường như mọi ngày, uống nhiều, nói ít. Không có gì khác lạ, ít ra là tôi thấy thế.” Giang Độ Niên: “Về sau anh ấy và Chương Mỹ có tranh luận mấy câu.” “Nói về gì?” “Tứ thập bất động tâm.” “Đúng, tranh luận về điều đó.” Trịnh Đôn cũng nhớ ra. Triệu Bất Vưu biết đó là lời của Mạnh Tử. Khi họp mặt, Đông thủy bát tử thường luận bàn tri thức, phân tích các thuyết Nhân-nghĩa của Khổng Mạnh. Triệu Bất Vưu: “Hai vị ấy cho là thế nào?” “Chương Mỹ nói: bất động tâm nghĩa là không còn buồn phiền, không bận tâm được hay mất, cứ làm theo tâm mình là thỏa đáng nhất. Lang Phồn cho rằng Chương Mỹ nặng về học thuyết Thiền gia chứ không phải chữ tâm của Nho gia: thấy đứa trẻ ngã xuống giếng, con người bình thản sao được?” Trịnh Đôn: “Hai vị ấy tranh luận một hồi cũng không phân định được ai đúng ai sai. Sau đó mọi người giải tán.” Triệu Bất Vưu thầm nghĩ: chữ Tâm mà hai người ấy nói đến không phải cùng một chữ Tâm. Chương Mỹ nói về cái tâm được mất buồn vui, đến tuổi 40 người ta đã ổn định tâm chí, không băn khoăn cũng không lo lắng, biết tiến thoái vững vàng, không bị ám ảnh bởi toan tính lợi hại, ấy là Nghĩa, tự khắc sẽ đến. Đó mới là ý thực sự của Mạnh Tử. Còn chữ tâm mà Lang Phồn nói, là lòng trắc ẩn, là lương tri bẩm sinh của con người - không thể biến thành gỗ đá trơ trơ vô cảm trước cái chết của đồng loại. Lang Phồn nói đúng, nhưng không phải ý mà Mạnh Tử muốn nói. Ai đúng sai cũng không quan trọng, nhưng từ đó có thế nhận ra tâm trạng của Lang Phồn lúc ấy không? Lang Phồn đi phủ Ứng Thiên, chuyện gì đã khiến anh “động tâm”? Trịnh Đôn bỗng nói: “Ngoài Lang Phồn ra, còn có một chuyện nữa…” “Là gì?” “Chương Mỹ cũng không thấy đâu.” https://thuviensach.vn “Hôm Hàn thực hội ngộ xong, tôi có việc riêng nên không về cùng đường với anh ấy. Lúc sẩm tối tôi mới nhớ ra mình chưa đưa cho Chương Mỹ lá bùa cát tường xin ở miếu Nhị Vương bèn cầm nó vào trường Thái học tìm anh ấy, nhưng không thấy đâu. Hỏi các bạn cùng phòng, họ đều nói Chương Mỹ chưa trở về.” “Hôm nay là ngày Điện thí.” “Đúng! Tối qua các bạn học rất sốt ruột bảo nhau đi tìm, quan Học chính cũng biết bèn huy động toàn thể học sinh đi tìm nhưng không có kết quả. Sáng nay tôi lại vào tìm vẫn không thấy, tôi bèn ra cửa Đông Hoa chờ xem, biết đâu anh ấy từ nơi khác trở về đi thẳng vào dự Điện thí; nhưng quá đông các sĩ tử, họ ăn mặc na ná nhau, nên không tìm thấy và cũng không rõ anh ấy có vào dự thi không.” “Tống Tề Dụ cũng không biết à?” “Ừ… không biết.” Triệu Bất Vưu nhận ra Trịnh Đôn nói có phần do dự, bèn hỏi: “Chương Mỹ trước khi đi cũng không nói gì với anh ấy?” “Tối qua Tề Dụ cũng đi tìm Chương Mỹ.” Tống Tề Dụ và Chương Mỹ tuy cùng thuộc nhóm thượng xá nhưng nhà trường bố trí 6 học sinh ở chung phòng, năm phòng gọi là một trai; hai anh không ở chung một trai. Tống Tề Dụ được mệnh danh là “khôi thủ”, Điện thí chỉ khảo một đề sách luận, đây lại là sở trường của Chương Mỹ, cánh học trò và cả kinh thành đều đang theo dõi xem năm nay ai sẽ chiếm ngôi đầu bảng - nhưng hôm nay nếu anh ta vắng mặt không dự thi thì mọi người sẽ rất thất vọng. Chính Chương Mỹ nếu vắng mặt thật thì sẽ uổng cả mười năm đèn sách rồi ân hận suốt đời. Chuyện đại sự gì có thể khiến anh biến mất trước ngày dự Điện thí? Triệu Bất Vưu bỗng có linh cảm chẳng lành, mong sao Chương Mỹ mất tích không liên quan gì đến cái chết của Lang Phồn. Anh lại hỏi bốn người bạn, họ đều buồn bã lắc đầu. Giản Trang và các bạn cũng muốn đến nhà Lang Phồn phúng viếng. Trịnh Đôn lo cho Chương Mỹ, anh nói muốn ra cửa Đông Hoa xem xem https://thuviensach.vn Chương Mỹ đã về chưa, rồi anh sẽ đến nhà Lang Phồn sau. Triệu Bất Vưu thấy thế bèn cùng Trịnh Đôn đi ra cửa Đông Hoa. Hai người cáo từ các bạn. Trịnh Đôn cưỡi lừa - anh ta vốn thấp bé, Triệu Bất Vưu cưỡi ngựa, hai người một thấp một cao, thì hơi buồn cười; Triệu Bất Vưu nói: “Chúng ta vừa đi bộ vừa dắt lừa ngựa cũng được, từ đây ra cửa Đông Hoa chẳng xa xôi gì”. Họ vừa đi vừa trò chuyện. Trong Đông thủy bát tử, Trịnh Đôn thân với “khôi thủ” Tống Tề Dụ và Sách tử Chương Mỹ hơn. Cả ba là đồng hương Việt Châu, cùng học lớp đồng ấu, trường huyện, trường phủ, rồi lại cùng thi đỗ vào Thái học. Nhưng ở Thái học là nơi tập trung các anh tài, họ bị chia tách ra thứ hạng do học vấn cao thấp khác nhau. Tống Tề Dụ và Chương Mỹ được vào ngoại xá, nội xá rồi lên thượng xá - họ được coi là “song anh” của trường Thái học. Tống Tề Dụ kinh thư sách luận đều ưu tú, năm nào cũng chiếm ngôi đầu bảng, nên được gọi là “khôi tử”. Còn Chương Mỹ thì hơi non về kinh thư nhưng sách luận lại là nhất, lại có đức tính nghiêm cẩn và thuần hậu như Tăng Củng và Tô Triệt[44], anh được gọi là “Sách tử”. Chỉ có Trịnh Đôn sau khi vào Thái học thì hơi đuối sức, năm nay mới được học lên nội xá. Cả ba thân nhau từ bé, tình cảm như anh em. Vừa đi vừa nói chuyện, cả hai đã đi đến cửa Đông Hoa. Điện thí đang tổ chức ở điện Tập Anh trong kia. Trước cổng có nhiều thị vệ xếp hàng rất nghiêm chỉnh, bên ngoài dãy hàng rào hồng mộc xoa cũng có không ít dân chúng đứng xem. Cả hai dắt lừa ngựa nên không tiện bước lại gần, đành đứng mé đối diện đê chờ vậy. Hồi lâu sau bắt đầu có thí sinh đi ra, người ta vỗ tay hoan nghênh. Có thí sinh vui mừng, tươi tỉnh, cũng có người trầm ngâm đờ đẫn, nhưng phần nhiều có vẻ như vừa mới tỉnh giấc mơ. “Tề Dụ!” Trịnh Đôn bỗng lớn tiếng gọi. Đúng thế, Tống Tề Dụ vừa bước ra khỏi cửa sơn son của Đông Hoa môn, vóc người dong dỏng cao, tư thế hiên ngang, tà áo trắng đang phất phơ trước làn gió nhẹ, trông anh tựa như một cột cờ trắng phau. https://thuviensach.vn “Khôi tử!” Dân chúng hò reo, một số chạy lại vây lấy anh, họ tranh nhau tiếp cận chàng “khôi thủ” của trường Thái học. Tống Tề Dụ mỉm cười chắp tay đáp lễ đám đông, rồi anh rảo bước. Chờ khi anh ra khỏi đám đông, bước xuống lòng đường, Triệu Bất Vưu mới dắt ngựa bước ra gọi: “Tề Dụ!” “Bất Vưu huynh?” Tống Tề Dụ rảo bước đến. “Xin chúc mừng!” “Đa tạ, đa tạ! Cả Trịnh Đôn cũng ở đây à?” “Anh có trông thây Chương Mỹ không?” Trịnh Đôn vội hỏi ngay. Tống Tề Dụ bỗng băn khoăn: “Tôi có thấy tên anh ấy trên bảng danh sách nhưng không nhìn thấy anh ấy. Chỗ ngồi của Chương Mỹ ký hiệu là Đông 98, lúc ra, tôi đi qua chỗ đó nhưng không thấy người. Lạ thật, mọi ngày Chương Mỹ thường làm bài nhẩn nha, ra muộn, nhưng hôm nay lại ra rất sớm. Các anh có nhìn thấy anh ấy không?” “Không!” • • • Cố Chấn sai người chuẩn bị thuyền tuần tra, xong xuôi, Cố Chấn đứng ở mũi thuyền, ra lệnh cho phu chèo thuyền chầm chậm, đi tuần tra xuôi về hướng đông. Sáng sớm hôm nay Cố Chấn đã cho áp tải Cốc Nhị Thập Thất về phủ Khai Phong để trình bày vụ án. Bốn viên Suy quan[45]thuộc hạ của quan Phủ doãn chia nhau trực ban ở hai sảnh tả hữu, tiến hành thẩm vấn để đưa ra nha môn. Hôm nay Suy quan họ Văn trực ban, anh ta là người thận trọng tỉ mỉ nhưng rất nóng nảy. Đêm qua Văn đã sơ bộ nghe tin, ngỡ là đồn đại tào lao, sau khi nghe Cố Chấn báo cáo cụ thể thì mới tin là chuyện có thật. Hơn hai chục người chết đã đành, nhưng khi xem chữ viết trên tấm ngân gấm, Văn kinh hãi, vội dẫn Cố Chấn vào gặp quan Phủ doãn Vương Đỉnh. Vương Đỉnh tối qua uống quá chén nên vẫn ngủ chưa dậy, người ta bèn đánh thức, Vương Đỉnh vội uống bát canh rã rượu rồi mặc áo bào, ngáp dài, tay bóp trán bước ra gặp họ. Cũng như Suy quan họ Văn, Vương Đỉnh https://thuviensach.vn nghe kể về người chết thì vẫn mơ hồ ngái ngủ, chẳng bận tâm, nhưng khi Cố Chấn trải tấm ngân gấm ra sân thì ông ta mặt biến sắc, toát mồ hôi, tỉnh hẳn. Vương Đỉnh liền dặn dò Cố Chấn truy tìm tung tích bạch y đạo sĩ đó, còn ông ta cũng thay quan phục chững chạc rồi tấu trình cấp trên. Cố Chấn cúi đầu vâng lệnh. Suy quan họ Văn gắt gỏng: “Mau đi đi!” Cố Chấn lập tức vào phủ xin lĩnh thuyền tuần tra, ra khỏi thành, đi về phía hạ du cầu vòm. Đúng như tùy tùng Cam Lượng của Cổ Đức Tín nói, hai bên bờ đều là đồng ruộng mênh mông tít tắp, tuy sát bờ sông có những hàng cây liễu cao cao nhưng sau đó là đồng bằng, nếu đạo sĩ rời bè gỗ lên bờ, xuất hiện ở đó đương nhiên bị người ta nhìn thấy ngay. Và càng không có chỗ để giấu bè. Cố Chấn dặn dò các cung thủ và phu thuyền căng mắt ra nhìn, tìm kiếm, nhưng đi hút xuống tận chốt thu thuế Hạ Biện Hà cũng không hề thấy dấu vết bè gỗ nào cả. Thuyền đi xuôi hay ngược sông đều bị chặn ở chốt này để kiểm tra và nộp thuế, đóng dấu, rồi mới cho đi tiếp. Hôm qua Cam Lượng đã đến đây và dặn dò viên quan thu thuế phải túc trực để hôm nay trả lời thẩm vấn. Thuyền của Cố Chấn vừa cập bờ thì ông ta đã đứng chờ sẵn ở đó. Cố Chấn hỏi rất tỉ mỉ, bọn họ nói: hôm qua không có bè gỗ nào trôi qua đây, ngay một khúc gỗ trôi sông cũng không có. Xem ra, giữa chừng bạch y đạo sĩ đã chạy trốn mất tăm. Cố Chấn lại xem sổ sách ghi chép tàu thuyền qua lại hai ngày vừa qua, viên quan thu thuế rất nhiệt tình đưa ra, còn nói rằng đêm qua đã cho người sao lại một bản, sẵn sàng trao cho Cố Chấn. Ông ta cho biết hai ngày qua có cả thảy 342 thuyền chở hàng đi kinh thành, 276 thuyền xuôi hạ lưu. Cố Chấn xem kĩ, thấy đúng là sáng hôm qua có một thuyền khách đi phủ Ứng Thiên, chủ thuyền là Mai Lợi Cường. Thuyền này có 24 phu thuyền, 6 hành khách, ngoài ra còn chở hàng hóa gồm 20 hòm hương liệu, 20 bộ dụng cụ nhà bếp bằng sắt và đồng. Cố Chấn hỏi thêm mấy câu nhưng cũng không khai thác được gì thêm, bèn cáo từ, lên thuyền quay trở lại. Dọc đường vẫn cho thuyền đi chậm, dặn dò các phu thuyền quan sát thật kĩ. Không hẳn là vì e sợ lệnh của quan https://thuviensach.vn Phủ doãn và Suy quan, mà là vì Cố Chấn vẫn thấy rất bức xúc, lẽ nào mình lại chịu thua cái vố này? Những năm gần đây không khí triều đình sa sút tệ hại, quan chức “bão hòa” đông gấp mấy chục lần năm xưa, nhưng bói không ra những danh thần chính trực thanh liêm như Phạm Trọng Yêm, Tư mã Quang, Vương An Thạch, Tô Thức… Quan quá đông và không phải đều là gian nịnh tham tàn, nhưng phần lớn đều khép mình, nhu nhược, tầm thường, chỉ biết lo giữ lấy thân, cầu an, mong chờ đến hạn thì được thăng phẩm hàm. Sống trong khung cảnh ấy, Cố Chấn rất chán nản và thường có ý định lui về chốn điền viên. Nhưng tính khí vốn ham chứng tỏ bản lĩnh, rất ngứa mắt với mọi bất công, Cố Chấn thấy vui vẻ hài lòng giữ chức vụ Quân tuần sứ với nhiệm vụ truy tìm và trừng trị cái ác. Cố Chấn bỗng nhớ ra mình và Triệu Bất Vưu đã từng tranh luận về câu nói của Khổng Tử: người thời xưa học vì mình, người thời nay học vì người khác. “Khổng Tử nói ngược rồi: người thời xưa học vì người khác, người thời nay học vì mình - mới đúng chứ! Nếu người xưa chỉ vì mình, thì họ biến thành những kẻ tự tư tự lợi, đâu còn là quân tử nhân nghĩa gì nữa?” Cố Chấn nói. Triệu Bất Vưu cười, lắc đầu: “Trước đây tôi cũng tưởng là thế, nhưng về sau nghĩ cho kĩ thì đã hiểu ý tứ sâu xa trong đó. Một lòng vì người khác, thoạt nhìn, đó là những con người đầy nhân nghĩa, nhưng có hai điểm này chưa rõ: anh tốt với người nhưng chưa chắc người đã cảm thấy là tốt thật - ví dụ có người không thích ăn cá, anh cứ đem cá cho họ ăn, anh rất có lòng nhưng lại là làm khó cho họ, tức là phản tác dụng.” Cố Chấn vội nói: “Thế thì lẽ nào người ta không nên làm việc thiện?” Triệu Bất Vưu lắc đầu: “Đây chính là điểm thứ hai: thế nào là việc thiện? Từ nhỏ con người được giáo dục hãy làm việc thiện, đa số người vẫn đang làm việc thiện nhưng rất ít nghĩ xem việc thiện là gì. Nếu không hiểu rõ thì dù làm nhiều việc thiện đến mấy vẫn là ngu xuẩn. Giống như nhà sư không hiểu tiếng Phạn, chỉ nghe nói kinh Phạn mới là chân kinh, bèn niệm kinh Phạn thì dù niệm đến chết cũng không hiểu ý nghĩa của nó. Nếu chỉ https://thuviensach.vn niệm cho mình thì thôi nhưng ông ta lại ép người khác làm theo, thì không phải là điều tốt lành gì nữa; nếu tự cảm thấy đó là sự khổ cực và không muốn niệm nhưng lại ép người khác niệm, thì đó là làm điều ác.” “Chúng ta được giáo dục phải trung, hiếu, nhân, nghĩa, lẽ nào đó là sai?” “Nói về Nhân, nếu lòng ta nhân từ thì đương nhiên không sai, nhưng khi thấy có kẻ cầm dao giết người, thì anh nên nhân từ với ai?” “Đương nhiên là với người bị giết.” “Nếu người bị giết là kẻ ác, kẻ cầm dao là người tốt, anh ta giết người do buộc phải tự vệ, thì sao?” “Hề hề… anh lại bắt bí tôi rồi.” Triệu Bất Vưu mỉm cười: “Không phải thế! Gốc rễ của Thiện là đề tài rất khó lý giải. Khổng Tử nói vì mình, vì người khác… cũng là nói về điều này. Nghe người khác nói, nếu ta không nghĩ kĩ rồi cứ hì hục làm theo, đó là vì người khác. Kẻ vì người khác, chỉ nghe nói chữ Thiện, đa số người làm việc thiện là nhằm để cho thiên hạ xem, nếu họ xem và khen ngợi, thì thấy vui, nếu họ không xem và tán thưởng, thậm chí trách mắng thì lại tức tối, oán hận họ, Như thế thì không nên làm việc thiện còn hơn.” “Nếu vì mình thì sao?” “Dù người khác nói thế nào, mình cũng phải suy nghĩ kỹ, xác định đúng là thật, thì hãy hành động - đó là vì mình. Những người này, dù thiên hạ có nhìn thấy mình làm hay không, có tán thưởng hay không, họ vẫn hành động vì mình cho là tốt đẹp, họ cảm thấy yên tâm vui vẻ. Đây là điều mà Khổng Tử nói: ‘bất cải kỳ lạc’ -không thay đổi niềm vui mà ta có.” “Nói thế thì đúng là tôi đã lĩnh hội nhầm. Có điều, như anh nói, thì sẽ đi đâu để tìm thấy cái Thiện thực sự?” “Là bản tâm.” “Phải làm gì để tìm thấy bản tâm?” “Không cần đi tìm, anh chỉ cần gạt bỏ mọi thành kiến về thiện ác, mọi quan niệm về được mất thì tự nhiên bản tâm sẽ xuất hiện.” “Anh đã tìm thấy rồi à?” “Lúc mờ lúc tỏ.” https://thuviensach.vn “Nghĩa là sao?” “Khi gió xuân về khắp, thảo mộc tranh tốt tươi.” “Đó là bản tâm?” “Khí chất bẩm sinh của con người đều khác nhau, bản tâm cũng khác nhau; đây là thể hiện của bản tâm của tôi, còn của anh là thế nào thì tôi không biết. Tuy nhiên, tôi cho rằng trong đó vẫn có những điểm tương đồng: sự yên tĩnh, sáng sủa, ấm áp, có sức sống.” • • • Kể từ đó Cố Chấn cũng gắng tìm bản tâm nhưng chưa tìm thấy lối vào. Tuy nhiên, Cố Chấn cũng có nhận thức về chức trách của mình và chỉnh lại câu nói của Khổng Tử thành: người xưa làm quan là vì mình, người thời nay làm quan là vì người khác. Tôi làm quan không vì ai cả, mà là vì bản tâm của tôi. Cố Chấn đứng ở mũi thuyền, tiếp tục quan sát hai bên bờ sông. Bỗng thấy trên trời có con chim ưng đang vỗ cánh bay lượn, mạnh mẽ uy vũ, khiến người ta sinh lòng kính nể. Cố Chấn bất giác mỉm cười, liệu đó có phải bản tâm của mình không? https://thuviensach.vn 5 Phác Họa, Nhận Thây Thiên hạ, thế nhi dĩ hỹ. Thế, khinh trọng dã. Cực trọng bất khả phản[46]. - Chu Đôn Di Triệu Bất Vưu từ biệt Tống Tề Dụ và Trịnh Đôn, rồi lên ngựa đi ra ngoài thành, đến chỗ con thuyền khách mới đang đậu ở bên bờ sông Biện Hà. Lang Phồn đã chết, Chương Mỹ thì mất tích, sự việc diễn biến càng thêm lạ lùng. Cả hai xảy ra chuyện là ngẫu nhiên hay có mối liên quan? Nếu có liên quan thì là chuyện gì, khiến một người bỏ mạng một người mất tích? Ngày Hàn thực, Đông thủy bát tử họp mặt, Lang Phồn và Chương Mỹ tranh luận về “bất động tâm”, vì thế mà hai người sinh oán hận nhau? Không! Khi gặp gỡ nhau, Bát tử tranh luận là chuyện thường tình, Triệu Bất Vưu cũng từng tham gia tranh luận; tuy khi tranh luận khó tránh khỏi “nóng mặt” một chút nhưng đều chỉ là bàn về kiến thức, chứ Bát tử vẫn luôn khăng khít, đồng lòng và rất tình nghĩa. Huống chi, giả sử hai người ấy tranh luận rồi dẫn đến chuyện cực đoan là… giao đấu, thì người thắng sẽ là Lang Phồn. Thân thủ của Lang Phồn không bằng các võ sư nhưng vẫn thừa sức hạ gục người bình thường, và Chương Mỹ lại chỉ là chàng thư sinh mảnh khảnh. Trong Bát tử, ngoài Giản Trang ra, Chương Mỹ là người rất điềm tĩnh chín chắn, luôn cân nhắc thận trọng các sự việc chứ không bao giờ nóng nảy hành động. Về trau dồi kiến thức, Chương Mỹ còn cần mẫn chuyên tâm hơn cả Giản Trang - để tìm hiểu rõ chữ “an” trong bộ Luận ngữ, Chương Mỹ đã đọc rất nhiều kinh sách, trải mười mấy năm đến nay, anh https://thuviensach.vn vẫn nói “tôi chưa hiểu thật rõ”, vẫn chưa yên tâm và vẫn tiếp tục mải miết tìm tòi. Một con người vững vàng nghiêm túc nhường ấy, tại sao lại vắng bóng trước ngày Điện thí? Ít ra cũng có thể khẳng định: nguyên nhân khiến Chương Mỹ mất tích phải là một sự việc rất lớn, quan trọng hơn cả Điện thí, quan trọng hơn cả tiền đồ của anh. • • • Triệu Bất Vưu vừa thúc ngựa chạy lên cầu vòm thì nhìn thấy ở sạp hàng ăn bên bờ sông có một bóng người gầy gò mặc áo dài xám, đang mở một cuộn giấy ra, và nói chuyện với người chủ quán béo đậm. Người ấy là Trương Trạch Đoan-họa sĩ của cung đình. Chủ quán xem, và tươi cười: “Ông vẽ tôi đây à? Hề hề… sao quán của tôi lại đẹp thế này? Vẽ cả bánh tẻ, giống quá, đang bốc hơi nóng hổi! Nhưng hôm qua lúc ấy tôi chỉ còn ba cái bánh, vừa mới giục thằng con chạy về nhà lấy thêm.” “Thế à? Ba cái bánh tẻ… lúc đó có mấy người khách đang đứng bên cạnh?” Triệu Bất Vưu xuống ngựa, bước lại quán ấy. Là một bức tranh phác họa vẽ sạp hàng bánh tẻ này, xung quanh nó mới chỉ có mấy nét sơ sài. Chủ quán bóp tay nghĩ ngợi. “Ba hay là bốn… tôi không nhớ rõ. Sau khi con thuyền bốc khói thì người ta chạy ra xem, chạy qua chạy lại, làm đổ cả ghế của tôi, sạp hàng suýt nữa bị xô xuống đất.” Trương Trạch Đoan lại hỏi: “Tôi muốn hỏi, trước khi thuyền bốc khói, lúc nó đang bị quay ngang, thì có ba hay bốn người đứng cạnh đây?” Chủ quán ngoảnh sang hỏi một chị bán khoai lang ngồi bên: “Cửu Ca à, trưa hôm qua trước khi thần tiên xuất hiện, có mấy người đứng ở đây? Ba hay bốn người?” Chị ta đang mải nghĩ gì đó, nên thuận miệng nói luôn: “Ba thì phải.” https://thuviensach.vn “Cảm ơn nhé.” Trương Trạch Đoan đặt tờ tranh lên chiếc hòm gỗ đặt dưới đất, lấy cây bút cài trên tai xuống, vừa lẩm bẩm vừa vẽ. “Còn ba cái bánh tẻ… ba người đứng bên cầu… hai người đứng dưới mái lợp, một người đứng ngoài… đầu chít khăn, để râu…” Vài năm trước Trương Trạch Đoan đến Biện Kinh du học, lạ nước lạ cái, bơ vơ khốn khổ, không nơi ăn chốn ở, Triệu Bất Vưu ngẫu nhiên nhìn thấy anh bày tranh bán bên phố chùa Tướng Quốc. Tranh của anh không vẽ sơn thủy hoa điểu… diễn tả những thú vui, mà vẽ cảnh phố phường nơi thành thị, vẽ con người, sự vật hiện hữu, cuộc sống đời thường, những nét phong tục thú vị luôn xuất hiện trong tranh của anh. Bút pháp của anh cũng rất khác lạ, ngoài tỉ mỉ tinh tế ra còn đậm chất thuần phác tự nhiên; anh biết, cần vẽ đẹp thì vẽ đẹp, khá dễ, nhưng vẽ những thứ thô nhưng không thể hiện thô mới thật sự là khó. Tựa như một cô gái, dẫu không nhan sắc nhưng đeo nhiều trang sức điểm tô thì vẫn hơi xinh đẹp, nhưng chỉ cần mặc áo váy vải thông thường sáng sủa để làm nổi bật nhan sắc tự nhiên thì đó mới là cái đẹp thật sự. Triệu Bất Vưu càng nhìn tranh càng ưng ý, giống như đọc thơ Đỗ Phủ viết trong những năm tháng sống ở nhà tranh, và càng giống như uống rượu quê, thoạt đầu thấy bình thường, nhưng càng uống sẽ càng thấy đượm thấy nồng, khiến ta say một cách dịu dàng thấm thía. Lại nhìn Trương Trạch Đoan lúc này, giữa tháng chạp giá lạnh chỉ mặc chiếc áo dài cũ kỹ mỏng tang, dù trời đang nắng vẫn rét run người, Triệu Bất Vưu lập tức xin mua tất hơn chục bức tranh, với điều kiện nhà họa sĩ phải đến uống với mình một chầu cho thật say… • • • Triệu Bất Vưu rất xúc động khi thấy Trương Trạch Đoan làm việc rất ti mỉ nghiêm túc, trí nhớ cực tốt, chờ khi anh ta vẽ xong, mới mỉm cười lên tiếng: “Trạch Đoan!” Trương Trạch Đoan ngẩng đầu nhận ra người quen cũ, khuôn mặt đang tập trung tinh thần bỗng tươi tỉnh mỉm cười, những nếp nhăn khiến https://thuviensach.vn anh vừa như già đi lại vừa rất chân chất. “Chào Bất Vưu huynh!” “Anh vẽ cảnh sông ngày hôm qua? Vẽ tả thực?” “Đúng! Trưa hôm qua, lúc đó không có nắng.” “Anh vẽ cả hai bên bờ sông?” “Phải!” “Lúc đó anh đang ở đâu?” “Ở chỗ kia…” Trương Trạch Đoan chỉ về phía thành cầu chỗ cao nhất, mé đông cầu vòm. Đứng đó tầm nhìn tốt nhất. “Tôi muốn nhờ anh một việc, anh có thể đi cùng tôi đến chỗ con thuyền kia không?” “Có việc gì à?” “Lên thuyền đã, rồi sẽ nói. Có lẽ sẽ hữu ích cho việc sáng tác của anh cũng nên.” “Được!” Trương Trạch Đoan thu dọn đồ nghề rồi cùng Triệu Bất Vưu rẽ trái xuống bờ sông. Lại nghe thấy Cố Chấn lớn tiếng gọi: “Bất Vưu!” Cố Chấn đang đứng trên thuyền tuần tra, Vạn Phúc đứng sau. Thuyền đậu bên cạnh con thuyền khách mới, trên bờ sông và trên thuyền đều có các cung thủ đứng canh gác. Triệu Bất Vun dắt ngựa, cùng Trương Trạch Đoan bước lại, Cố Chấn và Vạn Phúc đã nhảy lên bờ. Cố Chấn cũng nhận ra Trương Trạch Đoan, hai người chào hỏi nhau. Cố Chấn vui vẻ nói với Triệu Bất Vưu: “Già nửa ngày, tôi đã sắp hoàn thành hai việc.” “Thế à? Chắc anh đã điều tra rõ về các nạn nhân? Và cả tung tích của vị đạo sĩ kia?” “Ha ha… đúng là hai việc đó nhưng đều mới chỉ hoàn thành một nửa. Về việc thứ nhất, anh sai Vạn Phúc đi tìm nhân chứng, sớm hôm nay hắn đã bắt đầu đi tìm khắp, kết quả tương đối khả quan. Vạn Phúc sẽ báo cáo anh.” https://thuviensach.vn Vạn Phúc đứng bên cười tít, nói: “Hôm qua, tìm người ở gần Mai thuyền bên bờ bắc cây cầu, chưa tìm đủ, chỉ tìm được 11 người. Tiểu nhân bảo họ nhận diện từng người trên con thuyền khách mới, họ cũng chưa thế nhận ra hết. Nhưng cũng đã xác định được non nửa nạn nhân đúng là người đi trên Mai thuyền.” “Sổ sách ghi chép của nơi thu thuế cũng đã sao lại, chủ Mai thuyền tên là Mai Lợi Cường.” Cố Chấn đưa cho Triệu Bất Vưu xem mấy tờ giấy đã sao lại.“Tôi cũng đã sai người sao thêm bản nữa để điều tra lai lịch của con thuyền khách mới.” “Hay lắm! Tôi xin giữ lại bản này.” Triệu Bất Vưu cầm mấy tờ giấy, xem một lượt rồi cất đi. Cố Chấn lại nói: “Còn việc thứ hai, đúng như anh nói, tay đạo sĩ và hai tiểu đồng ấy đã trốn thoát; nhưng cái bè gỗ thì không dễ biến mất, nếu không trôi xuôi hạ du thì phải được giấu ở dọc đường. Hoặc để phi tang thật sự thì họ đốt béng đi là chắc nhất. Tôi đã đi dọc dòng sông và quan sát kỹ hai bên bờ, không thể có chỗ giấu bè. Tôi bèn lên bờ đem theo hai chục cung thủ đi tìm dọc theo bờ sông Biện Hà. Quả nhiên tìm thấy một đống tro than mới đốt trong một cái hố, bèn hỏi hai nông dân đang đứng gần đó, họ nói mình có nhìn thấy đám khói nhưng vì lúc ấy đang làm đồng, lại đứng hơi xa, ngỡ là có ai đó đốt cỏ khô hoặc đốt tiền giấy nhân ngày thanh minh nên không chú ý nữa. Trong đám tro than, tôi còn tìm thấy cái này…” Triệu Bất Vưu cầm lấy vật mà Cố Chấn đưa ra: đó là một mẩu vải trắng chưa cháy hết, chất vải thô dày. Vạn Phúc nói: “Hôm qua tiểu nhân đứng trên cầu vòm nhìn thấy tấm vải phủ trên bè, chắc là thứ vải này.” Triệu Bất Vưu nói: “Gã đạo sĩ không thể đi bộ mà chạy trốn, chắc trên bờ phải có kẻ tiếp ứng.” Cố Chấn mỉm cười: “Đúng thế. Cách cái hố không xa, có vết bánh xe, có một số dấu chân, đều còn mới. Vết bánh xe kéo dài đến tận đường cái thì không nhận ra nữa, nhưng nhìn vết cuối cùng thì đoán ra nó từ phía kinh thành chạy đến. Hiện nay gã lẩn trốn trong thành Biện Lương, gã bày ra trò https://thuviensach.vn khốn kiếp này, có lẽ nhằm đòi tiền thưởng của nhà nước, nào ngờ lại có ai đó viết thêm hai chữ, biến thành chuyện xấu xa, khiến gã rất khó xoay xở.” • • • Trước cửa Đông Hoa. Trịnh Đôn đang định hỏi Tống Tề Dụ thì mấy cậu học sinh xúm lại nói: “Hôm nay Tống huynh làm bài văn sách ra sao?” Trịnh Đôn thấy bất tiện, bèn nói: “Tôi đi tìm Chương Mỹ.” Tống Tề Dụ gật đầu: “Được, chúng ta chia nhau đi tìm.” Trịnh Đôn bước đi, Tống Tề Dụ nói cười vui vẻ với mấy anh học sinh Thái học, giọng anh rất nhẹ nhõm thậm chí phấn chấn. Trịnh Đôn bỗng cảm thấy rất buồn. Trịnh Đôn là con một trong gia đình, khi anh lên ba thì bà mẹ ốm qua đời, không lâu sau đó cha anh lấy vợ kế, một phụ nữ tính tình hiền hòa, nhưng rồi cũng không sinh con; tuy nhiên, vẫn là “dì ghẻ con chồng” nên mối quan hệ với anh cũng nhàn nhạt bình thường. Cha anh là võ quan, thường phải luân phiên đi miền biên ải miền tây bắc, để anh và mẹ kế ở nhà. Anh luôn cảm thấy mình đơn độc như đứa con côi. Cũng may, hơn ba năm sau anh đi học lớp đồng ấu, cùng Tống Tề Dụ và Chương Mỹ trở thành bạn thân cùng học cùng ở cùng chơi, cả ba luôn gắn bó không rời. Về sau lại cùng lên học trường huyện, trường phủ và trường Thái học. Trịnh Đôn trí lực chỉ bình thường, thân thiết với hai người bạn thông minh, nghe họ đàm đạo kinh sử, anh cũng tiếp thu được nhiều điều bổ ích nên vẫn được lên lớp thuận lợi. Trong lòng Trịnh Đôn, Tống Tề Dụ và Chương Mỹ thậm chí nặng đồng cân hơn cả cha mẹ. Lúc này Tống Tề Dụ đang vui vẻ hết mình, còn Chương Mỹ thì không rõ tung tích, anh rất hoang mang, lo lắng. • • • https://thuviensach.vn Lòng nặng trĩu tâm tư, Trịnh Đôn đi đến khu nhà Thượng xá của Thái học ở dãy nhà ngang phía tây Triêu Tập viện. Đây là khu nhà xây vào những năm Vương An Thạch chấn hưng biến pháp, tường hồng ngói xanh, xung quanh rợp bóng những cây cổ thụ. Tấm biển treo trên cửa khắc bốn chữ “Duy minh duy thông[47]” trích từ sách “Kinh Thư” do Sái Kinh viết chữ mẫu, vừa rắn rỏi vừa bay bướm. Mấy anh gác cổng nhận ra Trịnh Đôn nên không ngăn cản. Anh bước vào. Trước mặt là cây quế cổ thụ trăm năm tuổi, sừng sững cứng cáp, xum xuê lá xanh mơn mởn. Ngôi nhà chính ở trung tâm là Thánh hiền từ miếu, chính giữa đặt tượng Khổng Tử, hai bên tả hữu là tượng Mạnh Tử và tượng Vương An Thạch. Vào năm thứ ba Sùng Ninh[48], Sái Kinh sau khi lên làm Tể tướng đã phế trừ cựu đảng, đề cao Vương An Thạch, thiên tử ban chiếu rằng “Kể từ sau thời Mạnh Kha (tức Mạnh Tử), Hình quốc công Vương An Thạch là người duy nhất xứng với Khổng Tử, vị thế đứng sau Mạnh Kha, (trẫm) phong (ông ta) là Thư vương”. Trịnh Đôn đi vòng qua giảng đường của Học điện phía sân trước, đi vào hành lang bên cạnh, đi qua một cái cổng, đến sân sau của Thượng xá. Là một sân rộng vuông vức, phía bắc là mấy gian giảng đường rộng rãi, ba phía đông, tây, nam là các dãy trai xá, mỗi trai gồm năm gian nhà; Tống Tề Dụ ở gian đầu phía đông, Chương Mỹ ở gian thứ ba phía nam. Học sinh Thượng xá hôm nay đi dự Điện thí, đã thi xong nhưng họ chưa về, cả khu nhà vắng lặng im ắng, chỉ nghe thấy những tiếng chim kêu ríu rít trên cây. Trịnh Đôn bước tiếp đến phòng Chương Mỹ ở, thấy cửa khép hờ, gõ cửa nhưng không thấy ai thưa, anh bèn nhẹ bước vào. Bên trong im ắng không có ai. Một chiếc lò sưởi khá lớn, choán nửa gian phòng. Trịnh Đôn nhìn cái giường của Chương Mỹ kê sát tường bên trái. Chương Mỹ vốn rất ngăn nắp, cái chăn cũ bọc vải xanh được gấp vuông vức, bên trên là cái gối nan trúc, áo gối vải xanh cũng phẳng phiu không nếp nhăn. Bên trên gối và chăn có lóp bụi mỏng vì mấy hôm nay giường này bỏ trống không ai nằm. https://thuviensach.vn Đứng nhìn một lát, tất cả trống trải không có dấu hiệu gì, Trịnh Đôn lại quay nhìn cái tủ của Chương Mỹ. Tủ khóa. Anh tin chắc trong đó chỉ có vài bộ quần áo và chút tiền chứ không có gì khác. Trên giá sách chật kín sách các loại - những cuốn kinh thư đã được đọc đến nhàu nát. Chương Mỹ, anh đang đi đâu? Tại sao không hề nhắn tôi một tiếng? • • • Triệu Bất Vưu, Cố Chấn và Trương Trạch Đoan cùng bước lên con thuyền khách mới. Hai mươi lăm thi thể kể cả Lang Phồn, được xếp ngay ngắn ở khoang chính, đều đắp chiếu. Triệu Bất Vưu dẫn Trương Trạch Đoan đi đến cửa khoang: “Trạch Đoan, anh thử nhận diện giúp tôi đây có phải những người đi trên con thuyền mất tích hôm qua không?” Trông một dãy xác chết, Trương Trạch Đoan thấy sợ, mở to mắt, lùi ra, không dám bước lại gần. Triệu Bất Vưu ôn tồn động viên: “Anh cần vẽ cảnh sông lúc trưa hôm qua, có lẽ con thuyền khách ấy là một phần của bức tranh cũng nên?” Trương Trạch Đoan ngơ ngác gật đầu. Triệu Bất Vưu tiếp tục: “Thoạt đầu, nó sắp gặp nguy, thì người trên thuyền đều vẫn đang sống, nhưng chỉ lát sau họ đã bỏ mạng, đến giờ vẫn chưa xác định được họ là những ai, cũng chưa rõ nguyên nhân, về hung thủ thì lại càng bí ẩn. Một người bỏ mạng, cả gia đình đau xót, huống chi hơn hai chục nạn nhân thì sẽ khiến hàng trăm người buồn thương. Cố Chấn và tôi đang tìm hiểu điều tra vụ hung án này, bước đầu, nếu không thể nhận diện nổi nạn nhân thì có lẽ phải bó tay, rất khó làm tiếp.” Trương Trạch Đoan nghe xong lại nhìn vào trong khoang, vẫn thấy sợ, định nói gì đó nhưng còn do dự, sau một lát suy nghĩ, anh nói: “Được, tôi sẽ vào xem sao.” Rồi anh hạ cái hòm dụng cụ xuống, mở nắp, lấy ra một xấp giấy vẽ, đều là ký họa phác thảo, rồi cầm một tờ giấy vẽ con thuyền khách lên. Dù https://thuviensach.vn chỉ là phác họa nhưng vẫn thể hiện được hai ba chục người, hoặc hò hét, hoặc hạ cột buồm, chống sào hoặc kéo dây chão… rất sinh động, thậm chí một số người đã được vẽ cả mặt mũi rất rõ ràng. Triệu Bất Vưu và Cố Chấn đều rất mừng, Vạn Phúc ghé sát lại xem, trầm trồ: “Hệt như cảnh hôm qua tiểu nhân nhìn thấy.” Trương Trạch Đoan gượng cười: “Hơn năm chục khuôn mặt người trên thuyền, tôi nhớ được mấy người?” Triệu Bất Vưu vội nói: “Không sao, anh nhận ra được một người cũng là rất quý rồi!” Cố Chấn và Vạn Phúc đi vào trong khoang thuyền, Triệu Bất Vưu cũng kéo Trương Trạch Đoan vào theo, rồi bước đến chỗ thi thể thứ nhất đặt dưới ô cửa sổ bên trái. Vạn Phúc vén một góc cái chiếu lên, lộ ra một khuôn mặt mà máu đen đã trào ra mắt mũi mồm tai, hôm qua thì chưa thế này. Trương Trạch Đoan sợ quá giật mình kêu lên. Triệu Bất Vưu vội vỗ vai anh, động viên: “Đừng sợ, đừng sợ.” Cố Chấn nói: “Hôm qua nhân viên chuyên khám nghiệm nói rằng 24 người chết do trúng độc. Trưa nay kiểm tra và kết luận chất độc là Thử mãng thảo - thứ cỏ độc chỉ ở Giang Nam mới có. Người bị trúng độc sẽ nứt môi, đen răng, sau một ngày một đêm thì chín khiếu đều rỉ máu.” Trương Trạch Đoan nghe xong càng thêm sợ, đứng nép sang bên không dám nhìn nữa. Triệu Bất Vưu: “Tôi biết Trạch Đoan có cặp mắt tinh tường và trí nhớ cực tốt, chỉ nhìn một lần là nhớ rất chuẩn…” Trương Trạch Đoan vẫn không dám nhìn thêm, tay chỉ vào bức vẽ, nói giọng run run: “Tôi đã nhìn rồi, người này là phu thuyền đã rút cái chốt hãm cột buồm…” Trong bức phác họa, có một người mặc áo cộc, đôi chân khẳng khiu đang đứng trên mái lợp gỡ dây thừng ở thân dưới cột buồm. “Người này thì quay lưng lại…” “Hôm qua, lúc anh ta nhảy lên nóc thuyền thì tôi nhìn thấy, sau khi rút chốt, anh ta ngoảnh về phía tôi một lần: gò má cao, mũi tẹt, chóp mũi bè https://thuviensach.vn bè, có hai chòm ria…” Triệu Bất Vưu nhìn cái xác, thấy đúng như Trương Trạch Đoan vừa kể lại. “Đúng rồi! Bây giờ chúng ta nhìn cái xác thứ hai.” Vạn Phúc lại lật chiếu đậy cái xác thứ hai. Trương Trạch Đoan chỉ dám liếc nhìn rất nhanh, rồi chỉ vào một người cao cao đang chống sào trong tranh: “Là người này.” Mặt anh ta được vẽ rất tỉ mỉ, lông mày xếch xuống, mũi khoằm, môi bẹt, cằm dài. Rất giống cái xác này. Cứ thế, Trương Trạch Đoan tiếp tục nhận diện những người khác, anh dần không thấy sợ nữa. Ngoài Lang Phồn ra, đã xác định được 15 trong 24 thi thể, hơi lưỡng lự đối với 4 thi thể; 5 thi thể còn lại, thì 2 trong số đó hôm qua Trương Trạch Đoan chỉ nhìn nghiêng nên không dám chắc, 3 thi thể cuối cùng thì hoàn toàn không nhớ. Tóm lại, đa số bọn họ là người trên Mai thuyền hôm qua, khớp với tranh vẽ phác thảo, không kể 5 người còn lại. “Cũng may, tôi đã vẽ lại tỉ mỉ những người trên thuyền.” Trương Trạch Đoan bước ra khỏi khoang thuyền, lau mồ hôi trán, khuôn mặt già trước tuổi của anh có nét vui vẻ rất chân thành. Triệu Bất Vưu mỉm cười. Anh chàng này chỉ say mê hội họa, chứ không bận tâm thứ gì khác. Lúc nãy hoảng sợ khi nhìn xác chết, lúc này anh ta đã quên béng và trở lại với hứng thú của mình. Năm ngoái Triệu Bất Vưu mời Trương Trạch Đoan đến nhà dùng bữa, chú em họ Triệu Bất Khí cũng có mặt - Bất Khí hơi quá đáng, đã múc thìa muối cho vào bát thang của Trương Trạch Đoan nhưng Trương Trạch Đoan vẫn húp hết mà không cảm thấy mặn gì hết. “Hôm qua sau khi con thuyền đó biến mất, gã đạo sĩ lướt xuôi dòng thì Trạch Đoan đang ở đâu?” “Tôi vẫn đứng trên cầu vòm.” “Anh có thấy điều gì lạ không?” “Lúc đó tôi mải quan sát để nhớ vẻ mặt của những người đứng trên cầu nên chỉ thoáng nhìn tay đạo sĩ, chứ không nhìn kỹ.” https://thuviensach.vn “Anh dù thoáng nhìn thì vẫn chuẩn hơn người khác nhìn lâu, chắc anh có thấy hai tiểu đồng phía sau đạo sĩ chứ?” “Có thấy! Chú tiểu đồng hơi cao hơn, chính là thằng bé đứng trên mui thuyền nhưng đã thay quần áo khác.” “À ra thế…” Triệu Bất Vưu nhìn vào giữa bức tranh: trên mui thuyền có một phụ nữ bế thằng bé con, đang vẫy tay. Triệu Bất Vưu đã nghe Vạn Phúc kể lại tình hình lúc đó, phía sau đạo sĩ có hai tiểu đồng - cũng như đạo sĩ, chúng không thể bỗng dưng hiện ra, mà đều là người ở sẵn trên Mai thuyền; một trong hai tiểu đồng chính là thằng bé con trên mui thuyền, và chắc chắn tiểu đồng thứ hai cũng nấp sẵn trên thuyền. Qua nhận diện của Trương Trạch Đoan, có thể đoán chắc là thế. Khi thuyền gặp nạn, người phụ nữ kia bế đứa trẻ lên mui thuyền để làm gì? Không cần thiết. Vì thuyền gặp nạn không nguy hiểm gì, nhiều nhất là gãy cột buồm, rồi thuyền bị quay ngang quay dọc, cứ để đứa trẻ trong khoang vẫn an toàn hơn… Triệu Bất Vưu lại hỏi: “Chắc anh cũng thoáng nhìn gã bạch y đạo sĩ?” Trương Trạch Đoan hơi do dự, rồi nói: “Đó là Lâm Linh Tố.” “Lâm Linh Tố?” Cố Chấn và Vạn Phúc cùng thốt lên. “Lâm Linh Tố là giáo chủ Ngọc Chân, đã chết rồi kia mà?” Triệu Bất Vưu rất kinh ngạc nói. Đương kim thiên tử sùng tín Đạo giáo, sáu bảy năm trước, nhà vua đi khắp nơi tìm các phương sĩ, ngài đã đọc tác phẩm “Thần tiêu dao” của Lâm Linh Tố với vô số từ ngữ mĩ miều về thần tiên, rất vui nên đã triệu kiến ông ta. Lâm Linh Tố thưa rằng: “Trời có chín tầng, Thần ở tầng cao nhất. Trên đó có Ngọc Thanh vương, danh hiệu là Trường sinh đại đế quân, chính là bệ hạ; nay bệ hạ đã giáng trần cai quản nhân gian.” Nhà vua nghe vậy càng mừng rỡ, ra lệnh cho Đạo sách viện dâng biểu cầu thần, và nhà vua tự xưng là Giáo chủ Đạo quân hoàng đế. Kể từ đó Lâm Linh Tố rất được trọng vọng, quyền thế át cả các vương hầu công khanh, thu nạp gần hai mươi ngàn đệ tử, sống sung sướng xa hoa, hết sức ngông nghênh. Thiên tử gọi y là “Kim môn vũ khách”, là “Thông https://thuviensach.vn minh thần tiên”, và tự tay đề chữ ban cho danh hiệu “Ngọc Chân giáo chủ Thần tiêu Ngưng thần điện Thị thần”. Nhưng cách đây hai năm, kinh thành bị thủy tai ngập lụt, Lâm Linh Tố tuyên bố mình tinh thông Ngũ lôi pháp, có thể hô phong hoán vũ sai khiến thần linh, thiên tử bèn sai y lên tường thành “đuổi nước lũ”, pháp thuật thất bại, lũ vẫn dâng cao, phu phen giữ thành chống lụt tức giận vác gậy đuổi đánh y. Thiên tử thất vọng, bèn cho Lâm Linh Tố quy sơn mà tu đạo. Năm ngoái Lâm Linh Tố đã chết, chôn ở Vĩnh Gia. Trương Trạch Đoan chậm rãi nói: “Tôi cũng biết Lâm Linh Tố đã chết, nhưng hôm qua tôi thoáng nhìn là nhận ra ông ta. Nhất là đôi tay: ngón tay ông ta dài khác thường, nuôi móng tay dài đến nửa gang tay; khi xòe bàn tay ra, năm ngón tay choãi rộng và cong lên, hai ngón cái vểnh lên rất khiếp.” Cố Chấn hỏi: “Tức là hắn chưa chết?” Triệu Bất Vưu tin ở thị lực của Trương Trạch Đoan. “Hắn đã giả chết. Sau khi bị thất sủng, hắn muốn bày trò ‘thuyền tiên và thiên thư’ đế ngóc đầu dậy, nhưng một kẻ như hắn thì chẳng thể làm nên trò trống gì.” Cố Chấn nói: “Có người đã sửa lại ‘thiên thư’ cho nên vố này gã lừa đảo họ Lâm chẳng ăn nhằm gì mà còn bị chết dở. Vụ án này ngày càng thêm loạn.” https://thuviensach.vn 6 Kiếm “Nghĩa Tại” Học giả tu kính thủ thử tâm, bất khả cấp bách. Đương tài bồi thâm hậu, hàm vịnh ư kỳ gian, nhiên hậu khả dĩ tự đắc[49]. - Trình Di Triệu Bất Vưu tiễn Trương Trạch Đoan, rồi quay lại thuyền. Vạn Phúc nói: “Người khám nghiệm tử thi đã xem xét thi thể Lang Phồn, nói rằng anh ta bị kiếm đâm vào ngực tử vong. Hung khí vẫn ở bên người Lang Phồn.” Rồi Vạn Phúc mở tủ trong khoang lấy ra hai vật bọc vải, một dài, một vuông. Triệu Bất Vưu mở xem vật dài chừng hai gang tay, đó là một thanh đoản kiếm có cả bao kiếm. Rút ra, thấy máu dính lưỡi kiếm đã khô đen, trên lưỡi kiếm khắc hai chữ “Nghĩa Tại”. Triệu Bất Vưu nhận ra đây là thanh kiếm của Lang Phồn, tên kiếm xuất phát từ lời của Mạnh Tử: Ngôn bất tất tín, hành bất tất quả, duy nghĩa sở tại[50]. Lang Phồn tập võ nhưng không bận tâm quan niệm kiểu giang hồ “tráng sĩ đã nói thì phải làm, đã làm thì phải có kết quả”, mà là theo đuổi đại nghĩa của Nho gia: sát thân thành nhân[51], xả thân vì nghĩa. Triệu Bất Vưu lại xem bọc vải thứ hai: trong đó có hai cuốn sách, là cuốn “Mạnh Tử” và cuốn “Lục thao”. Tri thức về đạo nhân nghĩa và binh thư kế sách là chí hướng của Lang Phồn. Anh bỏ mạng bởi thanh kiếm “Nghĩa Tại”, là vì một thứ Nghĩa gì? Có phải là Nghĩa mà đời anh hằng theo đuổi? Hay chỉ là, vì ngẫu nhiên gặp kẻ hung ác, anh không nỡ đánh hắn bị thương, nhưng lại bị hắn đoạt mất kiếm rồi sát hại anh? https://thuviensach.vn Triệu Bất Vưu rất buồn, im lặng không biết nói gì. Hai thứ này là vật chứng, Triệu Bất Vưu đưa lại cho Vạn Phúc cầm. “Tìm thấy ở dưới thi thể Lang Phồn à?” “Vâng. Lưng Lang Phồn có vết máu dính trên kiếm. Mu bàn tay có vết răng của người trưởng thành cắn.” Có phải là vết răng của hung thủ? Nếu đúng thế, thì có lẽ hung thủ là kẻ không biết võ công, hắn phải hèn hạ cắn Lang Phồn để cướp được thanh đoản kiếm. Nhưng nếu hắn không biết võ công thì sao giết nổi Lang Phồn? Hay chỉ là ngộ sát? Có vẻ như, sau khi giết xong thì hắn vứt kiếm vào khoang ngầm rồi mới kéo xác Lang Phồn xuống để giấu đi. Hung thủ là ai? Có phải là một trong 24 người đã chết? Là gã đạo sĩ Lâm Linh Tố đã trốn mất? Hay là gã Cốc Nhị Thập Thất người duy nhất sống sót? Hay là một người khác đã bỏ trốn nhân lúc hỗn loạn? Triệu Bất Vưu hỏi: “Đã thẩm vấn Cốc Nhị Thập Thất chưa?” Cố Chấn nói: “Tối đã giải hắn đến phủ Khai Phong giao cho Suy quan. Tối qua đã tra hỏi mấy lần, nhưng không moi được tin gì mới. Tôi cũng cử người đi dò tìm tung tích gã đạo sĩ, nhưng hôm qua là thanh minh, rất đông người ra vào thành, tìm một gã đạo sĩ không dễ. Mới chỉ biết gã tên là Lâm Linh Tố, chắc sẽ tìm được vài manh mối.” Triệu Bất Vưu trầm giọng: “Gã cố ý chọn ngày để hành động. Đông người dõi theo thì tiếng vang sẽ lớn; ngày thanh minh có vẻ phù hợp để bày trò ma mãnh, nên gã tung ra tám chữ “Thiên địa thanh minh Đạo quân thần thánh”; hôm qua người ta đốt nhiều vàng mã, nên dễ dàng đốt bè gỗ mà không bị chú ý.” “Ngoài gã đạo sĩ ra, thì kẻ nào đó thêm vào đó hai chữ, lại càng đáng ngờ, có lẽ chính kẻ đó đã sát hại hơn hai chục người.” “Hiện giờ chưa thể khẳng định là ai. Nhưng, sự việc thuyền tiên tung ra Thiên thư, ngụy tạo điềm lành, sau đó giết người, xóa dấu vết, để lại câu nói ngỗ nghịch… chứng tỏ Mai thuyền ẩn chứa không ít bí mật.” “Có thể là chủ thuyền chở khách mới là kẻ gây ra hậu quả, nhưng đến giờ vẫn chưa biết ai là chủ thuyền cũng như lai lịch của con thuyền.” “Phải tra sổ của nơi thu thuế trên sông, loại trừ dần.” https://thuviensach.vn “Tôi đã sai người đang tra cứu.” “Được! Tôi phải đi tìm Chương Mỹ xem sao.” Triệu Bất Vưu cố né tránh cái ý nghĩ này: ngờ rằng Lang Phồn và Chương Mỹ xuất hành cùng một ngày, không phải ngẫu nhiên. Đến giờ vẫn chưa thấy tin về Chương Mỹ, chỉ e đã có chuyện chẳng lành. • • • Triệu Bất Vưu cáo biệt Cố Chấn rồi đi qua cầu, sang bờ nam sông Biện Hà. Thuyền chở khách từ Biện Kinh đi phủ Ứng Thiên đều đậu ở đây để chờ khách, chia ba nhóm thuyền sớm, thuyền trưa và thuyền tối. Hôm Hàn thực, Lang Phồn lên thuyền, chắc là đi thuyền tối. Thuyền tối, thường chỉ có vài con thuyền đậu bên bờ. Triệu Bất Vưu lần lượt hỏi các chủ thuyền nhưng họ đều không nhớ. Con thuyền cuối cùng đang đậu trước quán trà Tiêu Nhị Nương, chủ thuyền tên là Hạ Bách Tam. “Triệu tướng quân định đi thuyền à?” Hạ Bách Tam tuổi trung niên, cao gầy. “Không. Tôi muốn hỏi thăm Hạ huynh một chuyện.” “Ngài lại xét án cho người ta à? Là chuyện gì, xin ngài cứ hỏi.” “Huynh có biết viên ngoại ở ty Thiện bộ Lễ tên là Lang Phồn không?” “Là Kiếm tử trong Đông thủy Bát tử phải không?” “Đúng thế!” “Tám vị ấy thường tập hợp ở quán trà Lão Nhạc bờ bên kia. Triệu tướng quân định hỏi ông ta về chuyện gì?” “Chiều hôm Hàn thực, ông ấy có ngồi thuyền của huynh đi phủ Ứng Thiên không?” “Hôm Hàn thực? Để tôi nhớ lại xem… hôm đó có mười hành khách… Và không có ông ấy.” “Thế à? Cảm ơn huynh.” Vậy là các con thuyền thường xuyên đi tối đều không nhớ Lang Phồn. Vậy anh ta đi bằng cách nào? Đi đường bộ? Nhà Lang Phồn không có https://thuviensach.vn ngựa, và, cưỡi ngựa đi Ứng Thiên cũng rất mệt, ngồi thuyền xuôi dòng chỉ một buổi tối là đến nơi, tội gì phải cưỡi ngựa? Triệu Bất Vưu bước đi, vừa đi vừa nghĩ ngợi. Bỗng Hạ Bách Tam lại gọi: “Triệu tướng quân! Hôm đó tôi không thấy Lang Kiếm tử nhưng nhìn thấy Sách tử.” “Sao?” Triệu Bất Vưu vội ngoảnh lại. “Huynh nói là Sách tử Chương Mỹ?” “Vâng. Lúc đó thuyền tôi sắp nhổ neo, ông ấy vội chạy đến rồi lên thuyền.” “Ông ấy đi đâu?” “Phủ Ứng Thiên.” “Đến phủ Ứng Thiên ông ấy xuống thuyền à?” “Đúng!” Triệu Bất Vưu nén kinh ngạc, lại hỏi: “Ông ấy đem theo những gì?” “Không đem theo gì cả. Tôi cũng lấy làm lạ, đi xa thế lại đi tay không.” “Trên thuyền, ông ấy có nói gì không?” “Không. Cứ im lặng suốt, như đang nghĩ ngợi gì đó. Chỉ nói là đi Ứng Thiên, trả tiền đi thuyền, bà xã tôi dẫn ông ấy vào một gian nhỏ ở khoang, hỏi ông có cần ăn gì không, ông ấy bảo đã ăn rồi. Đến tối, ông ấy ra đứng ở đuôi thuyền ngắm sông nước, ngắm trăng, dù nói gì ông ấy cũng chỉ im lặng gật đầu. Đứng đến khuya lại quay vào khoang. Hôm sau cập bến Ứng Thiên thì ông ấy lên bờ…” • • • Đông thủy ngũ tử khấn vái Lang Phồn xong, họ lại trở về quán trà Lão Nhạc bên bờ sông Biện Hà. Lúc này đã hoàng hôn, quán vắng khách. Con thuyền khách mới đã được kéo vào cầu tàu, chỉ còn hai thuyền khách đậu bên bờ sông, nhà thuyền đang ăn com. https://thuviensach.vn Bốn bề vắng lặng im ắng, năm người ngồi vây quanh cái bàn kê sát bờ nước, tất cả đều trầm mặc. Chỉ có Kỳ tử Điền Huống cầm hai quân cờ Định Dao[52] một trắng một đen, vân vê kêu rin rít nghe thực não nề. Mặc tử Giang Độ Niên nghe sốt ruột quá nhìn sang Điền Huống, Điền Huống bèn dừng tay. Trịnh Đôn cảm thấy rất không thoải mái, nâng chén trà uống phát ra âm thanh suỵt soạt khá to, anh vội nuốt “ực” một cái, rất lúng túng, rồi đưa tay lên quệt mép. Giang Độ Niên rất bức xúc, đành lên tiếng vậy: “Lang Phồn đi phủ Ứng Thiên làm gì nhỉ?” Giản Trang ngồi ghế ở đầu bàn, cau mày không nói gì. Nhạc Chí Hòa thấy Giản Trang im lặng thì cũng tiếp tục trầm ngâm. Điền Huống thở dài, đảo mắt nhìn vô định, suy nghĩ rất lung. Trịnh Đôn khẽ nói: “Vẫn không thấy Chương Mỹ đâu, chiều nay tôi đã hai lần vào ký túc xá hỏi, các bạn ở cùng đều nói anh ấy chưa về.” Điền Huống, cũng như mọi ngày, chậm rãi nói: “Có lẽ Lang Phồn cảm thấy không yên tâm nên mới đi phủ Ứng Thiên.” Giang Độ Niên lập tức hỏi: “Không yên tâm về điều gì?” “Tôi cũng không biết, nhưng chắc phải có điều gì đó khiến anh ấy không yên tâm.” “Nhưng ít ra anh ấy phải cho chúng ta biết đôi ba câu.” “Chắc là đột ngột quá nên không kịp nói.” “Chương Mỹ thì sao?” “Chắc cũng có nguyên nhân của mình.” “Nguyên nhân gì khẩn cấp đến nỗi bỏ cả tham gia Điện thí?” “Tôi biết sao được.” Mọi người lại trầm mặc. Hồi lâu sau Giản Trang mới nghiêm nghị nói: “Lang Phồn đã chết, quan phủ đang điều tra, chúng ta tạm thời không thể làm gì. Hiện giờ cần gấp quan tâm Chương Mỹ, chúng ta nên chia nhau đi tìm - đi hỏi tất cả những ai Chương Mỹ quen.” https://thuviensach.vn Giang Độ Niên hỏi: “Còn anh ấy?” Giản Trang trầm ngâm, rồi nói: “Những việc cần làm, chúng ta đã làm rồi; trời không chiều ý con người thì cũng đành vậy. Anh ấy cứ việc đi.” • • • Triệu Bất Vưu đang ngồi trong thư phòng suy nghĩ về vụ án bỗng nghe thấy tiếng gõ cửa. Triệu Mặc Nhi chạy ra mở cửa: “Chào Cố huynh. Muộn thế này…” “Anh trai cậu đã ngủ chưa?” Cố Chấn hỏi. “Chưa ạ.” Triệu Bất Vưu vội cầm chiếc đèn dầu bước ra đón. “Bất Vưu, vụ án này không thể làm…” “Sao thế?” “Lúc nãy quan Phủ doãn cho gọi tôi đến, nói là tạm gác vụ án lại, không cho điều tra nữa.” Triệu Bất Vưu sững sờ: “Quả nhiên là thế…” “Là vì hai chữ viết thêm vào tấm gấm, anh đã đoán trước rồi?” “Ngay từ đầu tôi đã hơi lo lắng, dù có thêm hai chữ ấy hay không, thì vụ việc vẫn rất khó điều tra tiếp. Nếu không có hai chữ ấy thì đó là ‘Thiên thư giáng trần’; không như triều đại trước, hiện nay không có các trung thần chính trực can gián nhà vua, ai ai cũng cầu an, dâng ‘điềm tốt lành’ để được lĩnh thưởng. Nay Thiên thư bị thêm hai chữ ấy biến thành ‘phản thư’, nếu bề trên nhìn thấy thì bề trên sẽ rất điên tiết. Nếu bắt được hung thủ thì tốt, nhưng vụ án này rất khó điều tra; nếu không tra ra kết quả ai chủ mưu, ai khơi chuyện ra, ai mớm lời… thì lúc đó sẽ có không ít người dâng thư chỉ trích, bôi nhọ, chê bai.” “Chà chà! Đúng là tôi cũng chưa nghĩ kỹ. Có lẽ quan Phủ doãn đã bẩm lên bộ Hình, bộ Hình lại bẩm báo thừa tướng. Vương Phủ mới lên làm thừa tướng tất nhiên muốn né tránh tai vạ hiềm nghi. Nhưng nếu chỉ có thế thì vẫn dễ làm việc, nếu phá được án thì chắc họ cũng muốn nhận công lao, chỉ hiềm trong ngục lại xảy ra chuyện…” https://thuviensach.vn “Gã phu thuyền Cốc Nhị Thập Thất chứ gì?” “Đúng! Hắn đã tự sát.” “Tự sát?” “Uống thuốc độc. Vì hắn chưa bị coi là tội phạm nên lính ngục chưa bắt hắn mặc quần áo tù, cũng chưa thẩm vấn tỉ mỉ. Hắn giấu sẵn lọ thuốc độc trong người, nhân lúc không ai để ý, uống luôn. Hắn là nhân chứng duy nhất trực tiếp nhất trong vụ án, hắn chết rồi thì càng khó phá án. Quan Phủ doãn cũng không muốn dính dáng đến vụ việc, nói rằng cứ gác lại đã, ít lâu sau người ta sẽ lãng quên. Ông ấy ra lệnh, thì cấp dưới chúng tôi đành phải nghe. Đây là điều mà các nhân viên nhà nước rất bức xúc.” Triệu Bất Vưu trầm mặc một lúc rồi nói: “Ông ta không thể khống chế tôi.” “Huynh sẽ vẫn điều tra?” “Đúng!” “Chỉ e không dễ đâu.” “Không thể để cho hơn hai chục người chết rồi thì thôi.” • • • Sáng và tối mỗi ngày, Giản Trang đều tĩnh tâm ngồi một canh giờ, nhưng sáng nay tâm trí anh rối bời không sao làm được. Năm xưa khi anh theo học thầy Trình Di thì thầy đã thất thế, cả thảy ba lần nghe thầy thuyết giảng, lần cuối cùng thầy mới nói chuyện riêng với Giản Trang. Khi đó anh còn trẻ, thấy thời cuộc hỗn loạn, anh từng có chí hướng làm trong sạch chính sự. Có lẽ thầy đã nhận ra ý tưởng quá mạnh mẽ trong anh, nên thầy nói: “Giản Trang con ạ, bậc quân tử phải luôn đề cao sứ mệnh. Con cần giữ vững chữ ‘kính’, an tâm kiên trì sứ mệnh, đó là cốt lõi vậy.” Dù chưa thật hiếu rõ nhưng anh vẫn khắc ghi trong lòng, vài năm sau đó, khi cảm thấy nản lòng mệt mỏi anh suy ngẫm kĩ và mới lĩnh hội được ý của thầy. Dù là đất nước hay một cá nhân, đều có vận và mệnh. Con người tất nhiên dù rất có tâm, có thể phản kháng nhưng sức lực có hạn, vẫn có https://thuviensach.vn những thứ không thể vượt qua. Khi đối diện với giới hạn, người quân tử phải biết trấn tĩnh không hoang mang và càng không từ bỏ; phải kính thiên mệnh nhưng không tự đánh mất bản ngã, biết lựa thời thế mà kiên trì lẽ phải. Kể từ đó Giản Trang chuyên tâm giữ vững chữ Kính: kính tâm, kính nhân, kính sự, và không dám mảy may lơ là coi nhẹ. Hơn hai chục năm qua, anh luôn tu thân dựa vào chữ Kính, nghiêm cẩn trong xử thế, luôn nhẹ nhõm tự chủ không khiên cưỡng. Nhưng hôm nay dẫu vẫn gượng ngồi chiếu tre nhưng lòng anh không ngớt bồn chồn bức xúc bởi hai sự việc - chúng như hai con ngựa hoang không chịu gò bó trong chuồng. Chuyện thứ nhất tất nhiên là về cái chết của Lang Phồn và Chương Mỹ đang mất tích. Kể từ khi anh đến Biện Lương phồn hoa náo nhiệt, thấy nhân tâm ở đây phù phiếm không thực chất, khó mà tìm thấy một người tâm định thần an. Chục năm trước, anh làm quen với bảy người bạn đồng tâm hợp ý. Lang Phồn và Chương Mỹ đều có những nét tính cách rất giống anh, Lang Phồn ít nói nhưng chí cao và đầy hoài bão, như anh hồi trẻ. Chương Mỹ trầm tĩnh, trung thực, giống anh mười năm sau đó; Chương Mỹ có đức hạnh và học vấn hơn đời, ứng đối xử sự thân thiện tình cảm hơn cả Lang Phồn, nếu anh ấy đi làm quan chắc hẳn sẽ gặt hái thành công lớn. Nay cả hai cùng xảy ra chuyện, Giản Trang đau xót và lo âu đan xen khiến anh đứng ngồi không yên. Một sự việc khác là chuyện trong nhà anh. Anh vốn dốc lòng tu thân, không sâu sát đời thực và càng không thạo mưu sinh - như cách nói của Khổng Tử: “Ưu đạo bất ưu bần[53]”, anh không muốn làm quan để mưu cầu bổng lộc và cơm ăn áo mặc. Năm xưa đến Biện Lương vì nơi đây hội tụ vô số nhân tài, lại dễ tầm sư học đạo, đồng thời cũng vì lời mời của một đồng hương. Hai chục năm trước, người đồng hương ấy làm huyện lệnh huyện Tường Phù phủ Khai Phong, dịp đó đất nước đang áp dụng “Tam xá pháp[54]”, các châu huyện đều dành ruộng đất đế xây dựng trường ở. Người bạn ấy rất kính trọng nhân cách và học vấn của Giản Trang, mời anh đến https://thuviensach.vn Biện Lương mở trường dạy học, dành hai chục mẫu ruộng công giao cho anh để tổ chức trường học. Anh đã bán ruộng đất tổ tiên để lại ở quê rồi mua nhà ngoại thành kinh đô để ở. Suốt hai chục năm sống dựa vào tiền cho thuê hai mươi mẫu ruộng, cũng tạm ổn. Nhưng năm nay nhà nước đã dừng chế độ “Tam xá”, thu lại ruộng đất phục vụ học đường, sáng nay quan Chủ bạ huyện Tường Phù đã thu lại giấy tờ liên quan và còn hỏi anh về những chuyện cho thuê ruộng trong những năm qua. Anh không nắm được, vợ anh là Lưu thị vốn “hơi đần” nên mọi việc đều do em gái của anh là Giản Trinh quản lý trông nom. Cô em Giản Trinh do bà vợ bé của cha anh sinh ra, khi ông qua đời, Giản Trinh mới lên hai tuổi, bà mẹ cải giá đi lấy người khác, vợ chồng Giản Trang đem Giản Trinh về Biện Lương giao cho Lưu thị nuôi nấng. Giản Trinh rất thông minh, năm 12-13 tuổi đã có thể chia sẻ việc nhà, hai ba năm sau, Lưu thị giao cho cô điều hành mọi thu chi của gia đình. Dầu kinh tế eo hẹp chẳng khá giả gì nhưng cô vẫn rất khéo thu xếp để cả nhà sống ung dung và có chút tiền bạc dành dụm. Viên quan Chủ bạ hỏi về việc cho thuê ruộng đất, Giản Trang ngồi tiếp ông ta trong nhà, Giản Trinh không tiện ngồi cùng, cô ngồi ở gian trong để trả lời, và nhờ Ô Mị ra nói thay. Tất cả rất rành rọt phân minh. Chủ bạ nghe xong ra về. Ông ta vừa đi khỏi thì Ô Mị khóc ầm lên: “Thu lại ruộng đất thì từ nay sống ra sao? Khổ thân đứa con trong bụng thiếp mới được ba tháng đã phải bị đói khổ cùng cha nó, cùng mẹ cả, mẹ đẻ và cô ruột… hu hu hu…” Giản Trang suốt đời giữ chữ Kính, nhưng vẫn bị rối trí trước mặt người thiếp. Nét yêu kiều của cô thường khiến anh lúng túng khó xử, cái tính cách tùy tiện không e dè của cô thường khiến anh thương cũng khó mà giận cũng không nên. Đúng lúc anh đang phiền muộn thì Lưu thị cũng rầu rầu bước ra, Ô Mị nắm tay Lưu thị rồi cả hai cùng khóc lóc. Giản Trang đang vừa buồn vừa thẹn, lại càng buốt óc trước tình thế này, anh đành đi vào thư phòng để “tĩnh tâm”, nhưng tĩnh tâm sao nổi? https://thuviensach.vn “Mình ơi, đừng buồn nữa! Nhà ta đã có lối thoát!” Chỉ lát sau Ô Mị ngúng nguẩy chạy vào, nước mắt trên mặt vẫn chưa khô nhưng trông cô đã rất vui. https://thuviensach.vn 7 Khuê Các, Họa Phẩm, Và Điền Sản Nhân tâm mạc bất hữu tri, duy tế ư nhân dục, tắc vong thiên lý dã[55]. - Trình Di Tuy hiện giờ vụ án không chút manh mối gì nhưng người ta vẫn có thể cảm nhận chắc chắn có liên quan đến vô số vấn đề. Quan phủ đã gác lại không điều tra nữa, nhưng Triệu Bất Vưu không thể dừng. Giống như nhà nông làm ruộng, thấy cây lúa bỗng dưng khô héo đâu có thể coi như không nhìn thấy? Dẫu không biết nếu đi sâu tìm hiểu sẽ vấp phải những gì, Triệu Bất Vưu cảm nhận mình sẽ như đi vào một vùng đầm lầy mờ mịt, coi chừng kết quả sẽ bằng không, lại còn có thế gặp tai họa nguy đến tính mạng. Nhưng bản tính vốn cứng cỏi, lại là dòng dõi hoàng tộc, thời niên thiếu ở trong Đôn Tông viện bị khống chế đủ bề, ngay ra khỏi cổng cũng không được; hàng ngày tiếp xúc với con em tôn thất, chỉ khi gặp dịp lễ tết thì mới được tham dự các buổi lễ nhưng vẫn phải xếp hàng theo từng tổ nhóm, cấm nói cấm đùa nghịch. Hồi đó, nhìn những bức tường cao cổ kính bám đầy rêu xanh ẩm ướt nước mưa, Triệu Bất Vưu thường nghĩ, sống thế này chẳng bằng chim trong lồng - chúng còn được kêu được hót được nhảy nhót; mình chỉ có thể an phận bị trói buộc ở Đôn Tông viện, sinh trưởng ở đây rồi sẽ chết già ở đây hay sao? May sao những năm gần đây mọi hạn chế dành cho tôn thất dần được nới lỏng. Triệu Bất Vưu là con em hoàng tộc đầu tiên được ra khỏi Đôn Tông viện. Ra chốn nhân gian làm Tụng thư, Triệu Bất Vưu mới cảm thấy mình được sống thật sự. Người ta vẫn chế nhạo Triệu Bất Vưu là “phượng hoàng tự biến mình thành con chuột nơi đầm lầy”, nhưng chỉ Triệu Bất https://thuviensach.vn Vưu mới hiểu rõ: mọi vinh hoa phú quý, hưởng lạc, đều chẳng bằng được làm một con người hữu dụng. Huống chi những tôn quý khi trước chỉ là hư danh, là cái vỏ, thậm chí là nhà ngục. Vì thế, vụ Mai thuyền rùng rợn kinh hãi nhưng cũng khiến ý chí mãnh liệt trong lòng Triệu Bất Vưu trỗi dậy. Đây chẳng phải ý thức đại nghĩa đại dũng to tát gì, nhung nó là tập hợp của những u uất từ thời thơ ấu dồn nén và những hậm hực đối với những quy tắc trói buộc bởi thân thế. Hậm hực, rồi đi đến đâu? Nhưng vẫn còn hơn sống rụt rè thu mình lại, phí hoài cả áo cơm. Từ ngõ Đan Biều đến phường Lễ Thuận không xa, đều ở ngoại ô phía đông thành, Triệu Bất Vưu đi bộ men sông Hộ Long theo hướng bắc. Bờ sông gió nhẹ mát mẻ, những chùm tơ liễu đung đưa, một đàn hạc trắng vừa kêu vừa bay ngang trời, Triệu Bất Vưu thấy lòng sảng khoái, bỗng nổi thi hứng và ngâm nga một bài theo điệu “Đạp sa hành”: Gió đưa vạn dặm, muôn làn sóng gợn mãi xa xa, Đôi bờ đê, ngày xuân, liễu xanh xanh lả lướt. Lòng ta hằng khát vọng trời cao, rộng mở đến vô cùng. Lời ca chạm mây trời, khói sương thì thầm hát, quá đủ để vang bốn phương. Đất rộng trời cao, chàng cứ đi. Đâu cần đánh trống rung chuông thêm hùng tráng? • • • Đang đi, bỗng nhìn thấy một người thấp mập đang xăm xăm bước lại gần, thì ra là Trịnh Đôn. “Chào Bất Vưu huynh.” Trịnh Đôn gấp gáp chắp tay. “Huynh đang…” “Tôi vừa đến nhà Giản Trang, Chương Mỹ vẫn chưa về, tôi đang định đi nơi khác tiếp tục tìm. Mấy ngày qua tôi đã gặp gần hết những người quen của Chương Mỹ nhưng không ai biết anh ấy đi đâu.” https://thuviensach.vn