🔙 Quay lại trang tải sách pdf ebook Làm thế nào để đọc sách hiệu quả - Nhiều tác giả Ebooks Nhóm Zalo CHƯƠNG I VAI TRÒ CỦA VIỆC ĐỌC SÁCH TÓM TẮT Nếu bạn đang có cuộc sống tốt, ổn định và bạn hài lòng với điều đó thì có cần phải đọc sách không? Chương đầu cuốn sách sẽ giải đáp giúp bạn. ĐỌC ĐỂ LÀM GÌ — Nguyễn Cảnh Bình — Việc đọc rất quan trọng. Nếu bạn biết cách đọc, cả thế giới sẽ mở ra cho bạn. — Barack Obama Câu hỏi này thuộc loại những câu hỏi khiến người nghe ấp úng, bởi thoạt tiên nó nghe chung chung. Thường thì những câu hỏi dễ trả lời phải thật cụ thể. Trong vòng 10 giây, hầu hết chúng ta đều bịa ra được một vài ý trả lời nào đó nhưng nhiều khả năng các ý sẽ lẫn lộn vào nhau và không được mạch lạc. Thực ra, chung chung hay cụ thể nằm ở tư duy của chúng ta. Nếu bạn bất ngờ, bạn sẽ khó hiểu được câu hỏi và trả lời không mạch lạc, nhưng nếu có thời gian suy nghĩ lâu hơn, bạn sẽ nói sao? Dưới đây tôi đưa ra câu trả lời của mình. Nếu bạn có ý khác, hãy bàn thêm với tôi nhé! ĐỌC ĐỂ GIẢI TRÍ Việc này giúp cho đầu óc của chúng ta đỡ căng thẳng. Nhưng câu hỏi đầu tiên cần đặt ra khi nói đến mục đích này là: có nên đọc kiểu giải trí hay không? Câu trả lời là “Có!”. Giải trí là nhu cầu bình thường và có những loại sách để phục vụ nhu cầu này. Và nếu có, bạn cứ thế mà đọc đi, chẳng sao cả. Nhưng bạn biết vấn đề nằm ở đâu không? Đó là khi bạn dành-cả-cuộc-đời chỉ để đọc sách giải trí. Các vĩ nhân toàn đọc sách cao siêu trời ơi đất hỡi thì cũng tốt cho các vị, nhưng hầu hết chúng ta đang không phải là vĩ nhân ị g g g g p hoặc sẽ không trở thành vĩ nhân (điều này bạn đã tự đi đến kết luận được rồi đúng không?). Nói tóm lại, cũng tương tự, nếu bạn thích đọc sách giải trí thì cứ đọc, không cần áy náy mất thời gian, nhưng tôi có vài kinh nghiệm muốn chia sẻ thế này. Tôi thường đọc sách giải trí vào buổi tối để thư giãn đầu óc và thường chọn sách, truyện hài hước hoặc lãng mạn dễ đọc. Thứ hai, sách giải trí không hoàn toàn vô ích, nó giúp thư giãn thì không phải bàn cãi, ngoài ra không phải là không cung cấp được một chút kiến thức hữu ích nào. Kiến thức đến qua con đường hài hước thì không còn gì dễ vào bằng. Trong cuộc sống chúng ta cũng cần khiếu hài hước, cần tận hưởng và nếu tự sở hữu thì càng tốt. Chúng ta cũng cần những đề tài để nói chuyện với người khác, bạn đọc 50 sắc thái (Fifty Shades of Grey) rồi đi buôn chuyện cũng được, cho dù cần lưu ý là 50 sắc thái không phải là nhẹ nhàng lắm, bạn cần vận dụng nhiều đến trí tưởng tượng của mình. Bạn có thể thấy tôi khá là “trung dung” về khoản đọc sách giải trí, vì tôi cho rằng thái độ đó là phù hợp nhất rồi và không nhất thiết phải nghiêng về bên này hoặc bên kia. Nói về các yếu tố làm nên sách giải trí thì nói về các yếu tố không làm nên sách giải trí sẽ nhanh hơn. Chúng ta không nhất thiết phải trả lời các câu hỏi theo-hướng-tư-duy-của-người-hỏi đúng không nào? Nên nói thế này, không có loại sách gọi là “sách vớ vẩn” trong số những cuốn sách đọc để giải trí. Bởi đơn giản, nếu như nó vớ vẩn hẳn và không có ích cho một ai trong số chúng ta thì đã chẳng ai thèm đọc rồi. Mà đã không thèm đọc thì cũng không cần phải “lăn tăn” là vớ vẩn hay không vớ vẩn. Sau khi loại được những sách vớ vẩn, bạn tiếp tục loại những sách triết lý cao siêu, ví dụ sách nghiên cứu về triết học siêu hình. Dạng sách này có đối tượng đọc của riêng nó, tất nhiên rồi, nhưng trong phần lớn trường hợp thì bạn không thuộc nhóm đối tượng đó. Và đó là nhóm đối tượng đọc để nghiên cứu đấy nhé, họ cũng không đọc để giải trí, mà giải trí lại là dạng sách chúng ta đang tìm kiếm ở đây, bạn nhớ chứ nhỉ? ĐỌC ĐỂ NÂNG CAO KIẾN THỨC Nói phô trương hơn một chút thì là “để trở thành người giỏi”. Đây là nơi bạn nên kết thúc quá trình đọc để giải trí cho dù trong khi đọc để nâng cao kiến thức thì bạn cũng được giải trí không ít đâu. Bất kể học ngành gì, bạn phải có một nền tảng kiến thức nhất định. Tôi từng gặp những bác sĩ thành công không chỉ với kiến thức y học chuyên môn mà họ còn thông thạo về lịch sử và văn hóa. Một phóng viên không chỉ biết viết lách mà còn phải có kiến thức tốt, trở thành người giỏi nhất trong lĩnh vực của mình thì cơ hội thành công sẽ rộng mở hơn. Điều đó tưởng nói nghe đã dễ hiểu rồi, và khi bạn trực tiếp trải nghiệm “lợi thế của kiến thức” thì còn dễ hiểu hơn. Riêng tôi thì có một câu chuyện thế này. Khi tôi đi sang Mỹ, gặp ông chủ của tạp chí Think! Inc., tạp chí về doanh nghiệp nhỏ và vừa danh giá nhất nước Mỹ. Cuộc gặp diễn ra ở tòa nhà World Trade Center ngày trước. Lúc đầu, khi mới gặp nhau, tất nhiên chúng tôi chưa nói chuyện công việc mà chỉ dừng lại ở giao tiếp xã giao, hỏi thăm. Tôi nói với ông ta rằng đây là lần đầu tiên tôi đến nước Mỹ, tôi có nghiên cứu và đã viết một cuốn sách về nước Mỹ. Ông ta mới hỏi lại, lúc đó cũng chưa có vẻ gì là quan tâm lắm: Thế anh biết gì về đất nước của chúng tôi? Cuốn sách anh viết nói về cái gì? Tôi trả lời, tôi viết cuốn sách Hiến pháp Mỹ được làm ra như thế nào?, rằng tôi nghiên cứu về Alexander Hamilton và thời kỳ lập quốc của nước Mỹ. Ông ấy vỗ tay bảo hay quá và tiết lộ rằng, chính ông cũng tốt nghiệp ngành lịch sử, và đề tài nghiên cứu luận văn của ông trước đây là về thời kỳ lập hiến của nước Mỹ. Thế là chúng tôi mải mê ngồi nói chuyện. Lẽ ra câu chuyện xã giao đó sẽ chỉ diễn ra trong 5, 10 phút, nhưng rồi kéo dài đến 20, 30 phút. Chúng tôi nói về những gì cả hai đều nghiên cứu và tâm đắc về lịch sử nước Mỹ. Quá trình đàm phán công việc sau đó của chúng tôi? Chắc bạn cũng đoán được. Suôn sẻ hơn rất nhiều so với dự kiến vì đối tác nhận thấy chúng tôi chia sẻ được với họ về cả kiến thức lẫn sở thích. Khi gặp gỡ người này người kia, ở Việt Nam hay nước ngoài, tôi luôn để ý đối tác sinh ra ở vùng quê nào, và ở nơi đó có điểm gì đặc biệt về lịch sử, địa lý, văn hóa, thậm chí dòng họ của đối tác… Các cuộc nói chuyện tưởng như xã giao sẽ trở nên hữu ích đủ để bạn bất ngờ. Một kinh nghiệm quan trọng không kém khác: bạn muốn thành công trong nghề nghiệp gì, bạn hãy tìm hiểu về những người thành công nhất trong nghề nghiệp đó mà bạn nghe nói đến. Những người thành công nhất ấy. Những người chỉ hơi hơi thành công thì cứ từ từ đã. Không ai thành công một mình, nhưng ta có thể thành công cùng với những người mà nếu không đọc sách thì ta còn không tưởng tượng nổi là có lúc họ sẽ đồng hành cùng ta. LÃNH TỤ VÀ SÁCH Tôi không biết một vị lãnh tụ nào mà trong đầu họ không có cả một gia tài về sách. Kennedy đọc không biết bao nhiêu cuốn sách mà kể. Mao Trạch Đông đọc một lúc bốn, năm quyển sách. Mao Trạch Đông và Tưởng Giới Thạch có hai cách đọc khác nhau, mặc dù cả hai đều là những “kho” sách. Tưởng Giới Thạch đọc hết cuốn này mới chuyển sang quyển khác rất nhanh. Còn Mao Trạch Đông lại rất khác người, ông ta có năng lực đang đọc dở quyển này vẫn có thể chuyển sang đọc quyển khác, đang đọc dở quyển khác chuyển sang đọc quyển khác nữa, cứ thế hoặc quay lại quyển đầu tiên… Làm như thế không dễ chút nào. Khi một người chọn đọc theo cách đó, họ có khả năng xếp các thông tin thu lượm được từ mỗi cuốn sách vào một ngăn riêng. Tôi cho đó là cách đọc của thiên tài. Người bình thường thì sẽ mất tập trung, quên hoặc lẫn lộn các thông tin trong những quyển sách. Các lãnh tụ đọc sách không ngừng nghỉ và những tri thức của nhân loại được tập hợp trong trí não của họ như một dòng thác chảy. Thêm ví dụ về một nhân vật đọc sách rất “kinh khủng” là Napoléon Bonaparte. Từ năm 15 tuổi đến 22 tuổi, ông ta đắm chìm trong những trang sách. Ở Việt Nam, tôi chỉ có thể đưa ra những ví dụ mà tôi được nghe kể trực tiếp về họ, nguyên Tổng bí thư Đỗ Mười, Đại tướng Võ Nguyên Giáp hay nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại Trương Đình Tuyển chẳng hạn. Ông Võ Đại Lược, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế chính trị thế giới, từng kể với tôi rằng nguyên Tổng bí thư Đỗ Mười đọc sách nhiều đến mức khi bộ sách đồ sộ Kinh tế chính trị học Nhật Bản (hơn 2000 trang) đang được dịch, ông Đỗ Mười yêu cầu cứ dịch được 50 trang lại mang đến cho ông đọc, chứ không chờ đến khi sách ra mới đọc. ĐỌC ĐỂ GIẢI QUYẾT MỘT VẤN ĐỀ CỤ THỂ Bạn muốn tìm hiểu cách ứng xử với đồng nghiệp trong công sở? Cách nấu món ăn này món ăn kia? Cách giao tiếp với bố mẹ vợ (chồng) tương lai? Cách để trở thành một nhân viên giỏi? Cách để trở thành một lãnh đạo giỏi? Hoặc làm sao để có một vẻ ngoài gây thiện cảm? Làm sao để thoát khỏi những cơn stress? Trong cuộc sống có không ít trường hợp ta phải xử lý những vấn đề mà các thông tin, kiến thức có sẵn không bao giờ là đủ, hoặc quá chung chung mà không đi vào cụ thể và không chỉ cho bạn thấy một con đường rõ ràng để đi theo. Mỗi lần, bạn nên cụ ạ y ộ g g ạ ụ thể hóa “đề bài”. Mọi việc đều không thể được giải quyết chừng nào “đề bài” còn chưa rõ ràng. Mỗi người khi sống đều đi tìm chính mình (kể cả khi họ không biết là họ đang làm thế), nhưng công cuộc tìm kiếm đó sẽ còn hoang mang lắm nếu như không có những đề bài rõ ràng. Nếu bạn chưa đi làm, hãy đợi đến lúc đi làm và những đề bài sẽ ngày càng hiện rõ. Nhưng không vì thế mà bạn đợi đến lúc đi làm mới bắt đầu đọc. Hãy nhớ điều này: đọc nhiều nhất có thể khi bạn còn đang học và nghiên cứu vì đó là giai đoạn bạn có thể dành toàn tâm toàn ý và toàn thời gian cho việc đọc. Với nhiều người, bước chân vào đời (hiểu theo nghĩa là nhận được một công việc) cũng đồng nghĩa với việc ngừng đọc tạm thời hoặc vĩnh viễn, hoặc chỉ còn đọc rất ít trong phần còn lại của cuộc đời. Từ góc nhìn của tôi, đọc trước và tích lũy, đợi đến lúc nào gặp những “đề bài” cho cuộc đời, bạn sẽ tìm lời giải nhanh hơn và ít đau đớn, ít hối tiếc hơn so với khi bạn không có nền tảng từ trước. Tôi nhớ một bài kiểm tra toán năm lớp 12 và thầy giáo trẻ sau khi nêu đề đã nói rất hàm súc rằng: “Các em hãy sử dụng mọi kiến thức đã học để giải bài toán này”. Từ gì đặc biệt ở đây? “Mọi” – một từ rất rộng. Lúc đó, chúng tôi, vốn là những đứa học trò hay bắt bẻ và thường ngày vẫn thoải mái đùa cợt với thầy, đã hỏi vui: “Kiến thức lớp Một có cần không thầy?”. Như chỉ chờ có thế, thầy giáo vặn lại ngay: “Thế cách làm tính mà các em chắc chắn sẽ dùng đến khi giải toán thì học từ lớp mấy vậy?”. Cứ thế, đến khi giải Toán cao cấp đi chăng nữa thì những gì học được từ môn Toán lớp Một vẫn sẽ cần thiết. Giải các “đề toán” trong đời cũng như xây nhà vậy, nhất thiết phải có móng và móng càng vững càng tốt. Vậy, đừng lãng phí thời gian bây giờ và về sau của cuộc đời bằng cách lơ là đọc sách và tặc lưỡi nghĩ rằng: “Sau này đọc cũng chưa muộn”. ĐỌC ĐỂ GIẢI QUYẾT TỔNG THỂ BÀI TOÁN CUỘC ĐỜI Bác Hồ không chỉ đọc sách để giải trí hay để giải quyết các vấn đề công việc, sự vụ mà Người đọc để nâng cao hiểu biết. Thông thường Người không chỉ đọc sách Quốc ngữ, sách chữ Hán mà Người còn đọc cả sách tiếng Pháp và nhiều sách khác nữa. Với Người, sách chính là “thuốc chữa tội ngu” và là một nguồn quan trọng có thể đưa ra lời giải đáp cho câu hỏi “tự do, bình đẳng, bác ái” là gì? Đối với cá nhân tôi, lộ trình cuộc đời là mục tiêu quan trọng, không dừng lại ở việc giải quyết một tình huống cụ thể. Bài toán cuộc đời của tôi là những mục tiêu lớn lao trong sự nghiệp. Điều đó không thể đạt được bằng cách chỉ đọc một cuốn sách riêng lẻ nào đó. Để xử lý được bài toán lớn, bạn phải đề ra rằng: khi học cấp 1, cấp 2, cấp 3 đọc như thế nào, lên đại học đọc như thế nào. Với tôi, “điểm rơi phong độ” là vào quãng bốn năm đại học. Đó là khoảng thời gian tôi đọc nhiều sách nhất và những tri thức thu nạp được đã có ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống và công việc của tôi sau này. Kể cả những gì tôi tìm đọc về sau cũng nằm trong dòng chảy đó: cùng mảng đề tài hoặc thể loại. Nhưng không có nghĩa bạn cũng phải chọn “điểm rơi” vào đúng thời sinh viên như tôi. Mỗi người có một con đường. Không có nguyên tắc chung bất di bất dịch cho “điểm rơi” này và cũng không ai quyết định thay bạn được. Đọc sách là hoạt động tự thân và đòi hỏi/tạo điều kiện cho tính chủ động. Tác giả người Pháp Marcel Proust nói: “Mỗi người đọc, khi đọc, đều đọc chính mình”. Điều này không chỉ đúng với sách văn học (dòng sách của Proust). Tôi nhận ra mọi người khi đọc đều soi chiếu nội dung sách vào nội tâm mình, và vì nội tâm chúng ta đa dạng, tác động của cuốn sách cũng đa dạng. Mặc dù vậy, không đa dạng đến nỗi các tác động ở mỗi người đều khác nhau, đến nỗi tuyệt nhiên không có gì tương đồng. CÓ CẦN PHẢI ĐỌC SÁCH KHÔNG? — Nguyễn Cảnh Bình — Đừng bao giờ đọc chỉ để giải trí. Đọc những gì có thể khiến bạn thông minh hơn, it định kiến hơn, hiểu biết những hành động điên rồ của bạn bè và bản thân bạn tốt hơn. Hãy chọn những quyển sách khó, những quyển khiến bạn phải tập trung hết mức khi đọc. — John Waters Khi tôi gặp gỡ các bạn trẻ, có bạn nói với tôi: “Theo em, không cần đọc sách”. Tôi bảo: “Rất đúng, tôi cực kỳ ủng hộ, nếu như các bạn không đọc sách mà vẫn có thể trưởng thành, trở thành người có kiến thức, thành đạt và có văn hóa. Nếu như những điều tôi vừa kể không có điều nào nằm trong mục đích sống của bạn, thì chả việc gì phải đọc”. Nhưng vấn đề là giả thiết sau chữ “nếu như” đó hiếm khi xảy ra. Ít nhất, tôi không tin như thế. Người ta có thể sống không màng kiến thức, không thích thành đạt, thậm chí không cần có văn hóa, nhưng chẳng ai mong mình mãi mãi không trưởng thành. Nhưng để trưởng thành, họ lại cần có kiến thức, không hẳn thành đạt nhưng cũng đạt được thành tích gì đó và hẳn nhiên rất cần trau dồi văn hóa. Tôi không phải là người đầu tiên nói ra điều này: đọc một cuốn sách giống như được nói chuyện với những người trong hoặc đằng sau trang sách. Chúng ta không có điều kiện gặp trực tiếp Aristotle, Platon, Hồ Chí Minh… nhưng lại có thể “nói chuyện” với họ. Điều đó chẳng phải rất thú vị sao? Tất cả câu chuyện về những người thành công trong cuộc sống, những vĩ nhân… đều không thể thiếu quá trình đọc sách, quá trình họ thu lượm kiến thức, những bài học thành công và thất bại từ người khác. Tôi phải nhấn mạnh cụm từ “không thể thiếu”. Mở cuốn sách ra, bạn sẽ được “gặp gỡ” những con người của quá khứ, những người không còn sống hoặc chẳng dễ gì để chúng ta tiếp xúc, với những bài học thành công và thất bại tuyệt vời của họ. Tất nhiên không phải ai cũng có thể trở thành vĩ nhân, nhưng không thành vĩ nhân không có nghĩa là chúng ta chấp nhận là người tầm thường. Có lẽ ai cũng hiểu rằng đi theo con đường của những vĩ nhân không có nghĩa là ta cũng có thể đến đích giống họ. Mỗi cuốn sách lại có một phiên bản khác nhau trong cảm nhận và cách tiếp nhận của từng người đọc, dù đôi khi sai khác rất ít ỏi. Sai khác đó nằm ở tố chất của mỗi người đọc. Vì thế chúng ta hầu như không thể “đọc nhờ sách” qua cảm nhận của người khác mà vẫn có được thu nhận giống y như họ. Với tôi, đọc là để tìm điểm chung giữa mình và mọi người, cũng lại để tìm điểm khác giữa mình và mọi người. Nói cách khác là biết mình hòa nhập ở đâu và khác biệt ở đâu. Cả hai sự tìm tòi đều có vai trò quyết định trong việc khám phá hai thứ vô cùng quan trọng với đời người, lại luôn gắn chặt với nhau: cá nhân mình và cá nhân mình trong cộng đồng. CHƯƠNG II QUAN NIỆM VỀ SÁCH VÀ NGƯỜI ĐỌC SÁCH TÓM TẮT Thế nào là đọc đúng? Đọc như thế nào? Không có công thức chung cho việc đọc; Tùy sở thích, tùy mục tiêu và tùy cả ngành nghề nữa, không nên áp đặt một tiêu chuẩn cho tất cả mọi người; Đọc nhiều hay đọc ít? Không nhất thiết đọc nhiều, không chắc những người đọc nhiều hơn người đọc ít. Đọc ít nhưng nếu biết cách chọn sách thì cũng đủ tốt; Khoe khoang đọc nhiều và đọc linh tinh là điều không nên, nếu như sự đọc không thực chất mà chỉ để khoe mẽ. VÌ SAO NGƯỜI TA NGẠI ĐỌC SÁCH? — Nguyễn Hoàng Ánh — Người nào nói rằng họ không có thời gian để đọc sách thì đơn giản là họ không muốn đọc — Julie Rugg Một ngày của chúng ta chỉ có 24 tiếng và chúng ta có quá nhiều lựa chọn để thỏa mãn tinh thần của mình. Chúng ta có thể thấy, trước đây thì đọc sách giấy, bây giờ chúng ta có thể đọc trên mạng. Trước đây ti vi chỉ có ba, bốn kênh, bây giờ ti vi có đến hai trăm kênh. Tất cả những chuyện ấy làm ta mất thời gian hơn, cuộc sống bây giờ căng thẳng hơn thì chúng ta về nhà cũng mệt mỏi hơn, bận rộn hơn, buổi tối thì có rất nhiều chương trình ngoài đường, ví dụ tuần sau lại mất một buổi cho “Góc phố danh vọng”, cuối tuần mất một buổi đi xem phim nữa. Sẽ có những cái phải giảm xuống để dành thời gian cho cái mới. Ngày xưa chỉ có một quán phở thôi, hết hàng là đuổi khách, giờ người ta có thể ăn phở, ăn sushi, ăn kimbap. Nhưng chúng ta không nên nghĩ không ăn phở thì ăn kimbap mà nên nghĩ cách làm thế nào để thu xếp thời gian vừa ăn được phở vừa ăn được kimbap. Quay lại với câu chuyện sách vở, làm thế nào để người ta có thể vừa đọc sách vừa làm được việc khác để tiết kiệm thời gian? Sách nói là một công cụ có thể giúp được, chẳng hạn lúc lái xe, có thể nghe sách nói. Lý thuyết kinh doanh đã dạy rất rõ rồi, nó gọi là win-win, các bên đều biết được nhu cầu của nhau. Chúng ta có thể thấy đơn giản nhất, một quán ở một góc phố Tống Duy Tân chẳng hạn, các loại hàng ăn khác nhau, nhưng người ta không sợ cạnh tranh, bằng việc ở cạnh nhau người ta lại phát triển hơn. Nên tôi không nghĩ đây là một nguy cơ to lớn lắm, mà nó là một thách thức để cho sách vở phải vượt qua thì chính xác hơn. Tức là, trước kia chúng ta muốn có sách thì bắt buộc chúng ta phải đến thư viện, hoặc là ra hiệu sách. Nhưng giờ chúng ta biết có home delivery (dịch vụ vận chuyển đến nhà) rất nhiều, chúng ta cũng có thể đọc sách online, có thể dùng sách nói. Vậy thì việc của sách là làm thế nào để con đường tiếp cận người đọc dễ dàng hơn, không nên ngồi chờ người ta đến tìm mình như trước nữa. ĐỌC QUÁ NHIỀU SÁCH CÓ TỐT KHÔNG? — Rosie Nguyễn — Đọc nhiều sách là tốt, nhưng vấn đề là đọc như thế nào? — Ngạn ngữ Hy Lạp Bất kỳ điều gì trong cuộc sống, nếu lạm dụng sẽ thành lợi bất cập hại, kể cả việc đọc sách. Đọc quá nhiều sách, đọc một cách không chọn lọc, những sách không phù hợp với bản thân, những sách không khiến mình tốt hơn thì chỉ phản tác dụng. Một phần là sẽ khiến ta quên đi, không ghi nhớ kỹ những gì đã đọc. Phần nữa là chỉ tốn thời gian vô bổ. Cần lưu ý tránh lấy việc đọc sách như cái cớ để trốn tránh, trì hoãn bắt tay vào hành động thực tế. Điều quan trọng nhất khi đọc sách là áp dụng những điều mình đã học từ sách vào cuộc sống. Đọc theo cách cưỡi ngựa xem hoa thì dù là qua trăm nghìn quyển sách cũng không bằng việc đọc thật kỹ một vài quyển sách thật hay và áp dụng những bài học từ sách vào thực tế. Do đó, đọc sách là bước đầu tiên. Nhưng để thay đổi cuộc đời, hoàn thiện bản thân thì bước áp dụng mới là bước quyết định. Nhưng dù vậy, phải xác định xem thế nào gọi là quá nhiều. Bởi vì nếu một năm mà số lượng sách đọc được chỉ vài ba quyển thì không tận dụng được triệt để lợi ích của việc đọc sách. Số lượng sách tối thiểu tôi thường quy định cho bản thân là 50 quyển/năm, với độ dài trung bình 300 trang/quyển. Tức là trung bình một tuần đọc xong một quyển. Vừa đọc, tôi vừa ghi chú lại những câu trích dẫn tâm đắc, cảm nhận, cảm xúc của bản thân, những điều đồng cảm và những phản biện với các quan điểm trong sách. Đọc sách xong tôi sẽ viết đánh giá và đưa ra cảm nhận cá nhân về sách trên Goodreads.com (mạng xã hội về sách, nơi người yêu sách tham gia đánh giá bình luận và trao đổi về sách) để lưu lại và cho những người đọc khác tham khảo. CHỈ RIÊNG VIỆC ĐỌC SÁCH KHÔNG BAO GIỜ GIÚP BẠN TRỞ NÊN GIÀU CÓ — Nguyễn Cảnh Bình — Cuốn sách tốt nhất cho bạn là cuốn sách nói nhiều nhất với bạn vào lúc bạn đọc nó. Tôi không nói tới cuốn sách cho bạn nhiều bài học nhất mà là cuốn sách nuôi dưỡng tâm hồn bạn. Và điều đó phụ thuộc vào tuổi tác, trải nghiệm, nhu cầu về tâm lý và tinh thần. — Robertson Davies Đọc sách không bao giờ giúp bạn trở nên giàu có nếu bạn không lao động. Chỉ bằng cách lao động, lao động chăm chỉ, cần cù (và rồi nhờ đó mà bạn trở nên hiểu biết hơn, thông minh hơn, chứ không phải ngược lại) mới giúp bạn trở nên giàu có. Có thời gian mạng xã hội nổi lên clip trò chuyện giữa hai lãnh đạo doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam. Bỏ qua các yếu tố khác, thì điều không thể bàn cãi đó là những người chủ doanh nghiệp đó, cũng như những người giàu có khác, họ đều rất chăm chỉ. Việc đọc sách giúp bạn thêm kiến thức, thêm hiểu biết, rút ngắn và có thể may mắn tránh được những vấp váp, thất bại, giúp bạn nhìn rõ hơn con đường đi của mình. Đâu là những tiêu chí đánh giá sự thành công, sự hữu ích và các tiêu chí của một công dân hiểu biết, có trách nhiệm, đâu chỉ là những tô vẽ, trang điểm bề ngoài. Đôi khi những giáo sư, tiến sĩ, con ngoan, trò giỏi cũng gây tác hại cho xã hội, cho người khác, thậm chí nhiều hơn những gì chúng ta hình dung. Khi hiểu biết về mục đích của giáo dục và các tiêu chí đánh giá con người, sự sáng tạo, sự khác biệt sẽ được coi trọng hơn, có giá trị hơn, hay ít ra cũng không bị xem thường, lên án như trước. Tôi nhớ hồi tôi đi học, có người bạn thuận tay trái nhưng cha mẹ và thầy cô nhất định bắt cậu ấy phải viết tay phải, cứ cầm bút tay trái là cầm roi đánh. Một cậu bạn khác của tôi bị người cha ép phải theo học ngành toán, để trở thành tiến sĩ toán học, vì như vậy mới được coi là thành đạt, là ngoan ngoãn trong khi cậu ta muốn học vẽ, muốn làm họa sĩ. Cậu bạn tôi tốn phí hai, ba năm, vật vã với cuộc sống, với việc học toán để rồi cũng lại bỏ học theo đuổi nghề kiến trúc sư. Sau nhiều năm bị người cha ghét bỏ, mãi sau này, mới được thấu hiểu, cảm thông.Bây giờ nghĩ lại, tôi thấy ứa nước mắt vì thương cậu ấy, vì những sai lầm và thiếu hiểu biết của người lớn. Trẻ con không có tội, trách nhiệm chính vẫn là người lớn. Nó cũng giống như khi không biết có nước sạch thì con người vẫn chỉ uống nước bẩn vậy. Chỉ riêng việc đọc sách không bao giờ giúp bạn trở nên giàu có. bạn phải tìm những cuốn sách tốt, học cách đọc và hiểu những gì sách muốn truyền tải, song không quên điều quan trọng nhất là phải lao động. ĐỌC SÁCH ĐỂ… DỐT ĐI? — Rosie Nguyễn — Nếu bạn chỉ đọc những quyển sách mà mọi người khác đang đọc, thì bạn cũng sẽ chỉ nghĩ những điều mà mọi người khác đều đang nghĩ. — Haruki Murakami Người đọc sách thường có một câu là: “Too many books, too little time”, quá nhiều quyển sách để đọc mà thời gian quá ít. Càng đọc sách càng thấy có nhiều kiến thức mới, càng nhiều điều mà mình chưa biết, lại càng thấy mình nhỏ bé, thấy mình càng phải học hỏi thêm nhiều điều nữa. Như vậy đọc sách là một cách để làm giảm đi cái tôi của bản thân, để luôn học hỏi, rèn luyện chính mình và lớn lên. Sách mở ra cho ta những chân trời nằm ngoài sự hiểu biết và tưởng tượng của mỗi người. Cuộc sống trước ta hàng nghìn năm và cuộc sống giả tưởng sau khi ta qua đời. Sự sống phía bên kia của Trái đất và những điều nằm ngoài Trái đất. Cuộc sống của những người đồng bào với ta hay cuộc sống của những người với màu da, màu mắt khác ta. Sách là cánh cửa giúp mở ra những thế giới mới khác với thế giới mà ta đang sống, những vùng đất khác, những nền văn hóa khác, những mảnh đời khác. Tôi vẫn luôn cho rằng mỗi quyển sách là một cuộc đối thoại, đọc một quyển sách là một cuộc trò chuyện với tác giả. Nên đọc sách là một cách để ta trò chuyện với những người mà ta sẽ không có cơ hội trò chuyện, vì khoảng cách thời gian, không gian hay địa vị xã hội. Từ những tổng thống hay những vị tướng tài, những doanh nhân thành đạt hay các nhà hoạt động xã hội, những nghệ sĩ và những chân tu, người sống trước ta hàng trăm nghìn năm hay người sống cùng thời với ta, người Việt Nam hay người Mỹ, người Braxil hay người Kenya. Và ta sẽ có hằng hà sa số những bài học từ đó. Đọc sách là cách mà ta có thể tiếp cận, đi sâu vào bên trong những bộ óc thông minh và vĩ đại nhất trong lịch sử loài người, những vĩ nhân đã hay đang thay đổi thế giới. Và còn cách học nào hay hơn là cách học từ những người giỏi nhất? Cuộc sống muôn hình vạn trạng nên không ai có thể tự hào cho rằng mình hiểu biết hết mọi điều về cuộc đời này. Và cuộc sống có bao nhiêu khía cạnh thì sách có bấy nhiêu chủ đề. Ta luôn có thể tìm thấy một quyển sách viết về những điều mà ta chưa hề biết bao giờ, hoặc những điều mà ta chưa từng nghĩ tới, để rồi cảm thấy hóa ra mình không giỏi như mình tưởng, mình không biết nhiều như mình nghĩ, còn rất nhiều điều mình phải học, phải làm, phải trải nghiệm ở đời. Có những quyển sách phù hợp với mỗi giai đoạn trong quá trình phát triển của ta. Một lần, tôi tình cờ được bạn giới thiệu cho quyển sách The 15 Invaluable Laws of Growth (Tạm dịch:15 nguyên tắc vô giá để phát triển) của tác giả John C. Maxwell. Lúc đó tôi vừa trải qua một quá trình “lột xác” – bước qua một giai đoạn mới của cuộc đời, thay đổi khá nhiều về nhận thức, quan điểm cũng như công việc và lối sống. Và tôi bắt đầu cảm thấy mình chững lại sau hành trình đó. Khi đọc quyển này, tôi bắt gặp nguyên tắc về môi trường. Tác giả viết đại ý rằng: Nếu bạn nhận thấy rằng bạn đang không có động lực phát triển, xung quanh bạn có ít người khiến bạn có thể học, công việc và cuộc sống không đủ thử thách đối với bạn, thì đó là lúc bạn cần thay đổi bản thân và thay đổi môi trường. Một môi trường tốt để phát triển là môi trường nơi có nhiều người khác giỏi hơn bạn, bạn thường xuyên được thử thách, bạn tập trung gây dựng tương lai, bạn thường xuyên làm những điều mới nằm ngoài “vùng an toàn” của mình, mọi người xung quanh bạn cũng thay đổi theo chiều hướng tốt hơn, và bạn thức dậy mỗi ngày với hứng khởi làm việc. Khi đọc đến đó, tôi nghĩ về bản thân mình, và thấy rõ rằng mình cần thay đổi để ở trong một môi trường mới, nơi mình thường xuyên học hỏi từ những người giỏi hơn và thử sức mình với những thử thách mới, hoặc là tự mình tạo ra một môi trường như thế. Quyển sách đến đúng thời điểm đã giúp tôi nhận ra rằng những gì mình biết luôn là hữu hạn và luôn có những đỉnh núi cao hơn cần vượt qua. Người tự học thường có câu: “Càng học càng thấy mình còn kém”. Đọc sách cũng giống vậy, càng đọc càng thấy mình… dốt. Bất cứ khi nào nghĩ rằng mình hiểu biết, khôn ngoan hay thông minh hơn người thì cứ thử tìm một quyển sách thật hay để đọc, đặc biệt là về những chủ đề như triết học, lịch sử, nghị luận xã hội hay văn chương kinh điển. Được tiếp cận những quan điểm tư tưởng của những người tài giỏi hơn mình nhiều, ta sẽ bớt ảo tưởng về khả năng của bản thân. SÁCH LÀM BẠN TRỞ NÊN… SÁCH VỞ? — Rosie Nguyễn — Đọc sách mà không suy ngẫm thì cũng như ăn mà không tiêu hóa —Edmund Burke Sách có làm ta trở nên… sách vở hay không còn tùy thuộc vào cách đọc. Trong tác phẩm Chuyện trò, giáo sư Cao Huy Thuần có viết rằng kiến thức có nhiều loại. Loại kiến thức suông, là kiến thức chuyên biệt, phát biểu qua lời nói, và chỉ có đúng và sai, ví dụ vua Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long năm 1010. Loại kiến thức làm, biểu thị qua hành động và có thể tập dượt để ngày càng tốt hơn, ví dụ như đánh cờ hay chơi đàn. Và loại kiến thức sống, tức là những kiến thức tạo nên cách sống, cốt cách, giá trị riêng của ta, đưa ta đến mức hoàn thiện. Ví dụ như từ việc tập yoga sao cho khỏe hơn tốt hơn, ta đọc sách về triết lý yoga, về cách để thiền trong yoga, rồi thực hành việc đó, và ứng dụng những nguyên tắc của một yogi vào cuộc sống của mình, biến nó thành một phần trong tính cách của bản thân. Nên việc đọc sách cũng vậy. Ta cần chọn lọc loại sách để đọc, để hỗ trợ cho ta thêm những loại kiến thức phù hợp với bản thân, và từ đó ứng dụng nó vào đời sống. Nếu đọc sách mà không ứng dụng kiến thức học được từ sách vào cuộc sống thực mà chỉ trích dẫn như vẹt hoặc tệ hơn là đọc cho vui, đọc rồi quên, thì rõ ràng ta sẽ không phát huy được tác dụng đích thực của sách. Để việc đọc sách không khiến ta trở nên sách vở, thì ta phải đọc một cách chủ động. Đọc chủ động tức là chủ động lựa chọn quyển sách phù hợp. Sách phù hợp không phải là loại sách dễ đọc, đọc mà không cần suy nghĩ, đọc xong không để lại gì, mà phải là những quyển sách hơi cao hơn khả năng hiểu biết của mình tại thời điểm đó. Khi đọc những tác phẩm như vậy, với tác giả có hiểu biết và tri thức cao tầm hơn mình, thì đọc xong, ta sẽ thấy mình có thêm kiến thức mới chứ không đơn thuần chỉ là để giải trí. Cũng có rất nhiều quyển sách khi đọc xong ta chỉ có được thông tin, còn mức độ hiểu biết thì vẫn giữ nguyên như cũ. Nhưng thông tin là tầng dưới của kiến thức. Nên cần lựa chọn đọc những quyển sách giúp nâng cao mức độ hiểu biết của bản thân chứ không phải là đọc để cho có đọc. Hãy xem việc đọc sách như một cuộc đối thoại cùng tác giả, ghi chú lại những đoạn yêu thích, nhận xét về sách, rút ra những điều mình học được từ sách, hoặc đưa ra các lập luận phản đối quan điểm của tác giả nếu thấy không đồng ý. Tôi từng đọc trong quyển sách Cánh buồm đỏ thắm rằng nhân vật nam chính ngay từ nhỏ khi đọc sách đã có thói quen phản biện tác giả bằng các nét gạch và ghi chú bên lề sách. Tôi thấy chi tiết này rất thú vị và sau đó khi đọc sách đã bắt chước, viết lại chi chít những cảm nhận của mình vào lề các quyển sách yêu thích. Khi tôi đưa sách cho những người bạn của mình mượn, họ thích thú bảo với tôi rằng đọc sách mượn của tôi thú vị hơn đọc sách mới. Vì những ghi chú bên lề của tôi giúp họ chú ý thêm về những điểm nhỏ trong sách, có nhiều ý tưởng và cảm nhận sâu sắc hơn về quyển sách đó. Ta cũng có thể liên hệ so sánh những điều ta đọc trong sách với những thứ ta đã đọc trước đó về cùng một chủ đề. Sau đó liên hệ chúng với những trải nghiệm cuộc sống mà ta đã trải qua. Ví dụ sách viết về quá trình sáng tạo, thì những gì sách nói về sáng tạo có giống trải nghiệm của ta trước đó hay không, ta đồng cảm và phản đối điểm nào mà tác giả viết, những quyển sách khác về sáng tạo ta từng đọc tiếp cận đề tài này khác với quyển sách này như thế nào. Một cách khá tốt để ghi nhớ lại những điều mình biết được từ một quyển sách là tóm tắt lại những ý chính của sách vào sổ tay, hoặc kể lại cho bạn bè, người thân của mình về quyển sách này. Khi đọc sách hãy đọc với tâm thế là mình sẽ truyền đạt những gì mình đọc được từ quyển sách này cho một người khác. Làm như thế ta sẽ có trách nhiệm hơn trong việc đọc, chú tâm hơn khi đọc, cũng như chủ động sử dụng các công cụ hỗ trợ phù hợp để thể hiện lại nội dung quyển sách. Cách này giúp ta rút tỉa được những thông điệp quan trọng của sách, cũng như tập cách diễn đạt lại ý tưởng của sách bằng ngôn ngữ của chính ta. Nhờ vậy, ta sẽ thấy mình hiểu quyển sách ở một mức độ sâu hơn. Khâu cuối cùng cần thiết nhất nhưng lại thường bị bỏ qua là sử dụng những điều mình đã học được từ sách vào cuộc sống, các thói quen tốt, những cách rèn luyện bản thân, những tư tưởng và giá trị mới,… và biến những điều đó thành trải nghiệm và vốn sống của mình. Với việc ứng dụng, kết hợp với hiểu biết và thực hành, kiến thức và trải nghiệm, không ai có thể bảo rằng ta là một kẻ sách vở. Có một lần, tôi cùng với một số người bạn lập thành một nhóm để rèn luyện kỹ năng từ việc đọc. Chúng tôi chọn ra một quyển sách để thực hành, ví dụ quyển The 15 Invaluable Laws of Growth của John Maxwell hoặc quyển Put your dream to the test (tạm dịch: Trắc nghiệm ước mơ) cùng tác giả. Đầu mỗi tuần chúng tôi sẽ đọc một chương trong sách, mỗi ngày thực hành những điều trong chương đó, và đến cuối tuần cả nhóm sẽ ngồi lại cùng nhau để xem xét. Lần lượt mỗi người sẽ trình bày xem trong tuần đó họ đã áp dụng được những điều gì trong chương sách vào cuộc sống, những gì chưa làm được, cảm nhận và bài học rút ra là gì và hướng phát triển tiếp theo thế nào. Dĩ nhiên không phải quyển sách nào cũng có thể dùng để áp dụng trong việc này, ta cần các quyển sách mang tính thực hành cao. Và việc duy trì nhóm đòi hỏi sự cam kết và chủ động của mỗi thành viên. Nhưng tôi nhận thấy rằng phương pháp này khá hữu hiệu để thực hành kiến thức từ sách và kiểm tra xem mình áp dụng được bao nhiêu phần đã đọc vào thực tế cuộc sống. KHI NHỮNG NGƯỜI BẠN TƯỞNG LÀ ĐỌC NHIỀU SÁCH HÓA RA LẠI CHẲNG ĐỌC GÌ — Rosie Nguyễn — Với một số người, sách giúp cho cuộc sống đầy đặn. Với một số người khác, sách chỉ để chất đầy các giá sách mà thôi. — Vasil Levski Một số người cho rằng mình là một người đọc, nhưng nếu một tháng họ không đọc hết một quyển thì không thể gọi là người đọc sách được. Một số người khác cho rằng mình đọc sách nhiều, nhưng chỉ tập trung đọc báo và tạp chí, những bài viết trên mạng, hoặc các loại sách thông thường dễ đọc, như truyện tranh, ngôn tình, sách đơn thuần về tình yêu đôi lứa. Như vậy cũng không phải là người đọc sách thực sự. Người đọc sách đầu tiên phải là người cam kết nghiêm túc về thời gian, công sức, suy nghĩ của mình vào chuyện đọc. Đọc là một quá trình tư duy. Cần hạn chế đọc để trốn tránh thực tế cuộc sống hay để giải khuây mua vui, mà là đọc một cách chăm chú, tập trung và nỗ lực. Tốt nhất mỗi năm nên xác định số lượng mục tiêu sách cần đọc, với đa dạng các thể loại khác nhau. Tiếp theo, người đọc sách phải thường xuyên và chủ động nâng cao kỹ năng đọc sách của mình. Người ta tưởng rằng chỉ cần biết đọc biết viết là mặc nhiên được coi là biết cách đọc sách. Thực ra không phải vậy. Để biết cách đọc sách cũng cần phải học và luyện tập. Và kỹ năng đọc sách cũng có nhiều cấp độ. Nếu như ta có thể phân biệt giữa một người thợ mộc bình thường làm được một chiếc bàn, với một nghệ nhân với những nét chạm trổ rồng bay phượng múa, thì ta cũng có thể phân biệt được giữa một người đọc chưa giỏi với một người đã làm chủ kỹ năng đọc sách. Trong tác phẩm How to read a book (tựa tiếng Việt: Phương pháp đọc sách hiệu quả), tác giả Mortimer J. Adler phân loại người đọc thành những trình độ khác nhau rất rõ ràng. Ông viết: “Trong nhiều ngành nghề, người ta sẽ đo lường kỹ năng của một người dựa vào độ khó của công việc mà anh ta đảm nhận. Tương tự như vậy, một người được cho là người đọc tốt hơn người kia nếu như anh ta có thể đọc những loại tài liệu khó hơn. Ai cũng sẽ đồng ý rằng, nếu Jones chỉ có thể đọc những thứ như báo hay tạp chí, trong khi Brown có thể đọc những quyển sách phi hư cấu đương thời tốt nhất, ví dụ như Evolution of Physics của Einstein và Infeld (tựa tiếng Việt: Sự tiến hóa của Vật lý, một trong những quyển sách tư duy để nhận thức về thế giới) hoặc quyển Mathematics for the Milion (tạm dịch: Toán học cho đại chúng, một quyển sách best seller về toán học) của Lancelot Hogben, thì Brown có khả năng đọc tốt hơn Jones. Trong số những người đọc cùng tầm với Jones, có thể phân nhỏ cấp độ ra hơn nữa giữa những người không thể đọc những thứ khó hơn báo lá cải, và những người có thể hiểu tốt những gì được viết trong The New York Times. Trong nhóm giữa Jones và Brown, cũng có những cấp độ khác được đo bằng những tạp chí tốt và tệ, những loại sách phi hư cấu khó và dễ, hay bằng những quyển sách phi hư cấu phổ biến hơn sách của Einstein và Hogben, như quyển Inside Europe (tạm dịch: Bên trong Châu Âu) của John Gunther hoặc quyển An American Doctor’s Odyssey (tạm dịch: Cuộc phiêu lưu của một bác sĩ người Mỹ) của Victor Heiser. Và một người đọc tốt hơn Brown là người có khả năng đọc sách của Euclid (Ơ – clit, nhà toán học lỗi lạc thời Hy Lạp cổ, được mệnh danh là “cha đẻ của hình học”) và Descartes (triết gia, nhà khoa học người Pháp, được xem là cha đẻ của triết học hiện đại) cũng như là Hogben, hay Galileo hay Newton và cả những bài thảo luận của Einstein và Infeld về những quyển sách của các vĩ nhân này”. Mỗi một loại ấn phẩm đọc có một cách đọc riêng. Việc đọc thông tin trên internet, báo, và tạp chí đòi hỏi rất ít kỹ năng. Báo, tạp chí, hay những ấn phẩm đọc khác ngoài sách thường cho ta dữ kiện hoặc thông tin. Nhưng sự hiểu biết, nhận thức và cách nhìn cuộc sống của ta trước và sau khi đọc những loại ấn phẩm đọc này là không đổi. Do vậy, tôi thích tìm đọc những ấn phẩm giúp làm gia tăng sự hiểu biết cho mình, chủ yếu là sách, vì sách chứa đựng phần lớn tri thức nhân loại. Điều tốt nhất và khiến giá trị của những quyển sách trường tồn qua lịch sử là vì nó đem lại những tầng hiểu biết mới, tăng thêm kiến thức cho ta. Ta cần đọc những quyển sách mà khi đọc sẽ có những lúc ta không thực sự hiểu hết. Tư tưởng của ta chưa chạm tới tư tưởng của người viết và có một tầng khoảng cách trong kiến thức của ta và họ. Đọc những quyển sách này mới giúp nâng cao khả năng hiểu và khả năng đọc của mỗi người lên những tầng bậc mới. Khi đọc thấy cái gì đó chưa hiểu, ta có thể tìm các cách khác nhau để lấp những khoảng cách, chỗ trống mà mình không hiểu. Có thể là tìm đọc thêm tài liệu về điều đó. Hoặc tìm người có khả năng đọc tốt hơn và tri thức lớn hơn mình để nhờ giải thích. Chỉ khi thường xuyên đọc những quyển sách mà người viết với tư tưởng sâu rộng có thể dạy được cho ta nhiều điều, thay vì chỉ đọc những quyển sách để giải trí, thì khả năng đọc của ta mới ngày càng được cải thiện. Cứ mỗi cuối năm tôi lại nhìn lại một năm của mình với những quyển sách, xem năm nay mình đọc được những sách gì, tiếp thu được những gì từ sách, tiến được bao nhiêu trong hành trình đọc sách và tự học của mình. Có một năm tôi đọc được 70 quyển sách, nhưng cuối năm nhìn lại thì thấy hóa ra mình đã rơi vào cái bẫy của việc đọc nhiều, đó là chú ý vào số lượng mà quên đi chất lượng. Năm đó tôi thường đọc những quyển sách được tặng, hoặc tình cờ rơi vào tay mình, chứ không chủ động chọn sách khó và hay để đọc. Cho nên phần lớn các quyển sách tôi đọc trong năm đều nằm dưới khả năng đọc của mình, những quyển có thể đọc lướt thật nhanh mà không cần dừng lại để suy ngẫm nghĩ ngợi. Sau một năm đọc, tôi thấy kiến thức nền tảng của mình không được tăng lên bao nhiêu, mà còn rỗng hơn. Trước đó, khả năng tư duy và hiểu biết của tôi được cải thiện nhiều nhờ vào những quyển như Khuyến học, Tôi tự học hay Bàn về tự do, và những điều tôi học được trong những quyển này giúp hình thành tư tưởng lâu dài cho mình, thì xem xét lại trong năm đó tôi chỉ đọc được một hai quyển có tác dụng ảnh hưởng cả đời như thế. Mặc dù đã chăm chỉ đọc sách khá lâu, nhưng tôi vẫn không khỏi giật mình vì vẫn rơi vào những sai lầm khá nghiêm trọng trên hành trình đọc của mình như vậy. Từ đó, tôi đã chú ý để đọc những quyển sách giúp nâng cao khả năng đọc của mình nhiều hơn. SỰ KHÁC NHAU GIỮA NGƯỜI ĐỌC SÁCH VÀ NGƯỜI KHÔNG ĐỌC — Rosie Nguyễn — Tôi chia độc giả ra làm hai loại, một loại là những người đọc để nhớ, còn những người khác đọc để quên. — William Lyon Phelps Sẽ là khập khiễng khi so sánh giữa người đọc sách và người không đọc. Vì có người đọc nhiều nhưng không hẳn được coi là thành công hay hạnh phúc theo tiêu chuẩn của xã hội, hoặc so với những người không đọc sách khác. Tuy vậy, có một điều chắc chắn rằng một người đọc sách thường xuyên sẽ thấy bản thân mình tốt hơn rất nhiều so với bản thân người đó nếu không đọc. Trong cuộc sống, một người học hỏi và trưởng thành được nhờ hai nguồn chính, một là kiến thức từ sách, hai là từ những người xung quanh. Diễn giả, tác giả Charlie “Tremendous” Jones từng nói: “Bạn trong năm năm tới và bạn của ngày hôm nay sẽ giống hệt nhau, trừ hai điều: những người bạn tương tác và những quyển sách bạn đọc”. Do vậy, đọc sách là cách không thể thiếu để tiếp thu thêm kiến thức, biết thêm những điều mới, phát triển bản thân và dần dần sống gần hơn với tiềm năng của chính mình. Thời sinh viên, tôi đọc rất ít sách. Là một sinh viên ở tỉnh lên thành phố trọ học xa nhà, tôi dè xẻn chi tiêu cho bản thân, nên tiết kiệm cả tiền mua sách. Lúc đó tôi đã mắc phải một sai lầm mà rất nhiều bạn trẻ khác đã và đang mắc phải, đó là xem việc học ở trường là tất cả sự nghiệp học hành. Suốt cả năm trời, ngoài những quyển giáo trình ở trường thì số lượng sách mà tôi tự đọc chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi thấy mình chẳng có thêm bao nhiêu kiến thức, nhút nhát tự ti, sống làng nhàng tầm thường chẳng có gì nổi bật. Đến bây giờ nghĩ lại tôi vẫn thấy rằng đó là một trong những sai lầm lớn nhất của đời mình. Sau khi ra trường đi làm được vài năm, càng ngày tôi càng thấy mình nhàm chán và cũ kỹ. Tôi hầu như chỉ biết đến chuyên môn công việc của mình, còn khi nói về những kiến thức xã hội thì rất mơ hồ, những sự vận động của thế giới bên ngoài thì hầu như mù tịt. Tôi cũng nhận thấy phần lớn những người trưởng thành quanh mình sau khi tốt nghiệp ra trường là gạt sách vở sang một bên, chỉ lo đi làm kiếm tiền mà quên đi việc học hỏi những điều mới. Và đa phần họ đều chỉ già đi theo năm tháng chứ không lớn lên từ bên trong. Đó không phải là kiểu người mà tôi mong muốn trở thành. Khi còn bé, tôi đã ước mơ trở thành một người lớn tinh anh, thông thái và ham hiểu biết. Nên tôi bắt đầu thay đổi, luyện tập lại cho mình thói quen đọc sách. Rồi từ đó mỗi buổi sáng tôi thức dậy lúc bốn giờ để đọc sách, đánh dấu những đoạn mình thích trong sách, ghi lại cảm nhận bản thân của mình đối với sách, và tóm tắt những quyển sách mình tâm đắc. Tôi đặt mục tiêu một tuần mình phải đọc ít nhất một quyển sách. Chỉ sau một thời gian, tôi đã thấy mình thay đổi tích cực hơn so với trước. Càng đọc sách, tôi càng có nhiều kiến thức để trau dồi bản thân, bồi đắp và trưởng thành. Càng đọc sách, tôi càng thấy mình phát triển đến gần hơn với những tiềm năng bên trong mình. Và càng đọc sách, tôi lại càng tự tin hơn về bản thân, vì khi hiểu biết thì ta sẽ tự tin hơn với chính mình. Sách cũng giúp tôi khơi nguồn lại đam mê viết lách của mình, sống với đam mê và trở thành tác giả sách như mình từng mơ ước. Nhìn lại cả một chặng đường dài, tôi thấy cuộc đời mình thay đổi phần lớn là nhờ sách. NGƯỜI ĐỌC SÁCH CÓ BẠN HAY KHÔNG CÓ BẠN? — Nguyễn Cảnh Bình — Thứ thực sự hạ gục tôi là một cuốn sách mà khi bạn đọc xong, bạn mong ước tác giả của nó là một người bạn của bạn và bạn có thể gọi cho anh ta bất cứ lúc nào bạn muốn. Mặc dù vậy, mong ước đó không hay xảy ra lắm” — J.D. Salinger Nhân vật chính trong văn của nhà văn Nhật Haruki Murakami hầu như đều có đặc điểm chung: rất cô độc, thích nấu ăn và rất thích đọc sách. Murakami mô tả họ như những người có đời sống nội tâm phong phú đến nỗi át cả đời sống xã hội. Thậm chí, họ như sống hẳn trong thế giới nội tâm đó và chỉ thỉnh thoảng “ghé chơi” thế giới bên ngoài. Thành đạt và lẫy lừng nhờ đọc sách thì chẳng có gì mới, nhưng bị cộng đồng cô lập vì suốt ngày chúi mũi vào sách cũng là một chuyện không lạ. Tôi cũng không hiểu nỗi mặc cảm của phe nào, phe hay đọc sách hay phe không hay đọc sách, mà những người đọc sách lại bị “quây” thành một nhóm riêng. Ở Việt Nam, có nhiều kiểu cộng đồng mà người nào đọc sách nhiều một chút thì y như rằng trở thành thiểu số. Một vài người đọc sách gây cảm giác hơi gò mình, khép kín và không thân thiện. Nhưng đó là một ấn tượng sai. Tôi quả quyết với bạn rằng những ai gò mình, khép kín và không thân thiện thì nếu đọc nhiều hay ít sách, hay không hề đọc sách đi chăng nữa thì họ vẫn sẽ như vậy. Nói rõ hơn, đọc sách không ảnh hưởng đến việc người ta có bạn hay không có bạn. Khi chơi trong một nhóm bạn bè, điều người ta dễ gặp là những sở thích riêng khác nhau, thậm chí rất khác nhau. Bởi vậy, thích đọc sách cũng chỉ là một trong số những sở thích riêng đó, có nơi nó phổ biến, có nơi lại không, nhưng chưa bao giờ thích đọc sách lại là một sở thích quá hiếm hoi và khác người, cũng chưa bao giờ là một sở thích thiếu lành mạnh đến nỗi phải tránh xa. Tôi sẽ rất lấy làm lạ, đồng thời vô cùng thất vọng, nếu thích đọc sách lại là điều hiếm hoi. Người đọc sách còn bị “kỳ thị” vì cứ nói chuyện là trích dẫn câu nọ, câu kia trong sách. Từ bên ngoài nhìn vào, cư xử như vậy đậm chất sách vở và khó hiểu. Vấn đề ở đây là góc nhìn. Với người trong cuộc (có đọc sách) thì những câu nói đó hoàn toàn dễ hiểu. Một khi bạn đọc, nhớ và yêu thích thì câu nọ, câu kia sẽ tự động chui vào đầu bạn như một phần của chính bạn thôi (tất nhiên vẫn phải trích nguồn). Cũng như khi bạn xem phim và rất tâm đắc với một cảnh phim, một câu thoại thì tự động nó sẽ xuất hiện trong đầu bạn, chỉ chực thoát ra mỗi khi nói chuyện mà thôi. SÁCH CÓ ĐẮT KHÔNG? — Rosie Nguyễn — Có nhiều kho báu trong các quyển sách hơn là trong chiếc rương cướp biển ở Đảo Giấu Vàng. — Walt Disney Một quyển sách tại Việt Nam có giá trung bình từ khoảng 50.000 – 100.000 đồng. So với các loại sản phẩm tiêu dùng hiện tại thì giá sách giấy không hề đắt. Ít có sản phẩm nào tại thị trường Việt Nam mà khi mới ra mắt sản phẩm mới lại luôn luôn có giảm giá từ 20 – 30%. Sách lại thường xuyên có các đợt hội chợ, nơi bạn có thể mua những cuốn sách cực hay và chất lượng với giá chỉ bằng một tô phở vỉa hè. Đó là chưa kể có rất nhiều cách để đọc sách miễn phí. Nói một cách thực tế, để nói đắt hay rẻ ta cần so sánh giữa giá cả và giá trị. Sách chỉ là danh từ chung, nhưng có biết bao nhiêu loại sách khác nhau, chủ đề khác nhau, các nhà xuất bản hay đơn vị phát hành khác nhau, và mỗi đơn vị lại định giá một kiểu. Có quyển sách thì tôi thấy rẻ, có quyển khác tôi lại thấy đắt, chủ yếu là vì xem xét giá trị mình nhận lại có tương xứng hay không so với giá sách. Để mua được sách với giá “rẻ” thì tôi thường nghiên cứu và lựa chọn chi tiết từng quyển sách một. Hãy xác định mục đích của mình khi mua một quyển sách. Sách này nhằm mục đích gì? Giải trí hay học tập? Nếu giải trí thì với số tiền đó trong thời điểm đó ta quyết định lựa chọn hình thức giải trí nào, bằng một quyển sách để yên lặng ngồi đọc hay bằng một buổi xem phim hay một hôm gặp gỡ bạn bè? Ví dụ có người sẽ giải trí bằng một quyển tiểu thuyết, có người lại dùng số tiền đó để tìm kiếm những phút giây thoải mái trong rạp chiếu phim hoặc sân khấu kịch. Còn nếu để học tập bổ sung tri thức thì sao? Đọc quyển sách đó ta mong muốn học được điều gì? Nếu không đọc sách đó mà đọc các tài liệu khác tự tìm thì có thể trông đợi có nguồn kiến thức cô đọng và tập trung như thế không? Đa phần các sách thuộc dạng “tinh hoa” như Tâm lý học đám đông của Gustave Le Bon hay Tôi tự học của học giả Thu Giang – Nguyễn Huy Cần chỉ từ 40.000 đồng – 60.000 đồng nhưng kiến thức học được từ những quyển đó có thể được áp dụng cả đời. Do vậy, giá cả của những quyển này là cực kỳ rẻ. SÁCH HAY MANG GIÁ TRỊ VƯỢT KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN1 Cuộc đời quá ngắn để đọc những quyển sách không hay. — Melissa Marr Trong nhiều lĩnh vực, nhiều cuốn sách hay đã bị phủ bụi thời gian và bị lãng quên. Sách sống không lâu thì chắc chắn là sách không hay, nhưng sách mà hay thì thường có giá trị lâu dài, sức sống bền bỉ. Điều đáng tiếc là nhiều giá trị lệch lạc hiện tràn lan trong xã hội đã làm cho nhiều cuốn sách hay bị lãng quên, trùm mền. Nói chung, sách có hai loại, sách nền tảng và sách kỹ năng. Đọc sách kỹ năng (kỹ năng sống, kỹ năng hành xử, kỹ năng làm việc…) thì cũng rất tốt và cần thiết, nhưng sẽ tốt hơn nhiều nếu đọc sách văn hóa, sách khai minh (để hình thành bản tính bên trong, phần gốc rễ) rồi mới đọc sách kỹ năng (để hoàn thiện hành xử bên ngoài, phần cành lá). Như cuốn Đắc Nhân Tâm, tôi từng rất thích thú cuốn này, nhưng sau này tôi không thích lắm, vì nó khác nhiều với tinh thần cốt lõi của “giáo dục khai phóng và con người tự do” mà tôi theo đuổi. Tôi nghĩ, thay vì chỉ cố tìm cách học những thủ thuật hay chiêu trò để lấy lòng hay thuyết phục người khác thì con người ta cần nâng tầm vóc văn hóa của mình lên, làm giàu lương tri và phẩm giá của mình, khi đó chỉ cần sống đúng với con người của mình (sống thực, sống tự do), không cần dùng bất cứ chiêu trò hay mẹo vặt nào mà vẫn được người khác tôn trọng, quý mến và tin tưởng. Ngược lại, nếu mình chỉ học toàn những thủ thuật, chiêu trò, mánh khóe, mẹo vặt để lấy lòng người khác mà bản tính bên trong con người mình lại không ra gì thì về lâu dài sẽ rất nguy hiểm cho chính mình và cho xã hội. Bởi lẽ, với những thủ thuật tinh vi học được thì có thể giúp mình thành công nhất thời, nhưng dần dà mình sẽ tự biến mình thành kẻ hai mặt (bản tính bên trong khác hẳn hành vi bên ngoài), còn xã hội với nhiều con người như vậy sẽ sụp đổ niềm tin và ngày một trở nên dối trá hơn. Do vậy, người đọc khôn ngoan sẽ đi vào những cuốn sách “tu thân’’ mang trong mình những giá trị khai minh tiến bộ chứ không chỉ những cuốn sách thiên về chiêu trò, mánh khóe. 1. Nguồn: http://tramdoc.vn/tin-tuc/sach-hay-mang-nhung gia-tri-vuot-khong-gian-va-thoi-gian-nMwyW.html SÁCH LÀ MỘT TẤM GƯƠNG — Rosie Nguyễn — Hãy cẩn thận với những quyển sách mà bạn đọc, cũng giống như những người mà bạn giao du vậy, vì thói quen và tính cách của bạn cũng sẽ được ảnh hưởng từ sách cũng nhiều như là từ những người xung quanh. — Paxton Hood Có những quyển sách khi đọc, giúp ta nhìn nhận lại chính mình, biết được mình đang ở đâu và tìm được hướng đi hay nhìn rõ hơn con đường phía trước. Do vậy, sách là một tấm gương giúp ta soi rọi bản thân mình. Tôi vẫn có thói quen mỗi khi đọc sách, tới đoạn tác giả phê phán một hành vi thái độ hay lối sống gì đó, hoặc nói tới một vấn đề, một thực trạng nào đó cần thay đổi, thì dừng lại để suy ngẫm xem mình có mắc vào thói hư tật xấu đó không, hoặc có đang ở trong tình trạng hoàn cảnh cần thay đổi mà tác giả đang nói đến hay không. Trong những ngày đầu khi mới bước vào con đường tự học và phát triển bản thân, tôi tình cờ được cầm trên tay quyển sách Khuyến học của học giả người Nhật Fukuzawa Yukichi. Trong sách, tác giả có kể về một thanh niên có công ăn việc làm ổn định, có thu nhập tích lũy tốt. Anh quyết định cưới vợ mua nhà và xây dựng cuộc sống gia đình cho bản thân. Cha mẹ tự hào về anh, bạn bè cho là anh thành công, người ngoài chúc mừng cho hạnh phúc của anh. Nhưng Yukichi khẳng định rằng người thanh niên này đang sống không khác gì con sâu cái kiến. Vì việc tìm kiếm miếng ăn, tích lũy vật chất, và kết đôi với bạn tình để xây tổ cho mình thì loài sâu loài kiến cũng làm được chứ cứ gì phải là con người. Tác giả cho rằng đã là con người thì phải có trách nhiệm đối với cộng đồng, xã hội, phải cống hiến đóng góp cho sự phát triển của nơi mình sinh sống, phải làm điều gì đó để thấy mình đang sống có ích và tạo ra giá trị phục vụ lại cuộc đời. Khi đọc đến đó tôi đã giật mình nghĩ lại, nhận ra từ trước tới giờ mình vẫn chỉ sống như con sâu cái kiến mà thôi. Từ đó tôi có thêm động lực để nỗ lực thay đổi bản thân, phát triển chính mình, và dần dần tìm kiếm cách riêng để đóng góp, phục vụ lại cho cộng đồng. Để phát triển, người ta thường cần sự hướng dẫn, chỉ dạy của những người đi trước, giỏi giang và nhiều kinh nghiệm hơn mình. Nhưng trong cuộc sống, nhất là cuộc sống của những người trẻ chỉ quanh quẩn với gia đình, trường học và bạn bè, thường rất khó để tìm một “sư phụ” cho mình. Một người thầy tận tâm, sẵn sàng truyền đạt kinh nghiệm, những bài học cuộc sống, chia sẻ suy nghĩ, quan điểm về cuộc đời, lan tỏa giá trị sống, thể hiện lập trường, thái độ, niềm tin và tư tưởng để giúp ta suy ngẫm và định hình hướng đi của mình. Nhưng với sách chúng ta hoàn toàn có thể tìm được thầy như thế. Không những là một mà còn là rất nhiều người, bất kỳ ai mà ta muốn. Doanh nhân, nhà quản lý quỹ đầu tư, tác giả người Mỹ James Altucher từng kể rằng một bí quyết để phát triển bản thân của ông là tìm cho mình một “virtual mentor” – người thầy ảo. Khi biết một người thành công trong một lĩnh vực nào đó và có những điều ông muốn học hỏi, James Altucher sẽ tìm đọc tất cả các tài liệu có thể có về người đó, tiểu sử, hồi ký, những quyển sách người đó viết, hay viết về người đó, các bài báo, các bài nghiên cứu, các bài blog… có thông tin về người đó, những bài thuyết trình hay nói chuyện trước công chúng, tất tần tật các tư liệu mà ông có thể tìm thấy về người mà ông muốn học hỏi. Sau một khoảng thời gian nghiên cứu về một người, ông sẽ tổng hợp lại những điều mình đã rút ra được từ người đó qua một bài viết: “5 điều tôi được từ Woody Allen”, hoặc “10 điều khiến tôi ngưỡng mộ Benjamin Franklin”. Học theo cách của James Altucher, ta sẽ có rất nhiều người thầy tinh thần cho mình. CHƯƠNG III CHỌN SÁCH VÀ TÌM SÁCH TÓM TẮT Bất cứ việc gì khích lệ lòng ham mê sách, hãy làm, một trong số đó là việc thường xuyên ghé hiệu sách và cập nhật các đầu sách mới. Nếu như học gạo không hoàn toàn có hại, trái lại cũng có tác dụng nuôi dưỡng lòng ham học thì việc thường xuyên tiếp xúc với sách, những cuốn sách mà không ai có thể bắt buộc bạn phải đọc mà chính bạn có quyền chủ động lựa chọn mua hay không mua, cũng có tác dụng nuôi dưỡng lòng yêu thích sách. CHỦ ĐỘNG - TỪ KHÓA CỦA CUỐN SÁCH NÀY — Nguyễn Cảnh Bình — Sách hay, cũng như bạn tốt, ít và được chọn lựa; chọn lựa càng nhiều, thưởng thức càng nhiều. — Louisa May Alcott Thông điệp cho người đọc sách hoặc không đọc sách, hai chữ thôi: chủ động. Bạn chủ động chọn đọc hoặc không đọc. Lâu lâu mới đọc hoặc thường xuyên đọc. Không thích, thích sơ sơ hoặc cực kỳ ham đọc. Đọc tiểu thuyết, sách kinh tế hoặc sách tôn giáo. Đọc để làm việc này việc kia hoặc chỉ thuần túy nhấm nháp, thưởng thức. Bạn chủ động chọn. Nhiều khi bạn thấy đọc hay không đọc cũng là một thói có thể “lây”. Nhưng thói đó tiềm ẩn trong con người bạn rồi, người “lây” được cho bạn chỉ là một chất xúc tác mà thôi. Cũng với tâm thế đó bạn bước ra hiệu sách. Tôi thường nghe những lời than phiền tương tự nhau về việc “đến hiệu sách và hoa mắt trước những giá sách kín đặc, không biết chọn cuốn nào, mua cuốn này thì tiếc cuốn kia mà mua cả thì không đủ tiền”. Tôi rất thông cảm, nhưng hãy thử ngẫm xem lấy lý do đó để đẩy mình ra xa sách thì có đáng không nhé. Thỉnh thoảng, vì nghề nghiệp, tôi phải đi đến những địa chỉ mình chưa đến bao giờ, chỉ ngay trong thành phố thôi nhưng ai cũng biết các thành phố bây giờ rộng và… chật (vì kín đặc các tòa nhà) đến mức nào rồi. Hầu như không thể cứ ra đường mà đi băng băng đến một địa chỉ lạ (khổ nhất là địa chỉ tập thể hoặc chung cư, hoặc ngõ ngách, đã nhiều số nhiều chữ lại còn “lô” này,“khu” kia…) mà mình chưa bao giờ đến. Kể cả khi chỉ có số nhà, tên đường thôi cũng chưa chắc dễ tìm vì biết đâu đó là đường mới toanh hoặc hẻo lánh. Kiểu gì bạn cũng phải hỏi đường, may mắn thì duy nhất một lần, không thì vài ba lần. Dù có Google Maps hoặc các trang tìm kiếm địa chỉ khác. Vậy đấy, tôi nghĩ, ngày nay, khi hoàn toàn có thể tiết kiệm thời gian trước khi bước chân ra đường bằng cách đọc và xem bản đồ trước về con đường mình sẽ đi; thì tương tự, hoàn toàn có thể tiết kiệm thời gian bằng cách trước khi ra hiệu sách, bạn đọc thông tin trên mạng (báo chí, các trang bán sách trực tuyến) và quyết định mình muốn mua (những) cuốn sách nào trước khi ra cửa hàng sách. Nếu có ít thời gian hơn nữa thì bạn mua luôn qua mạng và trả thêm phí vận chuyển. Nhưng nếu bạn là người muốn hít hà và ngắm nghía sách ở cửa hàng thì cứ tự đi. Sau một thời gian hoang mang và bối rối trước các giá sách, tôi đã chọn cách này: hầu như luôn đến hiệu sách mà trong đầu đã có sẵn tên (những) cuốn sách cần mua. Có đợt tôi mê mệt văn của Haruki Murakami mà nhà văn Nhật này thì viết nhiều sách lắm, in ở Việt Nam đã hơn chục cuốn, đó là chưa kể có cuốn còn 3 tập (1Q84) hầu như cuốn nào cũng có độ dày ngang cục gạch, thì tôi cứ mua cuốn này đọc hết lại đi rước thêm cuốn khác về. Tôi mua sách mất rất ít thời gian, đó là tính cả thời gian nán lại và coi cọp thêm vài cuốn khác mà không mua. Nhưng kể cả khi chưa biết chọn cuốn nào, tôi cũng không khó chọn sách một khi đã cầm tiền đi mua. Bởi tôi biết sẵn mình thích đọc gì và đang cần đọc gì: tiểu thuyết, các loại. Vào hiệu sách là tôi xông thẳng đến giá sách văn học và khi chọn xong mới quay sang các giá khác. Trong cuốn Alain nói về hạnh phúc2, tác giả Emíle Chartier (tức Alain) có viết một câu: “Đôi khi biết những gì mình thực sự cần đã là cả một nghệ thuật vĩ đại”. Tôi thì chẳng vĩ đại gì, chắc chắn rồi, tôi chỉ quá may mắn khi đã tìm ra được thứ mình thực sự thích (sách) và dòng sách mình thực sự say mê (tiểu thuyết). Nhiều người cũng đã gặp may mắn như tôi. Và khi nhìn lại, tôi thấy mình may mắn chỉ vì biết chủ động. Người vĩ đại nói những thứ đúc rút từ những trải nghiệm và tri thức vĩ đại, người nhỏ nhoi chia sẻ những kinh nghiệm và quan sát nhỏ nhoi. Hy vọng chủ động có ích cho tất cả chúng ta. 2. Sách Alain nói về hạnh phúc của Emíle Chartier (Hồ Thanh Vân - Cao Việt Dũng - Nguyễn Ỉ Long dịch, NXB Trẻ, 2013). CÂU CHUYỆN BẮT ĐẦU VỚI VIỆC CHỌN MỘT CUỐN SÁCH PHÙ HỢP3 Cần phải nhớ rằng đôi khi vì một cuốn sách lựa chọn không đạt mà một độc giả mới đọc sách không bao giờ thích đọc nữa. Vì vậy, cần đặc biệt lưu ý và cẩn thận với bước đi ban đầu của những người mới đọc sách. — Xukhômlinxki Điều này tưởng dễ mà hóa ra thật khó. Có hàng ngàn quyển sách ngoài kia nhưng chỉ một phần rất nhỏ trong số đó hợp gu đọc của bạn. Bắt đầu việc chọn sách với thể loại mà mình yêu thích, rồi kế đến là tựa sách, bìa sách, kích cỡ, giá tiền và nhà xuất bản. Đôi khi chả biết tin vào ai, kể cả lời quảng cáo từ đứa bạn thân có cùng gu đọc với bạn hay là lời tán dương trên trang bán sách trực tuyến nào đó. Có thể quyển sách mà họ khen nó không dở, đơn giản là nó không hợp với bạn mà thôi. Cũng không thể nào nói chắc một quyển sách sẽ hay vì nó được viết bởi tác giả yêu thích của bạn. Đã bao giờ bạn đọc một quyển sách đáng chán từ một tác giả thú vị chưa? Cảm giác lúc ấy như thế nào nhỉ? Thất vọng ư? Không, thất vọng thật sự là khi thấy một ý tưởng ban đầu rất hay nhưng bị khai thác đến cạn kiệt ở mọi quyển sách của nhà văn nào đó. Đôi khi có lẽ nên khai phá ngòi bút ở những mảng đề tài mới, đôi khi có thể làm mới từ cái cũ, nhưng có đôi khi chỉ là nên dừng lại. Tiếp theo là việc bạn có đọc đến tận cùng không? Sách mua về thì nhiều, nhưng đọc đến bằng hết thì chả bao nhiêu. Phần vì chưa có thời gian, phần vì do chưa đúng tâm trạng. Buồn nhất là những quyển sách mà bạn từng háo hức, mong đợi biết bao nhiêu trước đó nhưng cuối cùng lại bỏ ngang. Bạn thích chương đầu tiên rất nhiều không có nghĩa là điều đó sẽ tiếp tục đến những trang cuối cùng. Đôi khi bạn thay đổi cảm xúc từ yêu sang ghét đột ngột như bị rối loạn lưỡng cực chỉ vì cái kết quá phũ phàng. Đôi khi bạn thích điều gì đó ở một quyển sách, nhưng lối tường thuật dài dòng, văn phong của dịch giả, các nút thắt – nút mở vô lý, một hay vài nhân vật có tính cách không thể chịu đựng nổi – một trong những điều kể trên thôi đã đủ tàn phá đi lâu đài cảm xúc mà bạn đang xây nền cho nó. Sách thì đọc hết rồi, mà câu chuyện vẫn còn. Có người nói rằng chỉ sau khi một quyển sách được đọc xong thì đời sống của nó mới thực sự bắt đầu. Bởi lúc đó ta đã khái quát được toàn bộ bức tranh mà tác giả vẽ ra. Bức tranh đó hiện lên trong đầu dưới nhiều góc độ khác nhau khi ta chiêm nghiệm. Một câu chuyện hay sẽ nằm lại rất lâu trong bạn, mà vì ở lâu nên nó cũng thường ở sâu. Vậy mà nhiều khi bạn không thể nào đọc lại cuốn sách yêu thích thêm lần nào nữa. Cũng giống như người cũ còn thương mà không thể quay lại. Bạn sợ sẽ đánh mất đi những cảm xúc ban đầu tươi đẹp, phải chứng kiến thứ gì đó trôi đi dù đã từng chiếm một vị trí quan trọng. Bạn sợ rằng mình sẽ chai sạn đi và không thể cảm được nó nữa. Khi tôi bắt đầu đọc tiểu thuyết, bộ đầu tiên là Harry Potter và từ đó những quyển sách của tôi luôn là về pháp thuật và những thế giới song song đầy ảo diệu. Suốt mấy năm như vậy cho đến gần đây, tôi không còn mặn mà với các thể loại sách kỳ ảo nữa, đầu óc bắt đầu thấy khó khăn để nhớ những cái tên hư cấu, những bùa phép quái dị ngớ ngẩn. Mặt khác, hồi đó đọc 1Q84 không thể nào cảm nổi, nó quá phức tạp, khó nắm bắt, mạch chuyện thì chậm rãi, ám ảnh, trĩu nặng nỗi buồn và quá nhiều chi tiết nhạy cảm. Sau đó khá lâu thì tôi mới đọc một quyển sách Nhật Bản khác, Another, thể loại light novel4 về đề tài học đường thì dễ theo dõi hơn nhiều. Rồi sau này nữa là Bạch dạ hành, đọc thấy cảnh nóng là bình thường, một phần của cuộc sống, một phần của câu chuyện. Câu chuyện cũng rắc rối, cũng lồng ghép nhiều mảng miếng, mà tôi lại thấy rằng nó thực, dù nó đau. Lớn lên và những suy nghĩ của chúng ta thay đổi, cách chúng ta nhìn nhận một câu chuyện hay một quyển sách cũng vậy. Nếu ngày bé chúng ta từng nhặng xị lên đòi cái kết có hậu trăm truyện như một thì khi lớn lên, chúng ta học cách chấp nhận và hài lòng với những cái kết mở, những câu chuyện để ngỏ. Nhiều khi đọc những dòng đầu tiên là đủ hiểu không thể trông đợi gì vào một kết thúc vẹn tròn viên mãn được. Vậy mà vẫn đọc vì câu chuyện có gì đó thật cuốn hút. Và khi đọc đến những trang gần cuối, một người bạn của tôi đã từng nói rằng dù có đọc bao nhiêu lần đi nữa thì cái kết cũng không thay đổi được. Tôi nhắn lại là cái kết ấn định vậy rồi, nhưng cách ta nhìn nhận nó, đánh giá và đặt tình cảm vào sẽ thay đổi ở lần này hay lần khác. Nhưng có thật là vậy hay không... Những ngày mưa nhiều chỉ muốn nằm dài đọc sách, nhưng đọc quyển nào thì được bây giờ? Chọn quyển sách mình thực sự yêu thích không dễ chút nào. Cũng khó như gặp được một người hiểu mình. 3. Nguồn: http://tramdoc.vn/tin-tuc/doc-sach-la-nhung-cau chuyen-doc-sach-la-nhung-lua-chon-nm73W.html 4. Tạm hiểu là một dòng tiểu thuyết Nhật Bản dành cho độc giả là học sinh trung học cơ sở hay trung học phổ thông. NHỮNG CUỐN SÁCH GIÚP BẠN ĐỠ PHẢI THỬ SAI VỚI CUỘC ĐỜI MÌNH5 Cứ mỗi khi bạn đọc một quyển sách hay, thì ở đâu đó trên thế giới này có một cánh cửa mở ra cho để ánh sáng chiếu thêm vào. — Vera Nazarian Tôi từng chứng kiến vô số những tay trẻ gục ngã giữa đường, gục ngã chỉ sau một, hai năm ra trường, chỉ sau vài năm hào hứng và đầy tự tin về giấc mơ một triệu đô trước tuổi 30. Ảo tưởng! Tôi gọi đó là thế hệ “Cha giàu, con nghèo” khi có quá nhiều bạn trẻ ảo tưởng rằng sự giàu có sẽ đến nếu chỉ cần đọc thuộc làu cuốn sách Cha giàu, Cha nghèo, ảo tưởng về đầu tư tài chính, về thành lập công ty trước khi rời ghế nhà trường. Ảo tưởng về một thứ “đi tắt, đón đầu” khôn như chấy! Dĩ nhiên, không phải tất cả đều thất bại, nhưng hầu hết. Chỉ có vài người thành công, rồi thành công ấy lại được tô vẽ khiến những đứa trẻ khác ảo tưởng. Và kể cả vài sự thành công được tô vẽ đó cũng không biết sẽ màu mè được bao nhiêu lâu. Vô số xác chết doanh nghiệp, vô số những giấc mơ, tham vọng tan biến chỉ sau vài tháng bước chân vào công cuộc kinh doanh phũ phàng. Và những kẻ bại trận đó không nói một lời hoặc âm thầm cam chịu rồi từ từ biến mất… Mơ một giấc mơ đẹp, bạn chỉ mất một ngày nhưng để có kỹ năng phát triển bản thân, làm nền tảng cho thành công của cả cuộc đời, bạn cần từ năm năm tới 10 năm miệt mài, thậm chí cần cả cuộc đời không ngừng rèn luyện, trau dồi kỹ năng. Và bạn cần bắt đầu từ 14 -15 tuổi hoặc sớm hơn chứ không phải chờ đến 25 tuổi, khi đã nếm trải thất bại, vét sạch số tiền tự mình tích góp được hoặc của bố mẹ tin tưởng giao cho. Lúc ấy, bạn chẳng còn cách nào ngoài “bám váy kẻ khác”. Và để thành công, bạn không cần gì khác ngoài những mơ ước, mục tiêu, sự nỗ lực không ngừng và nhất là phải trang bị cho bản thân những kỹ năng quan trọng, cần thiết để hiện thực hóa những ước mơ đó. Mười hay mười lăm năm trước, tôi rất ngạc nhiên khi gặp những “đại gia” thực sự của Việt Nam, với những kỹ năng điêu luyện và thành thạo đến mức khó tin. Họ không có điều kiện học hành bài bản như hầu hết các bạn trẻ hiện nay, nhưng kỹ năng hoạch định kế hoạch, phác thảo tầm nhìn, tư duy, nói, viết, thuyết phục của họ thật tuyệt vời. Nhiều người trong số đó khi lập nghiệp chưa từng nghĩ sau này họ sẽ trở thành tỷ phú, họ đơn giản chỉ muốn làm việc với niềm đam mê chế tạo ra con xe, sản xuất cái quạt, chiếc đồng hồ... Tôi đã có dịp chứng kiến một “đại gia” ngồi chỉ bảo tỉ mỉ cho ba kỹ sư thế hệ 7X, 8X từng chi tiết cần sửa của chiếc xe khách. Ông ta mới chỉ tốt nghiệp đại học Mỏ. Cũng chính “đại gia” đó đã phác thảo ra mô hình khu trang trại bằng những que diêm cho đám kiến trúc sư học hành bài bản ngồi lọ mọ thiết kế chi tiết sau này. Tôi cũng từng nghe kể về kỹ năng của đại gia V, người đã chỉ cho các kỹ sư của mình từng vị trí rồi cách thức xây dựng của các tòa nhà trong cả một khu dự án hàng chục hecta. Bạn đừng cho rằng họ chỉ có tham vọng. Đừng nhầm lẫn rằng họ chỉ có mong muốn làm giàu. Đừng nghĩ họ chỉ quan tâm đến toàn cục hay vẻ bề ngoài. Tôi tin chắc những con người thành đạt đó thực sự nắm rõ về ngành nghề của họ hơn những kẻ tự xưng là chuyên gia, hay nhà chuyên môn chỉ biết nói nhăng nói cuội. Donald Trump chắc chắn không chỉ có tư duy kinh doanh, mà còn có tư duy về thiết kế hơn bất cứ tay kiến trúc sư hay thiết kế nào; Bill Gates không chỉ biết đến kiếm tiền mà còn nắm rõ các khối lập trình rồi diễn đạt nó cho đám lập trình viên, và còn rất nhiều bài học hữu ích từ những nhân vật nổi tiếng, thành công khác nữa. Tôi mê say tìm hiểu về Warrent Buffett qua cuốn sách Warrent Buffett – Sự hình thành một nhà tư bản Mỹ đã được Alpha Books xuất bản, đặc biệt là giai đoạn ấu thơ của ông. Bây giờ, nhiều người nói chỉ cần học các nguyên tắc đầu tư của ông là có thể kiếm tiền, giàu như ông. Này, đừng nhầm như thế! Đừng ảo tưởng rằng chỉ cần đọc qua loa vài nguyên tắc của ông rồi áp dụng nó để kiếm tiền. Nếu đọc kỹ hơn, bạn sẽ hiểu rằng, đằng sau những nguyên tắc tưởng như đơn giản chỉ cần học trong vài tuần là cả một quá khứ, bề dày kinh nghiệm hàng chục năm quen thuộc với các con số, quen thuộc với hoạt động doanh nghiệp… Từ Henry Ford, Sam Walton cho đến Steve Jobs, tất cả họ đều giống nhau, tỉ mỉ trong từng chi tiết công việc với những kỹ năng tuyệt vời. Ai có thể tự tin rằng mình giỏi thuyết trình như Steve Jobs? Ai tự tin đã gõ búa nhiều như Henry Ford? Ai tự tin chú ý đến từng cái tăm, từng sợi chỉ trong từng cửa hàng bán lẻ như Sam Walton…? Trong tất cả mọi cuốn sách về các nhân vật lịch sử, chính trị gia, doanh nhân… tôi luôn dành mối quan tâm hàng đầu đến thời niên thiếu của họ. Tôi tò mò muốn tìm hiểu và khám phá xem họ đọc gì, làm gì, nghĩ như thế nào, rèn luyện ra sao… Sau này, nhiều hội thảo đều đề cập đến bí quyết làm giàu của W. Buffett và cuối cùng đưa ra lời khuyên rằng, hãy đầu tư theo cách của ông ta, bạn nhất định sẽ giàu. Thật điên rồ và ảo tưởng hết sức! Thử nghĩ xem, nếu bạn không có tố chất như W. Buffett, không nỗ lực rèn luyện suốt thuở thiếu thời, cũng không có kỹ năng thành thạo như ông, bạn sẽ không bao giờ giàu như ông ta chỉ thuần túy nhờ vào việc học các nguyên tắc đầu tư. Sách không bao giờ đủ cho những người muốn rèn luyện kỹ năng, và đương nhiên, chúng ta không thể thiếu sách nếu muốn sở hữu những kỹ năng thành thạo. Một số cuốn sách mà theo tôi sẽ rất hữu ích đối với các bạn trẻ là Bộ S4S (gồm 50 điều trường học không dạy bạn, 20 điều cần làm trước khi rời ghế nhà trường, Bản CV hoàn hảo, Vượt qua thử thách trong phỏng vấn tuyển dụng) giúp các bạn trẻ trang bị nhiều kỹ năng cần thiết cho công cuộc tìm kiếm việc làm; Bộ Thật đơn giản: Thuyết trình, Phỏng vấn tuyển dụng, Quản lý dự án cung cấp cho bạn trẻ những bí quyết giúp bạn trau dồi được kỹ năng thuyết trình, thiết lập và quản lý các dự án công việc; hoặc gần đây nhất là những cuốn sách do Alpha Books biên soạn như Người giỏi không bởi học nhiều – chìa khóa tiếp cận với những kỹ năng sống và học tập thông minh để đạt được những kết quả cao nhất; hay Những điều doanh nghiệp không dạy bạn – cung cấp những kỹ năng gần gũi và cơ bản nhất cần có đối với những sinh viên năm cuối hoặc những người vừa tốt nghiệp các trường đại học đang lao mình vào công cuộc tìm kiếm việc làm đầy tính cạnh tranh. Bạn có thể đọc đến hàng trăm, hàng nghìn cuốn sách, nhưng điều then chốt nhất là bạn phải rèn luyện. Nếu muốn giỏi viết lách, bạn phải tập viết thư một trăm lần, thậm chí cả nghìn lần. Nếu muốn biết cách thuyết trình, bạn phải tập nói lưu loát, trình bày rõ ràng quan điểm của mình trước bạn bè, trước nhóm, rồi cho đến đám đông, không phải dăm mười lần mà hàng trăm, hàng nghìn lần. Nếu muốn lên kế hoạch tốt, bạn phải tỉ mỉ, chi tiết từ những bản kế hoạch nhỏ, dần dần đến kế hoạch cho những việc lớn hơn, kế hoạch cho một ngày, một tuần, rồi một tháng, một năm, năm rồi mười năm… Hãy hành động ngay từ hôm nay bằng cách trau dồi và hoàn thiện những kỹ năng của bản thân, nỗ lực làm việc, làm chủ cỗ xe thành công, làm chủ cuộc sống của bạn! 5. Nguồn http://tramdoc.vn/tin-tuc/sach-hay-mang-nhung gia-tri-vuot-khong-gian-va-thoi-gian-nMwyW.html CÓ HAY KHÔNG CUỐN SÁCH THAY ĐỔI CUỘC ĐỜI? — Rosie Nguyễn — Mỗi quyển sách là một giấc mơ mà bạn giữ trong tay mình. — Neil Gaiman Đối với bản thân tôi, không có một quyển sách làm thay đổi cuộc đời. Mặc dù luôn cho rằng sách làm thay đổi đời mình, nhưng sự thay đổi cuộc đời tôi là kết quả của nhiều quyển sách. Việc làm thay đổi cuộc đời một ai đó là việc làm quá lớn với bất kỳ quyển sách nào. Sách chỉ cho ta thông tin, kiến thức. Nhưng để thay đổi cuộc đời thì lựa chọn là nằm trong tay mỗi người. Ta có lựa chọn làm điều đó không, có bắt tay vào hành động để đạt được những gì ta muốn không, có thể biến những gì mình biết thành những kỹ năng và thói quen của mình hay không, là hoàn toàn tùy thuộc vào quyết định của ta. Ví dụ đơn giản là khi đọc một quyển sách dạy về cách đọc một quyển sách, thì ta có thể biết được những kinh nghiệm, những kiến thức mà tác giả truyền đạt về cách đọc sách. Nhưng để biến từ cái biết đó thành kỹ năng, thành thói quen của bản thân thì ta phải làm, phải thực hành và áp dụng. Và việc áp dụng nó mới khiến đời ta thay đổi. Không có điều tốt lành nào là có thể dễ dàng đạt được mà không cần đổ mồ hôi sôi nước mắt, nhất lại là một chuyện như thay đổi cuộc đời. Khi nói về việc tiếp thu thông qua việc đọc, người ta thường nhắc đến mô hình kim tự tháp DIKW, viết tắt của Data – Information – Knowledge – Wisdom (Dữ kiện – Thông tin – Kiến thức – Trí tuệ). Để có thể chuyển hóa những dữ kiện, thông tin ệ y g ệ g thành kiến thức và tích góp trí tuệ của bản thân và từ đó thay đổi cuộc đời thì cần có một quá trình, không thể nào chỉ qua một đêm, qua một quyển sách hay qua một người thầy. Ta luôn cần đủ lượng để có sự biến đổi về chất. Một người đọc sách chuyên cần khi nhìn lại, có thể thấy mình dần dần thay đổi qua những quyển sách mình đọc. Tôi cho rằng không có quyển sách thay đổi cuộc đời, nhưng có không ít cuộc đời được thay đổi từ những quyển sách. Câu chuyện cuộc đời của Og Mandino, tác giả của Người bán hàng vĩ đại nhất thế giới, cuốn sách nằm trong danh sách những quyển sách bán chạy nhất mọi thời đại, là một minh chứng tiêu biểu. Khi còn trẻ, ông đã làm rất nhiều nghề khác nhau, từ công nhân trong nhà máy sản xuất giấy, nhân viên bán hàng bảo hiểm, và còn có thời gian làm phi công máy bay ném bom cho quân đội Mỹ trong Chiến tranh Thế giới II. Trong quãng đời lăn lộn kiếm sống, ông đã có lúc trầm cảm đến nỗi muốn kết thúc cuộc đời mình. Một ngày mùa đông lạnh giá ở Cleverland Mỹ, khi đang có ý định tự tử, ông tình cờ đi ngang qua thư viện, bèn nảy sinh ý định vào dạo xem thế nào. Và một số quyển sách về phát triển bản thân và truyền cảm hứng sống đã thu hút sự chú ý của ông. Og Mandino mượn một số sách của thư viện về đọc, và cảm thấy thích thú. Dần dần, ông lui tới rất nhiều thư viện khác nhau và đọc đến hàng trăm quyển sách về đề tài phát triển bản thân (xin nhắc lại là hàng trăm quyển, số lượng luôn có tầm quan trọng của nó). Thói quen đọc sách đã giúp ông vượt qua chứng nghiện rượu, từ từ biến ông trở thành một diễn giả và nhà văn thành công ở Mỹ, và viết nên quyển sách để đời Người bán hàng vĩ đại nhất thế giới với hơn 50 triệu bản trên toàn cầu. Hãy thử tưởng tượng xem cuộc đời của Og Mandino sẽ rẽ theo hướng nào nếu như không có sách. LÀM SAO ĐỂ ĐƯỢC ĐỌC THẬT NHIỀU SÁCH MIỄN PHÍ? — Rosie Nguyễn — Đối với một thanh niên, chúng ta không thể tạo ân huệ nào lớn hơn là cho phép anh ta được đọc sách không mất tiền ở một thư viện công cộng tốt. — Braitơn Có nhiều cách để đọc được sách miễn phí hoặc tốn rất ít phí. Một trong những cách đó là đọc ebook miễn phí trên mạng như đã nói ở trên. Cần lưu ý là hiện nay có nhiều trang web cung cấp ebook miễn phí hợp pháp, nhưng cũng có không ít trang web cung cấp ebook lậu. Ebook tiếng Việt tràn lan trên mạng nhưng đa phần lại là sách lậu. Ta cần phân biệt để lựa chọn sử dụng từ các nguồn hợp pháp. Nói một chút về bản quyền, thông thường quyền tác giả kéo dài đến 50 năm sau khi tác giả qua đời. Sau khi sách hết hạn bản quyền, về lý thuyết nhà xuất bản nào cũng có quyền phát hành sách. Do vậy, có rất nhiều trang web được các nhà xuất bản cung cấp các ebook miễn phí đã hết hạn bản quyền. Ví dụ như Open Library (www.openlibrary.org), với những tác phẩm kinh điển cực hay. Có những quyển sách cực quý tôi lục tìm ở nhiều nơi không có nhưng vào Open Library thì đều có. Hoặc Project Gutenberg (www.gutenberg.org) với hơn 53.000 ebook miễn phí. Trên Goodreads.com, một cộng đồng mạng dành cho người yêu sách, dù chỉ tập trung chủ yếu vào phần nhận xét và bình luận về sách nhưng cũng có khá nhiều sách có thể đọc miễn phí, chủ yếu là các quyển sách kinh điển như Emile hay là về giáo dục của Jean – Jacques Rousseau (nguyên bản tiếng Pháp), hoặc Bàn về tự do của John Stuart Mill (nguyên bản tiếng Anh). Tại Việt Nam hiện nay có một số ứng dụng đọc ebook như Vinabooks Reader hoặc Alezaa, với chi phí thành viên chỉ khoảng 1.000 VND/ngày mà ta có thể đọc được rất nhiều các đầu sách và tạp chí điện tử có bản quyền cả cũ lẫn mới. Đối với sách giấy, cũng có không ít cách để đọc sách miễn phí hoặc ít phí. Đầu tiên là đặt làm thẻ thành viên tại thư viện địa phương. Các thư viện cung cấp không chỉ sách để đọc với phí cực thấp, mà còn cho ta không gian lý tưởng để đọc sách và học tập. Tiếp theo, ta có thể tìm đến các câu lạc bộ, đội nhóm về đọc sách để giao lưu trò chuyện về sách cũng như trao đổi sách với nhau. Có không ít các dự án, ngày hội về sách nơi ta có thể trao đổi và tìm kiếm những quyển sách mới để đọc. Dự án Book Box do dịch giả Phương Huyên khởi xướng là một ví dụ. Ngoài ra, một cách hay được những người hoài cổ sử dụng là tìm mua sách cũ trên mạng hoặc từ các tiệm sách cũ. Nói tóm lại, nếu muốn đọc sách thì không thiếu gì cách để đọc dù với túi tiền eo hẹp. Đừng để hạn chế về tài chính ngăn cản bản thân trên con đường tiếp thu tri thức. MẠNG INTENET THAY THẾ ĐƯỢC SÁCH, HAY LÀ KHÔNG? — Nguyễn Cảnh Bình — Sách là nguồn của cải quý báu của thế giới và là di sản xứng đáng của các thế hệ và các quốc gia. — Henry David Thoreau Hôm đó, cũng như mọi hôm khác, tôi đang làm việc ở văn phòng, kiểm tra e-mail. Một người quen viết e-mail kể cho tôi về cuốn sách chị đọc xong khoảng vài năm trước, đại ý thế này: “Cuốn sách của một triết gia Ấn Độ, viết cách đây cả nghìn năm, dạy những kỹ nữ cách quyến rũ và vứt bỏ người đàn ông/khách hàng của họ. Chị đọc và bàng hoàng nhận ra cuốn sách dạy các cô kỹ nữ cả hai giá trị mà tôi tưởng chừng như không thể tồn tại song song: Sự độc lập mạnh mẽ từ bên trong và khả năng thể hiện sự yếu mềm ở bên ngoài”. Tôi gõ e-mail trả lời/hỏi lại ngay: “Nhưng tên cuốn sách là gì mới được chứ?” Một đồng nghiệp (nam – giới tính không quan trọng lắm nên để trong ngoặc thôi) đi qua chỗ tôi ngồi và ngó vào màn hình đúng lúc tôi gõ e-mail trên. Anh ta bảo: “Việc gì phải hỏi, Google đi”. Liền đó anh ta mở sang tab mới và gõ vào bảo ô tìm kiếm, đại loại: “sách triết gia Ấn Độ kỹ nữ”. Kết quả không khó đoán lắm: Google cho ra những trang có liên quan đến sách, triết học, Ấn Độ, kỹ nữ… nhưng không có trang nào cho biết tên cuốn sách mà tôi đang muốn biết cả. Tóm lại, tôi vẫn phải đợi e-mail trả lời. Và cuốn sách đó cũng chưa có bản dịch tiếng Việt. Và cũng chưa có sách điện tử, lậu hoặc không lậu. Cùng lắm chỉ có thông tin giới thiệu sơ lược vài dòng trên Amazon. Chỉ có một cách để tôi thẩm thấu được nội dung cuốn sách, có cảm nhận của riêng mình, kiểm chứng lời chị người quen kể, hoặc phản bác, quan trọng nhất, tự thu thập kinh nghiệm quyến rũ đàn ông: tìm ra cuốn sách đó và đọc. Đó là giả sử tôi đọc được thông thạo toàn bộ cuốn sách bằng tiếng nước ngoài đó (cầu mong ít nhất đó là tiếng Anh!). Tóm lại đó chỉ là một ví dụ nhỏ. Nhưng tôi có thể khẳng định, những người cho rằng mạng internet có thể thay thế sách (cả giấy cả điện tử), họ là những người đồng thời chưa hề hoặc rất ít khi thử tìm kiếm thứ gì liên quan đến sách ở trên mạng. Mà, họ vào mạng hầu hết vì mục đích khác. Bạn thử giả vờ như mình đã đọc một cuốn sách nào đó rồi lượm lặt thông tin trên mạng để trả lời câu hỏi kiểm chứng của những người khác xem. Một kiểu giả vờ sơ hở vô biên. Nếu cuốn sách còn nổi tiếng và có nhiều người đọc nữa thì ai ai cũng có thể lật mặt bạn. SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI PHỤC VỤ CHO VIỆC ĐỌC SÁCH NHƯ THẾ NÀO? — Lâm Hạ — Gặp được một quyển sách hay, nên mua liền dù đọc được hay không đọc được, vì sớm muộn gì cũng cần đến nó. — Churchill Sir Winston Thực sự tôi nhận được rất nhiều hỗ trợ cho việc đọc sách nhờ mạng xã hội, không thể kể lan man ra tất tần tật những người bạn tôi quen nhờ sách, những câu chuyện thú vị chúng tôi đã trao đổi với nhau về một cuốn sách hay đơn giản cũng vì cùng “ghét” một cuốn sách nào đó mà chúng tôi hợp nhau. Tôi chỉ có thể kể ra vài điểm tôi cho là tích cực nhất mà thôi. TRA CỨU THÔNG TIN TÁC GIẢ, TÁC PHẨM Đây là lợi ích lớn nhất của mạng xã hội. Chúng ta có thể tìm hiểu mọi thứ về một tác giả và tác phẩm mà ta lưu tâm. Từ những gì chúng ta tìm hiểu chúng ta có quyết định nên mua sách hay không, hoặc chúng ta có thể tìm hiểu từ những fanpage như Nhã Nam, Tao Đàn, NXB Trẻ, NXB Tri Thức, Sao Bắc Sách Hay, Alpha Books, Kim Đồng… Hoặc có thể mua từ những tiệm sách online và nhờ chủ tiệm tư vấn. TÌM ĐƯỢC BẠN CÙNG SỞ THÍCH Facebook có rất nhiều nhóm, trang yêu sách nên rất dễ tìm bạn cùng sở thích đọc sách với mình để trò chuyện. Hy vọng trong một thế giới ồn ào, náo nhiệt này chúng ta sẽ tình cờ gặp được tri âm tri kỷ nhờ những cuốn sách hay. CÓ NHỮNG BUỔI GẶP GỠ, TRAO ĐỔI VỀ SÁCH MÌNH QUAN TÂM Tôi đã tham dự vài buổi off của dân mê sách, quả là cuộc gặp gỡ thú vị, ngỡ như chẳng hết chuyện để nói. Nhưng cũng có vài bạn không thích những buổi gặp quá nhiều người, có thể chỉ hai, ba người vô cùng thân thiết mà thôi. Thực ra thì dân đọc sách mỗi người một cá tính, có người thích giao lưu nhưng cũng có người muốn sống trong thế giới của mình. Nhưng chẳng có ai có thể sống một mình trên thế gian này mãi, nên ai cũng có nhu cầu chia sẻ, chỉ là họ chưa tìm ra đúng người mà thôi. TRAO ĐỔI VỚI TÁC GIẢ, DỊCH GIẢ Khi mạng xã hội chưa phát triển, những con người được vinh danh trên trang sách dường như quá xa lạ với chúng ta. Nhưng khi được kết nối, nhờ mạng xã hội, thì mới vỡ lẽ họ, những người nổi tiếng thực ra cũng là một người bình thường, có thể ngồi bên cạnh ta uống cà phê, chia sẻ về những gì họ viết. Nhờ mạng xã hội, tôi đã được quen biết với nhiều tác giả, dịch giả và nghe được những câu chuyện xung quanh một cuốn sách. Dường như khoảng cách giữa người đọc và người viết đã được xóa mờ. Tôi chỉ biết thầm cảm ơn mạng xã hội, và rùng mình khi nghĩ rằng nếu một ngày chúng ta quay về thời tiền sử… GIÚP NHAU TÌM SÁCH Sẽ có một vài bạn rất nhiệt tình với việc giúp nhau tìm sách mình thích. Tôi có vài người bạn như vậy vì tôi không ở thành phố, việc lùng sách cũ với tôi quả là nan giải. Hãy thử tưởng tượng một cuốn sách xuất bản rất lâu bạn tìm không có nhưng một người bạn vô tình tìm được và gửi cho bạn, bất ngờ, thích thú và cảm động. Thử xây dựng những mối quan hệ tuyệt vời như vậy nhé! ậy BÀI TẬP THỰC HÀNH Có rất nhiều cuốn sách đọc vô cùng ấn tượng nhưng việc tra cứu thông tin về tác giả, tác phẩm và những vấn đề liên quan đến việc cuốn sách ra đời dường như rất khó để tìm kiếm, đơn cử như cuốn Nước Đỏ của Pascale ROZE. Sách rất hay nhưng thông tin tôi tìm được khá ít. Bạn thử tra thông tin tác giả, tác phẩm này xem. Và chúng ta làm một bài tập về việc tra cứu sẽ giúp bạn đọc đến đâu nhé. Bạn tìm thông tin về Nước Đỏ và sau đó: • Mua ngay. • Lướt qua vài bài giới thiệu. • Tìm hiểu tác giả. • Bạn đọc xong cuốn sách này và chẳng nhớ Pascale ROZE là ai. Nếu bạn quyết định mua nó sau khi lượm lặt được vài thông tin nho nhỏ thì xin chúc mừng bạn, quá trình tra cứu đã giúp bạn tiếp cận được một tác phẩm thực sự chất lượng rồi đấy. Những phần còn lại thuộc về sở thích riêng tư của mỗi cá nhân, có bạn thích giao lưu kết bạn nhưng có bạn lại không nên tôi nghĩ không đưa ra bài tập nào cho phần này cả. Chỉ hy vọng rằng sau khi đọc xong cuốn cẩm nang bạn đang cầm trên tay, bạn tìm được một người để chia sẻ những gì bạn muốn nói, thì đó là niềm hạnh phúc của chúng tôi, những người viết cuốn sách này. TÌM KIẾM VÀ TẢI SÁCH TRÊN MẠNG — Rosie Nguyễn — Kết hợp những điều hiểu biết với những kinh nghiệm và kiến thức sẵn có - đó là nguyên tắc cần thiết khi lựa chọn sách. — Krupxkaia Thời sinh viên, tôi vì muốn tiết kiệm chi phí sinh hoạt mà không mua sách. Thật đáng tiếc là lúc đó tôi không hề nghĩ đến việc đọc e-book miễn phí trên mạng. Đôi khi tôi nghĩ ước gì ngày xưa mình biết những điều này, hoặc mình có thể quay ngược thời gian để tận dụng quãng đời tuổi trẻ thảnh thơi đó và đọc, bao nhiêu là sách hay miễn phí. Mãi đến sau này khi đã ra trường được vài năm, bắt đầu mày mò tự học, tôi mới tạo cho mình thói quen đọc e-book. Những người quen đọc sách giấy khi mới đọc e-book có thể sẽ thấy một chút bất tiện nhưng càng đọc e-book tôi càng phát hiện thấy nhiều ưu điểm của nó. Đầu tiên là có rất nhiều sách hay mà ta không thể tìm được sách giấy vì đã phát hành khá lâu, trong khi lại có sẵn nguồn e-book, và như đã trình bày, có đến hàng vạn e-book miễn phí cho ta chọn đọc. Tiếp theo, với e book, ta không phải lo lắng về không gian chứa sách, việc bảo quản sách để hạn chế hư hỏng do mối mọt hay thời tiết, các vấn đề về di chuyển sách hay việc bị mất sách. Mặt khác, ta sẽ có e book để đọc ngay sau khi mua hay tải sách mà không cần chờ thời gian vận chuyển. Có một điểm cần được kiểm chứng thêm, nhưng tôi và những người bạn hay đọc e-book đều có chung nhận xét rằng với cùng một nội dung, tốc độ đọc e-book nhanh hơn so với tốc độ đọc sách giấy. Một số quyển sách tôi chắc chắn sẽ không mua sách giấy, nhưng vì có sẵn e-book để đọc nên tôi đọc thử cho biết, điều đó dẫn đến một kết quả là số lượng sách đọc được sẽ nhiều hơn. Và cuối cùng, e-book một phần giúp bảo vệ môi trường vì để tạo ra chúng không cần đến sự hy sinh của cây xanh. Cho nên trên kệ sách ở nhà, hiện giờ tôi chỉ giữ lại bản sách giấy của những quyển mà tôi cực kỳ quý, muốn lưu trữ vì chúng có giá trị tra cứu lâu dài, hoặc vì có kỷ niệm đặc biệt với quyển sách đó. Để tìm kiếm một quyển sách trên mạng bạn chỉ cần gõ nhan đề của sách cộng với từ khóa “e-book”, hoặc “pdf”, hoặc “download”, hoặc “epub”… Hãy chú ý tìm kiếm thật kỹ, kiểm tra các đường link không chỉ ở trang tìm kiếm số một, mà ở cả trang hai, ba, bốn để không bỏ sót các kết quả tìm kiếm. Những định dạng thường gặp của e-book là .epub, .prc, .mobi, .pdf, hoặc .azw. Để đọc các file e-book này ta cần các phần mềm chuyên dụng. Nếu dùng máy tính để bàn hoặc laptop bạn có thể cài đặt các phần mềm như Calibre và Mobipocket Reader. Với máy tính bảng hoặc điện thoại, bạn có thể tải về các ứng dụng iBooks, Kindle, Google Play Books, hoặc Aldiko Book Reader,… CHƯƠNG IV KỸ NĂNG ĐỌC SÁCH TÓM TẮT Bạn chắc nhiều lần thường nghe ai đó nói, tay này là mọt sách, tay này chỉ lý thuyết, sách vở chứ không làm được gì. Sự thực có phải vậy không? Quả thực trong xã hội có nhiều người như vậy. Nhiều người chỉ đọc sách mà không rút ra được gì từ sách, không thể ứng dụng những điều họ đọc được từ sách vào thực tế cuộc sống, không khiến cảm xúc, suy nghĩ, hành vi của bản thân thay đổi theo chiều hướng tốt đẹp hơn, có tác động tích cực đến người xung quanh… Khi đó, đọc sách là phí phạm, những gì họ đọc không hoặc ít có giá trị. HẬU QUẢ CỦA VIỆC ĐỌC SÁCH KHÔNG CÓ PHƯƠNG PHÁP — Nguyễn Cảnh Bình — Một quyển sách phải như là một chiếc rìu bổ vào biển băng giá lạnh bên trong ta. — Franz Kafka Theo tôi có mấy tác hại. Thứ nhất là lãng phí: thời gian, công sức, tiền bạc. Lẽ ra chỉ cần đọc 10 cuốn sách thì bạn đọc đến 50 cuốn mà lượng kiến thức, cảm hứng mà bạn tiếp nhận được chưa chắc đã ngang bằng. Lãng phí mà có kết quả tích cực thì vẫn chấp nhận được. Nhưng nếu đọc sách không có phương pháp, sẽ không có hiệu quả gì, thậm chí làm chúng ta trở nên lệch lạc, đầu óc trở nên rối rắm, lộn xộn. Một người quen của tôi đọc không có phương pháp, bạ đâu cũng đọc, rốt cuộc anh ta trở thành con người hổ lốn, biết mỗi thứ một chút mà không hề hiểu thấu đáo. Anh ta cũng không luyện được tư duy logic và hình thành kỹ năng hành xử. Thậm chí, người đọc không phương pháp còn gặp phải một vấn đề: họ nghĩ điều gì trong sách cũng là đúng, bất di bất dịch mà mất đi lối nghĩ chủ động, phản biện vấn đề – vốn sẽ được rèn luyện nếu biết đọc sách đúng cách. Đọc sách không có phương pháp không chỉ ảnh hưởng đến việc đọc, mà tác động đến cả lối sống và cuộc đời. Vấn đề của họ là: họ nắm lý thuyết từ sách vở rất tốt nhưng không thực sự làm chủ những kiến thức đó và không có đam mê trọng tâm, hoặc nói cách khác, thứ gì họ cũng có thể thích được, theo ảnh hưởng của người khác, mà không có chính kiến về niềm đam mê của chính mình. Họ dễ tìm đọc sách theo trào lưu mà không tự suy xét cuốn sách đó có thực sự hữu ích hay không. Người biết đọc có phương pháp sẽ không để mình rơi vào một cuốn sách như một mớ thông tin hỗn độn, không biết đâu là sự thật, đâu là tin đồn nhảm, trong khi người đọc không có phương pháp thì rất dễ sa chân vào và không tỉnh táo được. Điều đó khiến tư duy của họ như một mớ bòng bong rối rắm. Tôi nói ngắn gọn thế này: đọc thế nào thì sống như thế và ngược lại. Không ai có nhân cách tốt hoàn thiện ngay từ ban đầu và cũng không ai biết cách đọc sách ngay từ khi bắt đầu. Nhưng thời gian không chờ đợi bất cứ ai, mỗi người đều trải qua những giai đoạn tương đương nhau trong quá trình hình thành nhân cách hoặc thói quen đọc. Nếu họ bỏ lỡ thì thực sự đáng tiếc. Có một phần may mắn ở chỗ bạn có đủ điều kiện và môi trường thích hợp để kịp thời tạo dựng thói quen đọc sách vào đúng giai đoạn phát triển hay không, nhưng tôi đánh giá cao tố chất và lòng quyết tâm ở mỗi người. Cả sống và đọc, bạn đều cần phải quyết tâm. NHỮNG SAI LẦM TRONG PHƯƠNG PHÁP ĐỌC SÁCH — Lâm Hạ — Có một sự khác nhau rất lớn giữa một người hăng hái muốn đọc một quyển sách và một người mệt mỏi muốn một quyển sách để đọc. — Gilbert K. Chesterton Trong quá trình đọc sách, có rất nhiều bạn tuy đọc sách hay, nhưng lại phạm phải vài sai lầm trong việc đọc, điều đó dẫn đến hiệu quả đọc không cao. Những sai lầm đó có thể khắc phục được, nếu biết đọc đúng cách. Dưới đây là những sai lầm dễ gặp phải khi đọc: ĐỌC THEO TRÌNH TỰ: Có những lúc chúng ta nên đọc theo sự quan sát của cá nhân về cuốn sách mình yêu thích. Ví dụ như tản văn, hoặc tập truyện ngắn, chúng ta có thể đọc từ những bài viết mình thấy thú vị nhất. Hãy chủ động trong việc tìm thông tin cần đọc trong cuốn sách, bởi đôi khi chính tác giả cũng viết phần kết trước rồi mới khởi đầu. ĐỌC NGẮT QUÃNG NHỮNG ĐOẠN KHÔNG HIỂU: Hiểu cả đoạn văn, nếu không hiểu thì đọc chậm lại một chút. Đừng ngắt quãng bởi như vậy sẽ bị đứt mạch cảm xúc, hoặc có thể khi đọc đến đoạn cuối bạn mới hiểu hết những gì mình đọc ở đoạn đầu. Ố ĐỌC SÁCH TỐN THỜI GIAN: Đừng nghĩ đến việc đọc một cuốn sách tốn bao nhiêu thời gian, mà hãy nghĩ rằng thời gian đọc sách là quãng thời gian chúng ta trải qua thật tuyệt vời, với trí tượng tượng chúng ta bước vào thế giới của tác giả. Hãy biến thời gian đó thành quãng thời gian thư giãn, thú vị. GIỮ GÌN SÁCH THẬT CẨN THẬN: Có thể bạn là người yêu sách đến nỗi chỉ một vết bẩn nhỏ cũng khiến bạn khó chịu. Nhưng có những cuốn sách thú vị mà bạn muốn ghi nhớ nhiều hơn những câu hay, hoặc viết về cảm nhận của mình với những nhân vật trong sách. Vậy thì đừng ngại ngùng gạch chân, tô đậm bằng bút màu hoặc dán giấy nhớ để ghi lại suy nghĩ của mình. Sách có ích khi khơi gợi được khả năng cảm thụ của người đọc mà, phải không? ĐỌC CHẬM: Hãy tập đọc nhanh và tư duy nhạy bén hơn. Việc đọc chậm sẽ dễ gây nhàm chán khi bạn đọc một cuốn sách dày và mãi vẫn chưa xong. ĐỌC CÀNG NHIỀU CÀNG TỐT: Đọc nhiều cuốn sách không quan trọng bằng việc đọc một cuốn sách có giá trị đối với bạn. BÀI TẬP THỰC HÀNH Về việc đọc sách không theo trình tự: Tôi xin giới thiệu hai tập truyện ngắn mà tôi rất thích là Sau mưa của William Trevor và Ban công lên trời của Tomasz Jastrun, hy vọng các bạn có thể tìm đọc. Đây là hai tập truyện tôi đọc theo kiểu tự do nhất. Mở ra ngẫu nhiên đúng truyện ngắn nào thì đọc, lật mục lục thấy nhan đề truyện nào ấn tượng thì đọc. Và cảm xúc sau khi đọc như quá trình xếp một khối rubik, vô cùng lý thú. Sau đây các bạn thử làm một bài tập nho nhỏ nhé! Trong truyện Kịch đời con trẻ trích trong tập Sau mưa, nhân vật của truyện là hai bé Gerard và Rebecca đều có bố mẹ ly hôn, là hàng xóm của nhau. Bạn thử tưởng tượng nếu bố mẹ của hai bạn nhỏ này kết hôn với nhau thì hai bạn ấy sẽ xử trí thế nào: a. Ngăn cản không cho bố mẹ kết hôn. b. Bỏ nhà đi. c. Hai bạn nhỏ quay sang chỉ trích nhau. d. Hai bạn nhỏ diễn lại cảnh đã chứng kiến trước khi bố mẹ ly hôn. Đáp án: D Một ngày kia, khi cha mẹ tái hôn, hai đứa trở thành anh em, chúng tái diễn lại những cảnh cãi cọ nghẹt thở mà cả hai được chứng kiến trước đây. Tôi thực sự bất ngờ trước những gì Gerard và Rebecca tái hiện. Nó tạo cho tôi cảm giác những người trưởng thành, những bậc cha mẹ đã hủy hoại cảm xúc của con cái bằng chính cơn giận và sự vô tâm của mình. Nếu bạn chọn đúng đáp án này mà chưa đọc tác phẩm thì tôi nghĩ đây là cuốn sách dành cho bạn. Đọc hiểu cả đoạn văn Luyện tập đọc hết một đoạn dù bạn chưa hiểu nghĩa. Việc này tôi phải mất rất nhiều thời gian vì tôi vốn là người khá nóng vội, khi đọc đến câu mình chưa hiểu tôi thường dừng lại đi tìm ý nghĩa của nó ngay. Nhưng cũng chính vì vậy mà tôi rút ra được nhiều bài học quý giá. Sau đây tôi xin trích đoạn văn mở đầu cuốn một cuốn sách: Tôi nhớ, chẳng theo thứ tự cụ thể nào: “Nơi mặt trong cổ tay sáng ánh lên”; “Hơi nước bốc lên từ bồn rửa bát ướt khi cái chảo rán được kỳ quặc quẳng vào theo một lối rất nhộn”; “Những giọt tinh dịch xoáy tròn quanh lỗ thoát nước, trước khi bị xả trôi xuống dọc theo một tòa nhà cao”; “Một dòng sông chảy ngược vô lý, sóng và bọt sông được rọi sáng dưới dăm sáu ngọn đèn pin săn lùng”; “Một dòng sông khác, rộng và xám xịt, hướng dòng chảy bị gió cuồng kích động mặt nước che đi mất”; “Nước bồn tắm lạnh ngắt từ lâu sau cánh cửa khóa trái”. “Thứ cuối cùng này tôi không thực sự nhìn thấy, nhưng những gì bạn cuối cùng nhớ được có phải bao giờ cũng chính là những gì bạn thấy tận mắt đâu”. Bạn cảm thấy thế nào sau khi đọc đoạn văn trên? a. Thú vị, sẽ tìm mua. b. Chẳng hiểu gì cả. c. Không quan tâm. d. Bạn đã có cuốn sách này. Nếu bạn chọn D thì bạn đã có một cuốn sách hay trong tủ sách. Đoạn văn trên được trích trong cuốn Nghe mùi kết thúc của Julian Baners, nếu bạn tiếp tục đọc đến cuối để dần dần vỡ ra những hình ảnh được tạo dựng từ ban đầu, thì tôi chúc mừng bạn đã thành công hơn tôi. Vì sau khi đọc đoạn văn trên tôi đã cất cuốn sách bẵng đi vài tháng sau mới đọc tiếp và khi lật giở những trang cuối cùng, tôi vô cùng nuối tiếc rằng tại sao mình không đọc nó sớm hơn chỉ vì những trở ngại ban đầu. Tập hứng thú khi đọc sách: Có những cuốn sách khi đọc xong bạn được cười thoải mái và dẫn dắt sự liên hệ, trí tưởng tưởng của bạn đến những miền đất lạ. Cuốn Ông trăm tuổi trèo qua cửa sổ và biến mất của Jonas Jonasson đã mang lại cho tôi những giây phút tuyệt vời, và tôi muốn gợi lại cho bạn chút hứng thú đó. Vậy hãy thử trả lời câu hỏi sau nhé: Nhân vật cụ Allan Karlsson trong Ông trăm tuổi trèo qua cửa sổ và biến mất vượt biên sang Triều Tiên gặp được chủ tịch Kim Nhật Thành, cụ Allan Karlsson nói cụ đã từng quen lãnh tụ của nước Nga là Stalin nhưng không ai tin, phía Triều Tiên đành gọi điện sang Kremli để hỏi có đúng sự thật không thì được tin ngay lúc ấy chủ tịch Stalin đã qua đời. Phía Triều Tiên nghe được tin ấy rất cảm động và bật khóc. Ngay lúc ấy tôi nghĩ tới ở Việt Nam cũng có người thương xót vị lãnh tụ của nước Nga nên đã viết những vần thơ rất xúc động. Bạn có đoán được tôi nghĩ đến ai không? Hãy khoan nhìn đáp án, suy nghĩ chút nhé. Nếu bạn đoán đúng hãy liên hệ facebook với tôi, tôi sẽ có quà cho bạn. Đáp án: Nhà thơ Tố Hữu với những vần thơ sau: Ông Stalin ơi, Ông Stalin ơi! Hỡi ơi, Ông mất! Đất trời có không? Thương cha, thương mẹ, thương chồng Thương mình thương một, thương Ông thương mười Trích bài thơ Đời đời nhớ ông Hãy thử nghiệm ý tưởng “trang trí” cho một cuốn sách của bạn. Lấy một cuốn sách rất hay ra để trước mặt: a. Sẵn sàng tô vẽ tùy ý. b. Dùng chì gạch những ý chính, để có thể dễ tẩy. c. Chỉ dám kẹp giấy nhớ chứ không dán vào sách. d. Giữ sách sạch không tì vết. Việc này xem ra khá khó khăn cho những bạn yêu sách. Nhưng hãy thử một lần cầm trên tay cuốn sách bạn rất thích, gạch chân những đoạn bạn tâm đắc, dán giấy nhớ, tô màu những câu hay. Nếu thực sự bạn làm được như vậy thì tôi chúc mừng bạn, bạn đã đạt được 60% hiệu quả trong quá trình đọc. Cố gắng lên, tôi tin chắc chúng (những cuốn sách) cũng muốn được làm điệu một chút. Tập đọc hai cuốn sách với hai tốc độ khác nhau để nhận ra được sự khác biệt: Chọn hai cuốn sách, một cuốn đọc thật chậm, lề mề còn một cuốn đọc nhanh chóng, liên tục. Bạn sẽ nhận ra được cảm xúc của mình khác biệt thế nào. Nếu sau bài thử nghiệm này bạn quyết định sẽ tăng tốc trong quá trình đọc thì đã là một bước chuyển tích cực trong bạn. Hãy hình dung những gì còn đọng lại trong bạn sau khi hoàn tất việc đọc một cuốn sách: Mỗi một cuốn sách có tác động khác nhau đến mỗi người, vì vậy nếu có cuốn nào bạn quá ấn tượng thì hãy viết lên cảm nghĩ của mình và chia sẻ nó với bạn bè. Nếu bạn tìm được người đồng cảm, và bạn thấy mình đồng điệu với tác giả, thì xin chúc mừng bạn, bạn đã đọc được 100% cuốn sách. CÁC MẸO NHỎ TRONG QUÁ TRÌNH ĐỌC SÁCH — Lâm Hạ — Nghệ thuật đọc sách là nghệ thuật tư duy với ít nhiều sự giúp đỡ của người khác… — Phaghe Hãy xem việc đọc như một sự thưởng thức, như việc ăn một món ăn ngon, nghe một bản nhạc hay, xem một bộ phim thú vị. Nếu có những đoạn khó hiểu nên dừng lại, đừng cố gắng sẽ dễ gây nhàm chán. Phải thực sự cảm thấy thoải mái thì đọc sách mới giúp ích được cho bạn. Bắt đầu từ những cuốn sách dễ đọc, hài hước. Sau đó nên tăng dần độ khó của sách. Có thể bắt đầu bằng những tác phẩm dành cho thiếu nhi, nghe có vẻ lạ lùng tuy nhiên có những cuốn sách viết cho thiếu nhi nhưng giá trị của nó mang lại không hề nhỏ chút nào. Đơn cử như Mo Mo, hoặc Chuyện dài bất tận... Tự mình quy định thời gian đọc sách trong ngày. Xen kẽ việc đọc nhiều lần nếu quá bận, trong lúc chờ xe bus, giờ giải lao, trước khi đi ngủ. Việc đọc thường xuyên sẽ giúp bạn hình thành thói quen đọc sách mỗi ngày, tích tiểu thành đại. Có một chuyện khá thú vị rằng nếu bạn mong muốn tìm một cuốn sách mà mình yêu thích, thì sớm hay muộn bạn sẽ tìm được chúng, dù bằng cách nào đi nữa. Nên việc cần làm chỉ là kiên trì tìm kiếm, một ngày bạn sẽ gặp. Có thể kết hợp việc đọc với uống trà, ăn bánh ngọt, hay ôm thú cưng. Nếu những việc đó giúp ích cho việc đọc buồn tẻ, thì nên làm. Đọc sách trước khi ngủ, đôi khi giúp… nhanh ngủ. Đừng nghĩ tôi đùa, đó là sự thật. Việc đọc sách giúp bạn nhanh ngủ hơn, nhưng nếu một cuốn sách hay thì bạn không thể nào rời mắt được cho đến trang cuối. Trong 100 cuốn sách giúp bạn ngủ ngon sẽ có một, hai cuốn sách làm bạn thao thức. Mua sách khi đi du lịch, đến một nơi mới. Khi mang quyển sách đó về nhà, bạn sẽ nhớ lại kỷ niệm của chuyến đi. Mang theo một, hai cuốn sách trong túi xách, ba lô. Vì ai biết khi bạn đến cuộc hẹn nhưng người kia lỡ hẹn, bạn lỡ xe bus… có rất nhiều lúc bạn dư thời gian vì lý do nào đó, thì đã có sách đồng hành. Hãy mua khi bạn có thể, đừng mua khi bạn cần. Xác định một cuốn sách bạn đọc trong bao lâu, ví dụ gia hạn cuốn này phải xong trong ba ngày, thì hãy sắp xếp sao cho hoàn thành nó đúng hạn. Ghi lại ý nghĩ của mình về cuốn sách đã đọc, chia sẻ quan điểm về những cuốn sách bạn thích, có khi sẽ gặp được người tri âm để trò chuyện. Khi đó, bạn cảm tưởng như đang đọc cuốn sách thêm lần nữa, như đang bước lại đoạn đường đã qua, nhưng có thêm người bạn đồng hành. BÀI TẬP THỰC HÀNH: Đọc như thưởng thức Việc đọc đôi khi giúp chúng ta rất nhiều trong thực tế, tôi lấy ví dụ như cuốn Lưỡi của Jo Kyung Ran. Bạn thử đoán xem sách viết về chuyện gì nhé: a. Những nụ hôn. b. Câu chuyện của những người câm. c. Nấu ăn, bếp núc, gia vị. d. Những kẻ xảo trá. Đáp án: C Tôi nghĩ đáp án thì khá dễ đoán nhỉ, điều tôi muốn ở câu hỏi này là dẫn dụ vị giác của bạn. Tất nhiên bên cạnh việc làm bếp, cuốn sách còn kể những câu chuyện khác. Nhưng cảm giác của tôi sau khi đọc xong Lưỡi là thèm được nếm những hương vị, tôi như ngửi thấy mùi gia vị cay nồng của tiêu, ớt, mùi thơm của húng quế, cần tây, xô thơm thậm chí có cảm giác như hành tây xộc lên mũi. Chưa bao giờ tôi nghĩ nấu ăn lại tuyệt vời đến vậy, bạn có thể tạo ra những hương vị mới của riêng mình bằng việc kết hợp các nguyên liệu với nhau một cách hoàn hảo. Nấu vừa đủ thời gian, nêm và ướp gia vị vừa phải cùng một chút sáng tạo bạn sẽ có một món ăn mang phong cách của mình mà người thưởng thức không thể tìm thấy ở ai khác ngoài bạn. Tôi thấy hơi bất ngờ vì không phải một chương trình truyền hình Vua đầu bếp hay một bộ phim về ẩm thực mà là “Một cuốn sách” đã giúp tôi thêm yêu việc bếp núc. Tôi hi vọng bạn đọc cũng sẽ tìm đọc những cuốn sách khơi gợi cho bạn nhiều giác quan như vậy. Luyện tập đọc từ sách dành cho thiếu nhi Đọc đoạn văn sau: “Có những người, đã từng mong muốn được làm hoàng đế, hoặc đã làm, nhưng rồi lại bị người khác truất ngôi, thế là họ sống ở một ngôi làng gọi là Cố đô. Họ làm những việc rất vô nghĩa, vì ước mơ làm hoàng đế đã thành rồi, họ chẳng còn mơ ước được cái gì nữa, nên cứ sống vật vờ vậy thôi. Có người, ra công đào một cái hố lớn, xong cho cây nến đang cháy xuống, rồi lấp hố lại, đi đào một cái hố mới. Cứ vậy, họ sống với quá khứ đã từng là kẻ thống trị, để rồi phần đời còn lại cứ làm mấy việc vậy trong ngàn năm, vạn năm mà không hề hiểu mình đang làm những gì.” Đoạn văn trên được trích trong một cuốn sách dành cho thiếu nhi đã làm tôi thao thức. Hãy đoán xem nó nằm trong cuốn sách nào nhé: a. Trên sa mạc và trong rừng thẳm b. Mo Mo c. Chuyện dài bất tận d. Khu vườn đêm của Tom Đáp án: C Đoạn trích trên được trích trong cuốn Chuyện dài bất tận của Micheal Ende, một tác giả viết truyện thiếu nhi mà tôi vô cùng yêu thích. Nếu đọc một cuốn sách thiếu nhi có những đoạn văn, câu văn làm bạn giật mình, thì tôi xin chúc mừng bạn, hãy bắt đầu đọc những cuốn sách dành cho thiếu nhi đã trưởng thành nào. Ước tính thời gian đọc sách trong ngày Một ngày có 24h đồng hồ, bạn thử cộng xem trong thời gian đó bạn dành ra bao nhiêu cho việc đọc: a. Một tiếng b. Ba tiếng g c. Năm tiếng d. Bảy tiếng Hãy luyện tập sao cho bạn có thể đọc sách từ 5-7h mỗi ngày, vậy là bạn đã đạt được 50% tiêu chí đề ra cho việc đọc rồi. Còn ai đang ở khoảng từ một đến ba tiếng thì hãy dành nhiều thời gian hơn một chút nhé. Tìm một cuốn sách làm bạn thao thức Tôi không biết chắc cuốn sách nào sẽ làm bạn mất ngủ, vì nó thuộc sở thích của mỗi người, nhưng tôi tin sẽ có những cuốn sách như vậy. Hãy thử đoán xem đoạn trích dưới đây nằm trong cuốn sách nào: “ Thế giới… thuộc về kẻ mạnh, anh bạn ạ. Quy luật tồn tại của chúng ta là kẻ mạnh càng mạnh thêm, ăn tươi nuốt sống kẻ yếu. Chúng ta phải nhìn thẳng vào sự thật. Nó phải như vậy, không cần bàn cãi gì nữa. Chúng ta phải học lấy cách tiếp nhận nó như một quy luật tự nhiên. Con thỏ phải nhận vai của mình và phải thừa nhận con sói mạnh hơn. Nó tự vệ bằng cái láu lỉnh, sợ hãi và tháo vát, đào lấy hang và sẽ trốn vào đây khi chó sói đến gần. Và nó chịu đựng, nó sống theo cách đó. Nó biết vị trí của mình. Không bao giờ đánh nhau với chó sói. Chẳng lẽ như thế không khôn ngoan? Chẳng lẽ lại không?” a. Chim cổ đỏ b. Trên dấu chim di thê c. Bay trên tổ chim cúc cu d. Con chim khát tổ Đáp án: C Bay trên tổ chim cúc cu của Ken Kesey là cuốn sách đã làm tôi thao thức, say mê. Và tôi tin, trong những bạn đang cầm trên tay cuốn cẩm nang này, cũng có một vài bạn sẽ thao thức sau khi đọc nó. Mang theo sách bên mình Bạn đang ngồi ở đâu? Trong quán cà phê hay trên xe buýt khi đọc những dòng chữ này? Nếu đang di chuyển cùng một túi hành lý thì hãy nhìn lại xem bạn mang theo những cuốn sách nào trong chuyến hành trình của mình: a. Một cuốn sổ tay ghi chép lặt vặt. b. Một vài cuốn sách bạn yêu thích. c. Chẳng có cuốn sách nào. d. Bạn đang không di chuyển, đang ngồi ở một nơi cố định xung quanh tràn ngập sách. Nếu là phương án D thì tôi xin được hỏi bạn đang ngồi ở đâu thế để tôi có thể đến ngồi cùng bạn nào con mọt chính hiệu? Luyện tập thời gian đọc một cuốn sách Bạn cầm trên tay một cuốn sách 500 trang khổ 15x24 cm, bạn thử xem mình đọc nó trong bao lâu: a. Một tuần b. Một tháng c. Hai tháng d. Ba tháng Tùy thuộc vào đáp án sẽ xác định được tốc độ đọc của bạn. Hãy tập sao cho thời gian thấp nhất. Nếu là đáp án A thì chúc mừng bạn, 80% bạn là một con mọt chính hiệu rồi. Mua khi bạn có thể, đừng mua khi cần Bạn đang thích một cuốn sách mà bạn chưa mua, bạn sẽ làm gì? a. Mượn ai đó đã có. b. Mua ngay. c. Chần chừ, đợi khi nào mọi người đọc mà khen hay thì mua. d. Đợi thật cần mới mua. Mỗi đáp án sẽ đánh giá được mức độ của bạn, tôi không cho ý kiến về chuyện này, tự bạn xem xét việc chọn lựa mua một cuốn sách hay không. Có những cuốn sách thực sự hợp với bạn, cần thiết cho bạn nhưng trước đó bạn không hề biết. Chỉ đến khi cần bạn mới tìm đến thì hỡi ơi, sách đã không còn bán trên thị trường. Tôi đã không ít lần trải qua cảm giác đó nên tôi rút ra một bài học là khi nào có thể thì hãy mua để dành. Tất nhiên ta không biết khi nào ta cần cuốn sách đó, nên việc cập nhật thường xuyên thông tin từ các nhà xuất bản là rất cần thiết. Hãy xem đây là cuộc dạo chơi trong một khu vườn đầy trái chín, có loại trái cây sẽ phù hợp với bạn và đã chín tới vậy thì hãy hái chúng đúng lúc. Việc mua sách cũng tương tự như vậy, chúc bạn xây dựng được một thư viện thú vị nhiều màu sắc của riêng mình. Chia sẻ với bạn bè những cuốn sách hay Khi đọc một cuốn sách bạn thấy rất thích, bạn nói về cuốn sách đó với bao nhiêu người? a. Người bạn thân nhất. b. Một nhóm bạn mê sách. c. Không ai cả, giữ cho riêng mình. d. Viết ngay một bài giới thiệu nó cho cộng đồng mạng, hi vọng nhiều người tìm đọc. Đáp án: Nếu là C thì bạn ơi, đừng vậy chứ. Tôi hay tìm bạn nói chuyện về sách lắm, mà khi ai đó yêu một cuốn nào, họ kể say sưa bất tận, trời ơi sao mà lúc ấy tôi thấy họ dễ thương quá chừng. Nếu bạn chọn D thì hoan nghênh bạn đến với thế giới những người biết yêu và được yêu bởi sách. Ôm nhau cái nào. Đáp án A, B: Bạn còn hơi rụt rè đó, tình yêu với sách cần được lan tỏa mà.